Wraca projekt o usługach finansowych i interfejsach e-sklepów

Na stronie Rządowego Centrum Legislacji pojawił się projekt nowelizacji ustawy o prawach konsumenta oraz ustawy o konsumenckiej pożyczce lombardowej (UC169), przygotowany w Ministerstwie Finansów. Propozycja rozszerza i dostosowuje mechanizmy ochrony konsumentów do specyfiki internetu, nakłada też obowiązki dotyczące interfejsów w sklepach internetowych – wymagana będzie funkcja „odstąp od umowy tutaj”.

Jest to kolejna próba implementacji dyrektywy 2023/2673, nowelizującej unijne przepisy dotyczące umów o usługi finansowe zawieranych na odległość – pierwszy projekt przygotowany w Urzędzie Ochrony Konkurencji i Konsumentów został wycofany przez rząd.

Projektodawca zapewnia, że chociaż dyrektywa 2023/2673 przewiduje możliwość wprowadzenia przez państwa członkowskie dodatkowych, bardziej rygorystycznych rozwiązań, to z tej możliwości nie skorzystano. - Nie zdecydowano się m.in. na wprowadzenie dodatkowych wymogów dotyczących interfejsów internetowych – czytamy w ocenie skutków regulacji.

Czytaj też w LEX: Nowy mechanizm ochrony konsumenta wynikający ze zmian wprowadzonych dyrektywą 2023/2673 – czy konieczne są zmiany polskich przepisów? >

Nowe prawa konsumentów w usługach finansowych

Zapowiadane zmiany w ustawie o prawach konsumenta (UPK) dotyczą m.in.:

• obowiązku bezpłatnego przekazania konsumentowi wyjaśnień dotyczących proponowanych umów o świadczenie usług finansowych;
• obowiązku przesłania konsumentowi na trwałym nośniku przypomnienia o prawie odstąpienia od umowy zawieranej na odległość, jeżeli informacje przedkontraktowe zostały mu przekazane w okresie krótszym niż jeden dzień przed związaniem umową;
• rozszerzenia katalogu przypadków, kiedy nie ma zastosowania prawo do odstąpienia od umowy (m.in. gdy wykonanie zostało już w pełni zakończone przez obie strony na życzenie konsumenta);
• możliwości prezentowania informacji przez przedsiębiorcę przy zastosowaniu techniki w warstwach - tj. pewne informacje uznawane za kluczowe są umieszczane w wyróżniony sposób w pierwszej warstwie, a szczegóły prezentowane są w warstwach dodatkowych;
• zmiany przepisów określających czas na odstąpienie od umowy wydłużenie. W przypadku umów dotyczących dobrowolnego indywidualnego produktu emerytalnego czas ten zostanie wydłużony z 14 do 30 dni. Dodatkowo, jeżeli konsument nie otrzymał określonych w przepisach informacji przedkontraktowych i warunków umownych, czas na odstąpienie od umowy upłynie po okresie 12 miesięcy i 14 dni kalendarzowych po zawarciu umowy na odległość;
• prawa konsumenta do żądania kontaktu z osobą reprezentującą przedsiębiorcę.

Zobacz w LEX: Zestawienie projektów ustaw dla profesjonalnych pełnomocników, sędziów i notariuszy >

„Odstąp od umowy tutaj” – zmiany w interfejsach e-sklepów

Ponadto projekt wzmacnia pozycję konsumenta w internecie poprzez nowe rozwiązanie dotyczące interfejsu – przedsiębiorca będzie musiał udostępniać funkcję odstąpienia od umowy, oznaczoną wyrazami „odstąp od umowy tutaj” lub w sposób równoznaczny. Jest to funkcja zwana niezbyt precyzyjnie „zwrotem jednym kliknięciem” („one click return”).

Rozwiązanie to dotyczy wszystkich rodzajów umów zawieranych na odległość, nie tylko usług finansowych. Celem tego rozwiązania jest zapewnienie, aby konsumenci mogli odstąpić od umowy zawartej na odległość tak samo łatwo, jak mogli ją zawrzeć – czytamy w ocenie skutków regulacji.

Projekt zakazuje ponadto stosowania w interfejsach rozwiązań, które wprowadzają konsumenta w błąd, manipulują nim albo w inny istotny sposób zakłócają lub ograniczają jego zdolność do podjęcia wolnej i świadomej decyzji. Obejmuje to w szczególności praktyki polegające na nadmiernym wyróżnianiu określonych możliwości wyboru, wielokrotnym nakłanianiu konsumenta do dokonania wyboru, którego już dokonał, lub utrudnianiu rezygnacji z usługi w stosunku do jej zamówienia.

Czytaj też w LEX: Zwodnicze interfejsy w świetle DSA i innych aktów prawa unijnego – wielopoziomowy zakaz >