Publikacja wniosku o rejestrację oznaczenia geograficznego zgodnie z art. 15 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1143
Publikacja wniosku o rejestrację oznaczenia geograficznego zgodnie z art. 15 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1143(C/2026/3342)
JEDNOLITY DOKUMENT
"Oliva Alta Daunia"
Nr UE: PDO-IT-03449 - 2.9.2025
1. Nazwa lub nazwy
"Oliva Alta Daunia"
2. Rodzaj oznaczenia geograficznego
ChNP ☒ ChOG □
3. Państwo, do którego należy wyznaczony obszar geograficzny
Włochy
4. Opis produktu rolnego
4.1. Klasyfikacja produktu rolnego zgodnie z pozycją i kodem Nomenklatury scalonej, o której mowa w art. 6 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2024/1143
20 - PRZETWORY Z WARZYW, OWOCÓW, ORZECHÓW LUB POZOSTAŁYCH CZĘŚCI ROŚLIN
2004 90 30 - Kapusta kwaszona, kapary i oliwki
2004 90 - Pozostałe warzywa i mieszanki warzywne
4.2. Opis produktu rolnego, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa
ChNP "Oliva Alta Daunia" jest zastrzeżona dla całych oliwek stołowych odmiany Peranzana, zmieniających kolor, w zalewie kwaśno-solnej.
W chwili dopuszczenia do konsumpcji oliwki "Oliva Alta Daunia" muszą charakteryzować się następującymi cechami:
- kształt: owalny z zaokrąglonym wierzchołkiem i podstawą;
- wielkość: co najmniej 16 mm;
- liczba oliwek/kg: nie więcej niż 400;
- barwa: zmieniające kolor, z odcieniami od fioletowego do brązowego;
- proporcja objętości miąższu do wielkości pestki: nie mniejsza niż 3;
- mięsistość owocu: co najmniej 75 %;
- czyste i całkowite oddzielenie miąższu od pestki: miąższ łatwy do oderwania, miękki w pobliżu pestki;
- analiza sensoryczna: wyraźny aromat oliwek i trawy, świeży ziołowy smak, gorzkawy z doskonałą równowagą nut prażenia, kwasowych/mlecznych, karczocha i niedojrzałego pomidora;
- całkowita zawartość polifenoli: min. 300 mg/100 g części jadalnej.
Wszelkie wady owoców i epikarpu, ze zmianami w miąższu, pomarszczeniami, obecnością łodyg oraz uszkodzeniami spowodowanymi przez szkodliwe pojawy grzybów lub owady toleruje się w przypadku nie więcej niż 1 % produktu gotowego.
W chwili dopuszczenia do konsumpcji dozwolona jest obecność oliwek innych odmian w ilości nie większej niż 1 % produktu gotowego.
4.3. Odstępstwa dotyczące pozyskiwania paszy (wyłącznie w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego objętych chronioną nazwą pochodzenia) oraz ograniczenia dotyczące pozyskiwania surowców (wyłącznie w odniesieniu do produktów przetworzonych objętych chronionym oznaczeniem geograficznym)
4.4. Poszczególne etapy produkcji, które muszą odbywać się na wyznaczonym obszarze geograficznym
Na wyznaczonym obszarze geograficznym muszą odbywać się wszystkie etapy produkcji "Oliva Alta Daunia".
4.5. Szczegółowe zasady dotyczące pakowania, krojenia, tarcia itp. produktu rolnego, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa
Jedynymi pojemnikami dopuszczonymi do pakowania i sprzedaży całych oliwek stołowych "Oliva Alta Daunia" w solance są: słoje szklane o minimalnej masie po odsączeniu wynoszącej 100 g; wiaderka z tworzyw sztucznych o minimalnej masie po odsączeniu wynoszącej 100 g; puszki o minimalnej masie po odsączeniu wynoszącej 180 g; beczki z tworzyw sztucznych (polietylen HD) o minimalnej masie po odsączeniu wynoszącej 20 kg (do transportu oliwek od przetwórców do przedsiębiorstw pakujących, które to oliwki nie są na tym etapie przeznaczone do ostatecznego spożycia). Produkt "Oliva Alta Daunia" przeznaczony do dalszego przetwarzania lub przygotowania może być pakowany bez ograniczeń dotyczących masy netto. Oliwek w tych opakowaniach nie można sprzedawać konsumentowi końcowemu i w związku z tym muszą być opatrzone napisem "Denominazione d'Origine Protetta »Oliva Alta Daunia« prodotto destinato a successive trasformazioni o preparazioni" [Chroniona nazwa pochodzenia "Oliva Alta Daunia", oliwki przeznaczone do dalszego przetworzenia lub przygotowania].
Etap pakowania polega na zastąpieniu zalewy fermentacyjnej zalewą do dojrzewania o określonych właściwościach. Pakowanie produktu objętego ChNP "Oliva Alta Daunia" musi odbywać się na obszarze produkcji zgodnie z procedurami identyfikowalności, aby uniknąć ryzyka zmieszania produktu z oliwkami innego pochodzenia.
4.6. Szczegółowe zasady dotyczące etykietowania produktu rolnego, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa
Etykieta musi zawierać następujące jasno i czytelnie wydrukowane informacje: ChNP "Oliva Alta Daunia"; nazwisko, nazwę handlową, adres producenta i podmiotu pakującego; symbol graficzny UE identyfikujący produkty objęte ChNP; logo ChNP "Oliva Alta Daunia"; obowiązkowe oznaczenie odmiany "Peranzana" pod logo, przy czym rozmiar czcionki nie może być większy niż w nazwie "Oliva Alta Daunia".
Przy etykietowaniu, prezentacji i reklamie produktu "Oliva Alta Daunia":
- zabrania się dodawania jakichkolwiek określeń, które nie zostały wyraźnie wskazane;
- dozwolone jest stosowanie oznaczeń odnoszących się do nazwisk, nazw handlowych lub prywatnych znaków towarowych, pod warunkiem że nie wprowadzają one konsumenta w błąd ani nie podkreślają cech, które produkt musi w każdym przypadku posiadać zgodnie z wymogiem w specyfikacji produktu;
- dozwolone jest stosowanie innych prawdziwych i możliwych do zweryfikowania odniesień, w tym ilustracji historii produktu lub przedsiębiorstwa, które są dozwolone na mocy obowiązujących przepisów i które nie są sprzeczne z celami ani treścią przedmiotowej specyfikacji produktu;
- jednoczesne podawanie nazw gospodarstw rolnych i ich położenia geograficznego jest dozwolone tylko w przypadku gdy produkt uzyskano wyłącznie z oliwek zebranych w gajach oliwnych należących do danego gospodarstwa rolnego;
- dozwolone jest stosowanie znaków wspólnych lub certyfikujących przyjętych lub zatwierdzonych przez organy urzędowe, o ile nie jest to sprzeczne z celami i treścią przedmiotowej specyfikacji produktu;
- nazwę "Oliva Alta Daunia" należy zachować w języku włoskim, ale dopuszcza się dodanie tłumaczeń na języki krajów, w których produkt jest sprzedawany.
5. Zwięzłe określenie obszaru geograficznego
Obszar, na którym uprawia się i produkuje oliwki objęte ChNP "Oliva Alta Daunia", zajmuje całe terytorium administracyjne gmin San Paolo di Civitate, Apricena, Torremaggiore, San Severo i Lucera w prowincji Foggia (Apulia). Obszar geograficzny znajduje się na północy prowincji, powyżej stolicy prowincji, Foggii, między zachodnimi zboczami pasma górskiego Monti Dauni a wschodnim skłonem Półwyspu Gargano, natomiast dolna Daunia znajduje się na południe od Foggii (Południowa Daunia).
6. Związek z obszarem geograficznym
Związek między gminami na wyznaczonym obszarze a nazwą "Alta Daunia" opiera się na szerokiej definicji, która jest zbieżna z tradycyjnie wydzielaną historyczną i geograficzną częścią Daunii. Daunia to obszar rozciągający się od rzeki Fortore na północy do rzeki Ofanto na południu, obejmujący całą prowincję Foggia. Obecnie nazwy "Daunia" nadal używa się w odniesieniu do prowincji. Przedmiotowy obszar uprawy znajduje się na północy prowincji Foggia (nazwa stolicy prowincji, położonej w centrum całej prowincji). Leży on między zachodnimi zboczami pasma górskiego Monti Dauni a wschodnim skłonem Półwyspu Gargano, natomiast dolna Daunia znajduje się na południe od Foggii (Południowa Daunia).
Na obszarze produkcji "Oliva Alta Daunia" uprawia się wyłącznie oliwki stołowe odmiany Peranzana, która jest historycznie i głęboko związana z tkanką społeczną tego obszaru; przez stulecia uprawa kształtowała rozwój obszaru i życie jego mieszkańców, a także odgrywała istotną rolę w jego gospodarce.
Wiele "specyficznych cech" produktu "Oliva Alta Daunia" ma związek przede wszystkim z czynnikami klimatycznymi i środowiskowymi. Umiarkowany (półsuchy) klimat obszaru, na którym uprawia się oliwki objęte ChNP "Oliva Alta Daunia", najlepiej odpowiada potrzebom agronomicznym kultywaru, ponieważ charakteryzuje się gorącymi i suchymi latami, łagodnymi, zasadniczo wolnymi od przymrozków i deszczowymi zimami, historyczną średnią roczną temperaturą wynoszącą 15,6 °C (15,5-15,9 °C), średnimi całkowitymi rocznymi opadami wynoszącymi 548,4 mm (511,2-604,6 mm), całkowitą roczną ewapotranspiracją wynoszącą 1 053,0 mm (1 018,8-1 103,9 mm) oraz deficytem hydroklimatycznym wynoszącym 619,9 mm (588,5-678,6 mm). Najzimniejszym miesiącem jest styczeń ze średnią historyczną temperaturą wynoszącą 7,4 °C (7,0-7,7 °C) i minimalną średnią historyczną temperaturą wynoszącą 4,1 °C (3,9-4,3 °C), natomiast najcieplejszym miesiącem jest lipiec ze średnią historyczną temperaturą wynoszącą 24,9 °C (24,5-25,3 °C) i maksymalną średnią historyczną temperaturą wynoszącą 30,6 °C (30,2-31,0 °C). Gleby występujące na tym obszarze to wertisole i gleby aluwialne, głębokie i żyzne, powstałe w dużej mierze ze skał głównie piaszczystych (piaskowców i piasków) oraz luźnych osadów, których główny komponent jest pelityczny lub piaszczysty, a w bardzo niewielkim stopniu ze skał głównie okruchowych (żwiru i zlepieńców). Są to gleby piaszczysto-gliniaste, niezbyt bogate w materię organiczną i o wysokiej zawartości piasku. Te cechy gleby umożliwiają głębokie przenikanie korzeni, co pozwala uniknąć stojącej wody, która jest niezwykle szkodliwa dla drzew oliwnych, gdyż powoduje niedotlenienie korzeni. Wielowiekowy system uprawy "vaso sanseverese", niestosowany w żadnym innym regionie uprawy oliwek na świecie, jest specyficzny wyłącznie obszaru objętego nazwą "Oliva Alta Daunia". Gleba i klimat łącznie stanowią niezbędny wyjątkowy czynnik związany z gminami regionu Alta Daunia, w których uprawia się odmianę Peranzana na oliwki stołowe. Odmiana ta doskonale radzi sobie w warunkach panujących na obszarze uprawy, poza którym nie jest rozpowszechniona.
Cechy genetyczne kultywaru w połączeniu z warunkami środowiskowymi ("środowisko/genotyp") również sprzyjają unikalnej ekspresji fenotypowej: oprócz morfologicznych cech owocu, "złożoności sensorycznej", wynikającej ze znacznych poziomów polifenoli, takich jak werbaskozyd, hydroksytyrozol i tyrozol, których wartości potwierdzono w badaniach naukowych prowadzonych przez uniwersytety w Foggii i Perugii, sprzyjają warunki agronomiczne zapewniane przez głębokie gleby oraz świeży i stabilny mikroklimat, który sprawia, że oliwki dojrzewają stopniowo, zwłaszcza w listopadzie i grudniu.
Kolejny związek przyczynowy odnosi się do techniki uprawy stosowanej w okresie zbiorów, która reguluje stopień dojrzałości owoców i pomaga uwypuklić ich typowe cechy, takie jak profil sensoryczny i kategoria handlowa.
"Czynniki ludzkie" mają decydujące znaczenie przy wyborze techniki uprawy oraz przy przetwarzaniu oliwek i uzyskiwaniu z nich maksymalnej wartości, a wszystkie te procesy w sposób wyłączny decydują o wyżej wymienionych charakterystycznych cechach oliwek, niespotykanych na innych regionalnych i krajowych obszarach produkcji.
Cechy produktu/organoleptyczne całych oliwek stołowych "Oliva Alta Daunia" składają się na doskonałą równowagę sensoryczną, odznaczającą się wyraźnym aromatem oliwek i trawy, świeżym ziołowym smakiem, z nutami prażenia, kwasowymi/mlecznymi, karczocha i niedojrzałego pomidora ze względu na obecność polifenoli i tokoferoli. Miąższ jest miękki i soczysty, oddziela się czysto i całkowicie od pestki.
Tradycyjna metoda przetwarzania "greco al naturale" stosowana w przypadku oliwek zmieniających kolor w zalewie wnosi zatem wyraźny wkład w typowe cechy produktu "Oliva Alta Daunia" - charakteryzuje się ona naturalnym procesem fermentacji w soli, który może trwać do 12 miesięcy, w zależności od zmiennych rolnośrodowiskowych. Metodę tę, przekazywaną od pokoleń przez lokalnych producentów, stosuje się wyłącznie na wyznaczonym obszarze - umożliwia ona zapoczątkowanie w sposób naturalny fermentacji mlekowej dzięki rozwojowi mikroorganizmów i drożdży, które, przy stężeniu soli wynoszącym od 6 % do 10 %, sprzyjają reakcjom chemicznym, fizycznym i enzymatycznym odpowiedzialnym za wytworzenie złożonego bukietu aromatycznego, obejmującego różne rodzaje związków lotnych (kwasy organiczne, estry i etery itp.).
Ewidentnym głównym etapem w obrocie produktem "Oliva Alta Daunia" jest dopuszczenie do konsumpcji w momencie zmiany koloru (ze względu na osiągnięty stopień dojrzałości), kiedy to oliwki charakteryzują się odcieniami od fioletowego do brązowego, które nie są wadą produktu, ale charakterystycznym wynikiem przetwarzania oliwek w zalewie niezawierającej sztucznych barwników ani dodatków, co gwarantuje uzyskanie typowego czystego i autentycznego produktu.
Czynniki naturalne i środowiskowe właściwe dla obszaru geograficznego, które w pełni odzwierciedlają jego przydatność agronomiczną i metodę produkcji, mają głęboki wpływ na jakość oliwek stołowych, która jest wyjątkowa w porównaniu z innymi odmianami, oraz na niepowtarzalny zestaw ich cech charakterystycznych.
Odesłanie do publikacji specyfikacji oznaczenia geograficznego
https://www.masaf.gov.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/3335
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.3342 |
| Rodzaj: | ogłoszenie |
| Tytuł: | Publikacja wniosku o rejestrację oznaczenia geograficznego zgodnie z art. 15 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1143 |
| Data aktu: | 2026-06-22 |
| Data ogłoszenia: | 2026-06-22 |