Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów - Strategiczne ramy konkurencyjnej i zrównoważonej biogospodarki UE (COM(2025) 960 final)
Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-SpołecznegoKomunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów - Strategiczne ramy konkurencyjnej i zrównoważonej biogospodarki UE (COM(2025) 960 final)
Sprawozdawca:
Arnaud SCHWARTZ
| Doradczynie i doradcy | Eva BILLE |
| Wniosek o konsultację | Komisja Europejska, 22.12.2025 |
| Podstawa prawna | Art. 192 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej |
| Sekcja odpowiedzialna | Sekcja Rolnictwa, Rozwoju Wsi i Środowiska Naturalnego |
| Data przyjęcia przez sekcję | 16.4.2026 |
| Data przyjęcia na sesji plenarnej | 29.4.2026 |
| Sesja plenarna nr | 605 |
| Wynik głosowania (za/przeciw/wstrzymało się) | 214/0/6 |
1. Wnioski i zalecenia
EKES zdecydowanie wzywa Komisję Europejską o uwzględnienie faktu, że:
1.1. W coraz bardziej napiętej sytuacji geopolitycznej Europa jest kontynentem ograniczonym pod względem zasobów i w dużym stopniu zależnym od importu, m.in. paliw kopalnych i surowców. Jednocześnie nadmierna eksploatacja zasobów naturalnych jest jedną z głównych przyczyn ciągłego spadku różnorodności biologicznej (1) Zgodnie z celami zrównoważonego rozwoju należy zapewnić spójność między celami UE w zakresie klimatu i różnorodności biologicznej a gospodarką o obiegu zamkniętym. Solidna i dobrze zdefiniowana strategia na rzecz biogospodarki uzupełni postępy poczynione w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym i umożliwi dekarbonizację, dobrostan i długoterminową konkurencyjność z uwzględnieniem ograniczeń planety.
1.2. UE będzie światowym liderem tylko wtedy, gdy jej instytucje ustanowią ścisłe zasady i zabezpieczenia dotyczące tego, co może służyć jako wkład w biogospodarkę, niezależnie od tego, czy jest to np. biomasa pierwotna czy wtórna z rolnictwa, akwakultury, lasów, przyrody czy odpadów komunalnych lub przemysłowych. Unijna strategia dotycząca biogospodarki musi koncentrować się na ekologicznej transformacji gospodarki z uwzględnieniem aspektów środowiskowych i społecznych. Zrównoważona biogospodarka o obiegu zamkniętym wzmocni gospodarkę i konkurencyjność UE, zmniejszy zależność od zasobów kopalnych, przyczyni się do osiągnięcia celów klimatycznych i tworzenia nowych miejsc pracy, a także przyniesie korzyści środowiskowe i społeczne. W ramach tej pozycji lidera należy priorytetowo traktować wysokiej jakości miejsca pracy, zwłaszcza w regionach wiejskich i oddalonych. Zasady te powinny być wymierne, możliwe do wyegzekwowania i monitorowane w całym łańcuchu dostaw oraz stosować się w równym stopniu do surowców europejskich i importowanych. Co ważne, w kontekście globalnym trzeba zająć się nieuczciwą konkurencją ze strony tanich (często subsydiowanych) surowców kopalnych, w których cenie nie uwzględnia się efektów zewnętrznych wydobycia i wyczerpywania się zasobów.
1.3. UE musi jasno określić wartość dla społeczeństwa wynikającą ze stosowania i niestosowania biogospodarki, przy jednoczesnym ścisłym zobowiązaniu do przestrzegania hierarchii postępowania z odpadami i priorytetowym traktowaniu ograniczenia wykorzystania zasobów, tak aby biogospodarka funkcjonowała rzeczywiście w obiegu zamkniętym i była konkurencyjna. Chociaż w proponowanej strategii wspomina się o hierarchii wykorzystania biomasy sprzyjającej efektywnemu gospodarowaniu zasobami, należy wzmocnić zabezpieczenia w odniesieniu do rozwiązań długoterminowych i wielocyklowych, aby również zamknąć obieg.
2. Uwagi ogólne
2.1. Wdrożenie strategii dotyczącej biogospodarki z 2012 r. i jej aktualizacja w 2018 r. przyczyniły się do znacznych postępów w dziedzinie badań naukowych i innowacji. Nowa strategia opiera się na tych podstawach i ma na celu wykorzystanie postępów w biotechnologii, zgodnie z Kompasem konkurencyjności dla UE, Paktem dla czystego przemysłu oraz Wizją dla rolnictwa i żywności. Koncentruje się on na pięciu obszarach: zwiększaniu skali, tworzeniu popytu, zrównoważonym zaopatrzeniu, globalnych partnerstwach i wspólnej realizacji.
2.2. Biogospodarkę należy rozwijać w sposób zrównoważony, z uwzględnieniem różnorodności biologicznej i usług ekosystemowych jako kluczowych aspektów. 72 % przedsiębiorstw w strefie euro jest w dużym stopniu uzależnionych od usług ekosystemowych (2) Zwiększanie skali, innowacje i konkurencyjność UE nie są celami, które należy osiągnąć bez kontekstu - stają się one istotne tylko wtedy, gdy spełnione są warunki wstępne dotyczące wystarczalności i efektywności zasobów, obiegu zamkniętego i zrównoważonej podaży biomasy. Zawarte w strategii, a także w konkluzjach Rady z marca 2026 r. w sprawie strategii dotyczącej biogospodarki twierdzenie, że UE jest w 90 % samowystarczalna, nie zostało wystarczająco udowodnione - istnieją raczej dowody dotyczące poszczególnych sektorów, w których UE ma deficyt handlowy (3) W strategii proponuje się określenie sposobu budowania zrównoważonej i przyjaznej dla przyrody biogospodarki, a kluczową rolę w tym zakresie odgrywa w szczególności obieg zamknięty. Podczas wdrażania będzie to wymagało poświęcenia szczególnej uwagi korzyściom i zabezpieczeniom w zakresie różnorodności biologicznej.
2.3. Nie można pomijać globalnego kontekstu strategii. Rynki materiałów opartych na paliwach kopalnych i biomateriałów mają z natury charakter globalny, a zatem konkurencyjność należy postrzegać nie tylko z perspektywy tego, co znajduje się pod kontrolą UE (lokalne przejście z paliw kopalnych na biomateriały), ale również w ekosystemie globalnych partnerstw oraz zewnętrznej i wewnętrznej konkurencji między materiałami. Zasady, na których opiera się zrównoważona biogospodarka, muszą zatem być przedmiotem globalnych dyskusji, a biogospodarka może odnieść sukces tylko dzięki partnerstwom opartym na ambitnych standardach dotyczących materiałów wsadowych i ustalaniu cen z uwzględnieniem efektów zewnętrznych użycia paliw kopalnych.
2.4. Należy zapewnić wsparcie finansowe w celu wzmocnienia zrównoważonych liderów i umożliwienia im zwiększenia skali działalności. Wsparcie to należy uzupełnić wymiernymi i identyfikowalnymi kryteriami oraz rygorystycznymi warunkami, aby uniknąć niepożądanych zachęt do wydobycia surowców służących produkcji energii ze źródeł nieodnawialnych lub nieregeneracyjnych w UE i na świecie oraz zapobiec wszelkim formom pseudoekologicznego marketingu. Musi to iść w parze ze środkami fiskalnymi zniechęcającymi do korzystania z surowców kopalnych. W tym celu należy wzmocnić wsparcie związane z partnerstwem Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Biotechnologicznej Europy Opartej na Obiegu Zamkniętym (CBE-JU), a także pożyczki z Europejskiego Banku Inwestycyjnego.
2.5. Zaangażowanie zainteresowanych stron ma kluczowe znaczenie, a EKES ma tu do odegrania ważną rolę. Zarządzanie nowo utworzonymi forami, takimi jak Europejskie Forum Organów Regulacyjnych i Innowatorów ds. Biogospodarki, musi być przejrzyste i inkluzywne, tak aby wszystkie głosy (w tym głos społeczeństwa obywatelskiego) były nie tylko słyszane, ale także wysłuchiwane. Należy nadać priorytet ustanowionym sieciom przekrojowym, takim jak europejska platforma zainteresowanych stron gospodarki o obiegu zamkniętym i jej grupa koordynacyjna, aby ułatwić wzajemne uczenie się i wymianę wiedzy. Centrum wiedzy ECESP, inne odpowiednie nowe i istniejące fora, Konsorcjum Bioprzemysłu (BIC), Sieć Regionów Europejskich na rzecz Badań i Innowacji (ERRIN) oraz konsorcja w ramach programu "Horyzont Europa" mogą pomóc w gromadzeniu wiedzy i dzieleniu się nią.
2.6. Zdecydowane działania na rzecz komunikacji publicznej, edukacji i zaangażowania na wszystkich szczeblach są niezbędne, by zlikwidować istniejące luki informacyjne i brak zaufania obywateli, tak aby zbudować siłę polityczną i społeczną niezbędną do wdrożenia ambitnej strategii dotyczącej biogospodarki. Należy uwzględnić tego rodzaju edukację w programach nauczania dla młodych ludzi w szkołach podstawowych i średnich oraz w ramach szkoleń zawodowych.
2.7. Czerpiąc z udanych prac unijnych ambasadorów młodzieży ds. biogospodarki, EKES popiera propozycję utworzenia stałej, partycypacyjnej platformy, tak aby włączyć młodych ludzi jako zainteresowane strony w proces decyzyjny.
2.8. Biogospodarka musi być zgodna z zasadami obiegu zamkniętego, a zwłaszcza z zasadami projektowania pod kątem obiegu zamkniętego i efektywnego wykorzystania zasobów odnawialnych, zgodnie z zasadą wykorzystania kaskadowego (4) Kaskadowość należy wzmocnić jako podstawową zasadę zarządzania i nadać wyraźny priorytet - po zaspokojeniu długoterminowych potrzeb ekosystemów - stosowaniu żywności do bezpośredniego spożycia przez ludzi w interesie bezpieczeństwa żywnościowego i bezpieczeństwa żywności, a jednocześnie umożliwiać odzysk wyłącznie nieuniknionych pozostałości i produktów ubocznych. W wyborach dotyczących materiałów należy uwzględnić wpływ na środowisko w perspektywie pełnego cyklu życia oraz szerszy wpływ na przyrodę, od wydobycia po wykorzystanie, regenerację i unieszkodliwianie. Żywotność produktu ma znaczenie i powinna znaleźć odzwierciedlenie w zachętach politycznych. Potrzebujemy zdrowych, żywych, zróżnicowanych i żyznych ekosystemów oraz rozwiązań opartych na zasobach przyrody - sam czas składowania dwutlenku węgla jest zatem niewystarczającym wskaźnikiem użytkowania gruntów.
2.9. Projektowanie jest siłą napędową zapewniającą efektywne wykorzystanie zasobów odnawialnych, dłuższe użytkowanie zasobów pochodzenia biologicznego, ograniczenie wydobycia, minimalizację przekształcania gruntów i umożliwienie rewitalizacji przyrody. W związku z tym należy zachęcać do projektowania pod kątem obiegu zamkniętego w produktach biogospodarki i innowacjach, ograniczać wykorzystanie zasobów, eliminować lub minimalizować i waloryzować odpady, wykorzystywać w obiegu zamkniętym materiały do produkcji energii oraz koncentrować wysiłki na pracy z lokalnymi cyklami naturalnymi i tworzeniu lokalnych miejsc pracy wysokiej jakości. Gospodarka o obiegu zamkniętym zapewnia podejście systemowe do zrównoważonego zarządzania przepływami materiałów, które sprzyja ograniczeniu stosowania surowców, a także naprawie, ponownemu użyciu i ponownemu obiegowi surowców. Podejście to opiera się na ekoprojekcie i zostało już wdrożone w niektórych zintegrowanych biorafineriach. Biogospodarka skupia się na tych samych zasadach, ale ma zastosowanie do przepływów biomasy. Jej konstrukcja musi uwzględniać materiały nietoksyczne, wolne od problematycznych mieszanin i kompatybilne z bezpiecznymi ścieżkami recyklingu, takimi jak kompostowanie przemysłowe lub inne kontrolowane środowiska.
2.10. Biogospodarka jest strategicznym wyborem wymagającym inwestycji, wszechstronnej edukacji przez całe życie, szkoleń i przystosowania się. Silne struktury wzajemnego uczenia się, w tym partnerzy społeczni i uniwersytety w całej UE, powinny wspierać uczenie się od siebie nawzajem, rozwijać uczenie ustawiczne, łatwy dostęp do finansowania oraz wymianę wiedzy (5).
2.11. Z wcześniejszych badań naukowych i inwestycji wynika, że potrzebne jest specjalne finansowanie badań naukowych i innowacji, aby zmaksymalizować możliwości zrównoważonej biogospodarki i wspierać przyszłościowe badania naukowe i współtworzenie. Pomoże to określić obszary, w których wartość dla społeczeństwa jest najwyższa, oraz umożliwi lokalną symbiozę przemysłową w obiegu zamkniętym, w tym w sektorze rolno-spożywczym za pośrednictwem hubów biomasy (6) ,a także pozwoli podkreślić możliwości uzyskania korzyści społecznych przy jednoczesnym działaniu z uwzględnieniem ograniczeń planety.
2.12. Biogospodarka musi opierać się na zrównoważonych praktykach użytkowania gruntów wspierających zrównoważone stosowanie produktów produkcji roślinnej, zdrowie gleby i wychwytywanie dwutlenku węgla.
2.13. Waloryzacja obornika (w tym w ramach projektu RENURE lub zakładów produkcji biogazu) może ograniczyć stosowanie nawozów mineralnych (i negatywne skutki związane z ich produkcją), a jednocześnie wzmocnić obieg zamknięty i wspierać rozwój biogospodarki wiejskiej i lokalnej (7) Waloryzacja obornika nie może jednak prowadzić do efektu uzależnienia. Ponadto UE pozostaje w dużym stopniu uzależniona od przywozu określonych segmentów pasz dla zwierząt, w szczególności pasz wysokobiałkowych, w przypadku których zależność od przywozu wynosi około dwóch trzecich, nawet jeśli poziom samowystarczalności UE wzrósł wraz z rozwojem biopaliw. Każdy scenariusz biogospodarki musi zatem opierać się na silnej europejskiej strategii w zakresie białka i ropy naftowej, na przykład poprzez rozwój nowych regionalnych łańcuchów wartości, które są samowystarczalne (8)
2.14. Inicjatywę BIOEAST służy jako model współpracy w tym sektorze. Europa Środkowo-Wschodnia, w tym wiele krajów kandydujących, odgrywa ważną rolę w wykorzystywaniu biomasy (9) Inicjatywa zachęca również regiony do opracowywania strategii dotyczących biogospodarki w oparciu o ich lokalne atuty. Należy nadal zachęcać do większego wsparcia regionalnego na rzecz rozwoju biogospodarki poza Europą Środkową i Wschodnią. Chociaż UE ma bogate doświadczenie w biogospodarce i może opierać się na dobrych praktykach i inicjatywach międzynarodowych (np. FAO, G20 i innych), obecny kontekst konkurencyjny i geopolityczny wymaga od niej wyjścia poza dobrowolną i fragmentaryczną współpracę. Należy ustanowić bardziej systematyczny i strategiczny dialog na temat biogospodarki we wszystkich sferach zewnętrznego zaangażowania UE, w tym w polityce sąsiedztwa i rozszerzenia oraz w ramach szerszych partnerstw międzynarodowych.
3. Spójność polityki, w tym cele zrównoważonego rozwoju
3.1. Unijna strategia dotycząca biogospodarki musi być spójna z innymi inicjatywami związanymi z Europejskim Zielonym Ładem, porozumieniem paryskim, paktem na rzecz wszechoceanu, strategią na rzecz bioróżnorodności, planami działania dotyczącymi gospodarki o obiegu zamkniętym i przyszłym aktem prawnym oraz Agendą na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, w tym z rozporządzeniem o odbudowie zasobów przyrodniczych, a także z rozporządzeniem UE w sprawie wylesiania, rozporządzeniem w sprawie monitorowania gleby, rozporządzeniem w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów, wizją dla rolnictwa i żywności i innymi. Planowany akt w sprawie gospodarki o obiegu zamkniętym i akt w sprawie biotechnologii II powinny uwzględniać kwestie biogospodarki w sposób całościowy. Zagwarantuje to, że unijna biogospodarka aktywnie przyczyni się do realizacji celów w zakresie klimatu i różnorodności biologicznej. Będzie również służyć nadaniu strategii biotechnologicznej konkretnego wymiaru.
3.2. Ważne jest, aby pracować nad monitorowaniem, modelowaniem i mapowaniem ilości bezpiecznie dostępnej biomasy i jej przepływów, zwłaszcza z pomocą centrum wiedzy na temat biogospodarki (10) EKES popiera proponowane prace centrum wiedzy. Wykorzystanie biomasy nie powinno szkodzić ekosystemom. Ustanowienie definicji zrównoważonej i dostępnej biomasy jest zatem bardzo ważnym pierwszym krokiem. Należy się przy tym opierać się na trzech filarach zrównoważonego rozwoju i kierować interesem publicznym (dostępność przyrody, różnorodności biologicznej, wody, gruntów, zdrowych gleb). Należy wzmocnić oraz udoskonalić metody i modele oceny dostępności i zrównoważonego charakteru biomasy we wszystkich jej zastosowaniach i w przypadku niestosowania. W ramach tego podejścia konieczne będzie zniwelowanie luk w pomiarach i monitorowaniu.
3.3. Należyta staranność w łańcuchu dostaw biomasy powinna być zgodna z dyrektywą w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (CSDDD) i rozporządzeniem w sprawie wylesiania (EUDR).
3.4. Biogospodarka wymaga również uzgodnionej definicji wyjaśniającej, że jest ona kluczowym narzędziem zrównoważonego rozwoju. Definicja powinna stwierdzać, że "zrównoważone rozwiązania" muszą obejmować aspekty środowiskowe, społeczne i gospodarcze jako wspólne i równoważne priorytety, zgodnie z definicjami grupy G-20 (11) i Organizacji Narodów Zjednoczonych. Może to zapewnić spójne strategie we wszystkich państwach członkowskich i regionach oraz propagować globalną spójność i sprawiedliwość, aby uniknąć eksportowania wpływu śladu konsumpcyjnego UE. Oznacza to również zintegrowane podejście do polityki sąsiedztwa i rozszerzenia oraz partnerstw handlowych z silnymi klauzulami "lustrzanymi".
3.5. Uwzględnienie kwestii biogospodarki w obliczeniach śladu środowiskowego produktu byłoby pozytywne, ale nie wszystkie formy składowania dwutlenku węgla są równe. Potrzebne są zabezpieczenia, aby zapewnić zrównoważone użytkowanie gruntów, wody i lasów.
3.6. Biogospodarka musi wzmocnić niebieską biogospodarkę o obiegu zamkniętym (w tym rybołówstwo i akwakulturę), zgodnie z Niebieskim Ładem i paktem na rzecz wszechoceanu. Mapowanie wykorzystania zasobów powinno obejmować ślad wodny, z wyraźnymi powiązaniami z ekoprojektem i strategią w zakresie chemikaliów, aby uwzględnić ekosystemy i zdrowie ludzi.
3.7. Konkurencyjność należy rozpatrywać zgodnie ze stanowiskiem EKES-u, w którym podkreślono, że nie może ona uzasadniać obniżenia standardów ekologicznych i społecznych, i należy ją zawsze oceniać pod kątem spójności z zobowiązaniami w zakresie celów zrównoważonego rozwoju, zwłaszcza w kontekście raportu Draghiego (12)
4. Zwiększanie skali i tworzenie popytu wyłącznie z uwzględnieniem zrównoważonej podaży jako warunku wstępnego
4.1. Zwiększenie skali i tworzenie popytu, jak podkreślono w strategii dotyczącej biogospodarki, staje się istotne tylko wtedy, gdy zrównoważona podaż została dobrze zdefiniowana i zabezpieczona. Biogospodarka wymaga zrównoważonych dostaw biomasy zgodnie z odbudową przyrody i zapewnia zachowanie różnorodności biologicznej na lądzie i morzu. Zamówienia publiczne są potężnym narzędziem napędzającym popyt na bardziej zrównoważone produkty. Kryteria pozacenowe powinny być obowiązkowe i muszą one sprzyjać rezygnacji z użycia, ponownemu użyciu i naprawie oraz obejmować warunkowość społeczną. Cele dla zamówień publicznych wymagające zawartości materiałów pochodzenia biologicznego powinny być uzasadnione solidną oceną tego, czy prowadzą do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju i czy współgrają zwłaszcza z celami w zakresie zawartości materiałów z recyklingu. Rynki pionierskie powinny być strategicznie wybierane i wspierane, w szczególności biomasa wtórna, surowce pozostałościowe, produkty uboczne i niezbędne surowce oparte na odpadach (13).
4.2. Innowacje w dziedzinie zaawansowanych technologii pozostają ważne, zwłaszcza w odniesieniu do komponentów pochodzenia biologicznego z produktów ubocznych i materiałów wtórnych, które zastępują produkty oparte na paliwach kopalnych lub inne produkty niezgodne z zasadą zrównoważoności. Materiały pochodzenia biologicznego mogą przyczynić się do dekarbonizacji, zmniejszenia zależności od importowanych środków produkcji opartych na paliwach kopalnych (takich jak nawozy) i wzmocnienia strategicznej autonomii UE. Kluczowe znaczenie będzie miało znalezienie zrównoważonego zbioru rozwiązań opartych na obiegu zamkniętym, które będą aktualizowane na podstawie najnowszych danych i wiedzy naukowej i które pozwolą na wykorzystywanie substytutów paliw kopalnych tam, gdzie zapewniają one najlepsze wyniki.
4.3. Choć narzędzia cyfrowe i technologiczne są siłą napędową efektywności biogospodarki, to nie powinny stać się celem samym w sobie. Innowacyjność jest środkiem do celu, a nie punktem docelowym. Celem jest wystarczające i skuteczne wykorzystanie naturalnych procesów biologicznych w celu poprawy zrównoważoności w oparciu o obieg zamknięty. Dane powinny być publicznie dostępne lub stanowić własność publiczną, aby zapewnić autonomię i sprawiedliwość. Jednocześnie biogospodarka ma zapewnić sprawiedliwą transformację, z poszanowaniem tradycyjnych praktyk i rozwiązań opartych na zasobach przyrody. W sektorze rolno-spożywczym wiele gospodarstw współpracuje już z przyrodą za pomocą praktyk agroekologicznych i regeneracyjnych oraz produkuje żywność wysokiej jakości bez korzystania z zaawansowanych technologicznie lub cyfrowych narzędzi. W dążeniu do większego wykorzystania zaawansowanych technologii nie można zapominać o tym uzupełniającym aspekcie. Należy również wspierać rozwiązania oparte na zasobach przyrody w dziedzinie żywności i środowiska.
4.4. Rolnictwo miejskie, krótkie łańcuchy dostaw oparte na danych i ośrodki żywnościowe o obiegu zamkniętym mogą ograniczyć marnotrawienie żywności oraz połączyć obieg zamknięty i biogospodarkę. Należy je projektować we współpracy ze społecznościami miejskimi. Jednocześnie konsumenci powinni być w większym stopniu odpowiedzialni za szanowanie żywności.
4.5. Można zwiększyć wykorzystanie naturalnych systemów do tworzenia pochłaniaczy dwutlenku węgla, a także zachęcać do ich wykorzystywania. Należy je postrzegać jako kluczowy element europejskiego rolnictwa i leśnictwa (14) EKES uważa, że regeneracyjne formy rolnictwa mogą wzmacniać zrównoważoną produkcję żywności, wspierając cele w zakresie klimatu, zdrowia gleb i różnorodności biologicznej, a przy tym zwiększyć zarówno dochody rolników, jak i wydajność rolnictwa oraz odporność na ekstremalne zdarzenia klimatyczne (15) Ponadto rozliczeniowe jednostki przyrodnicze mogą pomóc w uruchomieniu finansowania prywatnego i zachęcać do działań przyjaznych dla przyrody, ale powinny uzupełniać, a nie zastępować politykę publiczną, finansowanie publiczne i ramy regulacyjne (16). Same rynki nie są w stanie osiągnąć celów w zakresie różnorodności biologicznej i zrównoważonego rozwoju i mogą wiązać się z ryzykiem związanym ze skutecznością, dodatkowością, obciążeniem administracyjnym dla praktyków i dynamiką spekulacyjną. Biogospodarka powinna zatem nadal opierać się na systemach produkcji podstawowej, zarządzaniu ekosystemem i inwestycjach w interesie publicznym, w oparciu o istniejące ramy polityki rolnej, środowiskowej i polityki spójności.
4.6. Zrównoważona biogospodarka oparta na lasach może pomóc w przywróceniu równowagi struktury gospodarczej i handlowej UE dzięki wykorzystaniu istniejącej wiedzy fachowej i przewagi konkurencyjnej w zakresie rozwiązań opartych na biotechnologii o wysokiej wartości dodanej, w tym drewna kompozytowego, zrównoważonego budownictwa, zaawansowanych biomateriałów, zielonej chemii i opakowań o obiegu zamkniętym, przy jednoczesnym działaniu zgodnie z ograniczeniami ekologicznymi. Bioróżnorodne lasy zarządzane w ramach użytkowania ciągłego lasu (CCF), jak ma to miejsce w wielu państwach członkowskich UE, przynoszą liczne korzyści z punktu widzenia zrównoważoności.
Wiarygodność tego podejścia zależy od praktyk gospodarki leśnej zgodnych z celami w zakresie różnorodności biologicznej i ekosystemów. Gospodarka leśna bliższa naturze (CNFM) (17) zapewnia m.in. elastyczne, oparte na podstawach naukowych ramy przynoszące wiele korzyści dla zrównoważonego rozwoju, a jednocześnie umożliwiające dostosowanie się do zróżnicowanych warunków ekologicznych, zgodnie z unijną strategią na rzecz bioróżnorodności i strategią leśną UE.
5. Aspekt społeczny
5.1. Jeżeli weźmie się pod uwagę osoby zaangażowane w przedsiębiorstwa powiązane z biogospodarką i korzyści, jakie gospodarka ta przynosi społecznościom, ma ona także dodatkowy wymiar społeczny. Umiejętności i kompetencje w zakresie biogospodarki mają kluczowe znaczenie dla pomyślnej realizacji strategii. Należy rozważyć wszelkie rodzaje dialogu z udziałem społeczeństwa obywatelskiego i partnerów społecznych, np. rokowania zbiorowe.
5.2. W ramach strategii na rzecz obszarów wiejskich i wysiłków dotyczących wspierania obszarów wiejskich, przybrzeżnych i oddalonych, biogospodarka oferuje możliwości tworzenia dobrze płatnych, zrównoważonych miejsc pracy, szkoleń i korzyści społecznych. W tym celu musi ona być dostosowana do zasad obiegu zamkniętego i zrównoważonego rozwoju. Należy priorytetowo potraktować potencjał rozwoju obszarów wiejskich i zwiększenia ekosystemu wokół biogospodarki, uwzględniając związane z nią umiejętności.
5.3. Sprawozdanie ze strategicznego dialogu na temat rolnictwa (18) jest okazją, by za pośrednictwem biogospodarki włączyć zasady gospodarki o obiegu zamkniętym do odpornego systemu żywnościowego w UE. Politykę należy budować na podejściu opartym na systemach żywnościowych, zapewniającym uwzględnienie każdego ogniwa łańcucha wartości. Należy określić wsparcie i finansowanie wykraczające poza wspólną politykę rolną (WPR), aby stworzyć zachęty dla całościowego i zrównoważonego systemu żywnościowego oraz zapewnić kompleksowe wsparcie rolnikom pragnącym dokonać transformacji.
5.4. Strategia dotycząca biogospodarki, wraz z wizją dla rolnictwa i żywności oraz długoterminową wizją dla obszarów wiejskich, jest szansą na stworzenie podstaw wizji obszarów wiejskich w Europie, w której priorytetem jest dobrostan i zasady obiegu zamkniętego, takie jak krótsze łańcuchy dostaw, naprawa i ponowne wykorzystanie. W strategii tej należy nakreślić środki zwiększające rolę młodych ludzi jako inicjatorów przemian w kształtowaniu biogospodarki.
5.5. Szersze korzyści społeczne obejmują poprawę zdrowia i dobrostanu społeczności, oszczędności w opiece zdrowotnej i rewitalizację obszarów wiejskich. Potrzebne są badania, aby zapewnić sprawiedliwe praktyki w zakresie biogospodarki, podkreślające możliwości przy jednoczesnym uznaniu wyzwań.
Bruksela, dnia 29 kwietnia 2026 r.
Przewodniczący
Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego
Séamus BOLAND
- HORIZON-CL6-2027-01-CIRCBIO-07: Improving biomass flows for a sustainable and circular bioeconomy.
- HORIZON-CL6-2026-01-CIRCBIO-05: Understanding biomass flows in Europe.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.3558 |
| Rodzaj: | opinia |
| Tytuł: | Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów - Strategiczne ramy konkurencyjnej i zrównoważonej biogospodarki UE (COM(2025) 960 final) |
| Data aktu: | 2026-04-29 |
| Data ogłoszenia: | 2026-07-22 |