Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów Uproszczenie w służbie trwałej konkurencyjności - Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) 2023/1542 i rozporządzenie (UE) 2024/1244 w odniesieniu do uproszczenia niektórych wymogów i zmniejszenia obciążeń administracyjnych - Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zawieszającego stosowanie przepisów dotyczących wyznaczania upoważnionego przedstawiciela ds. rozszerzonej odpowiedzialności producenta w odniesieniu do baterii i zużytych baterii oraz opakowań i odpadów opakowaniowych - Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zawieszającej stosowanie przepisów dotyczących wyznaczania upoważnionych przedstawicieli ds. rozszerzonej odpowiedzialności producenta w odniesieniu do odpadów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz odpadów tworzyw sztucznych jednorazowego użytku - Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przyspieszenia ocen oddziaływania na środowisko - Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE, 2010/75/UE, (UE) 2015/2193 i (UE) 2024/1785 w odniesieniu do uproszczenia niektórych wymogów i zmniejszenia obciążeń administracyjnych (COM(2025) 980-984 final, COM(2025) 986 final)
Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) 2023/1542 i rozporządzenie (UE) 2024/1244 w odniesieniu do uproszczenia niektórych wymogów i zmniejszenia obciążeń administracyjnych
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zawieszającego stosowanie przepisów dotyczących wyznaczania upoważnionego przedstawiciela ds. rozszerzonej odpowiedzialności producenta w odniesieniu do baterii i zużytych baterii oraz opakowań i odpadów opakowaniowych
Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zawieszającej stosowanie przepisów dotyczących wyznaczania upoważnionych przedstawicieli ds. rozszerzonej odpowiedzialności producenta w odniesieniu do odpadów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz odpadów tworzyw sztucznych jednorazowego użytku
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przyspieszenia ocen oddziaływania na środowisko
Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE, 2010/75/UE, (UE) 2015/2193 i (UE) 2024/1785 w odniesieniu do uproszczenia niektórych wymogów i zmniejszenia obciążeń administracyjnych
(COM(2025) 980-984 final, COM(2025) 986 final)
(C/2026/3234)
(Dz.U.UE C z dnia 2 lipca 2026 r.)
Sprawozdawca: Felipe MEDINA
| Doradczynie i doradcy | Juan Alfonso HERRERO PASCUAL |
| Procedura ustawodawcza | EU Law Tracker |
| Wniosek o konsultację | Parlament Europejski, 16.12.2025 Rada Unii Europejskiej, 20.3.2026 |
| Podstawa prawna | Art. 114, 192 ust. 1, art. 294 i art. 304 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej |
| Dokumenty Komisji Europejskiej | COM(2025) 980 final, COM(2025) 981 final, COM(2025) 982 final, COM(2025) 983 final, COM(2025) 984 final, COM(2025) 986 final |
| Odpowiednie cele zrównoważonego rozwoju | Cel 12 - Odpowiedzialna konsumpcja i produkcja CEL 15 - Życie na lądzie |
| Sekcja odpowiedzialna | Sekcja Rolnictwa, Rozwoju Wsi i Środowiska Naturalnego |
| Data przyjęcia przez sekcję | 26.2.2026 |
| Data przyjęcia na sesji plenarnej | 18.3.2026 |
| Sesja plenarna nr Wynik głosowania (za/przeciw/wstrzymało się) | 604 183/6/8 |
1. ZALECENIA
1.1. Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) uważa, że - pod warunkiem zachowania podstawowych celów i poziomu ambicji istniejącego dorobku prawnego - uproszczenie może przyczynić się do stworzenia skuteczniejszych i wydajniejszych ram regulacyjnych, a jednocześnie wspierać konkurencyjność i odporność gospodarki europejskiej w trakcie transformacji ekologicznej. Komitet podkreśla, że zmniejszenie obciążeń administracyjnych i wyeliminowanie powielających się wymogów nie oznacza obniżenia standardów środowiskowych, lecz poprawę ich skuteczności poprzez umożliwienie przedsiębiorstwom i organom publicznym skoncentrowania się na wymiernych wynikach środowiskowych zamiast na złożoności procedur.
1.2. EKES uważa, że trwający proces upraszczania stanowi strategiczną okazję do zwiększenia przejrzystości przepisów, wzmocnienia jedności rynku wewnętrznego oraz wsparcia zintegrowanego podejścia do konkurencyjności i zrównoważonego rozwoju. Dzięki rozwiązaniu problemów systemowych, które wskazano w poddanych przeglądowi aktach ustawodawczych, Unia może wzmocnić zarówno swoje cele środowiskowe, jak i odporność gospodarczą. W tym kontekście EKES zwraca uwagę, że uproszczenie jest podstawową zasadą lepszego stanowienia prawa i jest niezbędne, by zapewnić pewność prawa, zmniejszyć rozdrobnienie regulacji w państwach członkowskich i umożliwić skuteczne wdrażanie przepisów przez podmioty gospodarcze, zwłaszcza MŚP prowadzące działalność transgraniczną. Uproszczenie nie może w żadnym razie prowadzić do obniżenia poziomu ochrony środowiska czy zdrowia ani osłabiać mechanizmów kontroli, przejrzystości lub zaangażowania obywatelskiego. Musi także sprawić, by przedsiębiorstwom łatwiej było stosować przepisy. Każdemu środkowi upraszczającemu musi towarzyszyć ocena ex ante i ex post jego oddziaływania na cele w zakresie klimatu, konkurencyjności, różnorodności biologicznej i zdrowia. Musi on też podlegać konsultacjom publicznym.
1.3. EKES z zadowoleniem przyjmuje ogólne założenia pakietu uproszczeń w zakresie środowiska. Pakiet ten powinien zmniejszyć niepotrzebne obciążenia administracyjne i koszty dla zainteresowanych stron, a jednocześnie pozwolić na utrzymanie bardzo wysokich norm ochrony środowiska. Łączne obowiązki sprawozdawcze i administracyjne nadal stanowią znaczne obciążenie i pomocne byłoby dalsze uproszczenie.
1.4. EKES zauważa, że znaczna liczba nowych przepisów przyjętych w czasie kadencji 2019-2024 bardzo utrudniła wdrażanie wielu podmiotom sektora prywatnego w całej UE. Trudności te potęguje jednoczesne wejście w życie wielu ram regulacyjnych, czemu często towarzyszą opóźnienia w przyjmowaniu przepisów prawa wtórnego lub wytycznych, co powoduje niepewność i utrudnia planowanie inwestycji. W przypadku niektórych sektorów gospodarki, takich jak sektor rolno-spożywczy, należałoby oczekiwać dalej idących środków upraszczających. Środki takie muszą być ukierunkowane przede wszystkim na ograniczenie powielania wymogów i harmonizację formatów, a jednocześnie nie mogą znosić obowiązku monitorowania wpływu na środowisko. Wszystkie przedsiębiorstwa, zwłaszcza MŚP, muszą otrzymać wsparcie techniczne i finansowe w spełnianiu wymogów regulacyjnych, w szczególności za pośrednictwem specjalnych funduszy europejskich.
1.5. EKES zwraca uwagę, że przedsiębiorstwa często mają do czynienia ze skumulowanymi obowiązkami sprawozdawczymi i wymogami administracyjnymi, które pochłaniają znaczne zasoby i mogą wpływać na ich zdolność adaptacyjną. Odpowiednio wyważone zmniejszenie obciążeń administracyjnych i sprawozdawczych, któremu towarzyszą stosowne środki wsparcia, może zatem pomóc w zapewnieniu bardziej spójnego, proporcjonalnego i przewidywalnego stosowania przepisów o ochronie środowiska. EKES uważa, że podstawą zarządzania środowiskowego w UE powinno stać się systematyczne stosowanie zasady jednorazowości, zgodnie z którą te same dane są dostarczane tylko raz i ponownie wykorzystywane na potrzeby różnych ram regulacyjnych.
1.6. EKES jest zdania, że można jeszcze bardziej rozszerzyć zakres inicjatywy zbiorczej, aby uproszczenie przyniosło wymierne korzyści pod względem funkcjonowania i spójności przepisów o ochronie środowiska, i w związku z tym przedstawia szereg sugestii dotyczących obszarów zasługujących na uwzględnienie. Przede wszystkim EKES podkreśla konieczność wyeliminowania niespójności wynikających z rozbieżnych metod sprawozdawczości i wymogów dotyczących danych w równoległych aktach ustawodawczych, gdyż mogą one powodować niepotrzebną złożoność i utrudniać skuteczne wdrażanie. Ponadto kładzie nacisk na konieczność racjonalizacji procedur wydawania pozwoleń i zezwoleń, a jednocześnie zapewnienia proporcjonalności między skalą i czasem trwania działalności i ryzykiem z nią związanym a nałożonymi wymogami administracyjnymi, w szczególności w odniesieniu do projektów pilotażowych, działań testowych i innowacji w obszarze gospodarki o obiegu zamkniętym. Procedury wydawania zezwoleń muszą pozostać rygorystyczne w przypadku działalności stwarzającej zagrożenie dla środowiska lub zdrowia ludzi lub zwierząt. Chociaż procedury wydawania pozwoleń można by uprościć poprzez zapewnienie lepszej koordynacji i współpracy w ramach procedur lub poprzez przyznanie dodatkowego finansowania, należy utrzymać pełne i kompleksowe oceny oddziaływania na środowisko w odniesieniu do poszczególnych projektów. Innowacyjne projekty muszą podlegać pogłębionym ocenom skutków, w tym analizie ryzyka rozpowszechnionego zanieczyszczenia, utraty różnorodności biologicznej i skumulowanych skutków.
1.7. EKES podkreśla znaczenie jakości regulacji. Rosnące znaczenie inicjatyw zbiorczych i działań upraszczających pokazuje, jak ważny jest okresowy przegląd dorobku prawnego, ale uwidacznia też problem strukturalny: gdyby przepisy były konsekwentnie opracowywane na podstawie w pełni przygotowanych ocen skutków, solidnych dowodów naukowych i konstruktywnych konsultacji z zainteresowanymi sektorami, potrzeba wprowadzania obszernych pakietów naprawczych byłaby znacznie mniejsza. W związku z tym EKES apeluje o położenie większego nacisku na oceny ex ante obciążeń administracyjnych, gotowości cyfrowej i zdolności egzekwowania przepisów na szczeblu krajowym i regionalnym. Konsultacje publiczne muszą trwać co najmniej 12 tygodni, być organizowane w czasie sprzyjającym uczestnictwu i stale obejmować opinie stowarzyszeń pracodawców, podmiotów gospodarczych, organizacji pozarządowych zajmujących się ochroną środowiska, związków zawodowych i niezależnych komitetów naukowych. Oceny skutków muszą być podawane do wiadomości publicznej przed przyjęciem tekstów.
1.8. EKES podkreśla, że działania upraszczające muszą być starannie zaplanowane, aby nie powodowały nowych niewiadomych i niespójności. Niezwykle istotne jest, aby informacje i wytyczne niezbędne do właściwego wdrażania przepisów były przekazywane terminowo i w przystępny sposób, a także by zwiększono spójność między poszczególnymi instrumentami prawnymi w celu uniknięcia fragmentacji i rozbieżnego wdrażania przepisów w poszczególnych państwach członkowskich. Jasna, spójna i wczesna komunikacja ze strony instytucji jest niezbędna, aby umożliwić wszystkim zainteresowanym stronom odpowiednie przygotowanie się i by zachować pewność prawa. W tym kontekście EKES ponownie podkreśla znaczenie zasięgania jego opinii, udzielania odpowiedzi na często zadawane pytania oraz wydawania na szczeblu UE wytycznych i aktów wykonawczych z odpowiednim wyprzedzeniem przed datą rozpoczęcia stosowania. Te działania powinno się podejmować najlepiej co najmniej 12 miesięcy wcześniej, aby zachować przewidywalność i umożliwić sprawne funkcjonowanie rynku wewnętrznego.
1.9. EKES ubolewa, że okres konsultacji w sprawie tej inicjatywy rozpoczął się latem i trwał tylko sześć tygodni, co ograniczyło możliwość konstruktywnego zaangażowania zainteresowanych stron. W związku z tym zachęca Komisję, by rozważyła przeprowadzenie pełnej i kompleksowej oceny skutków wniosku zbiorczego. Taka ocena zwiększyłaby przejrzystość, poprawiłaby bazę dowodową na potrzeby dokonywania wyborów politycznych i zapewniłaby należyte uwzględnienie poglądów i praktycznych doświadczeń zainteresowanych stron. Jednocześnie EKES uważa, że solidna ocena skutków ma zasadnicze znaczenie dla określenia obszarów, w których uproszczenie jest rzeczywiście potrzebne, oraz dla zagwarantowania, że proponowane zmiany wzmocnią, a nie osłabią, skuteczność i klarowność unijnych przepisów o ochronie środowiska. Oceny skutków powinny obejmować systematyczną analizę skumulowanych i międzysektorowych skutków, w tym nakładania się przepisów dotyczących sprawozdawczości w zakresie środowiska, chemikaliów, produktów i zrównoważonego rozwoju (w tym CSRD - dyrektywy w sprawie sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju i CSDDD - dyrektywy w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju), a także analizę administracyjnej wykonalności równoległych harmonogramów wdrażania.
1.10. EKES zauważa również, że nawet jeśli część organizacji społeczeństwa obywatelskiego jest temu przeciwna, kilka sektorów gospodarki i inne organizacje społeczeństwa obywatelskiego zgłaszają potrzebę dalszych środków upraszczających dotyczących REACH, aktu w sprawie gospodarki o obiegu zamkniętym, ramowej dyrektywy wodnej, rozporządzenia w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, europejskiej strategii odporności gospodarki wodnej, rozporządzenie o odbudowie zasobów przyrodniczych, dyrektywy ptasiej i siedliskowej, dyrektywy azotanowej oraz dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej.
1.11. Chociaż może istnieć możliwość usprawnienia procedur wydawania pozwoleń dzięki lepszej koordynacji i współpracy lub przez przydzielenie dodatkowego finansowania, należy utrzymać pełne i kompleksowe oceny oddziaływania na środowisko poszczególnych projektów. Takie oceny odgrywają kluczową rolę w identyfikowaniu potencjalnego wpływu na środowisko, pomagając podejmować świadome decyzje i zapobiegać niezamierzonym i kosztownym konsekwencjom dla środowiska i zdrowia ludzkiego. Do każdego wprowadzenia skróconych lub sztywnych terminów w procedurach oceny oddziaływania na środowisko i wydawania pozwoleń, przedłużeń lub modyfikacji projektów bez oceny, nieograniczonego rozszerzenia pojęcia "sektora strategicznego", zezwolenia na istotne wykluczenia w postępowaniu sądowym lub dostosowania systemu ścisłej ochrony należy podchodzić ostrożnie. Wiele z tych instrumentów opracowano z myślą o jasno określonych i wyjątkowych okolicznościach.
1.12. Jeśli chodzi o rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, EKES z zadowoleniem przyjmuje propozycję zawieszenia do 1 stycznia 2035 r. stosowania art. 45 ust. 3. Oznacza to, że w okresie zawieszenia państwa członkowskie będą mogły zdecydować, czy wymagać od producentów mających siedzibę w państwach trzecich wyznaczenia, na podstawie pisemnego upoważnienia, upoważnionego przedstawiciela ds. rozszerzonej odpowiedzialności producenta, czy też stosować inne mechanizmy identyfikowalności i egzekwowania. Ponadto EKES uważa, że aby osiągnąć rzeczywiste uproszczenie, przy wdrażaniu przepisów i przyszłych środków zbiorczych należy uwzględnić wkład systemów kaucyjnych i środków ponownego użycia w sektorze hotelarsko-gastronomicznym w realizację celów ponownego użycia, unikać powielania infrastruktury detalicznej oraz lepiej dostosować podstawowe koncepcje rozszerzonej odpowiedzialności producenta i okresy sprawozdawcze do realiów biznesowych.
1.13. W odniesieniu do uwzględnienia hodowli zwierząt gospodarskich w dyrektywie w sprawie emisji przemysłowych (IED) oraz w celu zapewnienia proporcjonalnego i racjonalnego pod względem kosztów wdrożenia tej dyrektywy, EKES przypomina swoje zalecenie zawarte w NAT/863 (z 2022 r.) 1 , zgodnie z którym próg dla gospodarstw hodowlanych należy podnieść na podstawie nowej kompleksowej oceny skutków technologii chowu.
2. NOTY WYJAŚNIAJĄCE
2.1. EKES potwierdza swoje poparcie dla unijnych celów dotyczących ochrony środowiska i gospodarki o obiegu zamkniętym oraz uznaje rolę prawodawstwa UE w przyspieszeniu sprawiedliwej transformacji w kierunku bardziej zrównoważonych modeli produkcji i konsumpcji. Zdaje sobie jednak również sprawę, że skuteczność tych celów zależy zasadniczo od jakości, spójności i praktycznej wykonalności przyjętych instrumentów polityki. Z tej perspektywy pragnie przedstawić przekrojowe refleksje wynikające z analizowanych dziedzin prawodawstwa.
2.2. EKES zauważa, że szereg niedawnych dossier ustawodawczych pokazuje skutki operacyjne niewystarczającej oceny ex ante. Brak szczegółowych podstaw technicznych i ograniczona ocena wyzwań związanych z wdrażaniem mogą skutkować powstaniem obowiązków, które - choć ambitne - nie zawsze są dostosowane do praktycznych realiów rynków mających je wypełniać. EKES uważa, że wzmocnienie analitycznych podstaw procesu legislacyjnego ma zasadnicze znaczenie dla uniknięcia niespójności strukturalnych, które następnie wymagają wprowadzania dostosowań na dużą skalę. Przyszłe inicjatywy ustawodawcze powinny w większym stopniu uwzględniać interakcje z istniejącymi ramami prawnymi, takimi jak rozporządzenie REACH, przepisy dotyczące zezwoleń przemysłowych i obowiązki sprawozdawcze w zakresie zrównoważonego rozwoju, aby uniknąć nakładania się i sprzeczności przepisów.
2.3. EKES zastanawia się nad integralnością rynku wewnętrznego. Wiele kwestii wskazanych w sprawozdaniu - rozdrobnione systemy sprawozdawczości, rozbieżne interpretacje, niespójna krajowa infrastruktura cyfrowa i asymetryczne praktyki wdrożeniowe - wskazuje na szerszą tendencję rozdrobnienia regulacji. Niespójności te mają wpływ na ramy prawne dotyczące odpadów, systemy rozszerzonej odpowiedzialności producenta, przepisy dotyczące przemieszczania, systemy paszportów produktów oraz na obowiązki dotyczące renowacji budynków. Takie rozdrobnienie podważa pewność prawa, zwiększa koszty przestrzegania przepisów i może zniechęcać do transgranicznej działalności gospodarczej w UE.
2.4. EKES podkreśla, że należy zadbać o konkurencyjność i zdolności inwestycyjne europejskiego przemysłu, a jednocześnie chronić interesy pracowników. Zasadnicze znaczenie ma zgodność z unijnymi zasadami lepszego stanowienia prawa w zakresie oceny skutków konsultacji. Należy opracować podejście rzeczywiście oparte na analizie ryzyka, które zagwarantuje wskazywanie niekorzystnych skutków dla praw człowieka i praw pracowniczych, zapobieganie tym skutkom i ich łagodzenie - w tym w całym łańcuchu wartości. W odniesieniu do uregulowań dotyczących odpowiedzialnego prowadzenia działalności gospodarczej (CSRD - dyrektywa w sprawie sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju i CSDDD - dyrektywa w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju) uproszczenie należy rozumieć jako zapobieganie podwójnej sprawozdawczości.
2.5. Ponadto EKES zwraca uwagę, że wnioski Komisji Europejskiej dotyczące środowiska nie zawierają żadnych konkretnych odniesień do zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy. Zaznacza, że środki upraszczające nie powinny mieć żadnego bezpośredniego ani pośredniego wpływu na zdrowie i bezpieczeństwo pracowników.
2.6. EKES uważa, że gdy obowiązki wynikające z prawa UE są wdrażane w drodze rozbieżnych procedur krajowych, osłabia to funkcjonowanie rynku wewnętrznego: przestrzeganie przepisów staje się mniej przewidywalne, koszty administracyjne rosną nierównomiernie w poszczególnych jurysdykcjach, a operacje transgraniczne napotykają niepotrzebne utrudnienia. W związku z tym stwierdza, że wymiar rynku wewnętrznego musi pozostać głównym aspektem we wszystkich przyszłych przepisach o ochronie środowiska. Większa harmonizacja metod sprawozdawczości, interoperacyjność systemów cyfrowych i spójność w ustalaniu kolejności środków wykonawczych pozwoliłyby zagwarantować jedność rynku wewnętrznego i przyczyniłyby się do spójniejszego stosowania prawa UE. EKES podkreśla w szczególności potrzebę stworzenia interoperacyjnych platform cyfrowych i znormalizowanych formatów danych, tak aby cyfryzacja skutecznie zastępowała obowiązki administracyjne, a nie je zwiększała.
2.7. EKES zastanawia się nad szerszym pojęciem "równych warunków działania". Koncepcja ta jest często przywoływana w procesie kształtowania polityki UE, nierzadko w celu podkreślenia sprawiedliwego traktowania podmiotów gospodarczych w Unii. EKES zgadza się, że równe traktowanie i niedyskryminacja to podstawowe zasady. Jednak taka ściśle wewnątrzunijna interpretacja może pomijać coraz istotniejszy wymiar, a mianowicie to, jak przepisy unijne pozycjonują europejskie podmioty gospodarcze względem światowych konkurentów. Ryzyko wzrasta, gdy przedsiębiorstwa z siedzibą w UE muszą wypełniać złożone obowiązki w zakresie zgodności z przepisami, podczas gdy podmioty spoza UE nie podlegają równoważnym wymogom.
2.8. EKES uważa, że chociaż Unia jest dużym obszarem gospodarczym zdolnym do ustanawiania standardów międzynarodowych, nie może w perspektywie krótkoterminowej samodzielnie przekształcić globalnych wzorców produkcji. Aby regulacje dotyczące ochrony środowiska były zarówno ambitne, jak i skuteczne, równe warunki działania należy zatem rozumieć całościowo, biorąc pod uwagę warunki konkurencji na rynkach zewnętrznych, realia zglobalizowanych łańcuchów dostaw oraz asymetrię obowiązków regulacyjnych między producentami z siedzibą w UE a producentami spoza UE. Z prawnego i gospodarczego punktu widzenia wymaga to nie tylko konsekwentnego egzekwowania przepisów na granicach UE, ale także dokładnego przemyślenia kwestii okresów przejściowych, ograniczeń wykonalności i proporcjonalności nowych wymogów. Taka analiza jest niezbędna, aby ambicje w obszarze ochrony środowiska nie osłabiały w sposób niezamierzony globalnej konkurencyjności przemysłu europejskiego. W tym kontekście środkom upraszczającym powinny towarzyszyć skuteczne mechanizmy identyfikowalności, egzekwowania i nadzoru rynku, zapewniające uczciwą konkurencję i podtrzymujące wiarygodność unijnej polityki środowiskowej, gospodarczej i społecznej.
2.9. Zaktualizowana dyrektywa w sprawie emisji przemysłowych (dyrektywa 2024/1785) 2 zawiera rygorystyczne wymogi, które mogą utrudniać inwestycje we wzmacnianie i tworzenie łańcuchów wartości. To z kolei podważa cel, jakim jest wspieranie konkurencyjności przemysłu podczas przechodzenia na gospodarkę neutralną dla klimatu. Należy zachować zintegrowane podejście do zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli oraz unikać sztywnej optymalizacji danego parametru powodującej wzajemne powiązania pomiędzy różnymi komponentami środowiska i większe zużycie zasobów, co byłoby sprzeczne z ogólnymi celami środowiskowymi. W związku z tym EKES wnosi o przywrócenie poprzedniego brzmienia tego artykułu zawartego w dyrektywie 2010/75/UE 3 .
2.10. EKES uważa, że włączenie dopuszczalnych wartości efektywności środowiskowej do dyrektywy 2024/1785 może spowolnić wprowadzanie innowacji, które mają kluczowe znaczenie dla transformacji ekologicznej. Wielkości te mogą utrudniać przedsiębiorstwom wdrażanie bardziej przyjaznych dla środowiska i innowacyjnych praktyk, ponieważ przejście na zerowy poziom emisji zanieczyszczeń i zwiększony obieg zamknięty często wymagają większej ilości energii lub większego wykorzystania zasobów. EKES uważa jednak, że dopuszczalne wielkości efektywności środowiskowej mają być zabezpieczeniem, i zgadza się, że wszelkie tymczasowe naruszenia powinny być zakazane, z wyjątkiem wyjątkowych i należycie uzasadnionych przypadków. Obowiązujące przepisy o ochronie środowiska umożliwiają już skuteczne ograniczenie emisji i wpływu na środowisko. Odstępstwa nie można przyznać bez przeprowadzenia publicznej oceny jego wpływu na zdrowie i środowisko.
2.11. EKES uważa, że współspalanie jest już ściśle uregulowane w IED, a przepis ten nie przynosi żadnych wyraźnych korzyści dla środowiska, dlatego należy go usunąć. Ponadto nie jest on zgodny z definicją BAT w kontekście procesu z Sewilli, w ramach którego opracowuje się najlepsze praktyki współspalania dla każdego sektora. Przepis ten nie ma również sensu w odniesieniu do współspalania w piecach cementowych, ponieważ pozwalają one skutecznie uniknąć określonych emisji. Przepis ten jest niezwykle trudny, wręcz niemożliwy, do wdrożenia w przypadku pieców cementowych ze względu na ograniczenia technologiczne.
2.12. Jeśli chodzi o dyrektywę w sprawie odpadów (2018/851 zmieniającą dyrektywę 2008/98/WE) 4 , EKES zwraca uwagę, że przedsiębiorstwa europejskie mają do czynienia z rozbieżnymi wymogami krajowymi dotyczącymi odpadów. Te bariery rynkowe pociągają za sobą dodatkowe koszty operacyjne i obciążenia dla przedsiębiorstw. W rezultacie produkty o zamkniętym cyklu życia pochodzące z odpadów wykazują mniejszą konkurencyjność w porównaniu z alternatywnymi produktami opartymi na paliwach kopalnych, zwłaszcza pod względem dostępu do rynku i jasności przepisów. Ta fragmentacja regulacyjna powoduje znaczną niepewność dla inwestorów i utrudnia skalowalność rozwiązań z zakresu gospodarki o obiegu zamkniętym w całej UE. Kryteria utraty statusu odpadu muszą gwarantować nietoksyczność, skuteczną możliwość recyklingu i brak wpływu na zdrowie lub środowisko. Nie można dokonywać zmiany klasyfikacji w przypadku odpadów zawierających substancje niebezpieczne lub nienadające się do recyklingu.
2.13. W związku z tym EKES proponuje zmianę dyrektywy w tym obszarze poprzez uwzględnienie następujących środków:
a) ustanowienie wzajemnego uznawania przez państwa członkowskie utraty statusu odpadu. W przypadku gdy państwo członkowskie znosi status odpadu w pełnej zgodności z kryteriami określonymi w art. 6 dyrektywy 2008/98/WE 5 w sprawie odpadów, decyzja ta powinna być wiążąca dla innych państw członkowskich;
b) przyspieszenie opracowania zharmonizowanych kryteriów utraty statusu odpadu w całej UE w celu uniknięcia zakłóceń na rynku, wspieranie powszechnego przyjęcia praktyk gospodarki o obiegu zamkniętym i zmniejszenie fragmentacji regulacyjnej;
c) skrócenie czasu i zmniejszenie obciążeń administracyjnych związanych z utratą statusu odpadu. Ponadto proponuje się opracowanie proporcjonalnego systemu zarządzania rozszerzoną odpowiedzialnością producenta: audyty oparte na analizie ryzyka i interoperacyjność między poszczególnymi indywidualnymi lub zbiorowymi organizacjami odpowiedzialności producenta, aby uniknąć podwójnych obciążeń.
2.14. EKES podkreśla, że rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych nakłada - w dużej mierze na dystrybutorów końcowych - obowiązki ponownego użycia dotyczące napojów, mimo że państwa członkowskie i podmioty gospodarcze już teraz inwestują znaczne środki w systemy kaucyjne i od dawna istniejące systemy ponownego użycia w sektorze hotelarsko-gastronomicznym, które zapewniają wysokie wskaźniki zbiórki i ponownego użycia. Cel dotyczący ponownego użycia jest wspólny, jednak docelowe wartości i obowiązki powinny pozostać realistyczne, proporcjonalne i dające się dostosować do specyficznych struktur każdego sektora i państwa członkowskiego. W obecnym kształcie art. 29 może prowadzić do tworzenia równolegle systemów zwracania w sklepach butelek wielokrotnego użytku. Systemy te są kosztowne, złożone pod względem operacyjnym i trudne do dostosowania do istniejących systemów kaucyjnych butelek jednorazowych, potencjalnie bez proporcjonalnych korzyści dla środowiska Bardziej elastyczne podejście, obejmujące klarowne i wykonalne mechanizmy wyłączeń w uzasadnionych przypadkach, pomogłoby uniknąć powielania działań i zagwarantować, że systemy ponownego użycia będą skuteczne pod względem środowiskowym i zrównoważone pod względem gospodarczym. W szerszym ujęciu, chociaż rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych ma ujednolicić przepisy i wspierać gospodarkę o obiegu zamkniętym, jego wdrożenie może prowadzić do dodatkowych obciążeń administracyjnych z powodu różniących się między sobą definicji rozszerzonej odpowiedzialności producenta i niespójnych ram czasowych, zwłaszcza gdy obowiązki zaczynają wchodzić w życie w połowie roku i kolidują ze cyklami sprawozdawczości za rok kalendarzowy. Jeśli chodzi o opakowania jednorazowego użytku, wspólnym celem jest ograniczenie zbędnych tworzyw sztucznych jednorazowego użytku. Wszelkie zakazy lub obowiązkowe wycofanie powinny jednak opierać się na solidnych ocenach skutków, uwzględniać kwestie bezpieczeństwa żywności i zapobiegania powstawaniu odpadów oraz zapewniać, by przed wprowadzeniem ograniczeń dostępne były na dużą skalę wykonalne alternatywy wielokrotnego użytku.
3. PROPONOWANE ZMIANY DO WNIOSKU USTAWODAWCZEGO KOMISJI EUROPEJSKIEJ
Poprawka 1
powiązana z zaleceniem 2.9
Poprawka do art. 2 wniosku COM(2025) 986 final
[W poprawce tej EKES proponuje dodanie nowego ust. 2, co oznaczałoby konieczność dostosowania numeracji kolejnych ustępów.]
| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka EKES-u |
| W dyrektywie 2010/75/UE wprowadza się następujące zmiany: 1) [...] | W dyrektywie 2010/75/UE wprowadza się następujące zmiany: 1) [...] |
| 2) W art. 15 w akapitach po lit. b) wprowadza się następujące zmiany: 3) [^] W przypadku określenia dopuszczalnych wielkości emisji zgodnie z lit. b), właściwy organ co najmniej raz w roku ocenia wyniki monitorowania emisji w celu zapewnienia, że w normalnych warunkach eksploatacji emisje nie przekraczają BAT-AEL. W szczególności, w przypadku gdy dopuszczalne wielkości emisji są określane zgodnie z lit. b), wyrażone jako obciążenie masowe zamiast stężenia, należy zapewnić taki sam poziom ochrony środowiska. Nie może to prowadzić do rozcieńczenia emisji ani do wzrostu stężeń zanieczyszczeń powyżej poziomów osiągalnych dzięki zastosowaniu BAT. Przy określaniu odpowiednich dopuszczalnych wielkości emisji zgodnie z niniejszym artykułem mogą być stosowane ogólne wiążące zasady, o których mowa w art. 6. Jeżeli zostały przyjęte ogólne wiążące zasady, dla kategorii instalacji o podobnych właściwościach określa się najbardziej rygorystyczne dopuszczalne wielkości emisji osiągalne dzięki zastosowaniu najlepszych dostępnych technik, które są istotne dla określenia najniższych osiągalnych poziomów emisji, biorąc pod uwagę cały zakres BAT-AEL. Ogólne wiążące zasady są ustanawiane przez państwo członkowskie w oparciu o informacje zawarte w konkluzjach dotyczących BAT, zawierających analizę wykonalności osiągnięcia wielkości mieszczących się na najbardziej rygorystycznym krańcu zakresu BAT-AEL i wskazujących najlepszy wynik, jaki mogą osiągnąć te kategorie instalacji przy zastosowaniu najlepszych dostępnych technik opisanych w konkluzjach dotyczących BAT. 4. (...) |
Uzasadnienie
W niektórych przypadkach, takich jak zrzuty ścieków przemysłowych, ponowne wykorzystanie wody może zwiększyć stężenie zanieczyszczeń w zrzucie bez zwiększania całkowitego ładunku zanieczyszczeń do środowiska, do którego ma nastąpić uwolnienie.
Wyłączne stosowanie dopuszczalnych wartości emisji opartych na stężeniu może zniechęcać do ponownego wykorzystania wody, powodując negatywne wzajemne powiązania między różnymi komponentami środowiska: zachęca do korzystania ze słodkiej wody i większych ilości zrzutów, zamiast do praktyk w zakresie efektywności i gospodarki o obiegu zamkniętym. Umożliwienie zastąpienia ich opartymi na obciążeniu masowym dopuszczalnymi wartościami emisji, pod odpowiednią kontrolą i przy zachowaniu równoważności poziomu ochrony środowiska, sprzyja ponownemu użyciu, zasobooszczędności oraz dostosowaniu do celów gospodarki o obiegu zamkniętym i kompleksowej ochrony środowiska.
Poprawka 2
Powiązana z zaleceniem 2.9
Poprawka do art. 2 wniosku COM(2025) 986 final
[W poprawce tej EKES proponuje dodanie nowego ust. 2, co oznaczałoby konieczność dostosowania numeracji kolejnych ustępów.]
| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka EKES-u |
| W dyrektywie 2010/75/UE wprowadza się następujące zmiany: | W dyrektywie 2010/75/UE wprowadza się następujące zmiany: |
| 1) [...] | 1) [...] 2) w art. 15 wprowadza się następujące zmiany: w ust. 3 skreśla się zdanie drugie; 2) w art. 15 ust. 3 akapit pierwszy wprowadza się następujące zmiany: 3. Właściwy organ określa najbardziej rygorystyczne dopuszczalne wielkości emisji osiągalne w instalacji dzięki zastosowaniu najlepszych dostępnych technik, uwzględniając cały zakres poziomów emisji powiązany z najlepszymi dostępnymi technikami (BAT-AEL), w celu zapewnienia, aby w normalnych warunkach eksploatacji emisje nie przekroczyły BAT-AEL określonych w decyzjach w sprawie konkluzji dotyczących BAT, o których mowa w art. 13 ust. 5. Dopuszczalne wielkości emisji określa się na jeden z następujących sposobów: [■ ■ ■ ] |
Uzasadnienie
Poziomy emisji powiązane z najlepszymi dostępnymi technikami (BAT-AEL), wyrażone w postaci zakresów, mają odzwierciedlać różnice istniejące między instalacjami w tym samym sektorze, wynikające z takich czynników jak warunki eksploatacji, wykorzystywane surowce, projekt, wiek lub konserwacja instalacji - nawet w przypadku stosowania tej samej techniki, a także ze szczególnych warunków lokalnych. W tym kontekście automatyczne ustalanie dolnej granicy zakresu powiązanego poziomu emisji w pozwoleniach w połączeniu z wymogiem przeprowadzania przez operatora ocen wykonalności może okazać się nieskuteczne i stanowić nadmierne obciążenie administracyjne, ponieważ w wielu przypadkach takie poziomy nie są osiągalne w normalnych warunkach eksploatacji ze względów technicznych lub operacyjnych. Systematyczne ustalanie powiązanych poziomów emisji w dolnej granicy zakresu wymagałoby od instalacji utrzymania poziomów emisji znacznie poniżej poziomów, które są technicznie osiągalne dla całego sektora, bez należytego uwzględnienia rzeczywistych warunków eksploatacji. Mogłoby to prowadzić do niepewności prawa i niezgodności z przepisami ze względu na trudności w określeniu poziomów w dolnej części zakresu, które nie prowadzą do przenoszenia zanieczyszczeń między różnymi komponentami środowiska (wzajemne powiązania pomiędzy różnymi komponentami środowiska). Dopuszczenie elastyczności w ramach ustalonych zakresów w pozwoleniach nie zagroziłoby celom środowiskowym ani nie zmniejszyłoby poziomu ochrony środowiska. Przeciwnie - pozwoliłoby na skuteczniejsze osiąganie tych celów dzięki zachowaniu zintegrowanego podejścia.
Obecne BAT-AEL są wynikiem opartych na dowodach dyskusji w technicznych grupach roboczych w Sewilli, a wszelkie prace nad BAT-AEL lub zakresami BAT-AEL powinny być nadal prowadzone w technicznej grupie roboczej. Proces ustalania prawnie wiążących poziomów BAT-AEL powinien być nadal zgodny z wytycznymi BREF (opartymi na gromadzeniu danych, znajomości warunków w różnych sektorach i zweryfikowanymi przez państwa członkowskie). Zakres (niektórych) BAT-AEL wynika z różnic w eksploatacji, wykorzystywanych surowcach, konserwacji, konstrukcji lub wieku obiektu, nawet w przypadku stosowania tej samej techniki. BAT-AEL opierają się na rzeczywistych danych zgromadzonych przez obiekty i zweryfikowanych przez organy.
Ocena oddziaływania na środowisko nie jest możliwa bez uwzględnienia specyfiki danej instalacji i lokalnej sytuacji. Domyślne ustalenie dolnej granicy zakresu AEL w pozwoleniu byłoby sprzeczne z zasadą zintegrowanego podejścia - unikaniem przenoszenia zanieczyszczeń między komponentami (wzajemne powiązania pomiędzy różnymi komponentami środowiska) oraz rozważaniami na temat zasobooszczędności (zwiększone zużycie energii/wody). Fakt, że pozwolenia pozwalają na elastyczność w ramach zakresów, nie jest powodem, by UE nie mogła konstruktywnie wykorzystać tych konkluzji.
Należy wziąć pod uwagę ustalenie mieszanych wartości dopuszczalnych. Dotyczy to w szczególności procesów obróbki powierzchniowej, które są sklasyfikowane w ramach jednej działalności w załączniku I, ale które są dodatkowo różnicowane w odniesieniu do poszczególnych produktów w załączniku VII i w przypadku których w konkluzjach dotyczących BAT określono różne BAT AEL dla tego samego zanieczyszczenia.
Poprawka 3
powiązana z zaleceniem 2.10.
Poprawka do art. 4 COM(2025) 986 final
| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka EKES-u |
| W dyrektywie (UE) 2024/1785 uchyla się art. 3. | 1) W dyrektywie (UE) 2024/1785 uchyla się art. 1 pkt 36. 2) W dyrektywie (UE) 2024/1785 uchyla się art. 3. |
Uzasadnienie
Współspalanie jest już ściśle uregulowane w IED, a przepis ten nie przynosi żadnych wyraźnych korzyści dla środowiska, dlatego należy go usunąć. Ponadto nie jest on zgodny z definicją BAT w kontekście procesu z Sewilli, w ramach którego opracowuje się najlepsze praktyki współspalania dla każdego sektora. Przepis ten nie ma również sensu w odniesieniu do współspalania w piecach cementowych, ponieważ pozwalają one skutecznie uniknąć określonych emisji. Przepis ten jest niezwykle trudny, wręcz niemożliwy, do wdrożenia w przypadku pieców cementowych ze względu na ograniczenia technologiczne.
Bruksela, dnia 18 marca 2026 r.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.3234 |
| Rodzaj: | opinia |
| Tytuł: | Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów Uproszczenie w służbie trwałej konkurencyjności - Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) 2023/1542 i rozporządzenie (UE) 2024/1244 w odniesieniu do uproszczenia niektórych wymogów i zmniejszenia obciążeń administracyjnych - Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zawieszającego stosowanie przepisów dotyczących wyznaczania upoważnionego przedstawiciela ds. rozszerzonej odpowiedzialności producenta w odniesieniu do baterii i zużytych baterii oraz opakowań i odpadów opakowaniowych - Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zawieszającej stosowanie przepisów dotyczących wyznaczania upoważnionych przedstawicieli ds. rozszerzonej odpowiedzialności producenta w odniesieniu do odpadów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz odpadów tworzyw sztucznych jednorazowego użytku - Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przyspieszenia ocen oddziaływania na środowisko - Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE, 2010/75/UE, (UE) 2015/2193 i (UE) 2024/1785 w odniesieniu do uproszczenia niektórych wymogów i zmniejszenia obciążeń administracyjnych (COM(2025) 980-984 final, COM(2025) 986 final) |
| Data aktu: | 2026-07-02 |
| Data ogłoszenia: | 2026-07-02 |