Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Wniosek dotyczący dyrektywy zmieniającej dyrektywę Rady 98/58/WE oraz dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/128/WE i uchylającej dyrektywy Rady 82/711/EWG i 85/572/EWG - uproszczenie i poprawa wymogów dotyczących bezpieczeństwa żywności i pasz (COM(2025) 1021 final - 2025/0409 (COD)) - Wniosek dotyczący rozporządzenia zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 999/2001, (WE) nr 1829/2003, (WE) nr 1831/2003, (WE) nr 852/2004, (WE) nr 853/2004, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1099/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 528/2012, (UE) 2017/625 - uproszczenie i poprawa wymogów dotyczących bezpieczeństwa żywności i pasz (COM(2025) 1030 final)

Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego
Wniosek dotyczący dyrektywy zmieniającej dyrektywę Rady 98/58/WE oraz dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/128/WE i uchylającej dyrektywy Rady 82/711/EWG i 85/572/EWG - uproszczenie i poprawa wymogów dotyczących bezpieczeństwa żywności i pasz
(COM(2025) 1021 final - 2025/0409 (COD))
Wniosek dotyczący rozporządzenia zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 999/2001, (WE) nr 1829/2003, (WE) nr 1831/2003, (WE) nr 852/2004, (WE) nr 853/2004, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1099/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 528/2012, (UE) 2017/625 - uproszczenie i poprawa wymogów dotyczących bezpieczeństwa żywności i pasz
(COM(2025) 1030 final)

(C/2026/3557)

Sprawozdawca:

Felipe MEDINA

Współsprawozdawca:

John COMER

Doradczynie i doradcy	María MARTÍNEZ-HERRERA HERNÁNDEZ (z ramienia sprawozdawcy) Frank ALLEN (z ramienia współsprawozdawcy)
Procedura ustawodawcza	EU Law Tracker
Wniosek o konsultację	Parlament Europejski, 14.1.2026 Rada, 17.2.2026 i 1.4.2026
Podstawa prawna	Art. 43 ust. 2, art. 114, art. 168 ust. 4 lit. b) i art. 304 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dokumenty Komisji Europejskiej	COM(2025) 1021 final - 2025/0409 (COD) COM(2025) 1030 final Streszczenie COM(2025) 1030 final - 2025/0409 (COD)
Odpowiednie cele zrównoważonego rozwoju	Cel 3 - Dobre zdrowie i jakość życia Cel 12 - Odpowiedzialna konsumpcja i produkcja
Sekcja odpowiedzialna	Sekcja Rolnictwa, Rozwoju Wsi i Środowiska Naturalnego
Data przyjęcia przez sekcję	16.4.2026
Data przyjęcia na sesji plenarnej	29.4.2026
Sesja plenarna nr	605
Wynik głosowania (za/przeciw/wstrzymało się)	171/2/1

1. ZALECENIA

EUROPEJSKI KOMITET EKONOMICZNO-SPOŁECZNY (EKES)

1.1. Z zadowoleniem przyjmuje ogólne założenia pakietu uproszczeń w zakresie bezpieczeństwa żywności i pasz, który powinien zmniejszyć niepotrzebne obciążenia administracyjne i koszty dla wszystkich zainteresowanych stron, ale podkreśla, że żadne uproszczenie nie może odbywać się kosztem wysokich unijnych standardów bezpieczeństwa w zakresie żywności i pasz, ochrony środowiska i zdrowia publicznego. Należy usprawnić łączne obowiązki sprawozdawcze i administracyjne, ponieważ nadal stanowią one znaczne obciążenie dla zainteresowanych stron. Pomocne byłoby dalsze uproszczenie, wykraczające poza proponowane środki, ale nie kosztem przejrzystości, odpowiedzialności ani zasady ostrożności.

1.2. Uważa, że obecne uproszczenie to strategiczna szansa, by poprawić jasność regulacyjną, wzmocnić spójność rynku wewnętrznego i promować bardziej zintegrowane podejście do konkurencyjności i zrównoważonego rozwoju. Naprawienie braków systemowych umożliwi Unii realizację jej ambicji i wzmocni jej odporność gospodarczą.

1.3. Podkreśla znaczenie jakości regulacyjnej. Chociaż inicjatywy na rzecz uproszczenia zwracają uwagę na znaczenie przeglądu dorobku prawnego UE, wskazują również na wyzwanie strukturalne, jakim jest prawodawstwo oparte na solidnych ocenach skutków, rzetelnych dowodach i znaczącym zaangażowaniu zainteresowanych stron. Należy jeszcze bardziej wzmocnić rolę społeczeństwa obywatelskiego w monitorowaniu i egzekwowaniu prawodawstwa.

1.4. Jest zdania, że jeżeli podstawowe cele istniejącego dorobku prawnego zostaną w pełni zachowane, uproszczenie może pomóc w stworzeniu sprawniejszych i skuteczniejszych ram regulacyjnych, a jednocześnie przyczyni się do większej konkurencyjności i odporności gospodarki europejskiej.

1.5. Uważa, że wybiórczy przegląd dorobku prawnego umożliwiłby wskazanie tych przepisów, które stały się nieaktualne lub których złożoność nie ma już uzasadnienia w świetle rozwoju naukowego, technicznego i operacyjnego w tym sektorze.

1.6. Podkreśla, że rozporządzenia w sprawie higieny żywności i rozporządzenie w sprawie materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością mają zasadnicze znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania łańcucha rolno-spożywczego, w tym dla pracowników i warunków pracy. Dlatego EKES uważa, że należy przeprowadzić bardziej dogłębny przegląd - w ścisłej współpracy z przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego, niezależnymi ekspertami, Radą i Parlamentem Europejskim - pod kątem możliwych wariantów uproszczenia, które poprawiłyby skuteczne i zharmonizowane stosowanie przepisów w państwach członkowskich, bez uszczerbku dla wysokiego poziomu ochrony środowiska i zdrowia publicznego pracowników i konsumentów.

1.7. O ile Komitet z zadowoleniem przyjmuje propozycję ułatwienia stosowania na większą skalę dronów do opryskiwania pestycydami, a nawet proponuje dalsze rozszerzenie tego zakresu, podkreśla jednocześnie konieczność odpowiedniej ochrony, zwłaszcza w przypadku znoszenia pestycydów w aerozolu, które może mieć konsekwencje środowiskowe dla pracowników i sąsiadujących upraw, zwłaszcza ekologicznych, a także nieustannej kontroli wzrokowej człowieka. Ważne jest, aby chronić zdrowie i środowisko życia mieszkańców obszarów wiejskich oraz wszystkich pracowników pracujących przy pestycydach. EKES zaleca również, by rolnicy i wykonawcy posiadali certyfikaty uprawniające do opryskiwania pestycydami z użyciem dronów.

1.8. Uważa, że Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności powinien mieć prawo do sygnalizowania potrzeby ukierunkowanej ponownej oceny zatwierdzonych bezterminowo substancji czynnych w celu zapewnienia niezależności i przejrzystości. Kwestia ta nie powinna leżeć wyłącznie w gestii Komisji i państw członkowskich. Ponadto istotne jest, aby w ramach procesu oceny ryzyka zwrócić się do Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności o opinię na temat stosowności jakiegokolwiek okresu na zużycie zapasów. Szerzej zakrojone konsultacje zazwyczaj prowadzą do lepszych decyzji.

1.9. Pozytywnie ocenia przyspieszenie i uproszczenie procesów wydawania zezwoleń na produkty do biokontroli. EKES apeluje również o harmonizację okresów na zużycie zapasów na najwyższym poziomie ochrony w całej UE, domagając się, aby były one takie same w całej UE, by uniknąć braku równowagi między państwami członkowskimi.

1.10. Popiera udzielanie zezwoleń na te środki ochrony roślin, które zawierają zatwierdzone przez UE substancje czynne służące do zaprawiania nasion przeznaczonych na wywóz. Niemniej takie zastosowanie musi być zgodne z wymogami regulacyjnymi kraju przeznaczenia.

1.11. Proponuje, aby prywatne analizy sanitarne i certyfikacyjne przeprowadzane przez przedsiębiorstwa były uznawane za oficjalne, co pozwoli uprościć procedury wywozu do krajów spoza UE. Zapobiegłoby to sytuacjom, w których przedsiębiorstwa przeprowadzają analizy wewnętrzne powielane następnie przez drugie laboratorium urzędowe. Środek ten przyniósłby znaczne oszczędności kosztów i czasu, ale wymagałby od organów wprowadzenia bardziej rygorystycznych kontroli i kar, aby umożliwić takie uznanie.

1.12. EKES uznaje znaczenie równoważności norm, jest jednak zaniepokojony zniesieniem tolerancji importowych w odniesieniu do niektórych substancji niedopuszczonych do obrotu w UE. Uważa, że ocena skutków ma zasadnicze znaczenie dla takich istotnych zmian w rozporządzeniu (WE) nr 396/2005 (1) w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości, zgodnie z zasadą ostrożności. Konsekwencje tych zmian mogą wszak okazać się katastrofalne dla wszystkich podmiotów w łańcuchu, które są znacznie uzależnione od importu, a ostatecznie mogą też odbić się na hodowcach zwierząt gospodarskich w UE, bezpieczeństwie żywnościowym Unii i na konsumentach.

1.13. Uważa, że należy zezwolić na stosowanie w substancjach do biokontroli metali ciężkich, takich jak miedź, pod warunkiem zagwarantowania zdrowia ludzi, zwierząt i gleby oraz różnorodności biologicznej. Niemniej, chociaż rolnictwo ekologiczne i inne formy praktyk rolniczych stoją w obliczu wyzwań, rozwiązaniem nie jest utrwalanie stosowania substancji toksycznych. W związku z tym EKES wzywa również UE do inwestowania w prawdziwie zrównoważone alternatywy i wspierania rolników w odchodzeniu od wszelkich niebezpiecznych środków produkcji.

1.14. Jest zdania, że przed wycofaniem substancji czynnej kwalifikującej się do zastąpienia Komisja musi mieć pewność, że alternatywa ma równoważny poziom skuteczności i jest opłacalna ekonomicznie. Zastąpienie nie może tworzyć nowych zależności ani ryzyka.

1.15. Komitet uważa, że mikroorganizmy zmodyfikowane genetycznie nie powinny być wykorzystywane jako źródło produktów końcowych w przypadku odtwarzania lub naśladowania produktów pochodzenia zwierzęcego. Konsumenci mają prawo wiedzieć, że zastosowano żywność modyfikowaną genetycznie oraz jej unikać. UE musi przestrzegać najwyższych standardów przejrzystości i bezpieczeństwa w odniesieniu do nowej żywności.

1.16. Apeluje o harmonizację etykietowania nasion w celu uwzględnienia odpowiednich środków ostrożności i zarządzania ryzykiem. Ponadto uważa, że nasiona zaprawione środkami ochrony roślin muszą podlegać tym samym przepisom co środki ochrony roślin.

2. NOTY WYJAŚNIAJĄCE

Argumenty na poparcie zaleceń 1.1 i 1.3

2.1. EKES zauważa, że wdrożenie znacznej liczby przepisów przyjętych w kadencji 2019-2024 okazało się sporym wyzwaniem dla wielu podmiotów sektora prywatnego w całej UE. W raporcie Draghiego na temat przyszłości europejskiej konkurencyjności (wrzesień 2024 r.) wskazano na znaczną rozbieżność między UE a USA pod względem działalności ustawodawczej w tym okresie: UE przyjęła 13 000 aktów prawnych, a USA 3 500. W raporcie Draghiego zalecono zasadniczą zmianę polegającą na uproszczeniu "zasobów" obowiązujących przepisów i ograniczeniu "napływu" nowych przepisów.

2.2. Uproszczenie musi być starannie wyważone, aby uniknąć niepewności prawa, deregulacji społecznej lub środowiskowej lub wszelkiego rodzaju fragmentacji. Przystępne i przekazywane na czas wytyczne, większa spójność między instrumentami prawnymi oraz jasna komunikacja ze strony instytucji mają zasadnicze znaczenie dla zapewnienia spójnego wdrażania i pewności prawa we wszystkich państwach członkowskich. Istotne jest, aby wszystkie zainteresowane strony, w tym organizacje społeczeństwa obywatelskiego, były zaangażowane w ten proces.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.4

2.3. EKES uważa, że można jeszcze lepiej zdefiniować zakres pakietu zbiorczego i wprowadzić wymierne usprawnienia poprzez wyeliminowanie niespójności w sprawozdawczości i w wymogach dotyczących danych w równoległych przepisach.

2.4. Komitet potwierdza swoje poparcie dla celów Unii w zakresie żywności i paszy. Docenia też znaczenie prawodawstwa UE dla rozwoju bardziej zrównoważonych modeli produkcji i konsumpcji. Jednocześnie podkreśla, że skuteczność tych przepisów ostatecznie zależy od jakości, spójności i praktycznej wykonalności przyjętych instrumentów polityki.

Argumenty na poparcie zaleceń 1.5 i 1.6

2.5. EKES podkreśla, że znaczne postępy, które osiągnięto w ostatnich latach w dziedzinie technik oceny ryzyka, a także dostępność wykonalnych i bezpiecznych alternatyw dla stosowania lub przetwarzania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego sprawiają, że warto ponownie rozważyć zasadność niektórych wymogów regulacyjnych. Proporcjonalne dostosowanie tych przepisów pod kątem najnowszej wiedzy naukowej i zdobytych doświadczeń umożliwiłoby utrzymanie wysokiego poziomu ochrony środowiska oraz zdrowia ludzi i zwierząt, a zarazem poprawiło skuteczność, spójność i praktyczne stosowanie ram regulacyjnych. Wyraźnym tego przykładem jest rozporządzenie (WE) nr 1069/2009 (2) w sprawie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego: po 16 latach trzeba dokonać przeglądu tych ram, aby odpowiadały technicznym udoskonaleniom procesów przetwarzania, uwzględniały udowodnione zmniejszenie ryzyka oraz były spójne z aktualnymi przepisami dotyczącymi odpadów, na przykład z dyrektywą (UE) 2018/851 (3) . Współistnienie tych dwóch aktów prawnych powoduje nakładanie się przepisów dotyczących postępowania z wycofanymi środkami spożywczymi oraz produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego kategorii trzeciej. Ponadto obecne różnice w stosowaniu rozporządzenia ramowego w poszczególnych państwach członkowskich tworzą bariery, które trzeba usunąć.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.7

2.6. Drony zapewniają dodatkowe możliwości ograniczonego i precyzyjnego opryskiwania pestycydami. Należy wprowadzić odpowiednie przepisy dotyczące zdrowia i bezpieczeństwa, a także ochrony środowiska w związku z problemami związanymi ze znoszeniem pestycydów w aerozolu. Oprysk pestycydami może m.in. przypadkowo trafić na sąsiadujące uprawy, rzeki lub obszary naturalne. Również mieszkańcy obszarów wiejskich, którzy nie zajmują się rolnictwem, mogą być narażeni na zanieczyszczenie pestycydami w aerozolu. Właściwe wykorzystanie dronów może prowadzić do bardziej efektywnego stosowania pestycydów, a także do zmniejszenia ich ilości. Rolnicy i wykonawcy muszą posiadać urzędowe certyfikaty uprawniające do opryskiwania pestycydami z użyciem dronów.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.8

2.7. EKES uważa, że państwa członkowskie muszą ułatwić składanie wniosków o przedłużenie zezwoleń na już dopuszczone środki ochrony roślin do zastosowań małoobszarowych i zachęcać do składania takich wniosków.

2.8. Komitet uważa, że Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) powinien być uprawniony do udziału w ponownej ocenie nieograniczonego zatwierdzenia substancji czynnych w celu zapewnienia niezależności i przejrzystości. Należy wzmocnić niezależność EFSA, która musi dysponować niezbędnymi zasobami, aby pełnić tę poszerzoną funkcję.

2.9. Program prac dotyczący ukierunkowanej ponownej oceny substancji czynnych nie powinien leżeć wyłącznie w gestii Komisji. EFSA powinna mieć również możliwość sygnalizowania potrzeby przeprowadzenia ponownej oceny. Zapewniłoby to wyższy poziom niezależności i przejrzystości.

2.10. Przy każdej ponownej ocenie nieograniczonego zatwierdzenia substancji czynnych EFSA musi mieć dostęp do najnowszej wiedzy naukowej i technicznej oraz poddanych wzajemnej weryfikacji wyników badań przeprowadzonych w ramach tej oceny. Nie można wymagać, aby opierała się ona wyłącznie na ostatniej przeprowadzonej na szczeblu UE ocenie substancji czynnych.

2.11. Z myślą o ochronie zdrowia ludzkiego i środowiska trzeba - w ramach procesu oceny ryzyka - konsultować się z EFSA co do zasadności proponowanego okresu na zużycie zapasów. Ważne jest, aby nie dopuścić do znacznego osłabienia unijnych ram regulacyjnych dotyczących pestycydów, dlatego też EFSA ma do odegrania istotną rolę w zapewnieniu ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska. Nie można obniżać standardów w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa konsumentów oraz pracowników.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.10

2.12. Jeżeli chodzi o zezwolenie na stosowanie środków ochrony roślin (PPP) do zaprawiania nasion, po dopuszczeniu środka ochrony roślin do stosowania do zaprawiania nasion w jednym państwie członkowskim jego stosowanie należy uznać za bezpieczne i dopuszczalne we wszystkich pozostałych państwach członkowskich. Odpowiednie minimalne normy w zakresie ochrony środowiska i zdrowia ludzkiego powinny być takie same we wszystkich państwach członkowskich.

2.13. Obecnie PPP muszą być zatwierdzane na szczeblu krajowym, nawet jeżeli zaprawianie nasion odbywa się w zamkniętych, profesjonalnych zakładach, a nasiona nie są przeznaczone do stosowania w UE. Są to niepotrzebne bariery regulacyjne, które powodują opóźnienia, mimo że kraje docelowe mają własne systemy zatwierdzania.

Argumenty na poparcie zaleceń 1.8 i 1.9

2.14. W obecnym prawodawstwie UE brakuje jasności i spójności w odniesieniu do wykorzystania zapasów materiału siewnego po cofnięciu zezwoleń na PPP. Ponieważ okresy siewu i zbiorów różnią się w zależności od uprawy i państwa członkowskiego, brak określonych dodatkowych okresów na zużycie zapasów pozostawia przedsiębiorstwa nasienne i rolników w niepewności. Dobrym rozwiązaniem może być udzielenie dodatkowych okresów na zużycie zapasów na siew zaprawionych nasion przez co najmniej dwa sezony wegetacyjne, biorąc pod uwagę porę roku, w której nasiona są wysiewane i w której dokonuje się zbiorów.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.18

2.15. Zaprawianie nasion stanowi przykład zrównoważonego stosowania środków ochrony roślin. Wysokiej jakości, czysty i wolny od szkodników materiał siewny jest głównym warunkiem wstępnym dla zrównoważonego rolnictwa i podstawą w integrowanej ochronie roślin. Hodowcy roślin muszą mieć możliwość stosowania PPP na określonych etapach, aby umożliwić selekcję cech wolną od presji szkodników, zapewnić ekspresję cech w testach komercyjnych i w urzędowych badaniach odmian oraz produkować zdrowy materiał siewny wolny od przenoszonych agrofagów i chorób podczas namnażania. Ograniczenie lub zakazanie tych działań na obszarach wrażliwych - co potencjalnie pośrednio przewiduje pakiet zbiorczy - jest zgodne z zasadą ostrożności i nie powinno osłabiać postępu w tworzeniu nowych odmian ze szkodą dla rolników, a zarazem powinno przynieść korzyści dla zdrowia ludzkiego i środowiska.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.11

2.16. Konieczne jest uproszczenie procedur dotyczących wywozu środków ochrony roślin do krajów spoza UE, aby uniknąć powielania analiz przeprowadzanych w drugim laboratorium. Powinno to doprowadzić do znacznych oszczędności czasu i pieniędzy oraz do istotnego usprawnienia wywozu PPP do państw spoza UE.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.13

2.17. Dostosowanie kryteriów ustalania tolerancji importowych do kryteriów opartych na zagrożeniach określonych w rozporządzeniu (WE) nr 1107/2009 (4) , zwłaszcza tych związanych z ochroną środowiska i zdrowiem ludzi, miałoby daleko idące konsekwencje dla zdolności UE do pozyskiwania podstawowych produktów, np. wysokiej jakości roślin wysokobiałkowych, w przypadku których UE jest nadal w dużym stopniu zależna od rynku światowego. Ponadto wątpliwa zgodność takich środków z zasadami WTO, zwłaszcza jeśli nie zostanie poparta oceną skutków, naraziłaby Unię na działania odwetowe w handlu. To jeszcze bardziej zagrażałoby konkurencyjności UE i osłabiło odporność unijnych łańcuchów tworzenia wartości w obliczu rosnącej niepewności geopolitycznej i wstrząsów rynkowych. Bezpieczeństwo żywnościowe UE powinno pozostać zasadą przewodnią podczas przeglądu przepisów regulujących bezpieczeństwo żywności i pasz.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.15

2.18. Wykluczenie wszelkiego wykorzystania metali ciężkich w substancjach do biokontroli jest zdecydowanie zbyt restrykcyjne. Niemniej rozwiązaniem nie jest utrwalanie stosowania substancji toksycznych. W związku z tym EKES wzywa UE do inwestowania w prawdziwie zrównoważone alternatywy i wspierania rolników w odchodzeniu od wszelkich niebezpiecznych środków produkcji.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.16

2.19. Rolnicy muszą mieć pewność, że każda substancja zastępująca substancję czynną jest jej faktycznym odpowiednikiem i jest równie opłacalna jak pierwotna substancja czynna. Zastąpienie nie może tworzyć nowych zależności ani ryzyka.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.17

2.20. Wniosek Komisji niesie ze sobą ryzyko powstania produktów wytwarzanych z GMO, a nie tylko zawierających GMO. Konsumenci mają prawo wiedzieć, że zastosowano GMO oraz unikać żywności zmodyfikowanej genetycznie.

3. PROPONOWANE ZMIANY DO WNIOSKU USTAWODAWCZEGO KOMISJI EUROPEJSKIEJ

Poprawka 1

powiązana z zaleceniem 1.15

Art. 1 pkt 2) COM(2025) 1030 final zmieniający art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską	Poprawka EKES-u
2) w art. 3 wprowadza się następujące zmiany:	2) w art. 3 wprowadza się następujące zmiany:
[...]	[...]
c) dodaje się pkt 35 w brzmieniu:	c) dodaje się pkt 35 w brzmieniu:
"35. »substancja do biokontroli« oznacza:	»35. 'substancja do biokontroli' oznacza:
a) mikroorganizmy;	a) mikroorganizmy;
b) substancje nieorganiczne występujące w przyrodzie, z wyjątkiem metali ciężkich i ich soli; lub	b) substancje nieorganiczne występujące w przyrodzie, lub
c) substancje pochodzenia biologicznego lub wytworzone syntetycznie, które są funkcjonalnie identyczne z nimi i podobne do nich strukturalnie.";	c) substancje pochodzenia biologicznego lub wytworzone syntetycznie, które są funkcjonalnie identyczne z nimi i podobne do nich strukturalnie.«;

Uzasadnienie

Definicja biokontroli

Definicja »substancji do biokontroli« musi obejmować metale ciężkie, takie jak miedź, które są niezbędne w produkcji ekologicznej i innych formach rolnictwa.

Poprawka 2

powiązana z zaleceniem 1.7

Art. 1 ust. 2 COM(2025) 1021 final, zmieniający art. 9 dyrektywy 2009/128/WE

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską	Poprawka EKES-u
2) w art. 9 wprowadza się następujące zmiany:	2) w art. 9 wprowadza się następujące zmiany:
a. w ust. 1 dodaje się nowy akapit w brzmieniu:	a. ust. 1 otrzymuje brzmienie:
»Od zakazu przewidzianego w akapicie pierwszym można odstąpić wyłącznie zgodnie z ust. 2-6 niniejszego artykułu lub zgodnie z art. 9a.«;	»Państwa członkowskie mogą zezwalać na opryski z wykorzystaniem dronów, pod warunkiem że przewidziane są odpowiednie środki ochrony środowiska i zdrowia ludzkiego, w szczególności w odniesieniu do znoszenia pestycydów«.
b. ust. 2 akapit pierwszy zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:	b. ust. 2 akapit pierwszy zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:
»2. W drodze odstępstwa od ust. 1 opryski z powietrza można dopuścić w szczególnych przypadkach i z zastrzeżeniem spełnienia następujących warunków:«;	»2. Opryski z wykorzystaniem dronów mogą być dozwolone, o ile spełnione są następujące warunki:«;
	c. ust. 2 lit. a) otrzymuje brzmienie:
	»a) stwarzają mniejsze ryzyko dla zdrowia ludzkiego i środowiska w porównaniu z naziemnym stosowaniem pestycydów, zgodnie z art. 9a ust. 2«;

Uzasadnienie

Dyrektywa 2009/128/WE stanowi obecnie, że państwa członkowskie mają obowiązek zapewnić zakaz oprysków z powietrza (art. 9 ust. 1), ale przewiduje odstępstwa w szczególnych przypadkach (art. 9 ust. 2).

Od czasu przyjęcia dyrektywy 2009/128/WE technologia oprysków z powietrza znacznie się rozwinęła. Najnowsze analizy wskazują na rozwój zaawansowanych systemów dronów wyposażonych w funkcje precyzyjnego oprysku i sterowania opartego na czujnikach, co pozwala zwiększyć dokładność i wydajność przy jednoczesnym ograniczeniu zużycia środków chemicznych. Jak wykazano w badaniu pt. »A review of drone technology and operation processes in agricultural crop spraying« [Przegląd technologii dronów i procesów operacyjnych w opryskach upraw rolnych]¹, stosowanie dronów pozwoliło na zmniejszenie zużycia wody i substancji chemicznych, w niektórych przypadkach utrzymując skuteczność przy ograniczeniu dawkowania pestycydów nawet o 30 %. Oprócz tych wykazanych korzyści technicznych zgodnie z najnowszymi doniesieniami² europejscy rolnicy coraz częściej wykorzystują drony do podejmowania decyzji opartych na danych dotyczących stanu gleby, zdrowia upraw i zarządzania zasobami. Łącznie zmiany te przemawiają za koniecznością zezwolenia na opryski z powietrza do 2026 r., aby uwzględnić postęp technologiczny oraz aktualne realia operacyjne europejskiego rolnictwa.

Ponadto, zgodnie z zasadami zapisanymi w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE), w szczególności z zasadami pomocniczości i proporcjonalności, Unia podejmuje działania tylko wówczas, gdy cele zamierzonego środka nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie na poziomie krajowym, regionalnym lub lokalnym oraz gdy takie działania byłyby bardziej skuteczne. W związku z tym w przypadkach, w których alternatywne metody stosowania pestycydów, takie jak opryski z powietrza lub z lądu, przynoszą równoważne wyniki pod względem zdrowia ludzkiego i ochrony środowiska, zasada pomocniczości wymaga, aby wybór metody pozostawić w gestii samych rolników. W związku z tym, gdy wyniki są równoważne, przyznanie rolnikom swobody w wyborze metody stosowania pestycydów najlepiej dostosowanej do ich sytuacji, zgodnie z nowym art. 9a ust. 2, uzasadnione jest zarówno z prawnego, jak i politycznego punktu widzenia.

Poprawka 3

powiązana z zaleceniem 1.7

Art. 1 ust. 3 COM(2025) 1021 final, w którym dodano nowy art. 9a do dyrektywy 2009/128/WE

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską	Poprawka EKES-u
Opryski pestycydami z powietrza za pomocą systemów bezzałogowych statków powietrznych	Opryski pestycydami z powietrza za pomocą systemów bezzałogowych statków powietrznych
1. Na zasadzie dalszego odstępstwa od art. 9 ust. 1 państwa członkowskie mogą, w przypadku użytkowników profesjonalnych, zwolnić z zakazu określonego w tym artykule opryski pestycydami z powietrza wykonywane za pomocą systemów bezzałogowych statków powietrznych określonych zgodnie z ust. 2. [...]	1. Państwa członkowskie mogą, w przypadku użytkowników profesjonalnych, zwolnić z warunków określonych w tym artykule opryski pestycydami z powietrza wykonywane za pomocą systemów bezzałogowych statków powietrznych określonych zgodnie z art. 9 ust. 2. [...]
2. Komisja przyjmie zgodnie z art. 20a akt delegowany uzupełniający niniejszą dyrektywę w celu określenia rodzajów systemów bezzałogowych statków powietrznych, które stwarzają ryzyko niewiększe niż to wynikające z wykorzystania naziemnego sprzętu do aplikacji pestycydów do tego samego zastosowania.	2. Komisja przyjmie zgodnie z art. 20a akt delegowany uzupełniający niniejszą dyrektywę w celu określenia rodzajów systemów bezzałogowych statków powietrznych, które stwarzają ryzyko niewiększe niż to wynikające z wykorzystania naziemnego sprzętu do aplikacji pestycydów do tego samego zastosowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na ocenę ryzyka znoszenia pestycydów na przyległe grunty, rzeki lub obszary naturalne oraz na posesje mieszkańców obszarów wiejskich nieprowadzących działalności rolniczej. Rolnikom i wykonawcom zezwala się na korzystanie z dronów, pod warunkiem że posiadają urzędowe uprawnienia do wykonywania takich czynności.

Uzasadnienie

Zapewnienie zdrowia i bezpieczeństwa oraz ochrony środowiska podczas używania dronów do opryskiwania pestycydami ma zasadnicze znaczenie, zwłaszcza ze względu na pracowników przebywających w pobliżu miejsca stosowania pestycydów.

Poprawka 4

Art. 1 pkt 4) COM(2025) 1030 final, zmieniający art. 5 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską	Poprawka EKES-u
4) art. 5 otrzymuje brzmienie:	4) art. 5 otrzymuje brzmienie:
"Artykuł 5	"Artykuł 5
Pierwsze zatwierdzenie	Pierwsze zatwierdzenie
Pierwsze zatwierdzenie udzielane jest bezterminowo, z wyjątkiem:	Pierwsze zatwierdzenie udzielane jest bezterminowo, z wyjątkiem:
a) substancji czynnych określonych jako kwalifikujące się do zastąpienia zgodnie z art. 24;	a) substancji czynnych określonych jako kwalifikujące się do zastąpienia zgodnie z art. 24;
b) substancji czynnych zatwierdzonych na mocy art. 4 ust. 7; lub	b) substancji czynnych zatwierdzonych na mocy art. 4 ust. 7; lub
c) substancji czynnych, dla których ustalono ograniczony okres ważności zatwierdzenia zgodnie z art. 6 lit. j), w szczególności w świetle istotnych niepewności wynikających z oceny ryzyka, w tym wynikających z luk w danych.";	c) substancji czynnych, dla których ustalono ograniczony okres ważności zatwierdzenia - którego długość powinien zalecić Urząd zgodnie z art. 6 lit. j), w szczególności w świetle istotnych niepewności oraz obszarów budzących poważne obawy wynikających z oceny ryzyka, w tym wynikających z luk w danych, oraz odnośnie do substancji mających właściwości mutagenne, rakotwórcze lub działające szkodliwie na rozrodczość i substancji zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego, które mogą wywoływać szkodliwe skutki u ludzi oraz w organizmach niebędących przedmiotem zwalczania .";

Uzasadnienie

Komisja proponuje zmiany w rozporządzeniu (WE) nr 1107/2009, które odwróciłyby obecne podejście do okresowych zatwierdzeń i wprowadziły zasadę nieograniczonego czasowo zatwierdzania substancji czynnych dla środków ochrony roślin. Ponieważ narażenie na chemikalia i pestycydy należy do najniebezpieczniejszych zagrożeń zawodowych dla pracowników sektora rolno-spożywczego, okresowe przeglądy postrzega się jako narzędzie regulacyjne zapewniające niezależną i dogłębną kontrolę uwzględniającą zmiany dowodów naukowych. Ponadto nawet przy zwiększonej roli EFSA, jeżeli chodzi o wskazywanie potrzeby ukierunkowanej ponownej oceny zagrożenia, prawdopodobnie nie będzie to wystarczające, aby zrównoważyć to ryzyko, ponieważ ten przepis nadal przyznaje Komisji szeroką swobodę uznania i nie zobowiązuje jej do działania w oparciu o najnowsze informacje naukowe lub wnioski państw członkowskich. W poprawkach proponuje się bardziej oparte na analizie ryzyka i ukierunkowane podejście do zatwierdzania i odnawiania zatwierdzenia substancji czynnych, w dużej mierze zgodne z zasadą ostrożności, które ograniczyłoby wybór substancji z nieograniczonym czasowo zatwierdzeniem do substancji niskiego ryzyka.

Poprawka 5

Art. 1 pkt 9) COM(2025) 1030 final, zmieniający art. 14 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską	Poprawka EKES-u
9) art. 14 otrzymuje brzmienie:	9) art. 14 otrzymuje brzmienie:
"Artykuł 14	"Artykuł 14
Odnowienie zatwierdzenia	Odnowienie zatwierdzenia
1. [...]	1. [...]
2. Zatwierdzenie substancji czynnych jest odnawiane bezterminowo, z wyjątkiem:	2. Zatwierdzenie substancji czynnych jest odnawiane bezterminowo, z wyjątkiem:
a) substancji czynnych zatwierdzonych jako substancje kwalifikujące się do zastąpienia zgodnie z art. 24,	a) substancji czynnych zatwierdzonych jako substancje kwalifikujące się do zastąpienia zgodnie z art. 24,
b) substancji czynnych, których zatwierdzenia są odnawiane na mocy art. 4 ust. 7; lub	b) substancji czynnych, których zatwierdzenia są odnawiane na mocy art. 4 ust. 7; lub
c) substancji czynnych, dla których ustalono ograniczony okres ważności odnowienia zgodnie z art. 6 lit. j), w szczególności w świetle istotnych niepewności wynikających z oceny ryzyka, w tym wynikających z luk w danych.";	c) substancji czynnych, dla których ustalono ograniczony okres ważności zatwierdzenia - którego długość powinien zalecić Urząd zgodnie z art. 6 lit. j), w szczególności w świetle istotnych niepewności oraz obszarów budzących poważne obawy wynikających z oceny ryzyka, w tym wynikających z luk w danych, oraz odnośnie do substancji mających właściwości mutagenne, rakotwórcze lub działające szkodliwie na rozrodczość i substancji zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego, które mogą wywoływać szkodliwe skutki u ludzi oraz w organizmach niebędących przedmiotem zwalczania .";

Uzasadnienie

Takie samo uzasadnienie jak w poprawce 4.

Poprawka 6

powiązana z zaleceniem 1.8.

Art. 1 pkt 11) COM(2025) 1030 final, w którym dodano nowy art. 18a do rozporządzenia (WE) nr 1107/2009

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską	Poprawka EKES-u
Program prac dotyczący ukierunkowanej ponownej oceny substancji czynnych	Program prac dotyczący ukierunkowanej ponownej oceny substancji czynnych
1. Komisja może w dowolnym momencie zainicjować ukierunkowaną ponowną ocenę zatwierdzenia substancji czynnych w celu sprawdzenia, czy w świetle aktualnej wiedzy naukowej i technicznej nadal spełniane są określone kryteria zatwierdzenia lub wymogi dotyczące szczególnych aspektów tych kryteriów.	1. Komisja może w dowolnym momencie zainicjować ukierunkowaną ponowną ocenę zatwierdzenia substancji czynnych w celu sprawdzenia, czy w świetle aktualnej wiedzy naukowej i technicznej nadal spełniane są określone kryteria zatwierdzenia lub wymogi dotyczące szczególnych aspektów tych kryteriów.
	Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności ma prawo zwracać uwagę na potrzebę ukierunkowanej ponownej oceny substancji czynnych z bezterminowymi okresami ważności zatwierdzeń.
Po konsultacji z Urzędem i zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 79 ust. 3, Komisja może przyjąć akty wykonawcze określające substancje czynne lub grupy substancji czynnych z ograniczonymi lub bezterminowymi okresami ważności zatwierdzeń do celów ukierunkowanej ponownej oceny. Identyfikacja przedmiotowych substancji czynnych opiera się na tych samych kryteriach, które ustanowiono w art. 18 ust. 1 .	Po konsultacji z Urzędem i zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 79 ust. 3, Komisja może przyjąć akty wykonawcze określające substancje czynne lub grupy substancji czynnych z ograniczonymi lub bezterminowymi okresami ważności zatwierdzeń do celów ukierunkowanej ponownej oceny. Identyfikacja przedmiotowych substancji czynnych opiera się na tych samych kryteriach, które ustanowiono w art. 18 .

Uzasadnienie

Należy również włączyć w ten proces Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), aby zapewnić przejrzystość i rozszerzyć zakres oceny.

Poprawka 7

powiązana z zaleceniem 1.8.

Art. 1 pkt 13) COM(2025) 1030 final, zmieniający art. 20 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka EKES-u

2. Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, przewiduje maksymalny okres na zużycie zapasów, który państwa członkowskie mogą ustalić przy wycofywaniu lub zmianie zezwoleń na środki ochrony roślin w wyniku tego rozporządzenia. Maksymalny okres na zużycie zapasów zwykle nie przekracza sześciu miesięcy w przypadku sprzedaży i dystrybucji i dodatkowo maksymalnie jednego roku w przypadku unieszkodliwienia, składowania i zużycia istniejących zapasów danych środków ochrony roślin. W przypadku braku innych dostępnych rozsądnych sposobów w odniesieniu do środków ochrony roślin zawierających dane substancje czynne maksymalny okres na zużycie zapasów nie powinien przekroczyć jednego roku w przypadku sprzedaży i dystrybucji oraz dodatkowo dwóch lat w przypadku unieszkodliwienia, składowania i zużycia istniejących zapasów danych środków ochrony roślin. W przypadku bezpośrednich i poważnych obaw dotyczących zdrowia ludzi lub zwierząt lub środowiska, które doprowadziły do wycofania lub nieodnowienia zatwierdzenia, rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, stanowi, że państwa członkowskie nie mogą ustanowić okresu na zużycie zapasów.

2. Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, przewiduje maksymalny okres na zużycie zapasów, który państwa członkowskie mogą ustalić przy wycofywaniu lub zmianie zezwoleń na środki ochrony roślin w wyniku tego rozporządzenia. Maksymalny okres na zużycie zapasów zwykle nie przekracza sześciu miesięcy w przypadku sprzedaży i dystrybucji i dodatkowo maksymalnie jednego roku w przypadku unieszkodliwienia, składowania i zużycia istniejących zapasów danych środków ochrony roślin. W przypadku braku innych dostępnych rozsądnych sposobów w odniesieniu do środków ochrony roślin zawierających daną substancję czynną maksymalny okres na zużycie zapasów nie powinien przekroczyć jednego roku w przypadku sprzedaży i dystrybucji oraz dodatkowo dwóch lat w przypadku unieszkodliwienia, składowania i zużycia istniejących zapasów danych środków ochrony roślin. Państwa członkowskie mogą konsultować się z Europejskim Urzędem ds. Bezpieczeństwa Żywności w celu uzyskania jego opinii na temat przyznania okresu na zużycie zapasów w ramach procesu oceny ryzyka. W przypadku bezpośrednich i poważnych obaw lub gdy substancja czynna nie spełnia kryteriów zatwierdzenia dotyczących zdrowia ludzi lub ochrony środowiska, co doprowadziło do wycofania lub nieodnowienia zatwierdzenia, rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, stanowi, że państwa członkowskie nie mogą ustanowić okresu na zużycie zapasów.

Uzasadnienie

Przy podejmowaniu decyzji o tym, czy okres na zużycie zapasów jest stosowny, ważne jest uzyskanie opinii niezależnego eksperta.

Poprawka 8

powiązana z zaleceniem 1.10

Art. 1 pkt 33) lit. d) COM(2025) 1030 final, zmieniający art. 51 ust. 9 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską	Poprawka EKES-u
9. Szczegółowe zasady dotyczące wykonania niniejszego artykułu mogą zostać ustanowione zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 79 ust. 3.";	9. Szczegółowe zasady dotyczące wykonania niniejszego artykułu zostają ustanowione zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 79 ust. 3.";

Uzasadnienie

Należy wzmocnić ten artykuł poprzez zastąpienie możliwości sformułowaniem nakazującym.

Poprawka 9

powiązana z zaleceniem 1.16

Art. 1 pkt 16) COM(2025) 1030 final, zmieniający rozporządzenie (WE) nr 1107/2009

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską	Poprawka EKES-u
	Dodaje się nowy pkt 16a w brzmieniu:
	16a) art. 24 (Substancje kwalifikujące się do zastąpienia)
	otrzymuje brzmienie:
	Dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
	3. Przed wycofaniem lub nieodnowieniem zatwierdzenia substancji czynnej zatwierdzonej jako substancja kwalifikująca się do zastąpienia Komisja ocenia, czy dostępne są alternatywne substancje lub metody, które zapewniają równoważny poziom skuteczności i są ekonomicznie opłacalne dla rolników, a przy tym zapewniają wysoki poziom ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska. Zastąpienie nie może tworzyć nowych zależności ani zagrożeń .

Uzasadnienie

Aby zapewnić bezpieczeństwo żywnościowe w Europie, rolnicy muszą dysponować wszelkimi możliwymi substancjami w celu ochrony swoich upraw przed szkodnikami i niekorzystnymi warunkami pogodowymi.

Poprawka 10

Art. 1 pkt 17) COM(2025) 1030 final, dodający nowy art. 27a w rozporządzeniu (WE) nr 1107/2009

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską	Poprawka EKES-u
17) dodaje się nowy art. 27a w brzmieniu:	17) dodaje się nowy art. 27a w brzmieniu:
"Artykuł 27a	"Artykuł 27a
Okresy ważności udzielonych już zatwierdzeń	Okresy ważności udzielonych już zatwierdzeń
1. W przypadku wszystkich substancji czynnych zatwierdzonych najpóźniej w dniu (...) [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r. zatwierdzenia uznaje się za udzielone bezterminowo, z wyjątkiem:	1. W przypadku wszystkich substancji czynnych zatwierdzonych najpóźniej w dniu (...) [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r. zatwierdzenia uznaje się za udzielone bezterminowo, z wyjątkiem:
a) substancji czynnych określonych jako kwalifikujące się do zastąpienia zgodnie z art. 24;	a) substancji czynnych określonych jako kwalifikujące się do zastąpienia zgodnie z art. 24;
b) substancji czynnych zatwierdzonych na mocy art. 4 ust. 7;	b) substancji czynnych zatwierdzonych na mocy art. 4 ust. 7;
c) substancji czynnych, w odniesieniu do których wymagane było złożenie wniosku o odnowienie zgodnie z art. 15 ust. 1 przed dniem [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r., ale wniosek nie został złożony przed upływem terminu, o którym mowa w art. 15 ust. 1;	c) substancji czynnych, w odniesieniu do których wymagane było złożenie wniosku o odnowienie zgodnie z art. 15 ust. 1 przed dniem [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r., ale wniosek nie został złożony przed upływem terminu, o którym mowa w art. 15 ust. 1;
d) substancji czynnych, w odniesieniu do których procedura odnowienia zatwierdzenia jest w toku w dniu [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r.	d) substancji czynnych, w odniesieniu do których procedura odnowienia zatwierdzenia jest w toku w dniu [Urząd Publikacji: proszę wstawić datę wejścia w życie niniejszego rozporządzenia] r.;
	e) substancji czynnych, dla których ustalono ograniczony okres ważności zatwierdzenia - którego długość powinien zalecić Urząd zgodnie z art. 6 lit. j) w szczególności w świetle istotnych niepewności oraz obszarów budzących poważne obawy wynikających z oceny ryzyka, w tym wynikających z luk w danych, oraz odnośnie do substancji mających właściwości mutagenne, rakotwórcze lub działające szkodliwie na rozrodczość i substancji zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego, które mogą wywoływać szkodliwe skutki u ludzi oraz w organizmach niebędących przedmiotem zwalczania.";

Uzasadnienie

Takie samo uzasadnienie jak w poprawce 4.

Poprawka 11

powiązana z zaleceniem 1.10

Art. 1 pkt 24) COM(2025) 1030 final, zmieniający art. 40 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską	Poprawka EKES-u
24) art. 40 otrzymuje brzmienie:	24) art. 40 otrzymuje brzmienie:
Artykuł 40	Artykuł 40
Wzajemne uznawanie	Wzajemne uznawanie
1. Posiadacz zezwolenia udzielonego zgodnie z art. 29 może złożyć - w ramach procedury wzajemnego uznawania przewidzianej w niniejszej podsekcji - wniosek o zezwolenie dla tego samego środka ochrony roślin, takiego samego zastosowania i przy zastosowaniu porównywalnych praktyk rolniczych w innym państwie członkowskim w następujących przypadkach:	1. Jeżeli zezwolenie na środek ochrony roślin zostało udzielone wnioskodawcy przez państwo członkowskie zgodnie z art. 29, zezwolenie to - dla tego samego środka ochrony roślin, takiego samego zastosowania i przy zastosowaniu porównywalnych praktyk rolniczych - jest automatycznie udzielane wszystkim państwom członkowskim należącym do tej samej strefy w ramach procedury wzajemnego uznawania. W drodze odstępstwa automatyczne wzajemne uznawanie jest przyznawane w następujących przypadkach :
a) zezwolenie zostało udzielone przez państwo członkowskie (państwo członkowskie odniesienia), które należy do tej samej strefy, a środek ochrony roślin, na który udzielono zezwolenia, jest wprowadzany do obrotu w państwie członkowskim odniesienia;	a) zezwolenie zostało udzielone przez państwo członkowskie na zastosowanie w szklarniach, do zabiegów po zbiorze plonów, do stosowania w pustych pomieszczeniach lub pojemnikach używanych do przechowywania roślin lub produktów roślinnych, do zaprawiania nasion, na zastosowania, które są wymagane wyłącznie i wyraźnie, aby stosować przepisy rozporządzenia (UE) 2016/2031, lub w odniesieniu do środków ochrony roślin zawierających jako substancje czynne wyłącznie substancje czynne do biokontroli, niezależnie od strefy, do której należy państwo członkowskie odniesienia, a środek ochrony roślin, na który wydano zezwolenie, jest wprowadzany do obrotu w państwie członkowskim odniesienia;
b) zezwolenie zostało udzielone przez państwo członkowskie (państwo członkowskie odniesienia), które należy do innej strefy, pod warunkiem że zezwolenie, o które się ubiegano, nie jest wykorzystywane do celów wzajemnego uznawania w innym państwie członkowskim z tej samej strefy, a środek ochrony roślin, na który udzielono zezwolenia, jest wprowadzany do obrotu w państwie członkowskim odniesienia;	b) w przypadku zaprawiania nasion automatyczne wzajemne uznawanie zostanie przyznane, jeżeli środek ochrony roślin jest dopuszczony w co najmniej jednym państwie członkowskim do zaprawiania nasion w obiektach profesjonalnych;
c) zezwolenie zostało udzielone przez państwo członkowskie na zastosowanie w szklarniach, do zabiegów po zbiorze plonów, do stosowania w pustych pomieszczeniach lub pojemnikach używanych do przechowywania roślin lub produktów roślinnych, do zaprawiania nasion, na zastosowania, które są wymagane wyłącznie i wyraźnie, aby stosować przepisy rozporządzenia (UE) 2016/2031, lub w odniesieniu do środków ochrony roślin zawierających jako substancje czynne wyłącznie substancje czynne do biokontroli, niezależnie od strefy, do której należy państwo członkowskie odniesienia, a środek ochrony roślin, na który wydano zezwolenie, jest wprowadzany do obrotu w państwie członkowskim odniesienia.	c) aby można było przyznać automatyczne wzajemne uznawanie, we wszystkich przypadkach minimalne normy środowiskowe i zdrowotne, których należy przestrzegać, powinny być takie same we wszystkich państwach członkowskich.
	1a. W przypadku gdy środek został zatwierdzony do zaprawiania nasion w jednym kraju, może on być wprowadzany do obrotu w innych państwach członkowskich, pod warunkiem że wnioskodawca wskaże wszystkie państwa członkowskie, które chcą wprowadzać swój środek do obrotu pod tą samą etykietą, a jednocześnie umożliwi państwom członkowskim ograniczenie lub odmowę zezwolenia, jeżeli jest to uzasadnione szczególnymi warunkami środowiskowymi lub zdrowotnymi.

Uzasadnienie

Automatyczne wzajemne uznawanie

Konieczne jest wprowadzenie przepisu, zgodnie z którym produkt dopuszczony do obrotu w jednym państwie członkowskim byłby automatycznie dopuszczony do obrotu we wszystkich krajach w tej samej strefie klimatycznej. Wprowadzenie mechanizmu automatycznego uznawania odstępstw przyznanych przez poszczególne państwa członkowskie zapewniłoby:

Uproszczenie procedur administracyjnych: wyeliminowanie konieczności występowania przez wnioskodawcę o zezwolenia w każdym państwie członkowskim zmniejszyłoby obciążenia biurokratyczne zarówno dla organów krajowych, jak i podmiotów gospodarczych.

Szybkie reagowanie na stany zagrożenia zdrowia roślin: automatyczna wymiana zezwoleń umożliwiłaby terminowe i skoordynowane działania, które mają zasadnicze znaczenie dla zapobiegania rozprzestrzenianiu się transgranicznych chorób roślin lub inwazji szkodników lub dla powstrzymania ich rozprzestrzeniania się.

Poprawka 12

powiązana z zaleceniem 1.10

Art. 1 pkt 31) COM(2025) 1030 final, zmieniający art. 46 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską	Poprawka EKES-u
2. W przypadku gdy państwo członkowskie wycofuje lub zmienia zezwolenie lub nie odnawia go z powodów innych niż te, o których mowa w ust. 1, może ono ustanowić okres na zużycie zapasów nieprzekraczający sześciu miesięcy na sprzedaż i dystrybucję oraz dodatkowy okres nieprzekraczający jednego roku na unieszkodliwienie, składowanie i zużycie istniejących zapasów danych środków ochrony roślin.	2. W przypadku gdy państwo członkowskie wycofuje lub zmienia zezwolenie lub nie odnawia go z powodów innych niż te, o których mowa w ust. 1, może ono ustanowić okres na zużycie zapasów nieprzekraczający sześciu miesięcy na sprzedaż i dystrybucję oraz dodatkowy okres nieprzekraczający jednego roku na unieszkodliwienie, składowanie i zużycie istniejących zapasów danych środków ochrony roślin.
	Może ono ustanowić okres na zużycie zapasów na co najmniej dwa sezony wegetacyjne w celu siewu zaprawionych nasion, biorąc pod uwagę okres roku, w którym nasiona są wysiewane i w którym towary są zbierane.

Uzasadnienie

Dodatkowe okresy na zużycie zapasów na siew

W obecnym prawodawstwie unijnym brakuje jasności i spójności w odniesieniu do wykorzystania zapasów materiału siewnego po cofnięciu zezwoleń na określone PPP. Ponieważ okresy siewu i zbiorów różnią się w zależności od uprawy i państwa członkowskiego, brak określonych dodatkowych okresów na zużycie zapasów pozostawia przedsiębiorstwa nasienne i rolników w niepewności.

Poprawka 13

powiązana z zaleceniem 1.10

Art. 1 pkt 32) COM(2025) 1030 final, zmieniający art. 49 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009

Skreślić ustęp 1 artykułu 49

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską	Poprawka EKES-u
32) art. 49 otrzymuje brzmienie:	32) art. 49 otrzymuje brzmienie:
Wprowadzanie zaprawionych nasion i roślinnego materiału rozmnożeniowego do obrotu	Wprowadzanie zaprawionych nasion i roślinnego materiału rozmnożeniowego do obrotu
1. Zaprawianie nasion i roślinnego materiału rozmnożeniowego środkami ochrony roślin, a także siew zaprawionych nasion i roślinnego materiału rozmnożeniowego stanowi zastosowanie środka ochrony roślin.

Uzasadnienie

Zmiana ta wprowadza większą złożoność dla podmiotów gospodarczych zamiast uproszczenia.

Ponieważ siew zaprawianych nasion stanowi przykład stosowania środka ochrony roślin, rolnicy, którzy wysiewają te nasiona, a także przedsiębiorstwa świadczące usługi w zakresie siewu, będą musieli przejść szkolenie i proces certyfikacji w zakresie środków ochrony roślin oraz okresowo odnawiać to szkolenie. Ponadto organy krajowe będą zobowiązane do sprawowania nadzoru urzędowego. Nie ma uzasadnionego powodu do zmiany przepisów w tej dziedzinie, a ponadto nie upraszcza to obowiązujących zasad - przeciwnie, nakłada dodatkowe wymogi biurokratyczne na podmioty zajmujące się siewem.

Poprawka 14

powiązana z zaleceniem 1.10

Art. 1 pkt 32) COM(2025) 1030 final, zmieniający art. 49 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską	Poprawka EKES-u
6. Bez uszczerbku dla innych przepisów unijnych dotyczących etykietowania nasion i roślinnego materiału rozmnożeniowego, etykiety i dokumenty towarzyszące zaprawionym nasionom i roślinnemu materiałowi rozmnożeniowemu zawierają nazwę środka ochrony roślin, który został użyty do ich zaprawienia, numer wydanego dla niego zezwolenia i wskazanie państwa członkowskiego, które je wydało, nazwę (nazwy) substancji czynnej (czynnych) zawartej (zawartych) w tym środku, standardowe zwroty informujące o środkach ostrożności przewidziane w rozporządzeniu (WE) nr 1272/2008 oraz - w stosownych przypadkach - środki ograniczające ryzyko, które zostały określone w zezwoleniu dla tego środka.	6. Bez uszczerbku dla innych przepisów unijnych dotyczących etykietowania nasion i roślinnego materiału rozmnożeniowego, etykiety lub dokumenty towarzyszące zaprawionym nasionom i roślinnemu materiałowi rozmnożeniowemu zawierają nazwę środka ochrony roślin, który został użyty do ich zaprawienia, numer wydanego dla niego zezwolenia i wskazanie państwa członkowskiego, które je wydało, nazwę (nazwy) substancji czynnej (czynnych) zawartej (zawartych) w tym środku, standardowe zwroty informujące o środkach ostrożności istotnych dla zaprawionych nasion, przewidziane w rozporządzeniu (WE) nr 1272/2008 oraz - w stosownych przypadkach - istotne dla zaprawionych nasion środki ograniczające ryzyko, które zostały określone w zezwoleniu dla tego środka.
	Można stosować etykietowanie cyfrowe na workach na nasiona i roślinnym materiale rozmnożeniowym.

Uzasadnienie

Wyjaśniono w pkt 2.16.

Art. 1.

COM(2025) 1030 final, zmieniający rozporządzenie (WE) nr 1107/2009

W art. 1 COM(2025) 1030 dodaje się pkt 33a w brzmieniu:

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską	Poprawka EKES-u
	(33a). W art. 53 wprowadza się następujące zmiany:
	a. Dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
	1a. Po otrzymaniu powiadomienia od państwa członkowskiego wnioskującego o zezwolenie na ograniczone i kontrolowane zastosowanie w sytuacjach nadzwyczajnych Komisja przyjmuje decyzję zgodnie z procedurą regulacyjną, o której mowa w art. 79 ust. 3, automatycznie stosującą to samo odstępstwo we wszystkich państwach członkowskich należących do tej samej strefy co państwo członkowskie wnioskujące o zezwolenie, pod warunkiem że dotyczy ich również ten sam rodzaj ograniczonego i kontrolowanego zastosowania w sytuacjach nadzwyczajnych.
	b. ust. 3 otrzymuje brzmienie:
	3. W razie potrzeby Komisja uzupełnia decyzję, o której mowa w ust. 1a, na podstawie opinii Urzędu, dotyczącej tego, kiedy i na jakich warunkach państwa członkowskie w tej samej strefie klimatycznej:
	a) mogą lub nie mogą przedłużyć okres obowiązywania podjętego środka lub go powtórzyć; lub
	b) wycofują lub zmieniają środek.

Uzasadnienie

Automatyczne wzajemne uznawanie do stosowania w sytuacjach nadzwyczajnych

Obecnie odstępstwa dotyczące stosowania środków ochrony roślin niedopuszczonych do obrotu w UE na podstawie art. 53 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009 są przyznawane przez państwa członkowskie indywidualnie dla każdego przypadku na szczeblu krajowym, nawet jeżeli dotyczą one tej samej substancji i podobnych warunków uprawowych. To fragmentaryczne podejście prowadzi do nierównego traktowania rolników w całej Unii, powoduje zakłócenia konkurencji na rynku wewnętrznym i spowalnia skuteczność UE w reagowaniu na wspólne sytuacje nadzwyczajne dotyczące zdrowia roślin.

Wprowadzenie mechanizmu automatycznego uznawania odstępstw przyznanych przez poszczególne państwa członkowskie zapewniłoby:

Poprawka 16

powiązana z zaleceniem 1.17

Art. 5. COM(2025) 1030 final, zmieniający art. 2 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską	Poprawka EKES-u
w art. 2 pkt 10 dodaje się, co następuje:	w art. 2 pkt 10 dodaje się, co następuje:
"Żywność i pasze uzyskane przy użyciu - jako szczepów produkcyjnych - mikroorganizmów zmodyfikowanych genetycznie w rozumieniu art. 2 lit. b) dyrektywy 2009/41/WE, z wyjątkiem komórek zwierzęcych i roślinnych w kulturach, nie są żywnością i paszą »wyprodukowaną z GMO«, jeżeli nie zawierają tych mikroorganizmów, a jeżeli zawierają ich pozostałości, pozostałości te ograniczają się do nieżywotnych komórek, ich obecność jest zminimalizowana poprzez rozsądne próby ich usunięcia zgodnie z dobrą praktyką wytwarzania i nie mają one wpływu technologicznego na żywność lub paszę;".	"Żywność i pasze uzyskane przy użyciu - jako szczepów produkcyjnych - mikroorganizmów zmodyfikowanych genetycznie w rozumieniu art. 2 lit. b) dyrektywy 2009/41/WE, z wyjątkiem komórek zwierzęcych i roślinnych w kulturach i nowej żywności mającej na celu odtworzenie produktów pochodzenia zwierzęcego z mikroorganizmów zmodyfikowanych genetycznie, nie są żywnością i paszą »wyprodukowaną z GMO«, jeżeli nie zawierają tych mikroorganizmów, a jeżeli zawierają ich pozostałości, pozostałości te ograniczają się do nieżywotnych komórek, ich obecność jest zminimalizowana poprzez rozsądne próby ich usunięcia zgodnie z dobrą praktyką wytwarzania i nie mają one wpływu technologicznego na żywność lub paszę;".

Uzasadnienie

Proponowany tekst budzi obawy dotyczące fermentacji i zakresu wyłączenia z przepisów dotyczących GMO na mocy rozporządzenia (WE) nr 1829/2003. Zarówno rozporządzenie 1829/2003, jak i sprawozdanie Komisji z 2006 r. odnoszą się do mikroorganizmów zmodyfikowanych genetycznie stosowanych jako substancje pomocnicze w przetwórstwie (np. enzymy lub dodatki).

Wydaje się jednak, że proponowane przez Komisję wyjaśnienie rozszerza to pojęcie na wszelkie GMO wykorzystywane w produkcji. W procesach fermentacji mleka syntetycznego mikroorganizmy zmodyfikowane genetycznie nie są substancjami pomocniczymi w przetwórstwie, lecz faktycznymi wytwórcami produktu końcowego. Produkt jest zatem wytwarzany przez GMO, a nie tylko przy jego wsparciu.

Traktowanie takich zastosowań jako objętych wyłączeniem byłoby porównywalne z zezwoleniem na wprowadzenie do obrotu mleka pochodzącego od genetycznie zmodyfikowanej krowy.

Bruksela, dnia 29 kwietnia 2026 r.

Przewodniczący

Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego

Séamus BOLAND

(1) ¹⁾ Rozporządzenie (we) nr 396/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 lutego 2005 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności i paszy pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na ich powierzchni, zmieniające dyrektywę Rady 91/414/EWG (Dz.U. L 70 z 16.3.2005, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2005/396/oj).

(2) ²⁾ Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określające przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) (Dz.U. L 300 z 14.11.2009, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2009/1069/oj).

(3) ³⁾ Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/851 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2008/98/WE w sprawie odpadów (Dz.U. L 150 z 14.6.2018, s. 109, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2018/851/oj).

(4) ⁴⁾ Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylające dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG (Dz.U. L 309 z 24.11.2009, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2009/1107/oj).

Metryka aktu

Identyfikator:	Dz.U.UE.C.2026.3557
Rodzaj:	opinia
Tytuł:	Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Wniosek dotyczący dyrektywy zmieniającej dyrektywę Rady 98/58/WE oraz dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/128/WE i uchylającej dyrektywy Rady 82/711/EWG i 85/572/EWG - uproszczenie i poprawa wymogów dotyczących bezpieczeństwa żywności i pasz (COM(2025) 1021 final - 2025/0409 (COD)) - Wniosek dotyczący rozporządzenia zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 999/2001, (WE) nr 1829/2003, (WE) nr 1831/2003, (WE) nr 852/2004, (WE) nr 853/2004, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1099/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 528/2012, (UE) 2017/625 - uproszczenie i poprawa wymogów dotyczących bezpieczeństwa żywności i pasz (COM(2025) 1030 final)
Data aktu:	2026-04-29
Data ogłoszenia:	2026-07-22

Dz.U.UE.C.2026.3557