Opinia Europejskiego Komitetu Regionów - Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, w tym europejska współpraca terytorialna (Interreg) i Fundusz Spójności
Opinia Europejskiego Komitetu Regionów - Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, w tym europejska współpraca terytorialna (Interreg) i Fundusz Spójności
|
I. ZALECANE POPRAWKI
Motyw 1
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
Art. 176 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ("TFUE") stanowi, że Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego ("EFRR") ma na celu przyczynianie się do korygowania podstawowych dysproporcji regionalnych w Unii. Zgodnie z tym przepisem oraz z art. 174 akapity drugi i trzeci TFUE, EFRR ma przyczyniać się do zmniejszania dysproporcji w poziomach rozwoju różnych regionów oraz zacofania regionów najmniej uprzywilejowanych, wśród których szczególną uwagę należy zwrócić na regiony cierpiące na skutek poważnych i trwałych niekorzystnych warunków przyrodniczych lub demograficznych, w tym w szczególności niekorzystnych warunków wynikających ze spadku liczby ludności, takie jak najbardziej na północ wysunięte regiony o bardzo niskiej gęstości zaludnienia oraz regiony wyspiarskie, transgraniczne i górskie. | Art. 176 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ("TFUE") stanowi, że Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego ("EFRR") ma na celu przyczynianie się do korygowania podstawowych dysproporcji regionalnych w Unii. Zgodnie z tym przepisem oraz z art. 174 akapity drugi i trzeci TFUE, EFRR ma przyczyniać się do zmniejszania dysproporcji w poziomach rozwoju różnych regionów oraz zacofania regionów najmniej uprzywilejowanych, wśród których szczególną uwagę należy zwrócić na obszary wiejskie, obszary podlegające przemianom przemysłowym i regiony cierpiące na skutek poważnych i trwałych niekorzystnych warunków przyrodniczych lub demograficznych, w tym w szczególności niekorzystnych warunków wynikających ze spadku liczby ludności, takie jak najbardziej na północ wysunięte regiony o bardzo niskiej gęstości zaludnienia oraz regiony wyspiarskie, transgraniczne i górskie. |
Uzasadnienie
Uwzględnienie pełnego zakresu art. 174 akapit trzeci TFUE.
Motyw 8
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
Państwa członkowskie - w szczególności te, które borykają się ze znacznymi wyzwaniami dotyczącymi ludności romskiej - muszą zwracać szczególną uwagę na równouprawnienie i włączenie społeczne Romów. Nie należy wspierać działań, które przyczyniają się do jakiejkolwiek formy segregacji lub wykluczenia osób z niepełnosprawnościami czy społeczności marginalizowanych, takich jak Romowie. | Państwa członkowskie - w szczególności te, które borykają się ze znacznymi wyzwaniami dotyczącymi ludności romskiej - muszą zwracać szczególną uwagę na równouprawnienie i włączenie społeczne Romów. Nie należy wspierać działań, które przyczyniają się do jakiejkolwiek formy segregacji lub wykluczenia osób z niepełnosprawnościami czy społeczności marginalizowanych, takich jak Romowie. |
Uzasadnienie
Doprecyzowanie terminologii. [Przyp. tłum.: Poprawka nie dotyczy polskiej wersji językowej]
Artykuł 1 - Przedmiot
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się szczególne warunki wdrażania wsparcia unijnego zgodnie z celami ogólnymi określonymi w art. 2 rozporządzenia (UE) [rozporządzenie PPKR], w szczególności jego lit. a) i e) . | W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się szczególne warunki wdrażania wsparcia unijnego we wszystkich regionach zgodnie z celami ogólnymi określonymi w art. 2 rozporządzenia (UE) [rozporządzenie PPKR]. |
Uzasadnienie
W poprawce wyjaśniono, że EFRR będzie obejmować wszystkie regiony i że powinien wspierać wszystkie cele określone w rozporządzeniu PPKR.
Artykuł 1 - Przedmiot
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
Wsparcie unijne będzie udzielane w ramach Funduszu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego zgodnie z przepisami regulującymi ten fundusz określonymi w rozporządzeniu (UE) [rozporządzenie PPKR]. | Wsparcie unijne będzie udzielane w ramach Funduszu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego zgodnie z przepisami regulującymi ten fundusz określonymi w rozporządzeniu (UE) [rozporządzenie PPKR]. |
Zasady określone w rozporządzeniu (UE) [rozporządzenie PPKR] oraz w rozporządzeniu [ramy wykonania] mają zastosowanie do Planu Interreg, z wyjątkiem przypadków, w których bardziej szczegółowe zasady realizacji Planu Interreg określono w niniejszym rozporządzeniu. Zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia PPKR na EFRR przydziela się budżet w wysokości 248,370 mld EUR w cenach bieżących, a na Fundusz Spójności - budżet w wysokości 46,990 mld EUR w cenach bieżących. Na Plan Interreg, o którym mowa w rozdziale II niniejszego rozporządzenia, przeznacza się 11,570 mld EUR w cenach bieżących. |
Uzasadnienie
Art. 7 ust. 3 przeniesiono do art. 1 w celu wyjaśnienia rozróżnienia między przepisami mającymi zastosowanie do planów PKR a rozdziałami Planu Interreg. Dodano odniesienie do ram wykonania. Uwzględniono również specjalny przydział środków na fundusze objęte omawianym rozporządzeniem. Zachowano spójność ze wstępnym sprawozdaniem PE w sprawie WRF, które zostało przyjęte przez komisję BUDG dnia 15 kwietnia, oraz z opinią KR-u w sprawie rozporządzenia w sprawie funduszu PPKR.
Artykuł 2 - Wsparcie z EFRR i Funduszu Spójności
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
EFRR i Fundusz Spójności, zgodnie z ich odpowiednim zakresem określonym w art. 176 i 177 TFUE, wspierają cele szczegółowe określone w rozporządzeniu (UE) [rozporządzenie PPKR] przyczyniające się do osiągnięcia celu ogólnego określonego w art. 2 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (UE) [rozporządzenie PPKR]. | EFRR i Fundusz Spójności, zgodnie z ich odpowiednim zakresem określonym w art. 176 i 177 TFUE, wspierają cele szczegółowe określone w art. 3 rozporządzenia (UE) [rozporządzenie PPKR] przyczyniające się do osiągnięcia wszystkich celów określonych w art. 2 rozporządzenia (UE) [rozporządzenie PPKR]. |
Uzasadnienie
W poprawce wyjaśniono, że EFRR i Fundusz Spójności powinny wspierać wszystkie cele planów PKR, choć zawsze zgodnie z odpowiednim zakresem ich zastosowania określonym w art. 176 i 177 TFUE.
Artykuł 3 - Definicje
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
Do celów niniejszego rozdziału, w przypadku gdy przepisy art. 69 [Obowiązki państw członkowskich], art. 70 [Przedłożenie rocznego pakietu dokumentów dotyczących poświadczenia wiarygodności], art. 74 [Gromadzenie i rejestrowanie danych] oraz art. 77 [Składanie i ocena wniosków o płatność] rozporządzenia (UE) [rozporządzenie PPKR] odnoszą się do "państwa członkowskiego", termin ten należy rozumieć jako "państwo członkowskie, w którym mieści się instytucja zarządzająca". | Do celów niniejszego rozdziału, w przypadku gdy przepisy art. 58 [Obowiązki państw członkowskich], art. 59 [Przedłożenie rocznego pakietu dokumentów dotyczących poświadczenia wiarygodności], art. 63 [Gromadzenie i rejestrowanie danych] oraz art. 65 [Składanie i ocena wniosków o płatność] rozporządzenia (UE) [rozporządzenie PPKR] odnoszą się do "państwa członkowskiego", termin ten należy rozumieć jako "państwo członkowskie, w którym mieści się instytucja zarządzająca". |
Uzasadnienie
Skorygowano numery artykułów, do których odnosi się tekst.
Artykuł 4 - Wsparcie dla obszarów w niekorzystnej sytuacji
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
1. Zgodnie z art. 174 TFUE państwa członkowskie zwracają szczególną uwagę na rozwiązywanie problemów regionów i obszarów znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, w szczególności obszarów wiejskich, obszarów podlegających przemianom przemysłowym, regionów, które cierpią na skutek poważnych i trwałych niekorzystnych warunków przyrodniczych lub demograficznych, takich jak najbardziej na północ wysunięte regiony o bardzo niskiej gęstości zaludnienia oraz regiony wyspiarskie, transgraniczne i górskie, a także obszarów sprawiedliwej transformacji i regionów graniczących z Rosją, Białorusią i Ukrainą. Państwa członkowskie i regiony określają, w stosownych przypadkach, zintegrowane podejście do wyzwań demograficznych lub szczególnych potrzeb regionów i obszarów, o których mowa w niniejszym ustępie, w planach partnerstw krajowych i regionalnych zgodnie z art. 72-74 [Zintegrowany rozwój lokalny i miejski] rozporządzenia (UE) [rozporządzenie PPKR]. Takie zintegrowane podejście może obejmować zobowiązanie do przeznaczenia na ten cel specjalnego finansowania i może zostać włączone do specjalnych rozdziałów planów partnerstw krajowych i regionalnych. | 1. Zgodnie z art. 174 TFUE państwa członkowskie zwracają szczególną uwagę na rozwiązywanie problemów regionów i obszarów znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, w szczególności obszarów wiejskich, obszarów podlegających przemianom przemysłowym, regionów, które cierpią na skutek poważnych i trwałych niekorzystnych warunków przyrodniczych lub demograficznych, takich jak najbardziej na północ wysunięte regiony o bardzo niskiej gęstości zaludnienia oraz regiony wyspiarskie, transgraniczne i górskie, a także obszarów sprawiedliwej transformacji i regionów graniczących z Rosją, Białorusią i Ukrainą. Państwa członkowskie i regiony określają, w stosownych przypadkach, zintegrowane podejście do wyzwań demograficznych lub szczególnych potrzeb regionów i obszarów, o których mowa w niniejszym ustępie, w planach partnerstw krajowych i regionalnych zgodnie z art. 74-76 [Zintegrowany rozwój lokalny i miejski] rozporządzenia (UE) [rozporządzenie PPKR]. Takie zintegrowane podejście może obejmować zobowiązanie do przeznaczenia na ten cel specjalnego finansowania i może zostać włączone do specjalnych rozdziałów planów partnerstw krajowych i regionalnych. |
Uzasadnienie
Skorygowano numery artykułów, do których odnosi się tekst.
Artykuł 5 - Zrównoważony rozwój obszarów miejskich
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
W ramach rozwoju terytorialnego państwa członkowskie wspierają zintegrowane strategie rozwoju miejskiego, które koncentrują się na zrównoważonym rozwoju i stawiają czoła wyzwaniom środowiskowym, energetycznym i klimatycznym, w szczególności na sprawiedliwej transformacji w kierunku czystej, neutralnej dla klimatu i odpornej gospodarki do 2050 r., ze szczególnym uwzględnieniem kwestii mieszkalnictwa, ubóstwa, dziedzictwa kulturowego oraz wykorzystania potencjału technologii cyfrowych do celów innowacji i efektywności energetycznej, wspierania rozwoju funkcjonalnych obszarów miejskich, a także powiązań między obszarami miejskimi i wiejskimi. | W ramach rozwoju terytorialnego państwa członkowskie wspierają zintegrowane strategie rozwoju miejskiego, które koncentrują się na zrównoważonym rozwoju i stawiają czoła wyzwaniom gospodarczym, społecznym, demograficznym, środowiskowym, energetycznym i klimatycznym, w szczególności na sprawiedliwej transformacji w kierunku czystej, neutralnej dla klimatu i odpornej gospodarki do 2050 r., ze szczególnym uwzględnieniem kwestii zrównoważonej mobilności, efektywności energetycznej, mieszkalnictwa, ubóstwa, dziedzictwa kulturowego oraz wykorzystania potencjału technologii cyfrowych do celów innowacji i efektywności energetycznej, wspierania rozwoju funkcjonalnych obszarów miejskich, a także powiązań między obszarami miejskimi i wiejskimi. W stosownych przypadkach państwa członkowskie i regiony mogą ustanowić takie strategie z wykorzystaniem narzędzi terytorialnych zgodnie z art. 74-76 [Zintegrowany rozwój lokalny i miejski] rozporządzenia (UE) [rozporządzenie PPKR]. |
Uzasadnienie
Uzupełniono listę wyzwań zgodnie z motywem 9. Dodano zrównoważoną mobilność i efektywność energetyczną jako obszary, które zasługują na szczególną uwagę.
Poprawka odnosi się też zwłaszcza do instrumentów terytorialnych, o których mowa w rozporządzeniu PPKR. Doprecyzowanie, że stosowanie instrumentów zintegrowanego rozwoju obszarów miejskich jest opcjonalne.
Artykuł 6
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
W planach partnerstw krajowych i regionalnych ustanawia się środki na pokrycie strukturalnego wsparcia rozwoju gospodarczego, społecznego i terytorialnego oraz kosztów operacyjnych lub rekompensaty, w tym z tytułu świadczenia usług w ramach obowiązku świadczenia usług publicznych oraz w ramach umów o świadczenie usług publicznych w tych regionach w celu skompensowania dodatkowych kosztów ponoszonych w regionach najbardziej oddalonych w wyniku co najmniej jednego ze stałych ograniczeń ich rozwoju wymienionych w art. 349 akapit pierwszy TFUE. | W planach partnerstw krajowych i regionalnych państwo członkowskie musi uwzględnić środki na zrekompensowanie dodatkowych wydatków wynikających z co najmniej jednego stałego ograniczenia ich rozwoju poprzez pokrycie zarówno kosztów strukturalnych, jak i operacyjnych. Finansowane mogą być również wydatki na pokrycie rekompensat przyznanych za wykonywanie obowiązków świadczenia usług publicznych oraz umów o świadczenie usług publicznych w tych regionach. Państwo członkowskie musi udzielać pomocy regionom najbardziej oddalonym w takich dziedzinach jak: |
inwestycje w infrastrukturę, | |
działania w zakresie badań stosowanych i innowacji, | |
inwestycje w dostęp do usług, | |
wyposażenie, oprogramowanie oraz wartości niematerialne, | |
tworzenie sieci kontaktów, współpraca, wymiana doświadczeń i działania związane z klastrami innowacyjnymi, w tym pomiędzy przedsiębiorstwami, organizacjami badawczymi i instytucjami publicznymi, | |
działania informacyjne, działania komunikacyjne i badania, | |
pomoc techniczna, | |
inwestycje produkcyjne w przedsiębiorstwa, niezależnie od ich wielkości. | |
Te działania powinny być finansowane ze specjalnej i dodatkowej puli środków finansowych dla regionów najbardziej oddalonych. |
Uzasadnienie
Tekst Komisji Europejskiej został przeredagowany w celu wyjaśnienia europejskiego zaangażowania na rzecz regionów najbardziej oddalonych. Ustanowienie specjalnej dodatkowej puli środków finansowych dla tych regionów nie może być zależne od woli państwa członkowskiego.
Artykuł 7 - Zakres stosowania
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
1. Interreg koncentruje się na wspieraniu następujących komponentów współpracy: | 1. Interreg koncentruje się na wspieraniu następujących komponentów współpracy: |
a) współpracy między przyległymi regionami w celu propagowania zintegrowanego i harmonijnego rozwoju regionalnego sąsiadujących przygranicznych regionów lądowych i morskich (współpraca transgraniczna); | a) współpracy między przyległymi regionami w państwach członkowskich oraz państwach trzecich w celu propagowania zintegrowanego i harmonijnego rozwoju, stawiania czoła wspólnym wyzwaniom oraz wykorzystywania niespożytkowanego potencjału wzrostu w sąsiadujących przygranicznych regionach lądowych i morskich (współpraca transgraniczna - terytorialny poziom odniesienia NUTS 3) w taki sposób, by stosowanie kryteriów odległości (150 km) nie wykluczało regionów wyspiarskich leżących w tym samym basenie morskim; |
b) współpracy na większych transnarodowych terytoriach lub wokół basenów morskich, obejmującej krajowych, regionalnych i lokalnych partnerów z państw członkowskich i państw trzecich, w celu osiągnięcia wyższego stopnia integracji terytorialnej (współpraca transnarodowa); | b) współpracy na większych transnarodowych terytoriach lub wokół basenów morskich, obejmującej krajowych, regionalnych i lokalnych partnerów z państw członkowskich i państw trzecich, w celu osiągnięcia wyższego stopnia integracji terytorialnej w oparciu o wielopoziomowe sprawowanie rządów (współpraca transnarodowa - terytorialny poziom odniesienia NUTS 2); |
c) współpracy na rzecz poprawy skuteczności polityki spójności poprzez promowanie wymiany doświadczeń, innowacyjnych podejść i budowania zdolności (współpraca międzyregionalna); | c) współpracy między regionami w państwach członkowskich oraz państwach trzecich na rzecz poprawy skuteczności polityki spójności poprzez promowanie wymiany doświadczeń, innowacyjnych podejść, budowania zdolności oraz analizy tendencji rozwojowych pod kątem celów spójności terytorialnej realizowanych za pomocą programów Interreg Europa, Interact, URBACT oraz ESPON w oparciu o wielopoziomowe sprawowanie rządów (współpraca międzyregionalna - terytorialny poziom odniesienia NUTS 2); |
d) współpracy najbardziej oddalonych regionów między sobą oraz z sąsiadującymi z nimi państwami trzecimi lub organizacjami integracji i współpracy regionalnej w celu ułatwienia ich integracji regionalnej oraz harmonijnego rozwoju w ich sąsiedztwie (współpraca regionów najbardziej oddalonych). | d) współpracy najbardziej oddalonych regionów między sobą oraz z sąsiadującymi z nimi państwami trzecimi lub organizacjami integracji i współpracy regionalnej w celu ułatwienia ich integracji regionalnej oraz harmonijnego rozwoju w ich sąsiedztwie (współpraca regionów najbardziej oddalonych). |
Uzasadnienie
Współpraca transgraniczna i międzyregionalna musi również odbywać się między państwami członkowskimi a państwami trzecimi i sprzyjać wielopoziomowemu sprawowaniu rządów. Współpraca międzyregionalna powinna gwarantować ciągłość udanych programów podtrzymujących oddziaływanie Interreg. Ponadto zgodnie z nowym podejściem opartym na wynikach (osiąganie rezultatów i ocena oddziaływania terytorialnego) konieczne jest wskazanie statystycznych terytorialnych poziomów odniesienia, które zostały już określone w poprzednim rozporządzeniu na lata 2021-2027. Natomiast w przypadku współpracy morskiej stosowanie progów odległości może mieć skutki wykluczające sprzeczne z logiką spójności terytorialnej, szczególnie w regionach wyspiarskich.
Artykuł 7 - Zakres stosowania
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
3. Zasady określone w rozporządzeniu (UE) [rozporządzenie PPKR] mają zastosowanie do Planu Interreg, z wyjątkiem przypadków, w których bardziej szczegółowe zasady realizacji Planu Interreg określono w niniejszym rozporządzeniu. |
Uzasadnienie
To wyjaśnienie należy przenieść do art. 1 rozporządzenia (zob. poprawka 3).
Artykuł 7 - Zakres stosowania
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
4. Oprócz celów szczegółowych określonych w art. 3 lit. a) i c) rozporządzenia (UE) [rozporządzenie PPKR] Interreg wspiera lepsze zarządzanie współpracą, bezpieczniejszą i lepiej chronioną Europę oraz bardziej odporne regiony graniczące z Rosją, Białorusią i Ukrainą. | 4. Oprócz celów szczegółowych określonych w art. 3 rozporządzenia (UE) [rozporządzenie PPKR] Interreg wspiera lepsze zarządzanie współpracą, bezpieczniejszą i lepiej chronioną Europę oraz bardziej odporne regiony graniczące z Rosją, Białorusią i Ukrainą. |
Uzasadnienie
Interreg może przyczyniać się do realizacji wszystkich celów szczegółowych określonych w art. 3 rozporządzenia PPKR. Zgodnie z motywem 13 oraz art. 8 ust. 3 lit. b) rozporządzenia w sprawie EFRR, Funduszu Spójności i Interreg.
Art. 8
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
b) zawrzeć opis strategii interwencji przyjętej w tym rozdziale Planu Interreg w oparciu o jasną analizę potrzeb i luk na danym obszarze, określić środki współpracy, w tym wszelkie środki na rzecz rozwoju terytorialnego lub lokalnego, oraz wyjaśnić, w jaki sposób środki te mają przyczynić się do osiągnięcia celów określonych w art. 2 i 3 [cele polityki] rozporządzenia (UE) (...); | b) zawrzeć opis strategii interwencji przyjętej w tym rozdziale Planu Interreg w oparciu o jasną analizę potrzeb i luk na danym obszarze, określić środki współpracy, w tym wszelkie środki na rzecz rozwoju terytorialnego lub lokalnego, w tym transgraniczne obszary funkcjonalne, oraz wyjaśnić, w jaki sposób środki te mają przyczynić się do osiągnięcia celów określonych w art. 2 i 3 [cele polityki] rozporządzenia (UE) (...); |
Uzasadnienie
Jedynie Interreg może zapewnić wsparcie dla funkcjonalnych obszarów transgranicznych, które dzielą granice państwa. W każdym rozdziale Planu Interreg należy wskazać te transgraniczne obszary funkcjonalne, w których można realizować zintegrowane interwencje i synergiczne inwestycje.
Artykuł 8 - Wymogi dotyczące rozdziałów Planu Interreg
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
c) zawrzeć wykaz i opis środków, w tym cele ogólne i szczegółowe, na których przede wszystkim skupiają się poszczególne działania, oraz wykaz planowanych kamieni milowych i wartości docelowych wraz z orientacyjną datą ich realizacji w okresie programowania. Proponowane wskaźniki wartości docelowych powinny opierać się na wskaźnikach efektów, wymienionych w załączniku I do rozporządzenia XX [w sprawie wykonanie], z wyjątkiem uzasadnionych przypadków; | c) zawrzeć wykaz i opis środków, w tym cele ogólne i szczegółowe, na których przede wszystkim skupiają się poszczególne działania. W rozdziale opisane zostanie wsparcie dla projektów, na które przeznaczono niewielką kwotę środków finansowych, oraz wykorzystanie funduszy małych projektów lub wskaże się powody, dla których takiego wsparcia nie można uwzględnić. Proponowane wskaźniki wartości docelowych powinny opierać się na wskaźnikach efektów, wymienionych w załączniku I do rozporządzenia XX [w sprawie wykonanie], z wyjątkiem uzasadnionych przypadków; |
Uzasadnienie
Ponowiono wzmiankę o wsparciu dla małych projektów i o funduszu małych projektów, które we wcześniejszych okresach programowania okazały się przydatne dla Interreg. Zob. artykuły 24 i 25 rozporządzenia w sprawie Interreg na lata 2021-2027.
Artykuł 8 - Wymogi dotyczące rozdziałów Planu Interreg
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
f) promować partnerstwo i wymianę wiedzy poprzez określenie, z którymi zainteresowanymi podmiotami się skonsultowano, jak je wybrano, jak zapewniono ich reprezentatywność oraz jak dany rozdział Planu Interreg odzwierciedla ich wkład, zgodnie z kodeksem postępowania w zakresie partnerstwa, a także poprzez zawarcie w rozdziale Planu Interreg podsumowania procesu konsultacji przeprowadzonych w celu jego przygotowania; | f) określić, które zainteresowane strony zostały zaangażowane, jak je wybrano, jak zapewniono ich reprezentatywność oraz jak dany rozdział Planu Interreg odzwierciedla ich wkład, zgodnie z kodeksem postępowania w zakresie partnerstwa, a także zawrzeć w rozdziale Planu Interreg podsumowanie procesu przeprowadzonego w celu jego przygotowania; |
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 6 rozporządzenia PPKR oraz z innymi wymogami zaproponowanymi w projekcie opinii KR-u w sprawie planów PKR w celu poprawy przepisów dotyczących partnerstwa i wielopoziomowego systemu rządzenia rozdziały Planu Interreg będą wynikiem kompleksowego partnerstwa, w którym wszyscy partnerzy muszą brać czynny udział.
Artykuł 9 - Zatwierdzenie i zmiana Planu Interreg
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
1. Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 13 ust. 2 [Procedura komitetowa], przyjmuje akt wykonawczy ustanawiający : | 1. Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 14 [Procedura komitetowa], przyjmuje akt wykonawczy ustanawiający wykaz rozdziałów Planu Interreg, określenie obszarów, których dotyczą poszczególne rozdziały, oraz orientacyjną alokację z Funduszu i, w stosownych przypadkach, z Instrumentu "Globalny wymiar Europy". |
a) wykaz rozdziałów Planu Interreg, określenie obszarów, których dotyczą poszczególne rozdziały, oraz orientacyjną alokację z Funduszu i, w stosownych przypadkach, z Instrumentu "Globalny wymiar Europy"; | |
b) w stosownych przypadkach - szczegółowe ustalenia obejmujące konkretne warunki realizacji Interreg w celu zapewnienia spójnego podejścia. | |
2. Szczegółowe ustalenia obejmujące konkretne warunki realizacji Interreg - w tym zasady dotyczące kwalifikowalności i odzyskiwania środków pieniężnych - w celu zapewnienia spójnego podejścia zostały wymienione w załączniku XX do niniejszego rozporządzenia . |
Uzasadnienie
Załącznik do rozporządzenia miałby na celu uniknięcie niepewności, zwiększenie pewności prawa oraz zapewnienie jednolitego stosowania i jednolitej interpretacji, a także ograniczenie opóźnień w programowaniu, które mogłyby wynikać ze zwłoki w przyjęciu aktu wykonawczego.
Artykuł 9
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
2. Komisja ocenia rozdziały Planu Interreg lub zmienione rozdziały Planu Interreg przedłożone przez państwo członkowskie, w którym mieści się instytucja zarządzająca, w terminie czterech miesięcy od przedłożenia. W ramach tej oceny Komisja sprawdza, czy dany rozdział Planu Interreg jest zgodny z wszystkimi wymogami określonymi w art. 5 oraz z wzorem określonym w załączniku do niniejszego rozporządzenia [Wzór rozdziału Planu Interreg]. Komisja może przedstawiać uwagi i zwracać się o dodatkowe informacje. Bieg terminu na zatwierdzenie rozdziału przerywa się w dniu następującym po dniu, w którym Komisja prześle do państwa członkowskiego swoje uwagi lub wniosek o przesłanie poprawionych dokumentów, do momentu, gdy dane państwo członkowskie odpowie Komisji. | 2. Komisja ocenia rozdziały Planu Interreg lub zmienione rozdziały Planu Interreg przedłożone przez państwo członkowskie, w którym mieści się instytucja zarządzająca, w terminie czterech miesięcy od przedłożenia. W ramach tej oceny Komisja sprawdza, czy dany rozdział Planu Interreg jest zgodny z wszystkimi wymogami określonymi w art. 8 oraz z wzorem określonym w załączniku do niniejszego rozporządzenia [Wzór rozdziału Planu Interreg]. Komisja może przedstawiać uwagi i zwracać się o dodatkowe informacje. Bieg terminu na zatwierdzenie rozdziału przerywa się w dniu następującym po dniu, w którym Komisja prześle do państwa członkowskiego swoje uwagi lub wniosek o przesłanie poprawionych dokumentów, do momentu, gdy dane państwo członkowskie odpowie Komisji. |
Uzasadnienie
Skorygowano numer artykułu, do którego odnosi się tekst.
Nowy artykuł po art. 9 (Artykuł 9a - Wsparcie dla projektów o ograniczonej wartości finansowej)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
Wsparcie dla projektów o ograniczonej wartości finansowej | |
W ramach komponentu a), b) i d) udziela się wsparcia na projekty o ograniczonej wartości finansowej: a) bezpośrednio w ramach każdego rozdziału Planu Interreg; albo b) w ramach funduszu lub funduszy małych projektów. W przypadku gdy w ramach rozdziału dotyczącego współpracy w komponencie b) i d) nie jest możliwe spełnienie tego obowiązku, w rozdziale określa się powody, dla których obowiązek nie może zostać spełniony. |
Uzasadnienie
Celem jest przywrócenie artykułu obecnego rozporządzenia.
Nowy artykuł po art. 9 (Artykuł 9b - Fundusze małych projektów)
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
Fundusze małych projektów | |
1. Łączny wkład z EFRR (lub, w stosownych przypadkach, z instrumentu finansowania zewnętrznego Unii) do funduszy małych projektów w ramach rozdziału Interreg nie przekracza 20 % łącznej alokacji rozdziału Interreg. | |
2. Ostateczni odbiorcy w ramach funduszu małych projektów otrzymują wsparcie z EFRR (lub, w stosownych przypadkach, z unijnych instrumentów finansowania zewnętrznego) za pośrednictwem beneficjentów i realizują małe projekty w ramach tego funduszu małych projektów ("małe projekty"). | |
3. Fundusz małych projektów stanowi operację, którą zarządza jeden beneficjent (transgraniczny podmiot prawny taki jak transgraniczne EUWT) lub którą zarządzają w drodze partnerstwa podmioty prawne po dwóch stronach granicy, co sprzyja współpracy transgranicznej na danym obszarze geograficznym (takiej jak euroregiony lub podobne struktury transgraniczne). Beneficjent wybiera małe projekty, które są realizowane przez ostatecznych odbiorców. Wspólne małe projekty są wybierane przez organ, w którym uczestniczą przedstawiciele co najmniej dwóch państw uczestniczących, z których co najmniej jedno jest państwem członkowskim. | |
4. W dodatkowych dokumentach opisujących warunki wsparcia funduszu małych projektów określa się elementy niezbędne do zapewnienia, aby beneficjent lub beneficjenci: a) ustanowili niedyskryminującą i przejrzystą procedurę wyboru; b) stosowali obiektywne kryteria wyboru małych projektów, pozwalające uniknąć konfliktów interesów; c) dokonywali oceny wniosków o wsparcie; d) wybierali projekty i ustalali kwotę wsparcia dla każdego małego projektu; e) odpowiadali za wdrażanie operacji oraz przechowywali na swoim szczeblu wszystkie dokumenty potwierdzające wymagane na potrzeby ścieżki audytu; oraz f) udostępniali opinii publicznej wykaz ostatecznych odbiorców, którzy odnoszą korzyści z operacji. | |
5. Wybór małych projektów nie stanowi przekazania zadań przez instytucję zarządzającą do instytucji pośredniczącej. | |
6. Koszty personelu wygenerowane na szczeblu beneficjenta z tytułu zarządzania funduszem lub funduszami małych projektów nie przekraczają 20 % łącznych kosztów kwalifikowalnych odpowiednio - funduszu lub funduszy małych projektów. | |
7. W przypadku gdy wkład publiczny na rzecz małego projektu nie przekracza kwoty 100 000 EUR, wkład z EFRR przyjmuje formę kosztów jednostkowych, kwot ryczałtowych lub finansowania według stawek zryczałtowanych z wyjątkiem projektów, w przypadku których wsparcie stanowi pomoc państwa. W przypadku gdy łączne koszty każdego projektu nie przekraczają 100 000 EUR, kwotę wsparcia dla jednego małego projektu lub ich większej liczby można określić na podstawie projektu budżetu, który jest ustalany indywidualnie i uzgadniany ex ante przez beneficjenta zarządzającego funduszem małych projektów (np. w stosownych przypadkach - na podstawie danych uzyskanych już w trakcie poprzedniego okresu realizacji). |
Uzasadnienie
Wyjaśnienie zasad mających zastosowanie do funduszy małych projektów. Uproszczenie względem obecnej sytuacji.
Artykuł 10 - Zadania organów odpowiedzialnych za rozdział Planu Interreg oraz zadania komitetu monitorującego
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
1. Państwa członkowskie i, w stosownych przypadkach, państwa trzecie uczestniczące w realizacji rozdziału Planu Interreg wskazują jedną instytucję zarządzającą i jedną instytucję audytową, które mają siedzibę w tym samym państwie członkowskim. Na potrzeby Planu Interreg nie wskazuje się organu koordynującego, o którym mowa w art. 49 rozporządzenia (UE) [rozporządzenie PPKR]. | 1. Państwa członkowskie i, w stosownych przypadkach, państwa trzecie uczestniczące w realizacji rozdziału Planu Interreg, w porozumieniu z właściwymi władzami szczebla niższego niż krajowy, wskazują jedną instytucję zarządzającą, którą może być europejskie ugrupowanie współpracy terytorialnej (EUWT) lub równoważny podmiot transgraniczny. Wyznaczają również jedną instytucję audytową, która ma siedzibę w tym samym państwie członkowskim. Na potrzeby Planu Interreg nie wskazuje się tego organu koordynującego, o którym mowa w art. 49 rozporządzenia (UE) [rozporządzenie PPKR]. |
Uzasadnienie
Celem jest wyjaśnienie roli władz szczebla niższego niż krajowy zgodnie z przepisami krajowymi. EUWT - jako organy prawne powstałe na mocy prawa UE - wraz z równoważnymi podmiotami posiadają cenne doświadczenie w transgranicznej realizacji programów UE. Wyjaśnienie jest zgodne z art. 45 ust. 4 rozporządzenia w sprawie Interreg na lata 2021-2027.
Artykuł 10
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
a) sporządzanie i przedkładanie Komisji wniosków o płatność dotyczących rozdziału Planu Interreg zgodnie z art. 63 [płatności] rozporządzenia (UE) [rozporządzenie PPKR]; [...] | a) sporządzanie i przedkładanie Komisji wniosków o płatność dotyczących rozdziału Planu Interreg zgodnie z art. 65 [płatności] rozporządzenia (UE) [rozporządzenie PPKR]; [...] |
d) koordynowanie przygotowywania i przedkładanie Komisji wszystkich dokumentów wymaganych w ramach rocznego pakietu dokumentów dotyczących poświadczenia wiarygodności, o którym mowa w art. 70 [roczny pakiet dokumentów dotyczących poświadczenia wiarygodności] rozporządzenia (UE) [rozporządzenie PPKR]. | d) koordynowanie przygotowywania i przedkładanie Komisji wszystkich dokumentów wymaganych w ramach rocznego pakietu dokumentów dotyczących poświadczenia wiarygodności, o którym mowa w art. 59 [roczny pakiet dokumentów dotyczących poświadczenia wiarygodności] rozporządzenia (UE) [rozporządzenie PPKR]. |
Uzasadnienie
Skorygowano numery artykułów, do których odnosi się tekst.
Artykuł 10 - Zadania organów odpowiedzialnych za rozdział Planu Interreg oraz zadania komitetu monitorującego
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
6. W odniesieniu do każdego rozdziału Planu Interreg ustanawia się komitet monitorujący. Komitet monitorujący odpowiada za wybór operacji Interreg zgodnie ze strategią i celami danego rozdziału Planu Interreg. W akcie wykonawczym, o którym mowa w art. 9 ust. 1 [Zatwierdzenie i zmiana Planu Interreg], Komisja może określić dodatkowe wymogi, które musi spełnić komitet monitorujący. | 6. W odniesieniu do każdego rozdziału Planu Interreg ustanawia się komitet monitorujący. Komitet monitorujący, którego członkami są organy administracyjne odnośnych obszarów w każdym komponencie współpracy określonym w art. 7, odpowiada za wybór operacji Interreg zgodnie ze strategią i celami danego rozdziału Planu Interreg. Może ustanowić co najmniej jeden komitet zarządzający, który działa na jego odpowiedzialność w zakresie wyboru operacji. |
Każdy komitet monitorujący przyjmuje swój regulamin wewnętrzny. | |
Skład każdego komitetu monitorującego jest zgodny z zasadami partnerstwa i wielopoziomowego sprawowania rządów. | |
Komitet monitorujący analizuje postępy we wdrażaniu i osiąganiu kamieni milowych oraz wartości docelowych wyznaczonych w rozdziale Planu Interreg. | |
W załączniku XX do niniejszego rozporządzenia, o którym mowa w art. 9 ust. 1 [Zatwierdzenie i zmiana Planu Interreg], Komisja może określić dodatkowe wymogi, które musi spełnić komitet monitorujący. |
Uzasadnienie
Są to główne aspekty dotyczące tworzenia komitetu monitorującego i jego funkcji. Zob. artykuły 28-30 rozporządzenia w sprawie Interreg na lata 2021-2027. Jak już stwierdzono w poprawce 14 do artykułu 9, konkretne zasady dotyczące szczegółowych ustaleń wykonawczych dla Interreg należy określić w załączniku do tego rozporządzenia, a nie w akcie wykonawczym.
Nowy artykuł po art. 10 (Artykuł 10a - Europejskie ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT))
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
1. Europejskie ugrupowanie współpracy terytorialnej (EUWT) może zostać wyznaczone na instytucję zarządzającą dla rozdziału Planu Interreg. | |
2. Transgraniczny podmiot prawny lub EUWT może być jedynym partnerem w operacji Interreg w ramach komponentów współpracy wymienionych w lit. a), b) i d), pod warunkiem że w jego skład wchodzą partnerzy z przynajmniej dwóch państw uczestniczących. | |
3. W skład transgranicznego podmiotu prawnego lub EUWT muszą wchodzić członkinie i członkowie z co najmniej trzech państw uczestniczących w programach Interreg Europa i URBACT. | |
4. Jedynym beneficjentem funduszu małych projektów może być również transgraniczny podmiot prawny lub EUWT. | |
5. Jeżeli transgraniczny podmiot prawny lub EUWT realizuje zintegrowaną inwestycję terytorialną, może być również jedynym beneficjentem, pod warunkiem że w jego ramach istnieje rozdział funkcji. |
Uzasadnienie
Celem jest wyjaśnienie wielokrajowego charakteru EUWT. Połączono wszystkie funkcje EUWT wymienione w artykułach rozporządzenia w sprawie Interreg na lata 2021-2027.
Art. 12.
Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka KR-u |
3. Realizacja rozdziału Planu Interreg, który został już zatwierdzony przez Komisję, zostaje przerwana lub przeznaczona na nią alokacja zostaje zmniejszona zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami i procedurami, w szczególności jeżeli: i. żaden z krajów partnerskich objętych rozdziałem Planu Interreg dotyczącym zewnętrznej współpracy transgranicznej nie podpisał odpowiedniej umowy w sprawie finansowania w terminach określonych zgodnie z art. [XX] Planu Interreg lub ii. danego rozdziału Planu Interreg nie można zrealizować zgodnie z planem z uwagi na problemy w stosunkach między państwami uczestniczącymi w jego realizacji. W przypadkach, o których mowa w akapicie pierwszym, wkład z PKR, o którym mowa w ust. 1, odpowiadający transzom rocznym, na które nie zaciągnięto jeszcze zobowiązań, lub transzom rocznym, na które zaciągnięto zobowiązania oraz umorzono je w całości lub w części w tym samym roku budżetowym, i które nie zostały ponownie alokowane na inny rozdział Planu Interreg alokuje się na realizację innego rozdziału Planu Interreg, w której uczestniczy dane państwo członkowskie. | 3. Realizacja rozdziału Planu Interreg, który został już zatwierdzony przez Komisję, zostaje przerwana lub przeznaczona na nią alokacja zostaje zmniejszona zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami i procedurami, w szczególności jeżeli: i. żaden z krajów partnerskich objętych rozdziałem Planu Interreg dotyczącym zewnętrznej współpracy transgranicznej nie podpisał odpowiedniej umowy w sprawie finansowania w terminach określonych zgodnie z art. [XX] Planu Interreg lub ii. danego rozdziału Planu Interreg nie można zrealizować zgodnie z planem z uwagi na problemy w stosunkach między państwami uczestniczącymi w jego realizacji. W przypadkach, o których mowa w akapicie pierwszym, wkład z PKR, o którym mowa w ust. 1, odpowiadający transzom rocznym, na które nie zaciągnięto jeszcze zobowiązań, lub transzom rocznym, na które zaciągnięto zobowiązania oraz umorzono je w całości lub w części w tym samym roku budżetowym, i które nie zostały ponownie alokowane na inny rozdział Planu Interreg, alokuje się na realizację innego rozdziału Planu Interreg, w której uczestniczy dane państwo członkowskie, a przy tym nadaje się priorytet innym planom, które mają wpływ na ten sam obszar geograficzny lub transgraniczny . |
Uzasadnienie
Dodano, by podkreślić, że umorzone środki muszą być priorytetowo przydzielane na inne programy przynoszące korzyści temu samemu obszarowi geograficznemu lub transgranicznemu. Zwiększa to ciągłość inwestycji na danym terytorium.
II. ZALECENIA POLITYCZNE
Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) oraz Fundusz Spójności
EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW (KR)
1. Podkreśla wpływ inwestycji z EFRR i Funduszu Spójności, które w latach 2014-2020 przekroczyły 250 mld EUR, a także wpływ współfinansowania krajowego i prywatnego, oraz dostrzega ich nieodzowność dla rozwoju terytorialnego władz lokalnych i regionalnych.
2. Przypomina, że w latach 2014-2020 EFRR i Fundusz Spójności zapewniały wsparcie dla ponad 2,5 mln MŚP, przyczyniły się do stworzenia ponad 370 tys. miejsc pracy i pomagały w realizacji ważnych projektów infrastrukturalnych i środowiskowych, a także sprzyjały odporności na zmianę klimatu.
3. Stwierdza, że małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) są trzonem unijnej gospodarki. EFRR powinien zatem nadal wspierać rozwój MŚP poprzez promowanie ich wzrostu, innowacyjności i konkurencyjności. Z uwagi na obecne i przyszłe sytuacje kryzysowe, które mogą mieć wpływ na przedsiębiorstwa i zatrudnienie, EFRR powinien wspierać środki służące tworzeniu i ochronie miejsc pracy w MŚP.
4. Zgadza się, że konieczne jest dostosowanie, unowocześnienie, uproszczenie i uelastycznienie polityki spójności, a także zapewnienie roli władz lokalnych i regionalnych w zarządzaniu dzielonym, przestrzeganie zasady partnerstwa i wielopoziomowego sprawowania rządów oraz komplementarności i synergii z innymi europejskimi źródłami finansowania. Sprzeciwia się jednak wszelkim ukrytym cięciom budżetu, które zagrażają zarówno ciągłości i przewidywalności polityki spójności, jak i jej nastawieniu na długoterminową transformację strukturalną oraz rozwój ukierunkowany na konkretny obszar.
5. Podkreśla znaczenie przyjęcia innych określeń poprzez zastąpienie słowa "region" pozbawionym konotacji administracyjnych słowem "obszar" w celu zwrócenia uwagi na wartość polityki spójności jako narzędzia rozwoju obszarów.
6. Co się tyczy wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie planów partnerstwa krajowego i regionalnego (PPKR), ubolewa nad utratą specyfiki funduszy i pewności prawa odnośnie do EFRR i Funduszu Spójności na lata 2028-2034, zwłaszcza odnośnie do zróżnicowanej logiki interwencji, działań kwalifikowalnych oraz różnic w widoczności finansowanych projektów i operacji.
7. Ostrzega, że wniosek Komisji Europejskiej może naruszać zasadę pomocniczości, ponieważ nie zapewnia solidnych gwarancji prawnych dotyczących roli władz szczebla niższego niż krajowy w opracowywaniu i wdrażaniu EFRR i Funduszu Spójności - dwóch funduszy, o których mowa w rozporządzeniu PPKR - oraz zarządzaniu nimi.
8. Przypomina, że aby zagwarantować skuteczność polityki spójności i optymalizację dostępnych funduszy, polityka spójności powinna nadal opierać się na zintegrowanym i oddolnym podejściu terytorialnym, dostosowanym do specyfiki i potrzeb każdego terytorium, w tym do obszarów miejskich i wiejskich oraz obszarów o trwałych i poważnych niekorzystnych warunkach naturalnych i demograficznych, takich jak regiony słabo zaludnione, wyspiarskie, transgraniczne i górskie, i że należy przy tym wystrzegać się jednolitych rozwiązań, które nie odzwierciedlają różnorodności terytorialnej Unii.
9. Wzywa do wyasygnowania w przyszłości konkretnych kwot zarówno na EFRR, jak i na Fundusz Spójności, tak aby można było osiągnąć cele UE. W tym względzie konieczne jest, by przydział środków na EFRR i Fundusz Spójności zapewniał stabilne, przewidywalne i wystarczająco elastyczne finansowanie w celu wspierania długoterminowych strategii terytorialnych.
10. Uznaje znaczenie odpowiednich zdolności administracyjnych dla maksymalizacji oddziaływania polityki spójności i płynących z niej korzyści. Musi to iść w parze z odpowiednim finansowaniem i uproszczonymi przepisami, zwłaszcza dla mniejszych samorządów lokalnych i regionalnych, a także dla regionów w okresie przejściowym i regionów słabiej rozwiniętych.
11. Apeluje o odpowiednie i wystarczające wsparcie z funduszy polityki spójności dla konkurencyjności, infrastruktury, sprawiedliwej transformacji, zrównoważoności, stawiania czoła wyzwaniom demograficznym, przeciwdziałania zmianie klimatu, dla cyfryzacji, połączalności, usług świadczonych w interesie ogólnym, w tym usług społecznych i mieszkalnictwa.
12. Przypomina, że wiele istotnych osiągnięć EFRR, które miały decydujące znaczenie dla wsparcia procesów transformacji strukturalnej i przemysłowej w regionach, w takich obszarach jak wzmocnienie regionalnych ekosystemów innowacji lub wspieranie inteligentnej specjalizacji zostało w zasadzie pominiętych w celach ogólnych i szczegółowych rozporządzenia PPKR oraz rozporządzenia w sprawie EFRR i Funduszu Spójności, co może narazić na szwank ciągłość tego rodzaju działań w latach 2028-2034.
13. Wnosi o zapewnienie większej spójności z rozporządzeniem PPKR oraz o bardziej klarowne określenie zakresu wsparcia z EFRR i Funduszu Spójności. Popiera treść projektu opinii KR-u w sprawie planów PKR, gdzie stwierdza się, iż wszystkie środki uwzględnione w funduszu powinny przyczyniać się do realizacji wszystkich celów, zgodnie z odpowiednim zakresem zastosowania.
14. Ubolewa nad złagodzeniem przepisów dotyczących zintegrowanego rozwoju terytorialnego i wzywa do utrzymania konkretnych i widocznych instrumentów prawnych w tym zakresie.
15. Wnosi szczególnie o jasne powiązanie przepisów dotyczących instrumentów terytorialnych w rozporządzeniu PPKR oraz w rozporządzeniu w sprawie EFRR i Funduszu Spójności, co powinno być w pełni komplementarne z Europejskim Funduszem Konkurencyjności (EFK).
16. Wzywa, by - zgodnie z projektem opinii KR-u w sprawie planów PKR - w latach 2028-2034 stosowano przepis dotyczący umorzenia zobowiązań n+2. Przypomina w tym względzie o trudnościach napotkanych w obecnym okresie i - co za tym idzie - o konieczności szybkiego zatwierdzania programów oraz zapewnienia klarowności ram regulacyjnych na początku okresu, tak aby nie zagrażać zgodności ze ścieżką wydatków.
Europejska współpraca terytorialna (Interreg)
EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW (KR)
17. Podkreśla, że europejska współpraca terytorialna, wraz z polityką spójności, jest paradygmatem europejskiej wartości dodanej i jednym z najważniejszych narzędzi UE służących wzmocnieniu konkurencyjności i jednolitego rynku.
18. Podkreśla, że Interreg powinien pozostać kluczowym filarem spójności terytorialnej, biorąc pod uwagę jego strategiczną rolę w stawianiu czoła wyzwaniom transgranicznym i ponadnarodowym, w strategiach makroregionalnych, współpracy międzyregionalnej, współpracy z regionami najbardziej oddalonymi i współpracy z państwami spoza UE.
19. Apeluje o przywrócenie odniesień do poziomów NUTS dla każdego rodzaju współpracy, aby zapewnić skuteczność Europejskiej współpracy terytorialnej (Interreg) i utrzymać ścisłą spójność między obszarami interwencji a lokalnymi realiami administracyjnymi i geograficznymi, również zgodnie z zasadą orientacji na wyniki.
20. Zwraca uwagę, że programy Interreg przyczyniły się znacznie do rozwoju transgranicznych usług publicznych i transgranicznej infrastruktury publicznej.
21. Z zadowoleniem przyjmuje kontynuację Interreg w oparciu o jego cztery komponenty oraz przeznaczenie na niego specjalnego budżetu.
22. Uważa, że słuszna jest realizacja Interreg poza planami PKR z uwagi na jego charakter oparty na współpracy, w której biorą udział partnerzy z różnych państw członkowskich i regionów.
23. Podkreśla znaczenie ciągłości planowania i wdrażania rozdziałów Planu Interreg. Uważa zatem, że konieczne jest uwzględnienie niezbędnych przepisów prawnych w celu zapewnienia w odpowiednim czasie przewidywalnych środków budżetowych począwszy od 2028 r.
24. Wzywa do rozważenia przeglądu terminów przygotowania, oceny i zmiany rozdziałów Planu Interreg, aby w większym stopniu wziąć pod uwagę złożoność współpracy między wieloma krajami. Uważa zwłaszcza, że dłuższy okres przedkładania rozdziałów Planu Interreg - wraz z krótszym okresem oceny przez Komisję i bardziej proporcjonalnym przedziałem czasowym na zatwierdzanie kolejnych zmian - przyczyniłby się do zwiększenia skuteczności oraz przewidywalności procesu programowania.
25. Wyraża zaniepokojenie proponowanym zakresem aktu wykonawczego, który wydaje się wykraczać poza przeznaczenie tego instrumentu prawnego, i jest zdania, że włączenie bardziej szczegółowych przepisów do samego rozporządzenia przyspieszy jego wdrażanie. Zaznacza, że zadania, obowiązki i zobowiązania organów zaangażowanych we wdrażanie rozdziałów Interreg, w tym komitetów monitorujących, instytucji zarządzających i krajowych jednostek certyfikujących, powinny zostać określone w akcie podstawowym i nie należy ich zwiększać lub zmieniać za pomocą aktów wykonawczych.
26. Apeluje do Komisji, by zgodnie z podejściem zastosowanym w art. 1 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/1060 (1) klarownie określiła, które przepisy rozporządzenia (UE) [rozporządzenie PPKR] nie mają zastosowania do Planu Interreg, aby zapewnić jasność prawa oraz uwzględnić specyfikę współpracy terytorialnej.
27. Wzywa do pełnego wykorzystywania transgranicznego, ponadnarodowego i międzyregionalnego charakteru europejskich ugrupowań współpracy terytorialnej (EUWT) podczas projektowania i wdrażania rozdziałów Interreg i innych projektów.
28. Zauważa, że w odniesieniu do współpracy należącej do komponentu a) realia funkcjonowania mogą uzasadniać podział programów współpracy transgranicznej lub tworzenie nowych trój- lub wielostronnych programów transgranicznych, a zasięg geograficzny nie musi pokrywać się z całą granicą sąsiednich państw lub regionów.
29. Apeluje o dostosowanie wskaźników wykonania do specyfiki współpracy Interreg oraz o zastosowanie jak najbardziej zharmonizowanych i uproszczonych standardów kontroli i audytu. Zwraca się do Komisji o przedstawienie dodatkowych wytycznych.
30. Wzywa do ponownego wprowadzenia przepisów szczegółowych dotyczących małych projektów w ramach Interreg.
31. Apeluje, aby programy Interreg mogły również wspierać współpracę i długoterminowe partnerstwa między regionami i miastami w formie partnerstw regionów lub miast, jeżeli ta współpraca przyczynia się do realizacji celów Interreg.
32. Nalega, aby wszystkie uczestniczące państwa członkowskie oraz, w stosownych przypadkach, państwa trzecie formalnie uzgodniły na piśmie treść rozdziału Planu Interreg przed jego przedłożeniem Komisji, w tym zobowiązanie do zapewnienia niezbędnego współfinansowania krajowego oraz, w stosownych przypadkach, wkładu finansowego państw trzecich.
33. Postuluje wyjaśnienie, jakie konsekwencje dla projektów Interreg ma zablokowanie płatności na rzecz jednego z uczestniczących państw członkowskich z powodu nieprzestrzegania ogólnych zasad takich jak praworządność.
Bruksela, dnia 6 maja 2026 r.
Przewodnicząca
Europejskiego Komitetu Regionów
Kata TÜTTŐ
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.3462 |
| Rodzaj: | opinia |
| Tytuł: | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów - Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, w tym europejska współpraca terytorialna (Interreg) i Fundusz Spójności |
| Data aktu: | 2026-05-06 |
| Data ogłoszenia: | 2026-07-24 |