Publikacja informacji dotyczącej zatwierdzonej zmiany standardowej w specyfikacji produktu objętego oznaczeniem geograficznym zgodnie z art. 5 ust. 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2025/27
Publikacja informacji dotyczącej zatwierdzonej zmiany standardowej w specyfikacji produktu objętego oznaczeniem geograficznym zgodnie z art. 5 ust. 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2025/27 1 (C/2026/3578)
(Art. 24 rozporządzenia (UE) 2024/1143)
"Fontina"
Numer referencyjny UE: PDO-IT-0008-AM02 - 8.4.2026
1. Nazwa produktu
"Fontina"
2. Rodzaj oznaczenia geograficznego
☑ □ ChNP
□ ChOG
3. Sektor
☑ Produkty rolne
□ Wina
□ Napoje spirytusowe
4. Państwo, do którego należy obszar geograficzny
Włochy
5. Organ państwa członkowskiego powiadamiający o zmianie standardowej
Nazwa
MASAF (Ministerstwo Rolnictwa, Suwerenności Żywnościowej i Leśnictwa)
6. Kwalifikacja jako zmiana standardowa
Zmiany można uznać za standardowe, ponieważ nie obejmują zmiany w nazwie ani stosowaniu nazwy, nie grożą zanikiem związku ani nie wiążą się z dalszymi ograniczeniami dotyczącymi wprowadzania produktu do obrotu.
7. Opis zatwierdzonych zmian standardowych
Tytuł
Zmiana w pkt 1, 3 i 5 specyfikacji produktu oraz pkt 4.2 i 4.3 jednolitego dokumentu dotycząca stosowanych surowców
Opis
- Dodano możliwość wytwarzania Fontiny nie tylko z mleka surowego, ale również z mleka termizowanego.
- Zniesiono wymóg stosowania mleka z jednego udoju.
☑ Zmiana ma wpływ na jednolity dokument.
Tytuł
Zmiana pkt 8 specyfikacji produktu i pkt 4.2 jednolitego dokumentu w odniesieniu do opisu produktu
Opis
- Wyjaśniono znaczenie "Alpeggio" [wypas górski].
- Ustalono, że można dodać wyrazy "Lunga Stagionatura" (długo dojrzewający) w przypadku kręgów sera dojrzewających przez ponad 180 dni.
- Wyjaśniono, że nazwa "Fontina ChNP" nie może być dłużej stosowana, jeżeli po oznaczeniu kręgu sera logo i przed dopuszczeniem go do konsumpcji skórka utraciła swoje charakterystyczne cechy lub identyfikacja na podstawie logo jest ograniczona.
☑ Zmiana ma wpływ na jednolity dokument.
Tytuł
Zmiana pkt 5 specyfikacji produktu i pkt 4.3 jednolitego dokumentu dotycząca stosowanych surowców
Opis
- Określono, że enzymy są wybierane na obszarze produkcji.
☑ Zmiana ma wpływ na jednolity dokument.
Tytuł
Zmiana pkt 5 specyfikacji produktu w odniesieniu do metody produkcji
Opis
- Określono termin, w którym mleko z jednego lub kilku udojów musi być wysłane do przetworzenia.
- Określono temperatury przechowywania mleka, które nie zostało wysłane do przetworzenia natychmiast.
- Określono sposób przeprowadzania termizacji, podając minimalną temperaturę i czas trwania tego procesu.
- Dokładniej wyjaśniono etap suszenia i jego maksymalny czas trwania, aby jasno określić początek okresu dojrzewania, który nie obejmuje okresu suszenia.
□ Zmiana ma wpływ na jednolity dokument.
Tytuł
Zmiana pkt 5 specyfikacji produktu w odniesieniu do metody solenia
Opis
- Fragment dotyczący czynności polegającej na soleniu i odwracaniu na drugą stronę kręgów sera został przeredagowany i czynność ta została opisana bardziej szczegółowo.
□ Zmiana ma wpływ na jednolity dokument.
Tytuł
Zmiana pkt 6 i 7 specyfikacji produktu w odniesieniu do dojrzewania i zakładów, w których ma ono miejsce
Opis
- Dodano słowo "stagionatura" [dojrzewanie] jako synonim "maturazione" [leżakowanie].
- Określono temperatury, w których należy przechowywać kręgi sera Fontina, oraz wyraźnie wykluczono możliwość stosowania mrożenia lub głębokiego mrożenia.
- W odniesieniu do kręgów sera, które uzyskały już certyfikat, wprowadzono możliwość przeprowadzenia HPP (przetwarzanie wysokociśnieniowe) przed wprowadzeniem do obrotu, tak aby znacznie zmniejszyć ryzyko występowania w nich mikroorganizmów chorobotwórczych, które mogą być obecne w produktach wytwarzanych z mleka surowego.
□ Zmiana ma wpływ na jednolity dokument.
Tytuł
Zmiana pkt 10 specyfikacji produktu w odniesieniu do sposobu identyfikacji produktu
Opis
- Wprowadzono niewielkie zmiany redakcyjne w celu lepszego opisania sposobów identyfikacji kręgów sera i w celu podkreślenia faktu, że znaki identyfikacyjne kręgów sera są niepowtarzalne. Podano również, w jaki sposób znaki te są stosowane.
- Uściślono, że logo nanosi się przy pomocy tuszu i że musi być stosowane wyłącznie w przypadku kręgów sera, które mają określone cechy charakterystyczne i dojrzewają przez co najmniej 80 dni.
□ Zmiana ma wpływ na jednolity dokument.
Tytuł
Zmiana pkt 11 specyfikacji produktu dotyczącego pakowania i etykietowania oraz pkt 4.5 i 4.6 jednolitego dokumentu
Opis
- Doprecyzowano etap konserwacji: etap ten, wraz z etapami przechowywania i pakowania, musi odbywać się w określonych warunkach otoczenia jeśli chodzi o temperaturę i wilgotność.
- W części dotyczącej umieszczania poszczególnych elementów opakowania z grafiką na płaskiej stronie kręgów sera i na etykietach na zapakowanym produkcie podano bardziej szczegółowe informacje.
☑ Zmiana ma wpływ na jednolity dokument.
Tytuł
Zmiana pkt 11 specyfikacji produktu w odniesieniu do procesów dozwolonych przed pakowaniem
Opis
- Wprowadzono możliwość przeprowadzania przed pakowaniem nie tylko czynności oskrobywania, ale również podobnych procesów.
□ Zmiana ma wpływ na jednolity dokument.
JEDNOLITY DOKUMENT
"Fontina"
Numer referencyjny UE: PDO-IT-0008-AM02 - 8.4.2026
1. Nazwa lub nazwy
"Fontina"
2. Rodzaj oznaczenia geograficznego
☑ ChNP
□ ChOG
3. Państwo, do którego należy wyznaczony obszar geograficzny
Włochy
4. Opis produktu rolnego
4.1. Klasyfikacja produktu rolnego zgodnie z pozycją i kodem Nomenklatury scalonej, o której mowa w art. 6 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2024/1143
0406 - Ser i twaróg
4.2. Opis produktu rolnego, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa
"Fontina" to elastyczny, gładki, rozpływający się w ustach ser produkowany z pełnego mleka krowiego, surowego lub termizowanego, pochodzącego od bydła Valdostana, którego dieta opiera się na paszy uzyskanej na obszarze pochodzenia. Dojrzewanie musi trwać co najmniej 80 dni. Ser "Fontina" może być wprowadzany do obrotu w całych kręgach, porcjach lub plastrach.
Ser "Fontina" musi posiadać następujące cechy:
- cylindryczny, zwykle spłaszczony kształt, płaskie boki, pierwotnie wklęsły obwód, który nie zawsze jest zauważalny po dojrzewaniu;
- wielkość: średnica od 30 do 45 cm, wysokość od 7 do 10 cm;
- waga kręgu: od 7,5 do 12 kg;
- wygląd zewnętrzny: cienka, twarda skórka o barwie od jasno- do ciemnobrązowej w zależności od warunków i czasu trwania dojrzewania, miękka lub półtwarda w miarę dojrzewania sera;
- barwa masy od bieli kości słoniowej do słomkowożółtej o różnej intensywności;
- konsystencja masy: elastyczna i gładka, w zależności od okresu produkcji, z charakterystycznymi pęcherzami powietrza;
- ser rozpływa się w ustach i ma specyficzny łagodny i delikatny smak, który staje się coraz bardziej intensywny w miarę dojrzewania;
- wysoka zawartość żywych bakterii mlekowych.
Można dodać wyraz "Alpeggio" (wypas górski) w przypadku serów produkowanych na pastwiskach górskich z wykorzystaniem wyłącznie mleka uzyskanego z udoju na tych obszarach. Do celów niniejszej specyfikacji produktu wypas na pastwiskach górskich ("alpeggio") odnosi się do tradycyjnego sposobu zarządzania stadami w lecie, w ramach którego bydło jest przemieszczane ze stajni usytuowanych na dnie doliny do miejsc wypasu na stopniowo większych wysokościach, tak aby jak najlepiej wykorzystać zdolność produkcyjną pastwisk zarówno pod względem ilościowym, jak i jakościowym. Wypas na pastwiskach górskich ("alpeggio") może obejmować zmienną liczbę miejsc wypasu (obejmujących grunty, wszelkie budynki, w których trzymane są zwierzęta gospodarskie, oraz pomieszczenia do przetwarzania produktu). Miejsca te można identyfikować na podstawie przypisanych specjalnych kodów pastwisk, które są chronologicznie rejestrowane i zapisywane kiedy zmienia się miejsce wypasu. Czas trwania okresu wypasu na terenach górskich różni się w zależności od wysokości, ekspozycji i roślinności pastwisk.
Można dodać wyrazy "Lunga Stagionatura" (długo dojrzewający) w przypadku serów dojrzewających przez co najmniej 180 dni.
Nazwa "Fontina ChNP" nie może być używana w odniesieniu do kręgów sera, które po oznaczeniu logo i przed dopuszczeniem do konsumpcji nie posiadają już opisanych powyżej cech lekko wilgotnej skórki lub których identyfikacja na podstawie logo jest ograniczona.
4.3. Odstępstwa dotyczące pozyskiwania paszy (wyłącznie w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego objętych chronioną nazwą pochodzenia) oraz ograniczenia dotyczące pozyskiwania surowców (wyłącznie w odniesieniu do produktów przetworzonych objętych chronionym oznaczeniem geograficznym)
Dieta krów mlecznych musi spełniać następujące wymogi:
- stosunek pasza:koncentrat (F:C) ≥ 67:33;
- co najmniej 60 % suchej masy w diecie musi być wyprodukowane na obszarze geograficznym określonym w pkt 4.
Na obszarze geograficznym, który znajduje się w całości na obszarze górskim, nie jest możliwe uzyskanie całej paszy niezbędnej do zapewnienia bydłu w okresie laktacji właściwej i zrównoważonej diety (zboża i śruty białkowe). Przewidziano zatem, że odsetek pasz pochodzących z obszaru produkcji może być niższy niż 100 %.
60 % paszy pochodzącej z obszaru geograficznego gwarantuje, że jakość i właściwości produktu, wynikające głównie ze środowiska geograficznego, nie są zagrożone, ponieważ susz paszowy produkowany na tym obszarze geograficznym i trawa spożywana w okresie wypasu nadają mleku, a tym samym produktowi, wyjątkowe cechy charakterystyczne dla tego obszaru.
Mieszanki paszowe muszą składać się głównie ze zbóż i śrutów białkowych. Zabrania się stosowania kiszonek i produktów fermentowanych oraz innych rodzajów pożywienia (śruta poekstrakcyjna i białkowa pochodzenia zwierzęcego, mączki i oleje pochodzenia zwierzęcego i roślinnego, nasiona, warzywa korzeniowe i owoce, przemysłowe produkty uboczne, substancje zawierające azot, antybiotyki, hormony lub substancje stymulujące, wsady fermentacyjne, krzemionka, słoma poddana obróbce chemicznej, chleb suchy lub świeży), które mają cechy nieodpowiednie dla technologii produkcji sera "Fontina".
Mleko przeznaczone do przetworzenia na ser "Fontina" musi być wyprodukowane w regionie Valle d'Aosta i mieć następujące cechy:
- surowe lub termizowane;
- pełne;
- pochodzące od krów należących do rasy Valdostana (Pezzata Rossa, Pezzata Nera, Castana) i krzyżówek tych ras.
Do mleka można dodawać wyłącznie kultury autochtoniczne bakterii mlekowych (zwane enzymami), wybrane na obszarze produkcji i przechowywane pod nadzorem Konsorcjum Producentów i Ochrony ChNP "Fontina", które wydaje je wszystkim producentom sera "Fontina ChNP".
4.4. Poszczególne etapy produkcji, które muszą odbywać się na wyznaczonym obszarze geograficznym
Następujące etapy muszą odbywać się na wyznaczonym obszarze geograficznym: produkcja i przetwarzanie mleka oraz dojrzewanie sera ChNP "Fontina".
4.5. Szczegółowe zasady dotyczące pakowania, krojenia, tarcia itp. produktu rolnego, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa
Ser "Fontina" może być wprowadzany do obrotu w całych kręgach, porcjach lub plastrach.
Aby chronić konsumentów i zagwarantować autentyczność sera ChNP "Fontina" wprowadzanego do obrotu w postaci zapakowanej, w porcjach lub plastrach, operacje porcjowania oraz późniejszego pakowania muszą odbywać się na określonym obszarze geograficznym.
Jest to konieczne ze względu na utratę lub brak widoczności na serze porcjowanym oznakowania identyfikującego ChNP "Fontina", które jest widoczne na całych kręgach sera, tak aby zagwarantowane było pochodzenie produktu zapakowanego.
Ser "Fontina" ma wilgotną skórkę i taką zawartość wilgoci w masie, że magazynowanie, przechowywanie i pakowanie są etapami bardzo delikatnymi, które należy przeprowadzić szybko i z zachowaniem idealnych warunków otoczenia (temperatura i wilgotność), a osoby je wykonujące muszą w szczególnie ostrożny sposób obchodzić się z kręgami sera. Krótki czas trwania poszczególnych etapów umożliwia ograniczenie do minimum ryzyka rozwijania się pleśni na skórce i wewnątrz masy. Rozwój pleśni bowiem nie tylko powoduje zmianę barwy skórki w wyniku rozwoju grzybni, ale także może z łatwością uszkodzić cienką skórkę, powodując w konsekwencji zmianę właściwości masy, tj. nieprawidłową barwę oraz silny i nieprzyjemny zapach, które nie są cechami pożądanymi przez konsumenta końcowego. W celu zachowania organoleptycznych cech charakterystycznych produktu wprowadzanego do obrotu w porcjach dopuszcza się w czasie pakowania powierzchowne czyszczenie skórki w celu usunięcia wszelkich wilgotnych pozostałości, które mogły powstać podczas dojrzewania. Działanie to nie może utrudniać identyfikacji logo ChNP "Fontina" nadrukowanego na serach. Skórka może zostać usunięta z produktu wprowadzanego do obrotu w plastrach lub przeznaczonego do innych form przetwarzania.
4.6. Szczegółowe zasady dotyczące etykietowania produktu rolnego, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa
Logo "Fontina", które jest drukowane tuszem na kręgach, ma formę okręgu, w środku którego widnieje wystylizowany rysunek góry umieszczony nad napisem "FONTINA"; pod spodem umieszczono skrót "D.O.P." (ChNP) wpisany w elipsę; wzdłuż obwodu umieszczony jest napis "ZONA DI PRODUZIONE - REGIONE AuTONOMA VALLE DAOSTA" (obszar produkcji - autonomiczny region Valle d'Aosta).
(Ilustracja 1)
Elementy opakowania z grafiką (papier i inne etykiety, folie, sitodruki, papier opakowaniowy itp.) używane do produktu wprowadzanego do obrotu jako całe kręgi lub w porcjach muszą zawierać:
- logo wspólnotowe;
- wyrażenie "Prodotto di montagna" i "Produit de montagne" (produkt górski);
- logo ChNP "Fontina".
Oficjalne logo potwierdzające spełnienie wymogów uprawniających do korzystania z ChNP "Fontina", zostało nieznacznie zmodyfikowane, tak aby uczynić je bardziej czytelnym, nawet jeśli jest wydrukowane w mniejszych rozmiarach, z uwzględnieniem wszystkich obecnych informacji oraz - w przypadku słowa "Fontina" - takiej samej czcionki.
(Ilustracja 2)
Do celów drukowania należy stosować kolor kontrastujący z tłem, zapewniając w ten sposób czytelność, przy zachowaniu proporcji między różnymi elementami.
W przypadku całych kręgów sera elementy opakowania z grafiką nie mogą zakrywać logo ChNP "Fontina" naniesionego na serze.
a) Na elementach opakowania z grafiką umieszczonych na płaskiej stronie kręgów sera należy stosować następujące logo jako identyfikatory handlowe; elementy te muszą być zgodne z graficznymi parametrami reprodukcji:
ChNP "Fontina": klasyczne zielone logo musi znajdować się na białym tle.
(Ilustracja 3)
ChNP "Fontina" z wyrazem "Alpeggio" (wypas górski): białe logo musi znajdować się na zielonym tle, natomiast czerwony pasek i napis muszą zawsze mieć wskazany kolor i proporcje.
(Ilustracja 4)
ChNP "Fontina" z wyrazami "Lunga Stagionatura" (długo dojrzewający): białe logo musi znajdować się na czarnym tle, natomiast złoty pasek i napis muszą zawsze mieć wskazany kolor i proporcje.
(Ilustracja 5)
b) Biorąc pod uwagę niewielki rozmiar elementów opakowania z grafiką używanych do produktów pakowanych przez upoważnione podmioty porcjujące, w etykietowaniu należy stosować następujące uproszczone logo jako identyfikatory handlowe, z użyciem koloru kontrastującego z tłem, zapewniając w ten sposób czytelność, przy zachowaniu proporcji między różnymi elementami:
ChNP "Fontina"
(Ilustracja 6)
ChNP "Fontina" z wyrazem "Alpeggio"
(Ilustracja 7)
ChNP "Fontina" z wyrazami "Lunga Stagionatura"
(Ilustracja 8)
5. Zwięzłe określenie obszaru geograficznego
Obszar produkcji, dojrzewania i porcjowania sera "Fontina" obejmuje całe terytorium Valle d'Aosta.
6. Związek z obszarem geograficznym
Streszczenie związku
Środowisko geograficzne, z którego pochodzi i w którym jest produkowany ser "Fontina", to bardzo specyficzny obszar górski regionu Valle d'Aosta: jest to dolina śródalpejska o charakterystycznym klimacie i charakterystycznej florze oraz faunie. W regionie tym hoduje się autochtoniczną rasę krów zwaną Valdostana. Rasa ta charakteryzuje się trzema cechami: muskularną i krępą budową morfologiczną, która umożliwia przemieszczanie się po górskich pastwiskach, aby bezpośrednio wykorzystać zasoby żywieniowe; zdolnością do jak najlepszego wykorzystania lokalnych pasz; wytwarzaniem mleka o szczególnych właściwościach przeznaczonego do tradycyjnej produkcji serowarskiej. Autochtoniczna rasa krów Valdostana umożliwia zatem przekształcenie trawy, ważnego zasobu naturalnego pochodzącego z gór, w oryginalny produkt serowarski. Tę współzależność podkreśla dodatkowo fakt, że wszystkie krowy są w sezonie letnim wypasane na alpejskich pastwiskach położonych w wysokich partiach gór, a w sezonie jesiennym na pastwiskach położonych niżej, co nadaje surowcowi szczególne właściwości, które są bezpośrednio odzwierciedlone w cechach charakterystycznych sera. Rasa Valdostana i ser "Fontina" są odzwierciedleniem środowiska, z którego pochodzą: stosunek między trzema elementami: środowisko - rasa - ser nie jest układem zhierarchizowanym, ale subtelnym połączeniem w niepowtarzalną całość. Rasa Valdostana i ser "Fontina" odgrywają ważną rolę w ochronie środowiska. Skład botaniczny pastwisk i łąk (wynikający z suchego letniego klimatu panującego w dolinie śródalpejskiej) i specyfika biochemiczna mleka otrzymywanego od krów rasy Valdostana są więc podstawą sera "Fontina", objętego chronioną nazwą pochodzenia.
W odniesieniu do czynników ludzkich, poza historycznym znaczeniem sera w lokalnej gospodarce, należy zauważyć, że złożone etapy produkcji i dojrzewania sera "Fontina" opierają się na tradycyjnych, rzemieślniczych technikach wytwarzania sera: dodawanie bakterii kwasu mlekowego wybranych na obszarze produkcji, dodawanie podpuszczki cielęcej w idealnej temperaturze, formowanie kręgów i solenie na sucho to techniki, które były przekazywane przez stulecia na wyznaczonym obszarze geograficznym.
Ser "Fontina" to rozpływający się w ustach ser typu "semicotto" (pół-gotowany) o barwie od bieli kości słoniowej do słomkowożółtej o różnej intensywności. Specyficzny łagodny i delikatny smak różni się w zależności od szeregu czynników, takich jak w szczególności to, czy bydło żywi się trawą czy paszą suchą, oraz długość dojrzewania.
Elektroniczne odesłanie (URL) do publikacji specyfikacji produktu
https://www.masaf.gov.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/3340
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.3578 |
| Rodzaj: | ogłoszenie |
| Tytuł: | Publikacja informacji dotyczącej zatwierdzonej zmiany standardowej w specyfikacji produktu objętego oznaczeniem geograficznym zgodnie z art. 5 ust. 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2025/27 |
| Data aktu: | 2026-07-07 |
| Data ogłoszenia: | 2026-07-07 |