Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 8 maja 2025 r. w sprawie aresztowania i groźby wykonania kary śmierci na Tundu Lissu, prezesie Chademy, głównej partii opozycyjnej w Tanzanii (2025/2690(RSP))
P10_TA(2025)0095Aresztowanie i groźba wykonania kary śmierci na Tundu Lissu, prezesie Chademy, głównej partii opozycyjnej w Tanzanii Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 8 maja 2025 r. w sprawie aresztowania i groźby wykonania kary śmierci na Tundu Lissu, prezesie Chademy, głównej partii opozycyjnej w Tanzanii (2025/2690(RSP))
(Dz.U.UE C z dnia 24 lutego 2026 r.)
Parlament Europejski,
- uwzględniając art. 150 ust. 5 i art. 136 ust. 4 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że Tundu Lissu, przywódca Chademy - głównej partii opozycyjnej w Tanzanii, został aresztowany 9 kwietnia 2025 r. w mieście Mbinga po pokojowej manifestacji na rzecz reform ordynacji wyborczej;
B. mając na uwadze, że Lissu ledwo uszedł z życiem po próbie zamachu w 2017 r. i został zmuszony do opuszczenia kraju, a po powrocie do Tanzanii był ponownie prześladowany;
C. mając na uwadze, że 10 kwietnia 2025 r. Lissu został oskarżony o zdradę stanu, a także - na mocy ustawy o cyberprzestępczości - o popełnienie trzech przestępstw polegających na publikacji fałszywych informacji; mając na uwadze, że za zdradę stanu w Tanzanii grozi kara śmierci; mając na uwadze, że UE jednoznacznie sprzeciwia się karze śmierci w każdych okolicznościach;
D. mając na uwadze, że wkrótce po aresztowaniu Lissu partia Chadema została wykluczona z wyborów prezydenckich i parlamentarnych zaplanowanych na październik 2025 r., ponieważ odmówiła podpisania kodeksu postępowania wyborczego;
E. mając na uwadze, że przed wyborami lokalnymi w listopadzie 2024 r. rząd Tanzanii utrudniał zgromadzenia opozycji i arbitralnie aresztował setki jej zwolenników, ograniczył dostęp do mediów społecznościowych i zakazał niezależnych mediów; mając na uwadze, że z udziału w wyborach wykluczono tysiące kandydatów opozycji; mając na uwadze, że co najmniej czterech krytyków rządu padło ofiarą wymuszonego zaginięcia, a jeden urzędnik Chademy został uprowadzony i brutalnie zamordowany;
F. mając na uwadze, że w rankingu Freedom House za 2025 r. Tanzania została uznana za "kraj, w którym nie ma wolności";
1. potępia aresztowanie Tundu Lissu i wyraża poważne zaniepokojenie stawianymi mu zarzutami, które wydają się motywowane politycznie i za które grozi kara śmierci; wzywa rząd Tanzanii do jego natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia, zapewnienia mu bezpieczeństwa oraz prawa do rzetelnego procesu sądowego i zastępstwa procesowego;
2. wzywa władze Tanzanii, by zaprzestały eskalacji represji, arbitralnych aresztowań, przemocy, ataków i nękania wobec członków opozycji, obrońców praw człowieka, ludów tubylczych, działaczy LGBTIQ+, dziennikarzy i organizacji społeczeństwa obywatelskiego, a także by przeprowadziły niezależne dochodzenie w sprawie nadużyć popełnionych przez policję i wymuszonych zaginięć, przestrzegały praworządności, wolności wypowiedzi, prasy, mediów i zrzeszania się oraz niezależności sądów, dostosowały tanzańskie przepisy dotyczące cyberprzestępczości i mediów do międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka, szanowały prawa partii politycznych oraz zadbały o przeprowadzenie wolnych i uczciwych wyborów;
3. apeluje do władz Tanzanii o ponowne umożliwienie Chademie pełnego uczestnictwa w wyborach w październiku 2025 r. oraz o nawiązanie przejrzystego i pluralistycznego dialogu z wszystkimi partiami politycznymi na temat reformy ordynacji wyborczej, co powinno odbyć się w porozumieniu z grupami społeczeństwa obywatelskiego i innymi zainteresowanymi stronami;
4. wzywa UE i jej państwa członkowskie do prowadzenia krytycznego dialogu z władzami Tanzanii w sprawie Lissu oraz do ścisłego monitorowania jego procesu; wzywa je do rozważenia odpowiednich środków w przypadku dalszego pogarszania się sytuacji w zakresie praw człowieka w tym kraju; wzywa Tanzanię do zniesienia kary śmierci i do złagodzenia wszystkich wyroków śmierci;
5. ponownie podkreśla, że UE musi dopilnować, aby jej współpraca na rzecz rozwoju z Tanzanią, w tym inicjatywa Global Gateway, była spójna z propagowaniem praw człowieka, wolności wypowiedzi i standardów rzetelnego procesu sądowego;
6. zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji rządowi i parlamentowi Tanzanii, Unii Afrykańskiej oraz wysokiej przedstawicielce i wiceprzewodniczącej.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.580 |
| Rodzaj: | rezolucja |
| Tytuł: | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 8 maja 2025 r. w sprawie aresztowania i groźby wykonania kary śmierci na Tundu Lissu, prezesie Chademy, głównej partii opozycyjnej w Tanzanii (2025/2690(RSP)) |
| Data aktu: | 2025-05-08 |
| Data ogłoszenia: | 2026-02-24 |