Zalecenie Rady z dnia 10 lipca 2026 r. mające na celu likwidację nadmiernego deficytu w Bułgarii
ZALECENIE RADYz dnia 10 lipca 2026 r.mające na celu likwidację nadmiernego deficytu w Bułgarii
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego art. 126 ust. 7,
uwzględniając zalecenie Komisji Europejskiej,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Zgodnie z art. 126 TFUE państwa członkowskie unikają nadmiernego deficytu budżetowego.
(2) Pakt stabilności i wzrostu opiera się na celu, jakim są zdrowe i stabilne finanse publiczne jako sposób poprawy warunków sprzyjających stabilności cen oraz silnemu, zrównoważonemu i inkluzywnemu wzrostowi, którego fundamentem jest stabilność finansowa, pomagając tym samym w osiągnięciu celów Unii w zakresie zrównoważonego wzrostu i zatrudnienia.
(3) W dniu 10 lipca 2026 r. Rada zdecydowała, zgodnie z art. 126 ust. 6 TFUE, że w Bułgarii istnieje nadmierny deficyt w związku z niespełnieniem kryterium deficytu (1) .
(4) Art. 126 ust. 7 TFUE oraz art. 3 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1467/97 (2) wymagają, aby Rada przyjęła zalecenie skierowane do danego państwa członkowskiego mające na celu likwidację nadmiernego deficytu w oznaczonym terminie. Zgodnie z art. 3 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1467/97 w zaleceniu tym określa się również sześciomiesięczny termin maksymalny na podjęcie przez dane państwo członkowskie skutecznych działań w celu skorygowania nadmiernego deficytu, który to termin może zostać skrócony do trzech miesięcy, jeżeli jest to uzasadnione powagą sytuacji. Ponadto Rada ma zalecić państwu członkowskiemu wdrożenie ścieżki korekty wydatków netto (3) , która zapewnia obniżenie i utrzymanie deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych poniżej wartości odniesienia wynoszącej 3 % produktu krajowego brutto (PKB) w terminie określonym w zaleceniu. W przypadku gdy procedura nadmiernego deficytu została wszczęta na podstawie kryterium deficytu, ścieżka korekty wydatków netto musi, jak stanowi art. 3 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1467/97, być zgodna z minimalną roczną korektą strukturalną wynoszącą co najmniej 0,5 % PKB, jako poziom odniesienia dla lat, w których oczekuje się, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych przekroczy wartość odniesienia. W okresie przejściowym obejmującym lata 2025, 2026 i 2027 Komisja może - zgodnie z motywem 23 rozporządzenia Rady (UE) 2024/1264 - skorygować ten punkt odniesienia w celu uwzględnienia wzrostu wydatków z tytułu odsetek przy ustalaniu ścieżki korekty wydatków netto proponowanej na te lata. W razie potrzeby ścieżka korekty ma opierać się na zaktualizowanych prognozach opracowanych przez Komisję z wykorzystaniem metodyki analizy stabilności długu. Dane państwo członkowskie może zasygnalizować Komisji specyficzne kwestie krajowe, które uważa za istotne dla ustalenia ścieżki korekty.
(5) W 2025 r. realny PKB w Bułgarii wzrósł o 3,1 %. Według prognozy Komisji z wiosny 2026 r. oczekuje się, że gospodarka wzrośnie w 2026 r. o 2,5 % w związku z nieprzerwanym wzrostem składników popytu wewnętrznego. Oczekuje się, że w 2027 r. te same czynniki przyczynią się do wzrostu realnego PKB o 2,2 %. Oczekuje się, że stopa bezrobocia wyniesie 3,7 % w 2026 r. i 3,9 % w 2027 r. Spodziewany jest wzrost stopy inflacji - z poziomu 3,5 % odnotowanego w 2025 r. do 4,2 % w 2026 r.; w 2027 r. ma ona wynieść 2,6 %.
(6) Zgodnie z danymi przekazanymi przez Eurostat 22 kwietnia 2026 r. (4) deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w Bułgarii wyniósł w 2025 r. 3,5 % PKB. W prognozie Komisji z wiosny 2026 r. przewiduje się, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniesie 4,1 % PKB w 2026 r. oraz 4,3 % PKB w 2027 r., a zatem będzie utrzymywać się powyżej wartości odniesienia wynoszącej 3 % PKB. Zgodnie z obliczeniami Komisji (5) zmiany te odpowiadają stopie wzrostu wydatków netto na poziomie 12,3 % w 2025 r. i 5,5 % w 2026 r. Prognozuje się, że deficyt strukturalny w 2026 r. wyniesie 4,1 % PKB i pozostanie na tym samym poziomie w 2027 r.
(7) Dług sektora instytucji rządowych i samorządowych wynosił 29,9 % PKB na koniec 2025 r. Zgodnie z prognozą Komisji z wiosny 2026 r. spodziewany jest jego wzrost do 32,3 % PKB na koniec 2026 r. i do 35,5 % PKB na koniec 2027 r., a więc utrzyma się on poniżej wartości odniesienia wynoszącej 60 % PKB.
(8) Ścieżka korekty wydatków netto wskazana w niniejszym zaleceniu, w którym określono maksymalne stopy wzrostu wydatków netto, jest spójna z minimalnymi rocznymi korektami strukturalnymi, lub z korektami strukturalnego wyniku pierwotnego, o co najmniej 0,5 % PKB, zgodnie z art. 3 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1467/97 i motywem 23 rozporządzenia Rady (UE) 2024/1264. W oparciu o założenia makroekonomiczne przyjęte w prognozie Komisji z wiosny 2026 r. ścieżka korekty wydatków netto, którą określono w niniejszym zaleceniu, odpowiada korekcie strukturalnego wyniku pierwotnego o 0,3 punktu procentowego w 2026 r. i o 0,6 punktu procentowego w 2027 r. W latach 2028 i 2029, czyli latach przypadających po okresie, w którym Komisja może uwzględnić wzrost wydatków z tytułu odsetek, ścieżka korekty odpowiada rocznej korekcie salda strukturalnego wynoszącej odpowiednio 0,5 i 0,6 punktu procentowego. Ścieżka korekty wydatków netto w 2026 r. zakłada wprawdzie korektę strukturalną o mniej niż 0,5 punktu procentowego PKB, z uwzględnieniem faktu, iż późne utworzenie rządu opóźniło przyjęcie budżetu, jednak jest to kompensowane wyższą korektą w pozostałych latach.
(9) Ścieżka korekty wydatków netto wskazana w niniejszym zaleceniu zastępuje maksymalne stopy wzrostu wydatków netto, które określono w pkt 1 zalecenia Rady z dnia 20 czerwca 2025 r. w sprawie zatwierdzenia średniookresowego planu budżetowo-strukturalnego Bułgarii (6) .
(10) W oparciu o ścieżkę korekty wydatków netto określoną w niniejszym zaleceniu oraz w oparciu o ramy średniookresowych prognoz Komisji dotyczących długu publicznego oraz prognozę Komisji z wiosny 2026 r. prognozuje się spadek deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych z poziomu 3,5 % PKB w 2025 r. do 2,9 % w 2029 r.
(11) W oparciu o ścieżkę korekty wydatków netto określoną w niniejszym zaleceniu, ramy średniookresowych prognoz Komisji dotyczących długu publicznego oraz prognozę Komisji z wiosny 2026 r. relacja długu sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB będzie nadal wzrastać - z 29,9 % na koniec 2025 r. do 38,3 % na koniec 2029 r., utrzymując się znacznie poniżej wartości odniesienia wynoszącej 60 % PKB.
(12) Zastosowanie się do ścieżki korekty wydatków netto określonej w niniejszym zaleceniu powinno zapewnić trwałą korektę nadmiernego deficytu; konkretne środki należy ukierunkować na poprawę jakości i struktury finansów publicznych, utrzymanie inwestycji i wzmocnienie potencjału wzrostu gospodarki. Reformy fiskalne i szersze reformy gospodarcze powinny trwale poprawić potencjał wzrostu i odporności gospodarki, a także wesprzeć stabilność finansów publicznych.
(13) W dniu 8 lipca 2025 r. Rada przyjęła zalecenie (7) zezwalające Bułgarii na odchylenie od maksymalnych stóp wzrostu wydatków netto zaleconych w zaleceniu Rady C/2025/3700 w okresie od 2025 do 2028.
(14) Elastyczność przewidzianą w krajowej klauzuli wyjścia należy również uwzględnić przy stosowaniu procedury nadmiernego deficytu oraz przy ocenie, czy Bułgaria podejmuje skuteczne działania. W związku z tym do 2028 r. ścieżka korekty wydatków netto określona w niniejszym zaleceniu jest rozszerzona o elastyczność, jaką dopuszcza się, na podstawie krajowej klauzuli wyjścia, ze względu na wzrost wydatków obronnych (8) . Aby zapewnić ochronę stabilności finansów publicznych, w niniejszym zaleceniu należy określić maksymalną elastyczność zgodnie z komunikatem Komisji z dnia 19 marca 2025 r. i zaleceniem Rady z dnia 8 lipca 2025 r. W tym celu ogólna maksymalna elastyczność w ramach procedury nadmiernego deficytu powinna być ograniczona do elastyczności, której nie wykorzystano w okresie poprzedzającym ścieżkę wydatków netto przedstawioną w niniejszym zaleceniu.
(15) Z obliczeń Komisji (9) wynika, że Bułgaria przekroczyła skumulowaną maksymalną stopę wzrostu wydatków netto na 2025 r. zaleconą przez Radę w dniu 20 czerwca 2025 r. o 2,1 % PKB. Odchylenie to zmniejsza się do 1,4 % PKB przy uwzględnieniu elastyczności dopuszczonej w zaleceniu Rady z dnia 8 lipca 2025 r., co odpowiada wykorzystaniu, w ramach krajowej klauzuli wyjścia, elastyczności na poziomie 0,6 % PKB. W związku z tym do przyznania elastyczności w latach 2026-2028 kwalifikuje się jedynie ta część wzrostu wydatków obronnych wyrażona jako odsetek PKB od roku odniesienia 2024, która przekracza 0,6 punktu procentowego. Ponadto należy zmniejszyć maksymalną elastyczność dostępną w tym okresie z 1,5 % PKB do 0,9 % PKB.
(16) Zgodnie z art. 8 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1467/97 decyzję Rady o uchyleniu procedury nadmiernego deficytu podejmuje się zgodnie z art. 126 ust. 12 TFUE wyłącznie w przypadku, gdy deficyt został obniżony do poziomu poniżej wartości odniesienia wynoszącej 3 % PKB, a prognozy Komisji wskazują, że sytuacja ta utrzyma się w bieżącym i kolejnym roku,
NINIEJSZYM ZALECA:
1. Bułgaria powinna zapewnić, aby nominalne stopy wzrostu wydatków netto nie przekraczały maksymalnych wartości określonych w załączniku.
2. Bułgaria powinna zatem zlikwidować nadmierny deficyt do 2029 r.
3. Rada wyznacza termin 15 października 2026 r. na podjęcie przez Bułgarię skutecznych działań i przedstawienie niezbędnych środków wraz z jej projektem planu budżetowego na 2027 r., który ma zostać przedłożony Komisji i Eurogrupie zgodnie z art. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 473/2013 (10) . Bułgaria powinna następnie składać sprawozdania z postępów we wdrażaniu niniejszego zalecenia co najmniej raz na sześć miesięcy: wiosną - w kontekście swojego rocznego sprawozdania z postępów - do dnia 30 kwietnia oraz jesienią - w projekcie planu budżetowego - do dnia 15 października, aż do skorygowania nadmiernego deficytu.
4. W okresie do 2028 r. zezwala się Bułgarii na przekroczenie maksymalnych stóp wzrostu wydatków netto, o których mowa w pkt 1 niniejszego zalecenia, o ile wydatki netto przekraczające te maksymalne stopy wzrostu nie będą wyższe niż minimalnie:
a) ta część wzrostu wydatków obronnych od 2024 r. wyrażona jako odsetek PKB, która przekracza 0,6 punktu procentowego PKB oraz
b) maksymalna dopuszczona pozostała elastyczność wynosząca 0,9 % PKB.
5. W kolejnych latach po 2028 r. Bułgarii można nadal zezwalać na przekroczenie maksymalnych stóp wzrostu wydatków netto, o których mowa w pkt 1, o ile wydatki netto przekraczające te maksymalne stopy wzrostu związane są z dostawami sprzętu wojskowego zamówionymi przed końcem 2028 r. i nie przewyższają ogólnego limitu, o którym mowa w pkt 4.
6. W celu zapewnienia prawidłowego rejestrowania dodatkowych wydatków Bułgaria zobowiązana jest przedstawić rzeczywiste i planowane dane dotyczące całkowitych wydatków obronnych (dział 02 COFOG), w tym inwestycji w obronność (dział COFOG 02 P.51), a także wszelkich wydatków, które mają zostać sfinansowane z pożyczek w ramach SAFE i które nie są objęte COFOG-02:
- dla lat T-4, T-3, T-2 i T-1 (gdzie rok T jest rokiem bieżącym) - w sprawozdawczości dla Komisji (Eurostatu) zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 479/2009 (11) ,
- dla lat od 2021 r. do roku T (rok bieżący) włącznie - w krajowych średniookresowych planach budżetowo-strukturalnych oraz w rocznych sprawozdaniach z postępów zgodnie z art. 11 ust. 1, art. 15 oraz art. 21 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1263 (12) ,
- dla lat T (rok bieżący) i T+1 - w projektach planu budżetowego zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 473/2013.
Niniejsze zalecenie skierowane jest do Republiki Bułgarii.
Sporządzono w Brukseli dnia 10 lipca 2026 r.
W imieniu Rady Przewodniczący
S. HARRIS
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.3913 |
| Rodzaj: | zalecenie |
| Tytuł: | Zalecenie Rady z dnia 10 lipca 2026 r. mające na celu likwidację nadmiernego deficytu w Bułgarii |
| Data aktu: | 2026-07-10 |
| Data ogłoszenia: | 2026-09-01 |