Prawo nie może dyskryminować kobiet z tatuażem i wymagać spódnicy
Łączne stosowanie dwóch przepisów: jednego, który zakazuje widocznych tatuaży i drugiego, który wymaga od kobiet noszenia spódnic podczas oficjalnych uroczystości, powoduje mniej korzystne traktowanie kandydatek ze względu na płeć. Gdyby policjantka była mężczyzną, nie zostałaby wykluczona z postępowania w sprawie naboru wyłącznie na tej podstawie, że miała tatuaż na podudziu.
Łączne stosowanie przepisu zakazującego widocznych tatuaży oraz wymogu noszenia umundurowania właściwego dla określonej płci jest dyskryminujące - wynika z wydanej kilka dni temu opinii rzeczniczki generalnej Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Podstawą jej wydania była polityka rekrutacyjna w zakresie dostępu do włoskich służb policji. Chodziło o to, że dyskryminuje kobiety i nie może być uzasadniona na tej podstawie, że jest to prawdziwy i determinujący wymóg zawodowy.
Tatuaż na lewej łydce
Kobieta (HG) ubiegała się o przyjęcie do włoskiej policji. Została jednak wykluczona z postępowania w sprawie naboru, ponieważ na lewej łydce miała mały tatuaż przedstawiający kwiat.
Funkcjonariusze policji we Włoszech mają zakaz posiadania tatuaży, które są widoczne podczas noszenia munduru. Stąd przepisy regulujące postępowanie w sprawie naboru automatycznie wykluczają osoby, które mają takie widoczne tatuaże.
W trakcie postępowania odkryto, że HG posiada tatuaż.
Biorąc pod uwagę to, że mundur galowy składa się ze spódnicy i czółenek, jej tatuaż byłby widoczny podczas uroczystości. Z tego względu została wykluczona z postępowania w sprawie naboru.
Czytaj też w LEX: Instytucja wydalenia ze służby w policji jako konsekwencja kary dyscyplinarnej – wybrane zagadnienia >
Kobieta zaskarżyła decyzję o wykluczeniu z postępowania przed włoskimi sądami administracyjnymi, a jeden z nich zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem o wykładnię prawa Unii, które zakazuje dyskryminacji ze względu na płeć.
Dyskryminacja ze względu na płeć
W opinii rzeczniczka generalna Tamara Ćapeta uznała, że rozpatrywana polityka rekrutacyjna stanowi dyskryminację bezpośrednią ze względu na płeć, zakazaną na gruncie prawa Unii.
Jej zdaniem łączne stosowanie dwóch przepisów: jednego, który zakazuje widocznych tatuaży i drugiego, który wymaga od kobiet noszenia spódnic podczas oficjalnych uroczystości, powoduje mniej korzystne traktowanie kandydatek ze względu na płeć. Gdyby HG była mężczyzną, nie zostałaby wykluczona z postępowania w sprawie naboru wyłącznie na tej podstawie, że miała tatuaż na podudziu.
Czytaj też w LEX: Równe traktowanie pracowników; zasada równego traktowania w zabezpieczeniu społecznym - przegląd orzecznictwa Sądu Najwyższego (lata 2024-2025) >
Ponadto rzeczniczka generalna uważa, że rozpatrywana dyskryminacja nie może być uzasadniona powodami przedstawionymi przez rząd włoski.
W opinii zauważono, że prawo Unii dopuszcza rozróżnienie ze względu na płeć pod warunkiem, że jest to właściwe i konieczne do spełnienia prawdziwego i determinującego wymogu zawodowego oraz realizuje uzasadnione cele. Jednak argumentów władz włoskich, zgodnie z którymi kwestionowany przepis ma na celu umożliwienie udziału w uroczystych wydarzeniach, a tym samym przekazywanie tradycyjnych wartości i wzmacnianie tożsamości służb policyjnych, nie można uznać za uzasadnienie w niniejszej sprawie.
Czytaj też w LEX: Środki ochrony kobiet przed dyskryminacją w zakładach pracy >
Rzeczniczka generalna T. Ćapeta uważa, że wykluczenie kobiet z tatuażami ze służby policyjnej na tej podstawie, iż nie mogą one uczestniczyć w uroczystych wydarzeniach, jest zarówno niewłaściwe, jak i niekonieczne, ponieważ takie wydarzenia stanowią jedynie niewielką część pracy policji, funkcjonariuszki i tak noszą spodnie jako część umundurowania służbowego, a wyżsi rangą funkcjonariusze policji mogą w każdym razie zezwolić funkcjonariuszce na noszenie spodni podczas danej uroczystości.
Ponadto, zdaniem rzeczniczki TSUE, łączne stosowanie dwóch przepisów nie jest konieczne do zachowania tradycji, ponieważ zwyczaje ceremonialne nie uległyby zanikowi, gdyby niektóre kobiety zostały zwolnione z obowiązku noszenia spódnic podczas uroczystości. Podobnie, o ile mundury służą jako wyraz tożsamości i przynależności do służb policyjnych, o tyle zezwolenie kobietom na noszenie spodni zapewniłoby ten sam efekt reprezentacyjności i jednolitości. Wreszcie, jeśli chodzi o proporcjonalność, to niekorzystna sytuacja, z jaką są konfrontowane kobiety z powodu braku możliwości wstąpienia do służb policyjnych, przeważa nad symboliczną korzyścią wynikającą z ich sporadycznego udziału w uroczystościach w mundurze galowym. Biorąc pod uwagę całość rozważanych okoliczności, rzeczniczka generalna T. Ćapeta uznała, że krajowa polityka rekrutacyjna nie może przejść testu prawdziwego i determinującego wymogu zawodowego i wobec tego jest zakazana na gruncie przepisów prawa Unii dotyczących niedyskryminacji ze względu na płeć.
Czytaj też w LEX: Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości dotyczące wyjątku od zakazu dyskryminacji ze względu na istotny i determinujący wymóg zawodowy >
