Rada Ministrów przyjęła we wtorek przygotowany w Ministerstwie Infrastruktury projekt nowelizacji Prawa o ruchu drogowym, który zaostrza odpowiedzialność za incydenty na przejazdach kolejowych. Skutecznym orężem ma być zatrzymywanie praw jazdy i zakazy prowadzenia pojazdów. Teraz nowela trafi do Sejmu.
Projekt ustawy ma na celu poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego na przejazdach kolejowych oraz zaostrzenie konsekwencji prawnych wobec sprawców przestępstw i wykroczeń popełnionych na tych przejazdach – czytamy w uzasadnieniu projektu nowelizacji (numer w RCL - UD469). Rząd przekonuje, że zmiany przepisów są konieczne, mimo że wypadki na przejazdach kolejowych stanowią tylko niewielki odsetek ogółu zdarzeń drogowych. Cechują się jednak nieproporcjonalnie wysoką śmiertelnością i ciężkością skutków ze względu na masę i prędkość pojazdów szynowych.
Czytaj też w LEX: Nielegalne wyścigi pojazdów mechanicznych i inne zmiany wynikające z ustawy poprawiającej bezpieczeństwo w ruchu drogowym >
Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami sankcjonowane są m.in. następujące zachowania:
Projekt zakłada zaostrzenie tych przepisów.
Pomimo obowiązywania wysokich sankcji zasadne jest dalsze wzmacnianie ich funkcji prewencyjnej. Doświadczenia związane z wypadkami na przejazdach kolejowo-drogowych pokazują, że część kierujących nadal podejmuje zachowania skrajnie ryzykowne, takie jak ignorowanie sygnalizacji świetlnej i znaków drogowych, omijanie opuszczonych rogatek czy wjeżdżanie na przejazd pomimo braku możliwości jego bezpiecznego opuszczenia. W przypadku przejazdu kolejowo-drogowego nawet krótkotrwałe naruszenie zasad bezpieczeństwa może prowadzić do zdarzenia o wyjątkowo poważnych konsekwencjach, w tym śmierci lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu wielu osób. Wynika to z ogromnej masy i drogi hamowania pociągu, a także z liczby osób, które mogą znajdować się jednocześnie w pojeździe drogowym i składzie kolejowym – czytamy w uzasadnieniu nowelizacji.
Ostrzejsze sankcje dotyczą naruszeń o szczególnie wysokim potencjale wypadkowym. Chodzi w szczególności o: wyprzedzanie pojazdu na przejeździe kolejowym lub bezpośrednio przed nim, wjazd na przejazd kolejowy przy sygnale czerwonym, czerwonym migającym albo dwóch na przemian migających sygnałach czerwonych (lub innym urządzeniu nadającym te sygnały) oraz wjazd na przejazd, jeżeli po jego drugiej stronie nie ma miejsca do kontynuowania jazdy. Wykroczenia popełniane na przejazdach kolejowo-drogowych już i tak należą do najwyżej sankcjonowanych naruszeń przepisów ruchu drogowego, ale – jak przekonuje resort ministra Dariusza Klimczaka - surowość tych kar wynika z konieczności zapewnienia szczególnej ochrony bezpieczeństwa na przejazdach, z uwagi na skalę i tragiczne skutki potencjalnych wypadków oraz szczególne ryzyko, jakie zderzenie pojazdu z pociągiem stwarza zarówno dla uczestników takich zdarzeń (poza uczestnikami ruchu drogowego, także dla pasażerów, maszynistów, konduktorów oraz innych pracowników kolei).
Pierwsza propozycja to zatrzymanie prawa jazdy na trzy miesiące za najpoważniejsze wykroczenia na przejazdach kolejowych. Proponuje się zatrzymywanie za pokwitowaniem dokumentu prawa jazdy na trzy miesiące kierowcom, którzy podczas kontroli drogowej zostaną przyłapani na najpoważniejszych naruszeniach przepisów obowiązujących na przejazdach kolejowych.
Dlatego zmieniany jest katalog przesłanek zatrzymania prawa jazdy (określony w art. 135 i art. 135a ustawy – Prawo o ruchu drogowym). Projekt zakłada jego rozszerzenie zostanie o następujące nowe podstawy:
Te same przesłanki zostaną dodane również do katalogu podstaw zatrzymania prawa jazdy w drodze decyzji administracyjnej starosty wydawanej na podstawie art. 102 ust. 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2025 r. poz. 1226). Starosta – zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w tym przepisie – będzie wydawał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na okres trzech miesięcy.
Po drugie, projekt zakłada przekształcenie środka karnego zakazu prowadzenia pojazdu określonego w art. 42 kodeksu karnego z fakultatywnego w obligatoryjny w razie skazania za spowodowanie katastrofy w komunikacji albo spowodowanie wypadku komunikacyjnego, gdy doszło do tego na przejeździe kolejowym. Ten środek karny orzekany byłby na okres nie krótszy niż trzy lata (a w razie sprowadzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy w komunikacji – na nie krócej niż jeden rok).
Projekt nowelizacji trafi teraz do laski marszałkowskiej.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
