Publikacja informacji dotyczącej zatwierdzonej zmiany standardowej w specyfikacji produktu objętego oznaczeniem geograficznym zgodnie z art. 5 ust. 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2025/27
Publikacja informacji dotyczącej zatwierdzonej zmiany standardowej w specyfikacji produktu objętego oznaczeniem geograficznym zgodnie z art. 5 ust. 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2025/27 (1)
POWIADOMIENIE O ZATWIERDZENIU ZMIANY STANDARDOWEJ
(Art. 24 rozporządzenia (UE) 2024/1143) "Prosciutto di Modena"
Numer referencyjny UE: PDO-IT-0066-AM02 - 15.5.2026
1. Nazwa produktu "Prosciutto di Modena"
2. Rodzaj oznaczenia geograficznego
☑ ChNP
☐ ChOG
3. Sektor
☑ produkty rolne
☐ wina
☐ napoje spirytusowe
4. Państwo, do którego należy obszar geograficzny
Włochy
5. Organ państwa członkowskiego powiadamiający o zmianie standardowej
Nazwa
Ministerstwo Rolnictwa, Suwerenności Żywnościowej i Leśnictwa - Departament Suwerenności Żywnościowej i Jeździectwa
6. Kwalifikacja jako zmiana standardowa
Zmiany w specyfikacji produktu objętego ChNP "Prosciutto di Modena" nie są zmianami na poziomie Unii, ponieważ nie spełniają wymogów określonych w art. 24 rozporządzenia (UE) 2024/1143 i w rzeczywistości:
- nie polegają na zmianie w chronionej nazwie pochodzenia lub chronionym oznaczeniu geograficznym ani na zmianie korzystania z tej nazwy;
- nie grożą zniesieniem związku, o którym mowa w art. 5 ust. 1 lit. b), w odniesieniu do chronionych nazw pochodzenia ani związku, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b), w odniesieniu do chronionych oznaczeń geograficznych; ani
- nie wiążą się z dalszymi ograniczeniami dotyczącymi wprowadzania produktu do obrotu.
7. Opis zatwierdzonych zmian standardowych
Tytuł
Zmiana w arkuszu B specyfikacji produktu
Opis
Zmiana nr 1
Zmiana ta dotyczy ostatniego akapitu arkusza B specyfikacji produktu, ale nie dotyczy jednolitego dokumentu.
Opis: zmiana polega na usunięciu powtórzenia przepisu, zgodnie z którym szynka "Prosciutto di Modena" jest również wprowadzana do obrotu w porcjach; w takim przypadku każda część lub porcja jest oznaczona zgodnie z arkuszem H - rys. 1: oznaczenie.
Uzasadnienie: zmiana ta jest konieczna w celu skorygowania błędu typograficznego w transkrypcji specyfikacji produktu w Dzienniku Urzędowym Republiki Włoskiej, seria ogólna, nr 221 z 20.9.2024 r.
☐ Zmiana ta ma wpływ na jednolity dokument.
Tytuł
Zmiana w arkuszu C specyfikacji produktu
Opis
Zmiana nr 2
Zmiana ta dotyczy ustępu "Odsadzenie" akapit drugi arkusza C specyfikacji produktu, ale nie dotyczy jednolitego dokumentu.
Opis: zmiana polega na dodaniu do specyfikacji możliwości stosowania dodatków w żywieniu świń na etapie odsadzania, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Uzasadnienie: zmiana ta jest konieczna w celu włączenia do specyfikacji produktu części przepisu, która, na skutek błędu typograficznego, została pominięta w transkrypcji tekstu specyfikacji produktu. Pełny przepis można jednak znaleźć w jednolitym dokumencie oraz w zawiadomieniu o zatwierdzeniu zmiany standardowej nr 29 w specyfikacji ChNP "Prosciutto di Modena", opublikowanych w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej C/2025/1827 z 20.3.2025.
☐ Zmiana ta ma wpływ na jednolity dokument.
Tytuł
Zmiana w arkuszu C specyfikacji produktu
Opis
Zmiana nr 3
Zmiana dotyczy sekcji "Ubój" akapit trzeci arkusza C specyfikacji produktu oraz pkt 4.2 jednolitego dokumentu.
Opis: zmiana polega na zwiększeniu maksymalnej masy tuszy wieprzowej do produkcji szynki "Prosciutto di Modena" ze 168,0 kg do 180,0 kg.
Uzasadnienie: zysk genetyczny i ulepszenie technik hodowlanych, w tym żywienia, skutkują we włoskiej hodowli trzody chlewnej zwiększeniem masy świń. Powoduje to wzrost masy tusz przy uboju i świeżych udźców wieprzowych. Produkcja szynki "Prosciutto di Modena" wymaga również dużej liczby świeżych udźców wieprzowych otrzymywanych z ciężkich tusz wieprzowych o masie od 168,0 kg do 180,0 kg, co umożliwia produkcję szynki "Prosciutto di Modena", która spełnia wymogi specyfikacji ChNP.
☐ Zmiana ta ma wpływ na jednolity dokument.
Tytuł
Zmiana arkusza H specyfikacji produktu
Opis
Zmiana nr 4
Zmiana ta dotyczy ósmego akapitu arkusza H specyfikacji produktu, ale nie dotyczy jednolitego dokumentu.
Opis: zmiana polega na usunięciu powtórzenia przepisu nakazującego wskazanie "daty produkcji odpowiadającej dacie rozpoczęcia przetwarzania udźca, jeśli stempel wypalany nie jest już widoczny lub nie ma już elementu identyfikacyjnego zastępującego stempel wypalany".
Uzasadnienie: zmiana ta jest konieczna w celu skorygowania błędu typograficznego w transkrypcji specyfikacji produktu w Dzienniku Urzędowym Republiki Włoskiej, seria ogólna, nr 221 z 20.9.2024 r.
☐ Zmiana ta ma wpływ na jednolity dokument.
JEDNOLITY DOKUMENT
Nazwy pochodzenia i oznaczenia geograficzne produktów rolnych "Prosciutto di Modena"
Numer referencyjny UE: PDO-IT-0066-AM02 - 15.5.2026
1. Nazwa lub nazwy "Prosciutto di Modena"
2. Rodzaj oznaczenia geograficznego
☑ ChNP
☐ ChOG
3. Państwo, do którego należy obszar geograficzny
Włochy
4. Opis produktu rolnego
4.1. Klasyfikacja produktu rolnego zgodnie z pozycją i kodem Nomenklatury scalonej, o której mowa w art. 6 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2024/1143
16 - PRZETWORY Z MIĘSA, RYB, SKORUPIAKÓW, MIĘCZAKÓW LUB POZOSTAŁYCH BEZKRĘGOWCÓW WODNYCH, LUB Z OWADÓW
4.2. Opis produktu rolnego, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa
Szynka surowa dojrzewająca zarejestrowana jako chroniona nazwa pochodzenia. W kształcie gruszki z wyjątkiem stopki uformowanej w wyniku usunięcia nadmiaru tłuszczu poprzez obcięcie i odrzucenie skóry oraz zewnętrznej warstwy tłuszczu. Kolor po nacięciu intensywnie czerwony. Smak wyrazisty, ale nie słony. Zapach przyjemny, słodki, lecz intensywny, także podczas prób igłą. Charakteryzuje się spełnieniem określonych parametrów analitycznych: wilgotność w przedziale 57-63,5 %, chlorek sodu od 4,3 % do 6,3 %; wskaźnik proteolizy od 25 % do 32 %. Cała szynka waży nie mniej niż 8 kg i nie więcej niż 12,5 kg.
Surowiec wykorzystywany do produkcji Prosciutto di Modena musi pochodzić od świń, które są potomstwem:
a) knurów tradycyjnych ras Large White Italiana, Landrace Italiana i Duroc Italiana, uszlachetnionych według specyfikacji określonej w Libro Genealogico Italiano (włoskiej księdze hodowlanej), czystej rasy albo krzyżówek tych ras, oraz loch tradycyjnych ras Large White Italiana i Landrace Italiana, czystej rasy lub krzyżówek tych ras;
b) knurów ras tradycyjnych wymienionych w lit. a) oraz loch będących krzyżówkami lub loch innych typów genetycznych, pod warunkiem że są one hodowane w ramach programów selekcji lub krzyżowania z rasami Large White, Landrace lub Duroc, przeznaczonych do produkcji tuczników ciężkich, których cele są zgodne z celami określonymi we włoskiej księdze hodowlanej;
c) knurów i loch innych typów genetycznych, pod warunkiem że są one hodowane w ramach programów selekcji lub krzyżowania z rasami Large White, Landrace lub Duroc, przeznaczonych do produkcji tuczników ciężkich, których cele są zgodne z celami określonymi we włoskiej księdze hodowlanej;
d) knurów innych typów genetycznych wymienionych w lit. c) oraz loch ras tradycyjnych wymienionych w lit. a).
Świeże udźce świń używane do produkcji tego produktu nie mogą pochodzić od:
- knurów i loch;
- potomstwa knurów lub loch nieobjętych kategoriami a), b), c) lub d) powyżej;
- świń o cechach niepożądanych, zwłaszcza wykazujących zespół stresowy świń (PSS - Porcine Stress Sindrome).
Świeże udźce wieprzowe wykorzystywane do produkcji szynki "Prosciutto di Modena" muszą pochodzić wyłącznie z tusz kategorii H (ciężkich) o masie tuszy od 110,1 kg do 180,0 kg, należących do klas "U", "R" lub "O" w skali klasyfikacji tusz wieprzowych Unii Europejskiej.
4.3. Odstępstwa dotyczące pozyskiwania paszy (wyłącznie w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego objętych chronioną nazwą pochodzenia) oraz ograniczenia dotyczące pozyskiwania surowców (wyłącznie w odniesieniu do produktów przetworzonych objętych chronionym oznaczeniem geograficznym)
Surowce wykorzystywane do chowu świń pochodzą z obszaru geograficznego chowu, a ich cechy jakościowe są odpowiednie dla zdrowego i prawidłowego żywienia świń. W niektórych latach może jednak nie być technicznie możliwe, ze względów klimatycznych i handlowych, uzyskanie 100 % surowców dla świń z lokalnych źródeł. W takim przypadku zgodnie z art. 47 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2024/1143 jakość produktu "Prosciutto di Modena" i jego związek z obszarem lokalnym są nadal gwarantowane poprzez zapewnienie, aby co najmniej 50 % suchej masy spożywanej przez świnie w danym roku pochodziło z obszaru hodowli świń (Emilia-Romania, Wenecja Euganejska, Lombardia, Piemont, Molise, Umbria, Toskania, Marche, Abruzja i Lacjum).
4.4. Poszczególne etapy produkcji, które muszą odbywać się na wyznaczonym obszarze geograficznym
W celu zapewnienia identyfikowalności i kontroli poszczególne etapy produkcji i dojrzewania szynki "Prosciutto di Modena" muszą odbywać się na wyznaczonym obszarze produkcji określonym w pkt 5.
4.5. Szczegółowe zasady dotyczące pakowania, krojenia, tarcia itp. produktu, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa
-
4.6. Szczegółowe zasady dotyczące etykietowania produktu rolnego, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa
Szynka "Prosciutto di Modena" jest zawsze rozpoznawana dzięki oznaczeniu umieszczonemu na skórze przez organ kontrolny.
Etykietowanie całej szynki Prosciutto di Modena z kością obejmuje:
- użycie sformułowania "Prosciutto di Modena", a następnie "denominazione di origine protetta" ("chroniona nazwa pochodzenia") lub skrótu "DOP" [ChNP], któremu towarzyszy symbol ChNP Unii Europejskiej, które muszą znajdować się na przedniej etykiecie w głównym polu widzenia i wyraźnie odróżniać się od każdego innego tekstu na etykiecie;
- wykaz składników: mięso wieprzowe/wieprzowina/udziec wieprzowy i sól;
- nazwę, nazwę handlową lub zarejestrowany znak towarowy producenta lub zakładu dojrzewania zarejestrowanego w systemie kontroli, który wprowadza do obrotu ChNP Prosciutto di Modena.
W przypadku całej szynki Prosciutto di Modena bez kości lub szynki w kawałkach na etykiecie musi być podana data produkcji odpowiadająca dacie rozpoczęcia przetwarzania udźca, jeśli stempel wypalany nie jest już widoczny lub nie ma już elementu identyfikacyjnego zastępującego stempel wypalany.
Zabrania się stosowania określeń takich jak "classico" (tradycyjna), "autentico" (prawdziwa), "extra", "super" i innych określeń, wzmianek i atrybutów dotyczących nazwy handlowej, z wyjątkiem "disossato" (bez kości), a także innych oznaczeń nieprzewidzianych wyraźnie w specyfikacji wyrobu, bez uszczerbku dla innych postanowień prawnych, których należy przestrzegać. Te same zakazy obowiązują w przypadku reklamy i promocji szynki "Prosciutto di Modena" niezależnie od przyjętej formy i kontekstu.
5. Zwięzłe określenie obszaru geograficznego
Produkcja szynki "Prosciutto di Modena" odbywa się wyłącznie na specjalnym obszarze pagórkowatym otaczającym zbiornik orohydrograficzny rzeki Panaro oraz w sąsiadujących dolinach na wysokości nie większej niż 900 metrów i obejmuje teren następujących gmin: Castelnuovo Rangone, Castelvetro, Spilamberto, San Cesario sul Panaro, Savignano sul Panaro, Vignola, Marano, Guiglia, Zocca, Montese, Maranello, Serramazzoni, Pavullo nel Frignano, Lama Mocogno, Pievepelago, Riolunato, Montecreto, Fanano, Sestola, Gaggio Montano, Monte San Pietro, Sasso Marconi, Castel d'Aiano, Zola Predosa, Bibbiano, San Polo d'Enza, Quattro Castella, Canossa (Ciano d'Enza), Viano i Castelnuovo Monti oraz teren gminy Valsamoggia ograniczony do terytoriów dawniej należących do gmin Monteveglio, Savigno, Castello di Serravalle i Bazzano.
Chów i ubój odbywają się na wyznaczonym obszarze regionów w regionach Emilia-Romania, Wenecja Euganejska, Lombardia, Piemont, Molise, Umbria, Toskania, Marche, Abruzja, Lacjum.
6. Związek z obszarem geograficznym
Streszczenie związku
Specyfika obszaru geograficznego
Na pagórkowatym mikroobszarze otaczającym zbiornik orohydrograficzny rzeki Panaro znajduje się jeden z niewielu obszarów "wybranych", osłoniętych przez pasmo Apeninu Toskańsko-Emiliańskiego, który cechuje się wyjątkowym mikroklimatem sprzyjającym produkcji szynki. Obszar podgórski charakteryzujący się typową florą, która uwarunkowała te tereny, a także występowanie zjawiska "drenażu" wywołanego przez bieg rzeki Panaro i wpadające do niej strumyki stworzyły idealny, przede wszystkim suchy klimat charakteryzujący się słabymi wiatrami. Wytyczenie strefy produkcji na konkretnym obszarze geograficznym nie jest ani przypadkowe, ani podyktowane przepisami, umacnia ono natomiast wzajemną relację, jaka z czasem wykształciła się pomiędzy systemem produkcji a środowiskiem geograficznym: dojrzewanie szynki musi odbywać się w całkowicie zdrowym otoczeniu, a jednocześnie jej produkcja nie ma na nie negatywnego wpływu.
Specyfika produktu
Oprócz właściwości cytowanych wcześniej w specyfikacji produktu jako cechy charakterystyczne szynki "Prosciutto di Modena" należy również wymienić: - większe odsłonięcie w części nazywanej koroną umożliwia szybsze przenikanie soli, co nadaje szynce charakterystyczny smak, - procentowa zawartość wilgoci od 57 % do 63,5 %, - procentowa zawartość soli od 4,3 % do 6,3 %, - wskaźnik proteolizy od 25 % do 32 %. Ta ostatnia cecha sprawia, że produkt szczególnie nadaje się do zastosowania w diecie wysokoproteinowej, jest on jednak łatwy do strawienia. Ponadto "Prosciutto di Modena", dzięki zawartości minerałów i witamin oraz niskiej zawartości cholesterolu po usunięciu tłuszczu, stanowi idealny składnik diet niskotłuszczowych. Jeżeli natomiast potraktuje się go całościowo, to charakteryzuje się wyjątkowo zbilansowaną zawartością tłuszczów i protein.
Związek przyczynowy zachodzący pomiędzy charakterystyką obszaru geograficznego a jakością lub właściwościami produktu (w przypadku ChNP) lub szczególnymi cechami jakościowymi, renomą lub innymi właściwościami produktu (w przypadku ChOG)
Wszystkie wymagania produkcyjne charakteryzujące nazwę pochodzenia, a więc stanowiące kryterium jej przyznawania, są ściśle powiązane z warunkami środowiskowymi, czynnikami naturalnymi i ludzkimi. Charakterystyka surowca odpowiada całkowicie określonemu makroobszarowi geograficznemu, jest to rezultat ewolucji historycznej i gospodarczej oraz podjętej później podstawowej działalności rolniczej. Początków i powodów rozpoczęcia produkcji "Prosciutto di Modena" należy upatrywać w skutkach, jakie wywołało rozpoczęcie podstawowej działalności rolniczej dostosowanej do warunków geomorfologicznych i mikroklimatycznych wyznaczonego mikroobszaru. Wszystkie te szczególne warunki przyczyniły się do ujednolicenia cech charakterystycznych surowca, systemów produkcji i do utrwalenia nazwy, która jest ściśle związana z rozwojem społeczno-ekonomicznym obszaru geograficznego kojarzonego dzięki niej w niepowtarzalny sposób. Związane jest to z faktem, że na wyznaczonym makroobszarze rozwój miejscowych i tubylczych plemion, których obecność na terenie Włoch środkowo-północnych odnotowano już w czasach Etrusków, opierał się na uprawie zbóż i przetwarzaniu mleka, które były charakterystycznymi elementami systemu żywienia świń. Takie ukierunkowanie przyczyniło się do określenia cech charakterystycznych surowców i prowadzenia ściśle określonej działalności, która stała się powołaniem - na dobre przyjęła się hodowla ciężkich tuczników poddawanych ubojowi w późnym wieku. Tendencje te sprawiły, że z czasem naturalnym celem produkcyjnym stała się szynka. Już w najdawniejszych czasach była ona produkowana głównie na nielicznych obszarach "wybranych", cechujących się wyjątkowymi warunkami środowiskowymi i które, wykorzystując czynnik ludzki, wyspecjalizowały się z czasem w tej dziedzinie. Historia produktu jest bardzo długa i udokumentowana na swoim obszarze pochodzenia począwszy od epoki brązu, czyli okresu, w którym ugruntowała się hodowla zwierząt domowych i w którym odkryto zastosowanie soli (chlorek sodu). W kontekście historii gospodarczej należy stwierdzić, że wraz z przybyciem Celtów przyjęto zwyczaj konserwowania mięsa za pomocą soli, a metoda ta została udoskonalona w epoce rzymskiej. Pochodzenie produktu jest historycznie udokumentowane także w odniesieniu do obszaru pochodzenia właściwego surowca i sięga epoki przedprzemysłowej. Produkt ten stanowi owoc niezwykłej ewolucji typowej działalności rolniczej charakteryzującej cały region "Padania", a która koncentrowała się, dzięki wyjątkowym warunkom klimatycznym i środowiskowym, na pagórkowatym obszarze otaczającym zbiornik orohydrograficzny rzeki Panaro (obszar podgórski Apeninu Toskańsko-Emiliańskiego).
Elektroniczne odesłanie (URL) do publikacji specyfikacji produktu
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.4341 |
| Rodzaj: | informacja |
| Tytuł: | Publikacja informacji dotyczącej zatwierdzonej zmiany standardowej w specyfikacji produktu objętego oznaczeniem geograficznym zgodnie z art. 5 ust. 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2025/27 |
| Data aktu: | 2026-08-07 |
| Data ogłoszenia: | 2026-08-07 |