Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/2088 w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych (SFDR) i rozporządzenie (UE) nr 1286/2014 w sprawie dokumentów zawierających kluczowe informacje, dotyczących detalicznych produktów zbiorowego inwestowania i ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych (PRIIP), oraz uchylającego rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2022/1288 (COM(2025) 841 final - 2025/0361(COD))
Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-SpołecznegoWniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/2088 w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych (SFDR) i rozporządzenie (UE) nr 1286/2014 w sprawie dokumentów zawierających kluczowe informacje, dotyczących detalicznych produktów zbiorowego inwestowania i ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych (PRIIP), oraz uchylającego rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2022/1288
(C/2026/3228)
(Dz.U.UE C z dnia 2 lipca 2026 r.)
Sprawozdawca: Javier DOZ ORRIT
| Doradczynie i doradcy | Brooke MOORE (z ramienia sprawozdawcy) |
| Procedura ustawodawcza | EU Law Tracker |
| Wnioski o konsultację | Parlament Europejski, 10.12.2025 Rada Unii Europejskiej, 19.2.2026 |
| Podstawa prawna Dokumenty Komisji Europejskiej | Art. 114 i 304 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej COM(2025) 841 final - 2025/0361(COD) Streszczenie COM(2025) 841 final - 2025/0361(COD) |
| Odpowiednie cele zrównoważonego rozwoju | Cel 7 - Czysta i dostępna energia Cel 8 - Wzrost gospodarczy i godna praca Cel 9 - Innowacyjność, przemysł, infrastruktura Cel 11 - Zrównoważone miasta i społeczności Cel 13 - Działania w dziedzinie klimatu Cel 14 - Życie pod wodą Cel 15 - Życie na lądzie |
| Sekcja odpowiedzialna | Sekcja ds. Unii Gospodarczej i Walutowej oraz Spójności Gospodarczej i Społecznej |
| Data przyjęcia przez sekcję | 25.2.2026 |
| Data przyjęcia na sesji plenarnej | 18.3.2026 |
| Sesja plenarna nr | 604 |
| Wynik głosowania (za/przeciw/wstrzymało się) | 193/0/0 |
1. WPROWADZENIE
1.1. Po przeprowadzeniu przeglądu w listopadzie 2025 r. Komisja Europejska zaproponowała zmianę rozporządzenia w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych. W obowiązującym od 2021 r. rozporządzeniu wprowadzono wymogi dotyczące ujawniania informacji na poziomie podmiotu i produktu przez uczestników rynku finansowego w celu: (1) zwiększenia przejrzystości w zakresie ryzyka dla zrównoważonego rozwoju i niekorzystnych skutków dla zrównoważonego rozwoju, (2) wyjaśnienia, w jakim stopniu przedsiębiorstwa lub produkty finansowe spełniają wskaźniki referencyjne zrównoważonego rozwoju, (3) ograniczenia pseudoekologicznego marketingu i (4) umożliwienia porównywalności produktów inwestycyjnych. Rozporządzenie w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych było zatem pierwszym ramowym dokumentem regulującym sposób, w jaki informacje na temat ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego (ESG) 1 są ustrukturyzowane i przekazywane inwestorom. Stanowi to ważny krok w kierunku zmiany praktyk rynkowych i uwzględnienia kwestii zrównoważonego rozwoju w decyzjach inwestycyjnych.
1.2. Proponowana zmiana stanowi odpowiedź na szereg wyzwań związanych z wdrażaniem. Chociaż rozporządzenie w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych zostało opracowane jako system obowiązków informacyjnych, jest ono powszechnie stosowane w praktyce jako faktyczne ramy oznakowania produktów, w szczególności w odniesieniu do wprowadzania do obrotu produktów, o których mowa w art. 8 i 9, bez konsekwentnego spełniania dorozumianych norm, co budzi obawy związane z pseudoekologicznym marketingiem. Kolejne kwestie obejmują:(1) rozbieżność podstawowych definicji - w szczególności "zrównoważonej inwestycji" - w stosunku do innych unijnych przepisów dotyczących zrównoważonego finansowania, (2) utrzymujące się ograniczenia w dostępie do wiarygodnych danych ESG oraz (3) ujawnianie informacji, które są jednocześnie zbyt złożone dla inwestorów detalicznych i niewystarczająco ukierunkowane na użytkowników profesjonalnych. Niedociągnięcia te prowadzą do niepewności prawa, rozbieżności w nadzorze i nieproporcjonalnych kosztów przestrzegania przepisów, zwłaszcza dla mniejszych uczestników rynku. W projekcie zmian w szczególności proponuje się przejście od systemu opartego na ujawnianiu informacji do ram kategoryzacji produktów poprzez wprowadzenie trzech kategorii produktów określonych przez kryteria minimalne i wyłączenia. Dodatkowe zmiany obejmują uproszczenie sprawozdawczości na poziomie podmiotu, w tym zniesienie wymogu sprawozdawczości dotyczącej głównych niekorzystnych skutków, ograniczenie i uproszczenie ujawniania informacji na poziomie produktu, zaostrzenie zasad dotyczących nazewnictwa i wprowadzania do obrotu, zawężenie zakresu w celu wyłączenia doradców finansowych i zarządzających portfelem oraz usunięcie odrębnej koncepcji "zrównoważonych inwestycji", która ma zostać włączona do wymogów dotyczących poszczególnych kategorii.
1.3. EKES z zadowoleniem przyjmuje kilka elementów wniosku, w szczególności wprowadzenie kategorii produktów i specjalnej kategorii inwestycji w transformację, zgodnie z wcześniejszymi zaleceniami zawartymi w opinii "Nowy impuls dla europejskich ram zrównoważonego finansowania" 2 . Komitet popiera cel Komisji, jakim jest odejście od niezamierzonego stosowania tego rozporządzenia jako faktycznego systemu oznakowania, co powoduje niepewność prawa, generuje koszty przestrzegania przepisów i wywołuje rozbieżności w nadzorze, zwłaszcza w przypadku mniejszych uczestników rynku. Zmiana ta następuje jednak w czasie, gdy Europejski Zielony Ład jest coraz częściej kwestionowany, a Komisja dąży do przyjęcia szerszego pakietu zbiorczego dotyczącego zrównoważonego rozwoju, mającego na celu usprawnienie unijnych ram zrównoważonego finansowania. Jak podkreślono w wyżej wymienionej opinii, istnieje cienka granica między rzeczywistym uproszczeniem służącym ułatwieniu skutecznego wdrażania a uproszczeniem, które może osłabić ambitne cele. Rozporządzenie w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych, jako pierwsze tego rodzaju ramy prawne, ustanowiło ważny precedens na skalę światową. Dlatego zmiana musi stanowić dla rynków wyraźny trwały sygnał, że transformacja ekologiczna UE jest konsekwentnie realizowana, a wszelkie uproszczenia będą wspierać - a nie osłabiać - kierowanie kapitału na zrównoważone i zgodne z nią działania. W czasach, gdy kwestie bezpieczeństwa i obrony znajdują się na pierwszym planie europejskiej debaty publicznej, należy podkreślić, że utrzymanie celów społecznych i środowiskowych oraz solidne regulacje stanowią nieodzowny kapitał polityczny, który wzmacnia również bezpieczeństwo UE.
1.4. EKES z zadowoleniem przyjmuje zamiar znaczącego uproszczenia poprzez zmianę rozporządzenia w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych. Podkreśla, że skuteczne uproszczenie musi koncentrować się na wyeliminowaniu powielającego się, niskiej wartości i źle ukierunkowanego ujawniania informacji, a zarazem na zachowaniu elementów niezbędnych dla integralności rynku, ochrony inwestorów i ukierunkowania kapitału na zrównoważone i zgodne z transformacją działania.
2. ZALECENIA
Biorąc pod uwagę skalę globalnych i europejskich potrzeb zrównoważonego finansowania, a także własne opinie w sprawie funkcjonowania i spójności unijnych ram zrównoważonego finansowania w kontekście zaspokojenia tych potrzeb, Komitet przedstawia następujące zalecenia dotyczące proponowanej zmiany:
2.1. Należy dopilnować, aby wszelkie uproszczenia przepisów dotyczących zrównoważonego finansowania, w tym wymogów dotyczących ujawniania informacji, nie osłabiały ani wkładu systemu finansowego oraz jego produktów kredytowych i inwestycyjnych w osiągnięcie celów Europejskiego Zielonego Ładu w prawnie wiążących terminach, ani środków przeciwko pseudoekologicznemu marketingowi.
2.2. Trzeba zapewnić wiarygodność i integralność rozporządzenia w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych poprzez utrzymanie wyłączeń określonych we wniosku i poleganie na uznanych normach ekologicznych i społecznych.
2.3. Konieczne jest zachowanie wysoce uproszczonego i znormalizowanego zestawu ujawnianych informacji na poziomie podmiotu, ograniczonego do informacji, których nie można w znaczący sposób uzyskać ze sprawozdawczości na poziomie produktu.
2.4. Należy wprowadzić wymóg ujawniania informacji obejmujących całą kategorię na podstawie ograniczonego i znormalizowanego zestawu wskaźników związanych z głównymi niekorzystnymi skutkami 3 . Chodzi przy tym o ograniczenie rozrastającej się liczby wskaźników niestandardowych, specyficznych dla danego produktu.
2.5. Trzeba utrzymać proporcjonalny i absolutnie minimalny zestaw informacji związanych z głównymi niekorzystnymi skutkami w odniesieniu do funduszy spoza kategorii, ograniczony do tego, co jest konieczne do zachowania zgodności i uniknięcia zakłóceń na rynku.
2.6. W całym rozporządzeniu w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych trzeba zwiększyć rolę i stopień uwzględnienia zarządzania. Obejmuje to bardziej horyzontalne zastosowanie we wszystkich kategoriach produktów. W przypadku produktów wpierających transformację należy ustanowić plany zaangażowania inwestorów i działania eskalacyjne jako obowiązkowe kryteria kwalifikowalności, a nie elementy dobrowolne. Ponadto praktyki w obszarze zarządzania powinny znaleźć odzwierciedlenie w obowiązkowym ujawnianiu informacji na poziomie podmiotu.
2.7. W definicji produktów finansowych zawartej w rozporządzeniu w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych należy utrzymać zarządzane portfele.
2.8. Trzeba zachować oparte na ujawnianiu informacji podejście do uznawania inwestowania społecznego w kategoriach przejściowych i zrównoważonego rozwoju, przy jednoczesnym wzmocnieniu wiarygodności dzięki przejrzystszym zabezpieczeniom.
2.9. Potrzebne jest zaostrzenie wymogów dotyczących planu transformacji w ramach kryteriów kwalifikowalności kategorii inwestycji w transformację. Koncepcja transformacji w ramach tego rozporządzenia powinna być szersza niż koncepcja transformacji ekologicznej. Należy bowiem uwzględnić w niej również cele społeczne, tak aby kwalifikowalność zawsze wiązała się z wyborem zarówno celów środowiskowych, jak i społecznych. Kryteria zrównoważonego finansowania powinny sprawić, by przedsiębiorstwa przyjęły wiarygodne plany stopniowego wycofywania paliw kopalnych, a w szczególności węgla, w zgodzie z porozumieniem paryskim.
2.10. Należy zagwarantować dostosowanie do szerszych ram zrównoważonego finansowania. Trzeba przy tym dopilnować, by kategorie produktów nie były sprzeczne z celami polityki klimatyczno-energetycznej UE.
3. NOTY WYJAŚNIAJĄCE
Argumenty na poparcie zalecenia 2.1
3.1. Na mocy Europejskiego prawa o klimacie UE jest prawnie zobowiązana do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. Cel ten wymaga nie tylko bezprecedensowego poziomu inwestycji, ale także strukturalnej reorientacji procesów decyzyjnych w gospodarce w kierunku długoterminowego zrównoważonego rozwoju. Obecne szacunki ilustrują skalę wyzwania: według OECD globalna luka w finansowaniu celów zrównoważonego rozwoju wynosi około 4 bln USD, natomiast Europejska Agencja Środowiska (EEA) szacuje, że osiągnięcie celów środowiskowych Europejskiego Zielonego Ładu będzie wymagało dodatkowych inwestycji wynoszących około 4,1 % PKB do 2030 r. Niedawne zobowiązania polityczne UE, takie jak cel Paktu dla czystego przemysłu polegający na uruchomieniu 100 mld EUR, w tym z kapitału prywatnego, podkreślają kluczową rolę systemu finansowego w realizacji tej transformacji. Jednocześnie w przeglądzie wdrażania polityki ochrony środowiska z 2025 r. Komisja szacuje, że UE ponosi już roczne straty w wysokości około 180 mld EUR z powodu luki we wdrażaniu polityki ochrony środowiska, przekraczające szacunkową kwotę 122 mld EUR rocznie niezbędną do wypełnienia tej luki. Pokazuje to, że brak działań nie jest wariantem neutralnym pod względem kosztów.
3.2. Zmiana rozporządzenia w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych jest następstwem niedawnych pakietów zbiorczych, w szczególności pakietu zbiorczego I, które już przekształciły elementy unijnych ram zrównoważonego finansowania. W tym kontekście ważne jest, aby uproszczenie nie osłabiało ambicji. Ich osłabienie nie tylko zmniejszyłoby zdolność UE do uruchomienia niezbędnego kapitału przejściowego, ale także zwiększyłoby ryzyko gospodarcze związane z opóźnioną transformacją. Obejmuje to uzależnienie od technologii wysokoemisyjnych, aktywa osierocone i zwiększoną ekspozycję na straty związane z klimatem, co ostatecznie podważa prawnie wiążące cele klimatyczne i środowiskowe UE.
3.3. Dlatego przejście na system kategoryzacji produktów powinno zminimalizować zakłócenia na rynku i umożliwić uczestnikom rynku finansowego wykorzystanie istniejących wysiłków na rzecz wdrożenia rozporządzenia w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych, aby uniknąć niepotrzebnych dodatkowych kosztów. Aby zapewnić skuteczność tego rozporządzenia, należy zadbać o realistyczną kolejność jego przeglądu oraz o wystarczające okresy przejściowe. To umożliwi przedsiębiorstwom stopniowe dostosowywanie systemów, a tym samym wesprze cele Komisji dotyczące zmniejszenia obciążeń, zwłaszcza w odniesieniu do mniejszych uczestników rynku finansowego.
Argumenty na poparcie zalecenia 2.2
3.4. W związku z usunięciem art. 2 ust. 17 rozporządzenia w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych we wniosku proponuje się usunięcie odrębnej definicji "zrównoważonej inwestycji" i zastąpienie jej dążeniem do przestrzegania jej podstawowych zasad - takich jak zasada "nie czyń poważnych szkód" - za pomocą kryteriów kategorii produktów i wyłączeń. W rezultacie wiarygodność i skuteczne stosowanie tych zasad będzie zależało bezpośrednio od rygorystyczności, spójności i wykonalności kryteriów opartych na kategoriach i zasadach wyłączeń.
3.5. Coraz liczniejsze dowody na istnienie ryzyka systemowego uwypuklają znaczenie utrzymania solidnych wyłączeń. Pomimo prognoz - zgodnie z którymi ocieplenie powyżej 3 °C może zagrozić około 40 % światowej gospodarki 4 - do działalności związanej z paliwami kopalnymi nadal wpływają znaczne ilości kapitału. W 2023 r. przedsiębiorstwa zajmujące się paliwami kopalnymi otrzymały 869 mld USD 5 , a 60 największych banków na świecie posiada kredyty związane z paliwami kopalnymi o wartości szacowanej na 1,6 bln USD 6 . Dane te uwydatniają potrzebę zdecydowanych i wiarygodnych sygnałów, które aktywnie zachęcą do dekarbonizacji tam, gdzie jest to wykonalne, w celu zmniejszenia ekspozycji na aktywa osierocone, straty kredytowe i szersze zagrożenia dla stabilności finansowej. Analiza przeprowadzona przez Europejski Bank Centralny wskazuje, że rozporządzenie w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych przyczyniło się już do poprawy wyników w zakresie ESG w publicznych portfelach banków, wykazując skuteczność tego rozporządzenia jako instrumentu polityki 7 . Osłabienie proponowanych wyłączeń groziłoby zatem podważeniem jednej z niewielu sprawdzonych dźwigni UE służących ukierunkowaniu kapitału na zrównoważone i zgodne z transformacją działania.
3.6. EKES z zadowoleniem przyjmuje stosowanie wyłączeń w odniesieniu do wszystkich inwestycji w ramach produktu finansowego, a nie tylko kwalifikujących się 70 %. Komitet zdecydowanie popiera również dostosowanie wyłączeń do rozporządzenia delegowanego w sprawie unijnych klimatycznych wskaźników referencyjnych, a także dodatkowe wyłączenia związane z paliwami kopalnymi, w szczególności wyłączenia przewidziane w art. 7 i 9 dotyczące inwestycji w nowe projekty w obszarze paliw kopalnych lub w przedsiębiorstwa nieposiadające wiarygodnych planów stopniowego wycofywania paliw kopalnych. EKES apeluje o utrzymanie tych wyłączeń, a także bardziej ambitnych wyłączeń określonych w art. 9 w odniesieniu do kategorii "zrównoważonych produktów", jako podstawowych gwarancji prawnych niezbędnych do zapewnienia pewności prawa, porównywalności i zaufania inwestorów oraz umożliwiających uniknięcie przyszłej fragmentacji regulacyjnej. Doprowadzi to do wykluczenia wszelkiej nowej działalności związanej z poszukiwaniem, wydobyciem, rafinacją lub wytwarzaniem energii opartej na paliwach kopalnych we wszystkich odpowiednich kategoriach produktów. EKES zwraca jednak uwagę, że w proponowanym przeglądzie przepisów nie należy wykluczać finansowania infrastruktury transportowej, która ma negatywny wpływ na środowisko.
Argumenty na poparcie zalecenia 2.3
3.7. We wniosku przewidziano skreślenie art. 4 i 5, przenosząc nacisk na ujawnianie informacji głównie na poziom produktu, m.in. poprzez zniesienie sprawozdawczości na poziomie podmiotu na temat głównych niekorzystnych skutków. Z informacji zwrotnych uzyskanych w ramach konsultacji z 2023 r. dotyczących tego rozporządzenia wynika, że niektórzy respondenci uznali ujawnianie informacji na poziomie podmiotu za niewystarczające lub pokrywające się z wymogami dyrektywy w sprawie sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (CSRD), co wskazuje na możliwość uproszczenia. Opinie na temat znaczenia ujawniania na poziomie podmiotu informacji dotyczących głównych niekorzystnych skutków rozkładały się jednak nadal równomiernie (31 % głosów za, 31 % przeciw), co odzwierciedla ich niezmienne znaczenie dla znacznej części respondentów. Przeprowadzona przez Komisję ocena skutków z 2025 r. wskazuje również na brak wyraźnego konsensusu wśród zainteresowanych stron co do zniesienia ujawniania informacji na poziomie podmiotu. Ponadto doświadczenie zdobyte w czasie stosowania obecnych ram pokazuje, że nawet jeżeli wymogi są złożone lub wymagają przygotowania, uczestnicy rynku finansowego dostosowują swoje zachowanie, gdy komunikat regulacyjny jest jasny.
3.8. Chociaż EKES popiera znaczne ograniczenie ujawniania informacji na poziomie podmiotów, proponowany poziom sprawozdawczości byłby sprzeczny z wynikami konsultacji i oceny. Jest to szczególnie istotne w świetle ostatnich ograniczeń zakresu wynikających z CSRD, które mogą spowodować, że wielu inwestorów nie będzie podlegać wymogom sprawozdawczości na mocy CSRD ani na mocy rozporządzenia w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych. Ponadto decyzja o zaprzestaniu ujawniania informacji sektorowych na podstawie europejskich standardów sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju zwiększa potrzebę dostarczania takich informacji na podstawie rozporządzenia w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych. EKES rozważa również kwestie takie jak zarządzanie, które - jak uznano w art. 7 wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych 2.0 - opierałoby się na informacjach zazwyczaj definiowanych na poziomie podmiotu. Oprócz zapewnienia spójności z szerszymi ramami zrównoważonego finansowania brak takich informacji osłabiłby zdolność uczestników rynku finansowego do informowania o swoich strategiach zrównoważonego rozwoju oraz podejściach do integracji ryzyka i podwójnej istotności. Dlatego Komitet uważa, że z myślą o przejrzystości w zmienionych ramach trzeba zachować ograniczony zestaw ujawnianych informacji na poziomie podmiotu. Utrzymane ujawnianie informacji na poziomie podmiotu powinno podlegać zabezpieczeniom proporcjonalności, które obejmują uproszczone wzory.
Argumenty na poparcie zalecenia 2.4
3.9. Głównym wyzwaniem dla skuteczności rozporządzenia w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych 2.0 będzie zapewnienie odpowiedniej dostępności i porównywalności danych między produktami. Chociaż proponowane podejście do sprawozdawczości na poziomie funduszu wprowadza większą elastyczność, wiąże się ono również z ryzykiem ograniczenia porównywalności między kategoriami, chyba że utrzymany zostanie pewien stopień wspólnego ujawniania informacji. Ustanowienie zestawu podstawowych wskaźników przyczyniłoby się do zwiększenia spójności i porównywalności.
3.10. Wymóg ujawniania niektórych informacji związanych z głównymi niekorzystnymi skutkami w odniesieniu do kategorii podstaw ESG jest szczególnie ważny, ponieważ pomaga zapobiec przekształceniu się tej kategorii w repozytorium produktów o niskim poziomie ambicji. W szczególności istnieje ryzyko, że podczas procesów dystrybucji podstawowe produkty ESG mogą być prezentowane w sposób, który niewspółmiernie uwydatnia ich cechy związane ze zrównoważonym rozwojem. W tym kontekście zharmonizowany poziom bazowy obowiązkowych wskaźników związanych z głównymi niekorzystnymi skutkami może z czasem zmniejszyć obciążenie administracyjne, zastępując fragmentaryczne i niestandardowe ujawnianie informacji wspólnym wzorem sprawozdawczości, z korzyścią zwłaszcza dla mniejszych uczestników rynku. Takie ujawnianie informacji związanych z głównymi niekorzystnymi skutkami współgrałoby z kryteriami wyłączenia kategorii, aby zmniejszyć ryzyko niewłaściwej sprzedaży, a jednocześnie zmniejszyć obciążenie podmiotów zarządzających aktywami przy tworzeniu funduszy ukierunkowanych na transformację lub zrównoważony rozwój.
Argumenty na poparcie zalecenia 2.5
3.11. We wniosku proponuje się, aby fundusze nienależące do określonych kategorii nie podlegały wymogom dotyczącym ujawniania informacji na temat zrównoważonego rozwoju. Podejście to jest sprzeczne z ustaleniami poczynionymi podczas konsultacji z 2023 r. dotyczących tego rozporządzenia, w których większość respondentów poparła wymogi dotyczące ujawniania informacji w odniesieniu do wszystkich produktów finansowych, niezależnie od twierdzeń dotyczących zrównoważonego rozwoju, jako sposób zapewnienia równych warunków działania 8 . Chociaż wyłączenie funduszy nieobjętych kategoriami może zmniejszyć obciążenia sprawozdawcze, niesie ze sobą ryzyko nierównowagi, w wyniku której większe obowiązki będą nieproporcjonalnie spoczywać na produktach, które zostaną objęte kategorią zrównoważonego rozwoju, co może zniechęcać do dokonywania zrównoważonych wyborów inwestycyjnych. Taki rezultat mógłby podważyć zarówno ochronę inwestorów, jak i cel Komisji, jakim jest dopilnowanie, aby uproszczenie prowadziło do trwałego i ogólnosystemowego zmniejszenia obciążeń administracyjnych, a nie do nierównomiernego przenoszenia obowiązków między produktami.
3.12. Produkty spoza kategorii mogą również wykazywać większe niekorzystne skutki związane ze zrównoważonym rozwojem, dlatego ich jasna identyfikacja ma nadrzędne znaczenie dla podejmowania decyzji przez inwestorów. Przejrzystość ta nabiera znaczenia w kontekście unii oszczędności i inwestycji, w której zdolność i zaufanie do ukierunkowania kapitału na zrównoważone i dostosowane do transformacji działania będą kluczowe dla osiągnięcia celów transformacji UE. W związku z tym - choć w żadnym wypadku nie rozszerza się szeroko zakrojonej sprawozdawczości na poziomie kategorii na produkty nieobjęte kategorią - EKES uważa, że minimalny poziom ujawniania informacji związanych z głównymi niekorzystnymi skutkami w odniesieniu do produktów nieobjętych kategorią jest niezbędny do zachowania porównywalności i uniknięcia osłabienia zachęt do zrównoważonego rozwoju.
Argumenty na poparcie zalecenia 2.6
3.13. W art. 7 ust. 2 zaproponowanym w zmienionym rozporządzeniu w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych wprowadzono strategie zaangażowania i plany działań eskalacyjnych związane ze zrównoważonym rozwojem jako dobrowolny element produktów wspierających transformację. Jest to pozytywny krok w kierunku uznania roli zarządzania jako siły napędowej rzeczywistych zmian. Zwłaszcza w przypadku kategorii inwestycji w transformację elementy te są czynnikami decydującymi o wiarygodności i zdolności do osiągnięcia wymiernych wyników transformacji. W kontekście przeglądu tego rozporządzenia wiele zainteresowanych podmiotów podkreśliło jednak, że należy jeszcze bardziej zwiększyć znaczenie zarządzania 9 . W podstawowych kategoriach zrównoważonego rozwoju i ESG aspekt zarządzania jest relatywnie mało obecny, a proponowane ograniczenia dotyczące ujawniania informacji na poziomie podmiotu pozostawiają lukę w zakresie praktyk zarządzania, mimo że takie strategie często realizowane są na tym poziomie.
3.14. Dlatego możliwe do wykazania praktyki zarządzania, takie jak strategie zaangażowania związane ze zrównoważonym rozwojem i plany działań eskalacyjnych, powinny stać się obowiązkowymi kryteriami dla produktów wspierających transformację. Wymogi powinny gwarantować, że działania w zakresie zarządzania obejmują znaczną część portfela, zapewniając w ten sposób zarówno istotne, jak i systemowe skutki. Wprowadzenie obowiązkowych kryteriów zarządzania poprawiłoby porównywalność produktów wspierających transformację, zwiększyłoby skuteczność nadzoru i wzmocniło zaufanie rynku do oznakowań transformacji. Pozostawienie pełnej dobrowolności w zakresie zarządzania może przywrócić ten sam stan niejasności i fragmentacji, któremu zmiana rozporządzenia ma przecież zaradzić. Kryteria związane z zarządzaniem należy również uznać za dobrowolny dodatek w ramach kategorii zrównoważonego rozwoju i kategorii podstaw ESG. Ponadto zgodnie z zaleceniem 2.3 niniejszej opinii, praktyki w zakresie zarządzania powinny znaleźć odzwierciedlenie w obowiązkowym ujawnianiu informacji na poziomie podmiotu. EKES uważa, że trzeba zaznaczyć, iż wymóg posiadania podstawowych zdolności w zakresie zarządzania nie oznacza konieczności podejmowania działań wymagających dużych nakładów lub ciągłego zaangażowania. Wymóg ten ustanawia natomiast minimalny standard zarządzania, porównywalny z zarządzaniem ryzykiem lub zgodnością z przepisami.
Argumenty na poparcie zalecenia 2.7
3.15. We wniosku proponuje się skreślenie art. 2 ust. 12 lit. a) rozporządzenia w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych, a tym samym usunięcie zarządzanych portfeli z definicji produktu finansowego. Chociaż podejście to wynika z chęci rozwiązania problemu powielania i pokrywania się z wymogami dotyczącymi oświadczenia o odpowiedniości określonymi w MiFID II 10 , taka zmiana definicji produktów finansowych spowodowałaby również wyłączenie zarządzanych portfeli z systemu kategoryzacji określonego w rozporządzeniu w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych. Zważywszy, że wielu dużych inwestorów instytucjonalnych, w tym fundusze emerytalne, inwestuje głównie poprzez dyskrecjonalne zarządzanie portfelem, wyłączenie ich z zakresu stosowania rozporządzenia w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych oznaczałoby, że znaczna część kapitału nie byłaby już objęta tym rozporządzeniem. Chociaż w art. 9a wprowadzono opcjonalne ścieżki zarządzania portfelem w nawiązujące lub dostosowujące się do kategorii określonych w tym rozporządzeniu, formalne włączenie do definicji zawartej w tym rozporządzeniu stwarza podstawowe oczekiwania, że dobrowolne systemy nie mogą być w pełni powielane. Gdy uczestnictwo jest dobrowolne, stosowanie zasad może być nierównomierne, porównywalność między portfelami ograniczona, a skuteczność nadzoru osłabiona. W rezultacie doradcy finansowi stają w obliczu większej złożoności operacyjnej, dopasowywanie preferencji staje się mniej spójne w praktyce, a preferencje w zakresie zrównoważonego rozwoju lub transformacji mogą ulec osłabieniu w momencie dystrybucji. Istnieje również ryzyko, że preferencje w zakresie zrównoważonego rozwoju staną się tak złożone, że mogą zostać osłabione lub całkowicie zarzucone. Utrzymanie zarządzanych portfeli w definicji produktów finansowych, przy jednoczesnym zwolnieniu ich z wymogów dotyczących ujawniania informacji przed zawarciem umowy i informacji okresowych, zmniejszyłoby obciążenia operacyjne bez wyłączania kluczowych kanałów inwestycyjnych. W szerszym ujęciu zapewnienie spójności między kategoryzacją produktów określoną w rozporządzeniu w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych a instrumentami wykorzystywanymi do uzyskania zgodności z preferencjami w zakresie zrównoważonego rozwoju określonych w MiFID II zmniejszyłoby niepewność prawa i sprzyjałoby równym warunkom działania w odniesieniu do wszystkich produktów inwestycyjnych, w tym produktów dystrybuowanych wśród inwestorów detalicznych.
Argumenty na poparcie zalecenia 2.8
3.16. We wniosku wprowadza się dodatkową warstwę ujawniania informacji, która w kategoriach produktów wspierających transformację i zrównoważony rozwój umożliwia wykazanie inwestowania społecznego. Podejście to przyjmuje się z zadowoleniem i należy je utrzymać.
3.17. EKES docenia różnorodność i złożoność praktyk inwestowania społecznego, a tym samym wyzwanie, jakim jest opracowanie ustalonej definicji lub kryteriów. Jednocześnie nadmierna elastyczność w tym obszarze może umożliwić stosowanie marketingu pseudospołecznego, co również podkreśla Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA), który w związku z tym zaapelował o opracowanie jaśniejszych definicji i wytycznych dotyczących pojęcia "zaangażowania społecznego" ("impact") 11 . Dlatego Komitet zaleca, by na kolejnych etapach w większym stopniu rozważyć, jak można lepiej zapewnić wiarygodność, np. poprzez negatywną definicję inwestowania społecznego lub bardziej rygorystyczne zabezpieczenia dotyczące ujawniania informacji.
Argumenty na poparcie zalecenia 2.9
3.18. W art. 7 ust. 2 zaproponowanym w zmienionym rozporządzeniu w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych określono warunki, na jakich produkty finansowe mogą kwalifikować się jako produkty wspierające transformację. Obecny wniosek, w szczególności lit. c), nie jest jednak wystarczająco rygorystyczny. Umożliwiając kwalifikowanie produktów na podstawie "wiarygodnego planu transformacji w odniesieniu do co najmniej jednego czynnika zrównoważonego rozwoju", stwarza się ryzyko dopuszczenia włączenia planów transformacji, które są niekompletne, niejasno sformułowane lub nie są naprawdę dostosowane do transformacji. To może prowadzić do niejasnej strefy kwalifikowalności, w której produkty mogą być oznaczane jako ukierunkowane na transformację, mimo że są inwestowane w przedsiębiorstwa lub działania pozostające daleko od ścieżek dostosowanych do porozumienia paryskiego lub ścieżek transformacji społecznej, co podważa wiarygodność kategorii inwestycji w transformację. Wzmocnienie tych kryteriów zwiększyłoby integralność i zaufanie inwestorów, a jednocześnie nadal umożliwiłoby elastyczność dzięki innym ścieżkom kwalifikowalności na podstawie art. 7, w tym inwestycjom w działalność gospodarczą zgodną z systematyką, o której mowa w lit. b).
3.19. Ponadto uważamy, że do ram rozporządzenia w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych należy oprócz celów klimatycznych i środowiskowych dodać także cele społeczne. EKES zaznaczył już ten postulat w odniesieniu do globalnych ram prawnych dotyczących zrównoważonego finansowania i ich systematyki 12 . Kryteria kwalifikowalności dla kategorii inwestycji w transformację powinny zatem przewidywać wybór zarówno celów środowiskowych, jak i społecznych.
Argumenty na poparcie zalecenia 2.10
3.20. Zmiana rozporządzenia w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych, wraz z szerszymi zmianami unijnych ram zrównoważonego finansowania, wymaga większej spójności polityki, a dostępność i porównywalność danych stają się głównymi wyzwaniami, z którymi należy się zmierzyć. Przykładowo zmiany w CSRD i dyrektywie w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju ograniczają informacje dotyczące planów transformacji niezbędnych na potrzeby rozporządzenia w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych. Z kolei zniesienie informacji sektorowych ujawnianych na podstawie europejskich standardów sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju zwiększa zależność od rozporządzenia w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych pod względem dostarczania takich informacji przydatnych w podejmowaniu decyzji. Pełne dostosowanie i ponowne wykorzystanie danych we wszystkich instrumentach ustawodawczych jest również zasadnicze dla osiągnięcia celów Komisji w zakresie zmniejszenia obciążeń administracyjnych, w szczególności dla mniejszych uczestników rynku, którzy w większym stopniu polegają na zewnętrznych dostawcach danych. W związku z tym EKES podkreśla znaczenie:
- pełnego dostosowania rozporządzenia w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych do końcowego aktu delegowanego dotyczącego CSRD, w tym stosowania identycznych punktów danych i spójnego brzmienia;
- spójności między wskaźnikami poziomu 2 a europejskimi standardami sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju;
- stosowania podejścia opartego na podwójnej istotności w odniesieniu do ujawniania informacji na poziomie produktu, zgodnie z logiką CSRD;
- zapewnienia dostępności odpowiednich i przydatnych do podejmowania decyzji wskaźników w ramach dobrowolnego standardu sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju dla nienotowanych MŚP (VSME);
- dostosowania do rozporządzenia o wskaźnikach referencyjnych, aby zachować spójność z minimalnymi kryteriami i wyłączeniami zaproponowanymi w rozporządzeniu w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych 2.0, w tym z kryteriami i wyłączeniami związanymi z nowymi projektami dotyczącymi paliw kopalnych;
- zaostrzonych wymogów dotyczących przejrzystości i wiarygodności danych dla dostawców usług w zakresie danych ESG, ponieważ zmiany w CSRD prawdopodobnie zwiększą zależność uczestników rynku finansowego od danych od stron trzecich. Natomiast w rozporządzeniu w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych 2.0 proponuje się zwiększenie przejrzystości w odniesieniu do szacunków i metod.
Bruksela, dnia 18 marca 2026 r.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.3228 |
| Rodzaj: | opinia |
| Tytuł: | Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/2088 w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych (SFDR) i rozporządzenie (UE) nr 1286/2014 w sprawie dokumentów zawierających kluczowe informacje, dotyczących detalicznych produktów zbiorowego inwestowania i ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych (PRIIP), oraz uchylającego rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2022/1288 (COM(2025) 841 final - 2025/0361(COD)) |
| Data aktu: | 2026-07-02 |
| Data ogłoszenia: | 2026-07-02 |