NOWOŚĆ LEX Cyberbezpieczeństwo Twoja tarcza w cyfrowym świecie!
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 8 maja 2025 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003 produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję MON 87705 × MON 87708 × MON 89788, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (D105678/03 - 2025/2647(RSP))

P10_TA(2025)0106
Genetycznie zmodyfikowana soja MON 87705xMON 87708xMON 89788

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 8 maja 2025 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003 produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję MON 87705 x MON 87708 x MON 89788, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (D105678/03 - 2025/2647(RSP))

(C/2026/586)

(Dz.U.UE C z dnia 24 lutego 2026 r.)

Parlament Europejski,

- uwzględniając projekt decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003 (D105678/03) produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję MON 87705 x MON 87708 x MON 89788, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych,

- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003 z dnia 22 września 2003 r. w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy 1 , w szczególności jego art. 7 ust. 3 i art. 19 ust. 3,

- uwzględniając fakt, że Stały Komitet ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz, o którym mowa w art. 35 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003, nie wydał opinii podczas głosowania 28 lutego 2025 r.,

- uwzględniając art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającego przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję 2 ,

- uwzględniając opinię Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) z dnia 2 kwietnia 2020 r., opublikowaną 18 maja 2020 r. 3 ,

- uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje zawierające sprzeciw wobec zatwierdzania organizmów zmodyfikowanych genetycznie ("GMO") 4 ,

- uwzględniając art. 115 ust. 2 i 3 Regulaminu,

- uwzględniając projekt rezolucji Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Klimatu i Bezpieczeństwa Żywności,

A. mając na uwadze, że 11 września 2015 r. przedsiębiorstwo Monsanto Europe S.A./N.V. zwróciło się, w imieniu Monsanto Company z siedzibą w Stanach Zjednoczonych, do właściwego organu Niderlandów z wnioskiem dotyczącym wprowadzenia do obrotu żywności, składników żywności i paszy zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję MON 87705 x MON 87708 x MON 89788 ("genetycznie zmodyfikowana soja"), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych ("wniosek"), zgodnie z art. 5 i 17 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003; mając na uwadze, że wniosek dotyczył również wprowadzenia do obrotu produktów zawierających soję zmodyfikowaną genetycznie lub składających się z niej, do zastosowań innych niż żywność i pasza, z wyjątkiem uprawy;

B. mając na uwadze, że 2 kwietnia 2020 r. EFSA wydała pozytywną opinię w sprawie genetycznie zmodyfikowanej soi, opublikowaną 18 maja 2020 r.; mając na uwadze, że EFSA rozpatrzyła wszystkie pytania i wątpliwości zgłaszane przez państwa członkowskie w ramach konsultacji z właściwymi organami krajowymi, przewidzianych w art. 6 ust. 4 i art. 18 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003;

- Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2024 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2024/2628 dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 89034 x 1507 x NK603, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C, C/2025/1797, 4.4.2025, ELI: http://data.europa. eu/eli/C/2025/1797/oj).

- Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2024 r. w sprawie decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2024/2627 zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na mocy rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną bawełnę COT102, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C, C/2025/1798, 4.4.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/1798/oj).

- Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2024 r. w sprawie decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2024/2629 dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 89034 x 1507 x MON 88017 x 59122 i osiem jej subkombinacji oraz produktów składających się z wymienionych rodzajów zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C, C/2025/1799, 4.4.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/ 1799/oj).

- Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2024 r. w sprawie decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2024/1828 odnawiającej zezwolenie na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, paszy zawierającej genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 810 lub składającej się z niej oraz żywności i produktów paszowych wyprodukowanych z tej kukurydzy, a także uchylającej decyzję wykonawczą Komisji (UE) 2017/1207 (Dz.U. C, C/2025/1800, 4.4.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/1800/oj).

- Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2024 r. w sprawie decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2024/1822 zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę DP915635, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C, C/2025/1801, 4.4.2025, ELI:http://data.europa.eu/eli/C/2025/1801/oj).

- Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2024 r. w sprawie decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2024/1826 zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę DP23211, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C, C/2025/1802, 4.4.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/1802/oj).

- Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2024 r. w sprawie decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2024/2618 zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę DP202216, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C, C/2025/1803, 4.4.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/1803/oj).

- Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 listopada 2024 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na mocy rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 94804, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (Dz.U. C, C/2025/1804, 4.4.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/1804/oj).

- Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 lutego 2025 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę DP910521, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (P10_TA(2025)0014).

- Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 lutego 2025 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 95275, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (P10_TA(2025)0015).

C. mając na uwadze, że EFSA nie była jednak w stanie sfinalizować oceny ryzyka i wyciągnąć wniosków na temat bezpieczeństwa genetycznie zmodyfikowanej soi ze względu na brak 90-dniowego badania genetycznie zmodyfikowanej soi oraz brak planu monitorowania po wprowadzeniu do obrotu uwzględniającego zmieniony profil kwasów tłuszczowych genetycznie zmodyfikowanej soi;

D. mając na uwadze, że 3 października 2024 r. EFSA wydała oświadczenie, opublikowane 28 października 2024 r., uzupełniające opinię naukową EFSA z dnia 2 kwietnia 2020 r.: na podstawie dodatkowych danych dostarczonych przez wnioskodawcę 5  EFSA uznała, że zmodyfikowana genetycznie soja, zgodna z opisem we wniosku, jest równie bezpieczna pod względem potencjalnego wpływu na zdrowie ludzi i zwierząt i na środowisko, co jej konwencjonalny odpowiednik i przebadane niezmodyfikowane genetycznie odmiany referencyjne soi. EFSA stwierdziła również, że spożycie genetycznie zmodyfikowanej soi nie budzi żadnych obaw, jeśli chodzi o odżywianie;

E. mając na uwadze, że genetycznie zmodyfikowana soja została zmodyfikowana w taki sposób, aby uodpornić ją na herbicydy na bazie glifosatu i dikamby oraz zmienić jej profil kwasów tłuszczowych;

Brak oceny herbicydów uzupełniających

F. mając na uwadze, że na mocy rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 503/2013 6  wymagana jest ocena, czy oczekiwane sposoby prowadzenia działalności rolniczej wpływają na wyniki badanych punktów końcowych,; mając na uwadze, że zgodnie z tym rozporządzeniem wykonawczym ma to szczególne znaczenie w przypadku roślin tolerujących herbicydy;

G. mając na uwadze, że zdecydowaną większość upraw zmodyfikowanych genetycznie poddano modyfikacji genetycznej, aby osiągnąć tolerancję na co najmniej jeden herbicyd uzupełniający spośród herbicydów, które mogą być stosowane w trakcie całej uprawy roślin zmodyfikowanych genetycznie bez powodowania zamierania upraw, jak miałoby to miejsce w przypadku upraw nietolerujących herbicydów; mając na uwadze, że według licznych badań uprawa genetycznie zmodyfikowanych roślin tolerujących herbicydy prowadzi do większego zużycia herbicydów uzupełniających, co w dużej mierze spowodowane jest pojawieniem się chwastów odpornych na herbicydy 7 ;

H. mając na uwadze, że genetycznie zmodyfikowane uprawy odporne na herbicydy zmuszają rolników do stosowania systemu zwalczania chwastów, który jest w dużej mierze lub całkowicie uzależniony od herbicydów; mając na uwadze, że zwiększone uzależnienie od herbicydów uzupełniających w gospodarstwach, w których prowadzi się genetycznie zmodyfikowane uprawy, przyspiesza pojawianie się i rozprzestrzenianie chwastów odpornych na te herbicydy, co sprawia, że konieczne staje się coraz szersze stosowanie herbicydów, prowadzące do powstania błędnego koła;

I. mając na uwadze, że nadmierne uzależnienie od herbicydów przyniesie takie negatywne skutki jak pogorszenie zdrowia gleby, jakości wody oraz różnorodności biologicznej na powierzchni ziemi i pod ziemią, a także spowoduje większe narażenie ludzi i zwierząt, potencjalnie również w wyniku większych pozostałości herbicydów w żywności i paszy;

J. mając na uwadze, że dikamba jest wysoce lotna, co oznacza, że po zastosowaniu może się ulatniać i przedostawać do powietrza, a następnie przemieszczać się z wiatrem aż do opadnięcia na ziemię, co naraża ludzi i rośliny inne niż docelowe, winorośl, drzewa i krzewy na poważne szkody, zwłaszcza gdy ekspozycja trwa kilka lat;

K. mając na uwadze, że w recenzowanym czasopiśmie International Journal of Epidemiology opublikowano badanie z 2020 r. przeprowadzone przez rządowych naukowców Stanów Zjednoczonych, w którym stwierdzono, że intensywne stosowanie dikamby zwiększa ryzyko rozwoju raka wątroby i wewnątrzwątrobowych przewodów żółciowych wśród osób aplikujących tę substancję;

L. mając na uwadze, że w badaniu z 2020 r. stwierdzono, iż zatwierdzenie upraw genetycznie zmodyfikowanych odpornych na dikambę przypuszczalnie doprowadzi do zwiększonego wykorzystania dikamby w rolnictwie w nadchodzących latach 8 , a system danych Heartland Health Research Alliance's Pesticide Use dotyczący stosowania pestycydów potwierdza, że rzeczywiście ma to miejsce - w ostatniej dekadzie wykorzystanie dikamby w regionie Midwest w Stanach Zjednoczonych wzrosło nawet dziesięciokrotnie 9 ;

M. mając na uwadze, że utrzymują się wątpliwości co do rakotwórczości glifosatu; mając na uwadze, że EFSA w listopadzie 2015 r. stwierdziła, iż jest mało prawdopodobne, aby glifosat był rakotwórczy, a Europejska Agencja Chemikaliów uznała w marcu 2017 r., że nie ma podstaw, by zaliczyć go do substancji rakotwórczych; mając na uwadze, że z kolei Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem - wyspecjalizowana agencja Światowej Organizacji Zdrowia ds. badań nad rakiem - w 2015 r. zaliczyła glifosat do substancji prawdopodobnie rakotwórczych dla ludzi; mając na uwadze, że szereg najnowszych recenzowanych badań naukowych potwierdza możliwe działanie rakotwórcze glifosatu 10 ;

N. mając na uwadze, że w badaniu recenzowanym stwierdzono, że glifosat gromadzi się w genetycznie zmodyfikowanej soi, co negatywnie wpływa na jej skład odżywczy w porównaniu ze składem soi niezmodyfikowanej genetycznie 11 ; mając na uwadze, że w projekcie pilotażowym przeprowadzonym w Argentynie stwierdzono zaskakująco wysoki poziom pozostałości glifosatu w genetycznie zmodyfikowanej soi 12 ;

O. mając na uwadze, że sposób, w jaki rośliny zmodyfikowane genetycznie rozkładają herbicydy uzupełniające, oraz skład, a tym samym toksyczność produktów rozpadu (metabolitów), mogą wynikać z samej modyfikacji genetycznej 13 ;

P. mając na uwadze, że ocenę pozostałości herbicydów i metabolitów znalezionych na roślinach zmodyfikowanych genetycznie uznaje się za niewchodzącą w zakres kompetencji panelu EFSA ds. organizmów modyfikowanych genetycznie, w związku z czym nie przeprowadza się jej w procedurze zatwierdzania GMO;

Zapewnienie równych warunków działania na całym świecie i realizacja międzynarodowych zobowiązań Unii

Q. mając na uwadze, że uprawa genetycznie zmodyfikowanej soi nie jest dozwolona w Unii;

R. mając na uwadze, że we wnioskach ze strategicznego dialogu na temat przyszłości rolnictwa w UE 14  wzywa się Komisję do ponownej oceny jej podejścia do kwestii wprowadzenia do obrotu produktów rolno-spożywczych w imporcie i eksporcie, z uwzględnieniem wyzwania, jakie stanowią rozbieżne standardy Unii i jej partnerów handlowych; mając na uwadze, że sprawiedliwsze stosunki handlowe zgodne z celami w zakresie zdrowej żywności i zdrowego środowiska na całym świecie były jednym z głównych postulatów rolników podczas demonstracji w 2023 i 2024 r.;

S. mając na uwadze, że w sprawozdaniu specjalnego sprawozdawcy Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) ds. prawa do pożywienia z 2017 r. stwierdzono, iż szczególnie w krajach rozwijających się niebezpieczne pestycydy mają katastrofalne skutki dla zdrowia 15 ; mając na uwadze, że cel zrównoważonego rozwoju ONZ nr 3.9 zakłada znaczne zmniejszenie do 2030 r. liczby zgonów i chorób spowodowanych niebezpiecznymi chemikaliami oraz zanieczyszczeniem i skażeniem powietrza, wody i gleby 16 ;

T. mając na uwadze, że w grudniu 2022 r. podczas COP15 Konwencji ONZ o różnorodności biologicznej uzgodniono globalne ramy różnorodności biologicznej z Kunmingu/Montrealu, które obejmują globalny cel zmniejszenia ryzyka związanego z pestycydami o co najmniej 50 % do 2030 r. 17 ;

U. mając na uwadze, że zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1829/2003 genetycznie zmodyfikowana żywność lub pasza nie mogą wywierać szkodliwego wpływu na zdrowie ludzi i zwierząt ani na środowisko naturalne, a przy sporządzaniu decyzji Komisja musi brać pod uwagę wszelkie istotne przepisy prawa Unii oraz inne uzasadnione czynniki istotne dla badanej sprawy; mając na uwadze, że takie uzasadnione czynniki powinny obejmować zobowiązania Unii wynikające z celów zrównoważonego rozwoju ONZ i z Konwencji ONZ o różnorodności biologicznej;

V. mając na uwadze, że unijne zezwolenie na genetycznie zmodyfikowaną soję nie byłoby spójne z międzynarodowymi zobowiązaniami w zakresie ograniczenia stosowania pestycydów 18 , zważywszy na zwiększone narażenie ludzi i środowiska na herbicydy w krajach, w których uprawia się genetycznie zmodyfikowane rośliny odporne na herbicydy, a także związane z tym skutki zdrowotne, które mogą być poważne;

W. mając na uwadze, że do głównych przyczyn utraty różnorodności biologicznej należy wylesianie; mając na uwadze, że emisje pochodzące z użytkowania gruntów i zmiany użytkowania gruntów, przeważnie z powodu wylesiania, to druga po spalaniu paliw kopalnych najważniejsza przyczyna zmiany klimatu 19 ; mając na uwadze, że w paryskim porozumieniu klimatycznym, w strategicznym planie na rzecz różnorodności biologicznejna lata 2011-2020 przyjętym na podstawie Konwencji o różnorodności biologicznej oraz w celach z Aichi w zakresie ochrony różnorodności biologicznej propaguje się zrównoważoną gospodarkę leśną, ochronę lasów i ich odtwarzanie 20 ; mając na uwadze, że cel zrównoważonego rozwoju nr 15 obejmuje powstrzymanie wylesiania do 2020 r. 21 ; mając na uwadze, że lasy pełnią wiele funkcji sprzyjających większości celów zrównoważonego rozwoju 22 ;

X. mając na uwadze, że przyczyną pożarów lasów w Amazonii jest wysoki poziom wylesiania; mając na uwadze, że w komunikacie z 2019 r. Komisja zadeklarowała ambicję ochrony i odtwarzania lasów na świecie 23 ; mając na uwadze, że globalna ochrona różnorodności biologicznej, w tym lasów, jest kluczowym celem unijnej strategii ochrony różnorodności biologicznej 24 ;

Y. mając na uwadze, że produkcja soi należy do najważniejszych przyczyn wylesiania w dorzeczu Amazonki, w regionie Cerrado i na równinie Gran Chaco w Ameryce Południowej; mając na uwadze, że 97 % soi uprawianej w Brazylii i 100 % soi uprawianej w Argentynie to soja zmodyfikowana genetycznie 25 ;

Z. mając na uwadze, że według analiz Komisji soja jest w Unii od dawna najważniejszym czynnikiem przyczyniającym się do wylesiania na świecie i do wynikających stąd emisji, gdyż odpowiada za niemal połowę wylesiania uwzględnionego w konsumpcji wszystkich towarów przywożonych do Unii 26 ;

Zmniejszenie zależności od paszy z importu

AA. mając na uwadze, że jednym z wniosków wyciągniętych z kryzysu związanego z COVID-19 i trwającej wojny w Ukrainie jest konieczność uniezależnienia się Unii od niektórych materiałów krytycznych; mając na uwadze, że w piśmie określającym zadania komisarza Christophe'a Hansena przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen zwraca się do niego, by przeanalizował sposoby ograniczenia przywozu kluczowych towarów 27 ;

AB. mając na uwadze, że umowy handlowe zachęcają do przywozu do Unii żywności i pasz zawierających GMO, składających się z GMO lub wyprodukowanych z GMO; mając na uwadze, że Brazylia i Argentyna należą do największych na świecie producentów GMO i użytkowników pestycydów, w tym GMO i pestycydów zakazanych w Unii ze względów zdrowotnych lub środowiskowych;

Niedemokratyczny proces podejmowania decyzji

AC. mając na uwadze, że w ósmej kadencji Parlament przyjął łącznie 36 rezolucji, w których sprzeciwił się wprowadzeniu do obrotu GMO do zastosowania w żywności i paszy (33 rezolucje) oraz uprawie GMO w Unii (trzy rezolucje); mając na uwadze, że w dziewiątej kadencji Parlament przyjął 38 rezolucji, w których sprzeciwił się wprowadzaniu GMO do obrotu, a w obecnej dziesiątej kadencji przyjął już dziesięć rezolucji, w których sprzeciwił się wprowadzaniu GMO do obrotu;

AD. mając na uwadze, że Komisja nadal wydaje zezwolenia na GMO, mimo że sama stwierdziła niedemokratyczność tego procesu, a także mimo braku poparcia ze strony państw członkowskich i mimo sprzeciwów Parlamentu;

AE. mając na uwadze, że żadna zmiana w prawie nie jest konieczna, by Komisja mogła nie zatwierdzić GMO, jeżeli w komitecie odwoławczym kwalifikowana większość państw członkowskich nie opowie się za zatwierdzeniem 28 ;

AF. mając na uwadze, że 28 lutego 2025 r. Stały Komitet ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz, o którym mowa w art. 35 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003, nie wydał opinii w wyniku głosowania, co oznacza, że zezwolenia nie poparła kwalifikowana większość państw członkowskich;

1. uważa, że projekt decyzji wykonawczej Komisji wykracza poza uprawnienia wykonawcze przewidziane w rozporządzeniu (WE) nr 1829/2003;

2. uważa, że projekt decyzji wykonawczej Komisji jest niespójny z prawem Unii, ponieważ nie odpowiada celowi rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 zakładającemu - zgodnie z zasadami ogólnymi określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 178/2002 29  - stworzenie podstawy do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony życia i zdrowia ludzkiego, zdrowia i dobrostanu zwierząt, środowiska naturalnego oraz interesów konsumentów w związku z genetycznie zmodyfikowaną żywnością i paszą, przy jednoczesnym zagwarantowaniu skutecznego funkcjonowania rynku wewnętrznego;

3. wzywa Komisję do wycofania projektu decyzji wykonawczej oraz do przedłożenia komitetowi nowego projektu;

4. wzywa Komisję, zgodnie z podejściem "Jedno zdrowie", aby nie zezwalała na uprawę zmodyfikowanych genetycznie

roślin tolerujących herbicydy, ponieważ doprowadziłoby to do zwiększonego stosowania herbicydów uzupełniających, a tym samym do zwiększenia ryzyka dla różnorodności biologicznej, bezpieczeństwa żywności i zdrowia pracowników;

5. podkreśla w związku z tym, że zezwalanie na import jako żywności lub paszy roślin zmodyfikowanych genetycznie, którym nadano odporność na herbicydy, jest niezgodne z międzynarodowymi zobowiązaniami Unii wynikającymi m.in. z celów zrównoważonego rozwoju ONZ i Konwencji ONZ o różnorodności biologicznej, w tym z niedawno przyjętymi globalnymi ramami różnorodności biologicznej z Kunmingu/Montrealu 30 ;

6. oczekuje, że Komisja w trybie pilnym wywiąże się ze swojego zobowiązania do przedstawienia wniosku mającego na celu zagwarantowanie, że niebezpieczne chemikalia zakazane w Unii nie będą produkowane na eksport, a także ze zobowiązania do zapewnienia wzajemności poprzez lepsze dostosowanie w Europie krajowych norm produkcji do norm stosowanych w imporcie, zwłaszcza w odniesieniu do pestycydów;

7. wzywa Komisję do zapewnienia zbieżności norm między Unią a jej partnerami w negocjacjach dotyczących umów o wolnym handlu, aby spełnić unijne normy bezpieczeństwa;

8. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w skierowanym do posłów i posłanek piśmie z 11 września 2020 r. Komisja w końcu przyznała, iż przy podejmowaniu decyzji o zezwoleniu na wprowadzenie GMO należy uwzględniać zasady zrównoważonego rozwoju 31 ; jest jednak głęboko rozczarowany, że od tego czasu Komisja wciąż zezwalała na przywóz GMO do Unii mimo sprzeciwu Parlamentu i większości państw członkowskich głosujących przeciwko udzielaniu takich zezwoleń;

9. ponownie apeluje do Komisji o uwzględnianie zobowiązań Unii wynikających z umów międzynarodowych, takich jak paryskie porozumienie klimatyczne, Konwencja ONZ o różnorodności biologicznej i cele zrównoważonego rozwoju ONZ; ponawia apel o to, by projektom aktów wykonawczych towarzyszyło uzasadnienie zawierające wyjaśnienie sposobu, w jaki zapewniają one przestrzeganie zasady "nie szkodzić" 32 ;

10. zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

1 Dz.U. L 268 z 18.10.2003, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2003/1829/oj.
2 Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2011/182/oj.
3 Opinia naukowa panelu EFSA ds. organizmów modyfikowanych genetycznie dotycząca oceny genetycznie zmodyfikowanej soi MON 87705 x MON 87708 xMON 89788 z przeznaczeniem na żywność i paszę, zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1829/2003 (wniosek EFSA-GMO-NL-2015-126), Dziennik EFSA 2020; 18(5):e06111, https://doi.org/10.2903/j.efsa.2020.6111.
4 W ósmej kadencji Parlament przyjął 36, a w dziewiątej - 38 rezolucji sprzeciwiających się zatwierdzaniu GMO. Ponadto w dziesiątej kadencji Parlament przyjął następujące rezolucje:
5 Panel EFSA ds. GMO, oświadczenie uzupełniające opinię naukową EFSA dotyczącą wniosku (EFSA-GMO-NL-2015-126) dotyczącego zezwolenia na wprowadzenie do obrotu żywności i paszy zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję MON 87705 x MON 87708 x MON 89788, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych. Dziennik EFSA 2024;22(10):e9061, https://doi.org/ 10.2903/j.efsa.2024.9061.
6 Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 503/2013 z dnia 3 kwietnia 2013 r. w sprawie wniosków o zatwierdzenie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz zmieniające rozporządzenia (WE) nr 641/2004 i (WE) nr 1981/2006 (Dz.U. L 157 z 8.6.2013, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/ reg_impl/2013/503/oj).
7 Zob. na przykład Bonny, S., "Genetically Modified Herbicide-Tolerant Crops, Weeds, and Herbicides: Overview and Impact" [Genetycznie zmodyfikowane uprawy odporne na chwasty i herbicydy. Przegląd i oddziaływanie], Environmental Management, styczeń 2016; 57(1), s. 31-48, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26296738, oraz Benbrook, C.M., "Impacts of genetically engineered crops on the pesticide use in the U.S. - the first sixteen years" [Wpływ upraw genetycznie modyfikowanych na zużycie pestycydów w USA - pierwsze szesnaście lat], Environmental Sciences Europe, 28 września 2012 r., t. 24(1), https://enveurope. springeropen.com/articles/10.1186/2190-4715-24-24.
8 Lerro, C.C., Hofmann, J.N., Andreotti, G., Koutros, S., Parks, C.G., Blair, A., Albert, P.S., Lubin, J.H., Sandler, D.P., Beane Freeman, L.E., "Dicamba use and cancer incidence in the agricultural health study: an updated analysis" [Stosowanie dikamby i zachorowalność na raka - badanie zdrowia w rolnictwie. Zaktualizowana analiza], International Journal of Epidemiology, sierpień 2020 r.; 49(4), s. 1326-1337, https://academic.oup.com/ije/advance-article-abstract/doi/10.1093/ije/dyaa066/5827818?redirectedFrom=fulltext.
13 Ma to istotnie miejsce w przypadku glifosatu, jak stwierdzono w opublikowanym przez EFSA przeglądzie obowiązujących najwyższych poziomów pozostałości glifosatu zgodnie z art. 12 rozporządzenia (WE) nr 396/2005, Dziennik EFSA 2018;16(5):e05263, s. 12,https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.2903/j.efsa.2018.5263.
14 Strategiczny dialog na temat przyszłości rolnictwa w UE. Wspólna perspektywa rolnictwa i żywności w Europie, 2024, https:// agriculture.ec.europa.eu/document/download/171329ff-0f50-4fa5-946f-aea11032172e_en?filename=strategic-dialogue-report- 2024_en.pdf.
15 A/HRC/34/48: Sprawozdanie specjalnego sprawozdawcy ds. prawa do pożywienia https://www.ohchr.org/en/documents/thematic- reports/ahrc3448-report-special-rapporteur-right-food.
18 W grudniu 2022 r. podczas 15. Konferencji stron Konwencji Narodów Zjednoczonych o różnorodności biologicznej (COP15) uzgodniono globalne ramy różnorodności biologicznej, które obejmują globalny cel zmniejszenia ryzyka związanego z pestycydami o co najmniej 50 % do 2030 r. (zob. https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/ip_22_7834).
19 Komunikat Komisji z 23 lipca 2019 r. pt. "Zintensyfikowanie działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów", COM(2019)0352, s. 1.
20 Tamże, s. 2.
22 Komunikat Komisji z 23 lipca 2019 r. pt. "Zintensyfikowanie działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów", (COM(2019)0352), s. 2.
23 Komunikat UE w sprawie zintensyfikowania działań UE na rzecz ochrony i odtwarzania światowych lasów, https://eur-lex.europa.eu/ legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:52019DC0352.
24 Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów, pt. "Unijna strategia na rzecz bioróżnorodności 2030. Przywracanie przyrody do naszego życia", COM(2020)0380.
25 Międzynarodowy Instytut Propagowania Upraw Biotechnologicznych, "Global status of commercialized biotech/GM crops in 2017: Biotech Crop Adoption Surges as Economic Benefits Accumulate in 22 Years" [Globalny status wprowadzonych na rynek upraw biotechnologicznych i genetycznie zmodyfikowanych w 2017 r.: w ciągu 22 lat wprowadzenie upraw biotechnologicznych przyniosło liczne korzyści gospodarcze], ISAAA Brief nr 53 (2017), s. 16 i 21, http://www.isaaa.org/resources/publications/briefs/53/ download/isaaa-brief-53-2017.pdf.
26 Raport techniczny Komisji Europejskiej 2013 - 063 pt. "The impact of EU consumption on deforestation: Comprehensive analysis of the impact of EU consumption on deforestation", [Wpływ europejskiej konsumpcji na wylesianie: kompleksowa ocena wpływu konsumpcji UE na wylesianie] https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/c1d3ef3e-d07e-4229-91e5-41001b47dba8/ language-en, s. 23-24: W latach 1990-2008 do Unii przywieziono produkty z upraw i hodowli odpowiadające wylesieniu obszaru o powierzchni 90 tys. km2. Produkty roślinne stanowiły 74 000 km2 (82 %), z czego największy udział miały rośliny oleiste (52 000 km2). Udział nasion soi i makuchów sojowych wyniósł 82 % (42,6 tys. km2), co w przeliczeniu na całkowity przywóz do Unii jest równoznaczne z 47 % obszarów wylesionych uwzględnionych w konsumpcji.
28 Zgodnie z art. 6 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 182/2011 Komisja "może przyjąć", a nie "przyjmuje" zezwolenie, jeżeli nie opowie się za nim kwalifikowana większość państw członkowskich w komitecie odwoławczym.
29 Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U. L 31 z 1.2.2002, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2002/178/oj).
30 W grudniu 2022 r. podczas 15. Konferencji stron Konwencji Narodów Zjednoczonych o różnorodności biologicznej (COP15) uzgodniono globalne ramy różnorodności biologicznej, które obejmują globalny cel zmniejszenia ryzyka związanego z pestycydami o co najmniej 50 % do 2030 r. (zob. https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/ip_22_7834).
32 Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 stycznia 2020 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (Dz.U. C 270 z 7.7.2021, s. 2), ust. 102.
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2026.586

Rodzaj:rezolucja
Tytuł:Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 8 maja 2025 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003 produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję MON 87705 × MON 87708 × MON 89788, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (D105678/03 - 2025/2647(RSP))
Data aktu:2025-05-08
Data ogłoszenia:2026-02-24