Publikacja wniosku o rejestrację nazwy zgodnie z art. 50 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych
Publikacja wniosku o rejestrację nazwy zgodnie z art. 50 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych(C/2026/420)
JEDNOLITY DOKUMENT
"Foie gras d'oie du Sud-Ouest"
Nr UE: PGI-FR-03231 - 30.4.2024
ChNP () ChOG (X)
1. Nazwa lub nazwy
"Foie gras d'oie du Sud-Ouest"
2. Państwo członkowskie lub państwo trzecie
Francja
3. Opis produktu rolnego lub środka spożywczego
3.1. Typ produktu
Klasa 1.2. Produkty wytworzone na bazie mięsa (podgotowanego, solonego, wędzonego itd.)
Kod Nomenklatury scalonej
16 - PRZETWORY Z MIĘSA, RYB, SKORUPIAKÓW, MIĘCZAKÓW LUB POZOSTAŁYCH BEZKRĘGOWCÓW WODNYCH, LUB Z OWADÓW
3.2. Opis produktu, do którego odnosi się nazwa podana w pkt 1
"Foie gras d'oie du Sud-Ouest" jest produktem gotowanym lub częściowo gotowanym, wytwarzanym ze stłuszczonych wątrób gęsi "Oie du Sud-Ouest". Przyprawy nie mogą przekraczać 4 % masy wyrobu i mogą obejmować: sól, cukier (nie więcej niż 2 g sacharozy na kg foie gras), przyprawy i rośliny aromatyczne, napoje spirytusowe, wina likierowe i wina Dodatki są zabronione.
Do foie gras można dodać trufle (Tuber melanosporum) lub galaretkę w formie powłoki:
- Galaretka powlekająca: może ona stanowić nie więcej niż 20 % wyrobów o masie mniejszej niż 250 g i 15 % pozostałych wyrobów. Dopuszcza się dodanie żelatyny w celu wchłonięcia wydzielonego soku, w ilości nieprzekraczającej 1 % w momencie formowania produktu. Oznaczenie "en gelée" [w galaretce] dodaje się następnie do nazwy handlowej.
- Trufle (Tuber melanosporum) można wskazać w nazwie handlowej tylko wtedy, gdy występują w gwarantowanej proporcji co najmniej 3 %.
"Foie gras d'oie du Sud-Ouest" obejmuje całe foie gras z gęsi, foie gras z gęsi i bloki foie gras z gęsi z kawałkami lub bez kawałków.
1. Całe foie gras z gęsi to wyrób z całej stłuszczonej wątroby lub z co najmniej jednego płata stłuszczonej wątroby, surowej, z przyprawami. Jest to wyrób gotowany lub częściowo gotowany.
2. Foie gras z gęsi to wyrób składający się z połączonych kawałków płatów surowej stłuszczonej wątroby z przyprawami. Jest to wyrób gotowany lub częściowo gotowany.
Wyróżnia się mniejszym stopniem topnienia:
- 1. 20 % w przypadku wyrobu częściowo gotowanego;
- 2. 30 % w przypadku pozostałych wyrobów.
Nie zawiera żadnych większych żył ani grudek tłuszczu.
3. Bloki foie gras z gęsi (z kawałkami lub bez) to wyrób powstały z emulsji zawierającej foie gras, przyprawy, wodę oraz ewentualnie dodatkowe kawałki foie gras z gęsi. Całkowita ilość dodanej wody plus ilość wody pochodzącej z przypraw nie może przekraczać 10 % masy wyrobu. Jest to wyrób gotowany lub częściowo gotowany.
Bloki foie gras z gęsi nie zawierają żadnych większych grudek tłuszczu ani nie mają marmurkowatego wyglądu, a środek ma jednolitą barwę.
"Foie gras d'oie du Sud-Ouest" może być wprowadzany do obrotu w porcjach z rozbioru dodatkowego * .
"Foie gras d'oie du Sud-Ouest" wprowadza się do obrotu w puszkach, w postaci schłodzonej lub głęboko mrożonej.
3.3. Pasza (wyłącznie w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego) i surowce (wyłącznie w odniesieniu do produktów przetworzonych)
"Foie gras d'oie du Sud-Ouest" wytwarza się wyłącznie z surowych stłuszczonych wątrób gęsi objętych ChOG "Oie du Sud-Ouest". Specyfika foie gras wynika z wysokiej zawartości tłuszczu gęsi objętych ChOG "Oie du Sud-Ouest", która jest rezultatem szczególnej metody chowu i karmienia gęsi obejmującej stopniowy proces tuczu przez przymusowe karmienie.
Bloki foie gras z gęsi (z kawałkami lub bez) przygotowuje się z surowych stłuszczonych wątrób gęsi objętych ChOG "Oie du Sud-Ouest" i ewentualnie z całego foie gras z gęsi lub foie gras z gęsi przygotowanego zgodnie z tymi wymogami produkcji.
Kawałki foie gras włączone do bloków foie gras z gęsi z kawałkami przygotowuje się z surowych lub gotowanych stłuszczonych wątrób gęsi objętych ChOG "Oie du Sud-Ouest".
"Foie gras d'oie du Sud-Ouest" wytwarza się wyłącznie z surowych stłuszczonych wątrób gęsi objętych ChOG "Oie du Sud-Ouest".
3.4. Poszczególne etapy produkcji, które muszą odbywać się na wyznaczonym obszarze geograficznym
Produkcja, pakowanie i stabilizacja termiczna "Foie gras d'oie du Sud-Ouest" odbywają się na obszarze geograficznym.
3.5. Szczegółowe zasady dotyczące krojenia, tarcia, pakowania itp. produktu, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa
Pakowanie przeprowadza się na obszarze geograficznym. Jest to integralna część procesu wytwarzania foie gras, który jest wyrobem gotowanym lub częściowo gotowanym, i stanowi ono etap poprzedzający stabilizację termiczną (pasteryzację lub sterylizację).
3.6. Szczegółowe zasady dotyczące etykietowania produktu, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa
Oprócz obowiązkowych elementów określonych w przepisach dotyczących etykietowania i prezentacji środków spożywczych etykieta zawiera następujące informacje:
- logo ChNP Unii Europejskiej;
- nazwę "Foie gras d'oie du Sud-Ouest", uzupełnioną, w stosownych przypadkach, informacjami określającymi rodzaj produktu:
- słowo "entier" [całe] umieszczone po nazwie "Foie gras d'oie du Sud-Ouest";
- słowo "bloc" [blok] umieszczone przed nazwą "Foie gras d'oie du Sud-Ouest".
Nazwa "Foie gras d'oie du Sud-Ouest" oraz elementy określające nazwę produktu zapisywane są czcionką tego samego rozmiaru, rodzaju i stylu.
Dodatkowe oznaczenie geograficzne może być stosowane w przypadku foie gras wyprodukowanych z surowych stłuszczonych wątrób gęsich noszących to samo dodatkowe oznaczenie geograficzne i przetwarzanych na odpowiednim obszarze:
- musi być ono umieszczone powyżej lub poniżej nazwy "Foie gras d'oie du Sud-Ouest", bez żadnego innego elementu oddzielającego;
- musi być zapisane w całości wielkimi literami;
- litery muszą mieć tę samą wysokość i ten sam styl czcionki co nazwa "Foie gras d'oie du Sud-Ouest".
Dozwolone jest również stosowanie oznaczenia "Oies élevées et préparées dans le Sud-Ouest" [gęsi chowane i przygotowane na południowym zachodzie]. Oznaczenie to może zostać doprecyzowane przez zastąpienie terminu "Sud-Ouest" dodatkowym oznaczeniem geograficznym w odniesieniu do foie gras wyprodukowanego z surowych wątrób tuczonych gęsi noszących to samo dodatkowe oznaczenie geograficzne i przetwarzanych na odpowiednim obszarze:
- "Oies élevées et préparées dans le Gers" [gęsi chowane i przygotowane w Gers];
- "Oies élevées et préparées dans les Landes" [gęsi chowane i przygotowane w Landes];
- "Oies élevées et préparées en Périgord" [gęsi chowane i przygotowane w Périgord];
- "Oies élevées et préparées en Quercy" [gęsi chowane i przygotowane w Quercy].
Na etykietach można umieszczać wyłącznie nazwę geograficzną ("Sud-Ouest"), ewentualnie uzupełnioną dodatkowymi oznaczeniami geograficznymi ("Gers", "Landes", "Périgord" lub "Quercy"). Oprócz odniesień do pochodzenia krajowego i bloku adresu zakazane jest jakiekolwiek oznaczenie miejsca pochodzenia na etykiecie.
4. Zwięzłe określenie obszaru geograficznego
Obszar geograficzny obejmuje następujące departamenty i gminy:
region Nowa Akwitania:
departamenty Corrèze, Dordogne, Gironde, Landes, Lot-et-Garonne i Pyrénées-Atlantiques;
następujące gminy w departamencie Haute-Vienne: Bussière-Galant, Les Cars, Le Chalard, Châlus, La Chapelle- Montbrandeix, Coussac-Bonneval, Dournazac, Flavignac, Glandon, Ladignac-le-Long, Lavignac, Maisonnais-sur- Tardoire, Marval, Pageas, Pensol, Saint-Mathieu i Saint-Yrieix-la-Perche.
Region Oksytania:
departamenty Ariège, Aveyron, Haute-Garonne, Gers, Lot, Hautes-Pyrénées, Tarn i Tarn-et-Garonne;
następujące gminy w departamencie Aube: Airoux, Baraigne, Belflou, Belpech, Les Brunels, Cahuzac, Carlipa, Les Cassés, Castelnaudary, Cenne-Monestiés, Cumiès, Fajac-la-Relenque, Fendeille, Gourvieille, Issel, Labastide-d'Anjou, Labécède-Lauragais, Lafage, Lasbordes, Laurabuc, La Louvière-Lauragais, Marquein, Mas-Saintes-Puelles, Mayreville, Mézerville, Mireval-Lauragais, Molandier, Molleville, Montauriol, Montferrand, Montmaur, Payra-sur-l'Hers, Pécharic- et-le-Py, Pech-Luna, Pexiora, Peyrefitte-sur-l'Hers, Peyrens, Plaigne, La Pomarède, Puginier, Ricaud, Saint-Amans, Sainte-Camelle, Saint-Martin-Lalande, Saint-Michel-de-Lanès, Saint-Papoul, Saint-Paulet, Saint-Sernin, Salles-sur- l'Hers, Souilhanels, Souilhe, Soupex, Tréville, Verdun-en-Lauragais, Villautou, Villemagne, Villeneuve-la-Comptal, Villepinte i Villespy.
5. Związek z obszarem geograficznym
Związek z pochodzeniem "Foie gras d'oie du Sud-Ouest" opiera się na renomie, która jest związana ze specyfiką stłuszczonych wątrób i wiedzą fachową wykorzystywaną do ich przygotowania. Wiedza fachowa producentów konserw w zakresie wyboru i przygotowywania wątrób wpływa na jakość i wygląd "Foie gras d'oie du Sud-Ouest".
Obszar geograficzny odpowiada ogólnie strukturze geologicznej Basenu Akwitańskiego, dużego basenu osadowego, który zajmuje znaczną część południowozachodniej Francji. Od zachodu graniczy z Oceanem Atlantyckim, od południa z łańcuchem górskim Pirenejów, od wschodu z linią między Masywem Centralnym a miastem Castelnaudary, a od północy z granicami administracyjnymi departamentów Gironde i Dordogne.
Charakteryzuje się szeregiem równin, zboczy i płaskowyżów nadających się do uprawy; naprzemiennie z gruntami ornymi występują na nim obszary łąk i użytków zielonych oraz lasów i wrzosowisk. Obszar ten obejmuje również duże obszary łąk z jeziorami i stawami zasilanymi przez liczne cieki wodne.
Dzięki dużej ekspozycji na Ocean Atlantycki obszar geograficzny charakteryzuje się umiarkowanym klimatem morskim o łagodnych temperaturach i średnich opadach wynoszących ponad 900 mm, równomiernie rozłożonych w ciągu roku.
Na południowym zachodzie chów ptactwa wodnego w ogóle, a gęsi w szczególności, rozwinął się już w średniowieczu w ramach tradycyjnego systemu upraw mieszanych i chowu zwierząt.
W małych gospodarstwach rolnicy opierają hodowlę na dużej ilości drobiu, ponieważ stanowi on dla nich główne źródło mięsa i tłuszczu. Wprowadzenie w regionie kukurydzy w XVII w. zrewolucjonizowało hodowlę drobiu. Pod koniec XVIII w. zwiększenie udziału kukurydzy w diecie gęsi oraz obserwacja jej wpływu na tucz przyczyniły się do rozwoju wiedzy fachowej na temat przymusowego karmienia. "W południowozachodnich regionach Francji, gdzie branża foie gras jest szczególnie aktywna, hodowcy wykorzystują technikę przymusowego karmienia w celu szybkiego utuczenia gęsi i kaczek". "Konfit jest wykorzystywany na potrzeby domowe, natomiast wątroby trafiają zwykle na rynek, gdzie większość z nich jest kupowana przez agentów i kupców z firm produkujących konserwy [...]. Nawet w najmniejszych hotelach na południowym zachodzie podawane są pasztety z gęsi własnej produkcji". (Magazyn Vie à la campagne [Życie na wsi], 15 kwietnia 1930 r.).
Wyłącznie najszlachetniejsze wątroby trafiają na marchés au gras [targi tłuszczu] w celu sprzedaży. Następnie są one starannie sortowane w celu selekcji i określenia, w jakim rodzaju wyrobu można je wykorzystać. Ta trudna do skodyfikowania wiedza fachowa jest przekazywana z pracownika na pracownika we wszystkich zakładach produkujących konserwy w południowozachodniej części kraju. Celem jest przewidzenie stopnia stopnienia foie gras po przetworzeniu.
Odżyłowanie jest również ważnym krokiem w prezentacji całego foie gras z gęsi i foie gras z gęsi. Praktyka ta, oparta na dogłębnej wiedzy fachowej, polega na ręcznym usunięciu żyły środkowej z wątroby oraz żył bocznych przy jednoczesnym zachowaniu struktury płatów i ma na celu uniknięcie obecności żył lub pozostałości krwi w produkcie końcowym.
Foie gras następnie przyprawia się i pozostawia do ustabilizowania przed przetworzeniem.
W 1954 r. po raz pierwszy pojawiły się bloki foie gras - wyrób, który szybko odniósł sukces wśród producentów konserw. Wyraźnie odróżnia się on od innych produktów, takich jak mus z foie gras, ponieważ jest wytwarzany wyłącznie z foie gras.
Specyfika "Foie gras d'oie du Sud-Ouest" polega na jakości surowych stłuszczonych wątrób gęsi "Oie du Sud-Ouest", które mają minimalną masę (dowód, że zostały skutecznie stłuszczone) i które zostały ręcznie ocenione jako nadające się do przetworzenia (dogłębna wiedza fachowa w zakresie sortowania).
"Foie gras d'oie du Sud-Ouest" wytwarza się wyłącznie z surowych stłuszczonych wątrób gęsi objętych ChOG "Oie du Sud-Ouest".
Foie gras charakteryzuje się niskim stopniem topnienia i jest wizualnie pozbawione żył lub grudek tłuszczu.
Bloki foie gras z gęsi są specyficznym wyrobem wytwarzanym z emulsji z przyprawionej stłuszczonej wątroby, która może zawierać kawałki foie gras z gęsi.
Nie zawierają one żadnych większych grudek tłuszczu ani nie mają marmurkowatego wyglądu, a środek ma jednolitą barwę.
Uprawa kukurydzy umożliwiła rolnikom rozwój wiedzy technicznej w oparciu o intensywną dystrybucję tego zboża i stopniowy proces tuczenia gęsi przez przymusowe karmienie. Tucz ten w połączeniu z chowem na wolnym powietrzu, który jest możliwy dzięki łagodnemu i umiarkowanemu klimatowi przez cały rok, umożliwia uzyskanie dobrze utuczonych gęsi, a tym samym surowych stłuszczonych wątrób o wysokiej zawartości tłuszczu.
Targi marchés au gras to prawdziwa tradycja handlowa regionu południowozachodniego: przykłady obejmują Gers (targ w Samatan), Landes (targ w Peyrehorade), Périgord (targ w Périgeux) i Quercy (targ w Cahors). Targi te odgrywają również ważną rolę w zaopatrzeniu specjalistów z tego sektora (przetwórców/producentów konserw) i restauracji.
Do 1968 r. statystyki rolne pokazują, że niewielką część gęsi foie gras (135 ton) wykorzystywano do konsumpcji własnej, a większość (477 ton) sprzedawano na tych targach.
Renoma "Foie gras d'oie du Sud-Ouest" rozwinęła się w wyniku poprawy technik konserwacji i rozszerzenia możliwości transportu, które umożliwiły rozwój kanałów marketingowych.
W XX w. niektóre firmy produkujące foie gras stały się ambasadorami gastronomii regionu południowo- zachodniego, tworząc regionalny łańcuch rolno-spożywczy.
"Obecność foie gras w korpusie uznanych składników kuchni południowego zachodu była jednym z czynników, które sprawiły, że stała się ona jedną z najbardziej docenianych kuchni regionalnych w międzywojennym Paryżu" - twierdzi F. Duhar w swojej książce De confits en foie gras - Une histoire des oies et des canards du Sud-Ouest [Od konfitu do foie gras - historia gęsi i kaczek na południowym zachodzie] (2009, wyd. Elkar - Terres et gens [Ziemia i ludzie]).
W pracy Voyage à travers le temps. L'oie du Sud-Ouest entre mémoire et histoire, XVIe-XXIe siècles [Podróż w czasie. Gęś na południowym zachodzie - między pamięcią i historią, XVI-XXI w.] (Annales de l'Académie Polonaise des Sciences [Roczniki Polskiej Akademii Nauk], t. 18, 2016) C. Marache i P. Meyzie piszą, że "firmy produkujące konserwy na południowym zachodzie, takie jak Delpeyrat, Lafitte czy Labeyrie, utrzymują gęsinę w swojej ofercie, głównie w postaci puszkowanego całego foie gras". [...] "Jednak co do zasady gęsina jest praktycznie zupełnie nieobecna w branży restauracyjnej i wykwintnej kuchni. Jedynie foie gras z gęsi zachowuje należne sobie miejsce i pojawia się na stołach nawet przy najbardziej uroczystych okazjach".
W 2018 r. stowarzyszenie AFAMÉS (Association de friands amateurs de mets épicuriens et savoureux) opublikowało książkę kucharską zatytułowaną Il était une foie dans le Sud-Ouest [Wątróbka na południowym zachodzie], w której jeden rozdział poświęcono "wspaniałej wątrobie". Można w nim przeczytać, że "foie gras z południowego zachodu nie wywodzi się z rzymskiej tradycji produkcji [...] jest wyłącznie produktem lokalnych innowacji".
Na stronie internetowej Le Coeur des Chefs uczczono foie gras w artykule z października 2023 r. zatytułowanym Foie gras z południowego zachodu wraca na francuską scenę gastronomiczną.
Foie gras d'oie du Sud-Ouest to świąteczne danie i ma swoje miejsce honorowe w menu przy wyjątkowych okazjach, takich jak wigilia Bożego Narodzenia: "Podczas gdy Pierre smaruje kromki chleba figowego Foie gras d'oie du Sud- Ouest, właściciel dekoruje stół w salonie wyrafinowanymi czerwonymi i złotymi ozdobami" (Harcèlement en héritage [Dziedzictwo nękania], Dominique Pajian, 2018).
Jest to również produkt, który można stosować w niektórych przepisach, takich jak przepis Karena Torosyana, szefa kuchni w restauracji Bozar, zachwalany we wrześniu 2018 r. na stronie internetowej Be Perfect, który jest również dostępny w wersji drukowanej magazynu: "Zamknij oczy. Wyobraź sobie, że jesz przy stole Victora Horty. Następnie wyobraź sobie pâté en croûte z wieprzowiną Noir de Bigorre, kaczką i Foie gras d'oie du Sud-Ouest, tak doskonałe, że aż żal je kroić".
Odesłanie do publikacji specyfikacji produktu
https://extranet.inao.gouv.fr/fichier/CDC-FoiegrasOieSudOuest-250731.pdf
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.420 |
| Rodzaj: | ogłoszenie |
| Tytuł: | Publikacja wniosku o rejestrację nazwy zgodnie z art. 50 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych |
| Data aktu: | 2026-01-22 |
| Data ogłoszenia: | 2026-01-22 |