Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia europejskich portfeli biznesowych (COM(2025) 838 final - 2025/0358 (COD))
Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-SpołecznegoWniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia europejskich portfeli biznesowych
(C/2026/3226)
(Dz.U.UE C z dnia 2 lipca 2026 r.)
Sprawozdawca: Philip VON BROCKDORFF
| Procedura ustawodawcza | EU Law Tracker |
| Wniosek o konsultację | Parlament Europejski, 5.12.2025 Rada Unii Europejskiej, 19.1.2026 |
| Podstawa prawna | Art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej |
| Dokument Komisji Europejskiej | COM(2025) 838 final - 2025/0358 (COD) |
| Odpowiednie cele zrównoważonego rozwoju | Cel 9 |
| Sekcja odpowiedzialna | Sekcja Jednolitego Rynku, Produkcji i Konsumpcji |
| Data przyjęcia przez sekcję | 11.2.2026 |
| Data przyjęcia na sesji plenarnej | 18.3.2026 |
| Sesja plenarna nr | 604 |
| Wynik głosowania (za/przeciw/wstrzymało się) | 190/2/3 |
1. ZALECENIA
Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES):
1.1. Podkreśla potrzebę zapewnienia zgodności między europejskim portfelem biznesowym a rzeczywistymi potrzebami biznesowymi w sposób wykraczający poza uproszczenie.
1.2. Apeluje o bardziej zharmonizowane dopasowywanie tożsamości oraz bardziej zharmonizowane struktury upoważnień, a także o wyraźne rozróżnienie między portfelem tożsamości cyfrowej a portfelem biznesowym dzięki określeniu ich odpowiednich ról, zakresu regulacyjnego i interakcji z przepisami sektorowymi.
1.3. Podkreśla, że należy zapewnić bezpieczeństwo i rozliczalność, a także jasną komunikację i wiarygodność.
1.4. Apeluje o międzynarodową operacyjność europejskiego portfela biznesowego.
1.5. Podkreśla, że należy zapewnić odpowiednią ochronę pracownikom odpowiedzialnym za zarządzanie europejskimi portfelami biznesowymi.
1.6. Zaleca, aby państwa członkowskie zachęcały MŚP i mikroprzedsiębiorstwa do korzystania z europejskiego portfela biznesowego.
1.7. Kładzie nacisk na zapewnienie poprawności prawnej tłumaczeń nazewnictwa opisującego rodzaj struktury organizacyjnej przedsiębiorstwa lub stowarzyszenia, które mogą być bardzo specyficzne na szczeblu krajowym.
2. NOTY WYJAŚNIAJĄCE
Argumenty na poparcie zalecenia 1.1
2.1. Brak zharmonizowanego podejścia w UE ogranicza skuteczność jednolitego rynku cyfrowego. Zniechęca do automatyzacji, podważa zaufanie do wymiany transgranicznej i spowalnia transakcje zarówno w relacjach B2G, jak i B2B. Ten problem wpływa nie tylko na sprawozdawczość regulacyjną, lecz również na procesy rejestracji dostawców, należytej staranności oraz udzielania licencji. Są to dziedziny, w których skuteczna, zaufana i prawnie uznana interakcja cyfrowa jest coraz bardziej nieodzowna dla działalności biznesowej.
2.2. Proponowany europejski portfel biznesowy mógłby przyczynić się do rozwiązania tych problemów dzięki wprowadzeniu prawnie uznanego, interoperacyjnego i dopasowanego do podmiotów gospodarczych rozwiązania w zakresie tożsamości. Poprawiłby również pewność prawa w odniesieniu do transakcji oraz świadczenie usług intelektualnych lub komercyjnych. Jednak aby był skuteczny, musi zaradzać trudnościom zarówno na płaszczyźnie prawnej, jak i technicznej i zostać wprowadzony w sposób zapewniający powszechne przyjęcie oraz jasność prawa we wszystkich państwach członkowskich. Być może należałoby potraktować wprowadzenie europejskiego portfela biznesowego jako proces bardziej długofalowy poprzez przygotowanie rozwiązań wymaganych dla relacji B2G i B2B w sensie technicznym, z uwzględnieniem warunków wstępnych interoperacyjności i bez uszczerbku dla prywatności. To pomogłoby również zmniejszyć potencjalne koszty związane z przyszłymi dostosowaniami i aktualizacjami w porównaniu z wprowadzeniem zmian strukturalnych w systemie na późniejszym etapie.
2.3. EKES zgadza się, że europejski portfel biznesowy i europejski portfel tożsamości cyfrowej to dwa kluczowe elementy strategii cyfrowej UE. Choć europejski portfel cyfrowy jest przeznaczony dla osób fizycznych, oba portfele mogą usprawnić operacje, zwiększyć konkurencyjność przemysłu i ułatwić przestrzeganie przepisów przedsiębiorstwom i organom sektora publicznego. Portfele powinny też ułatwiać zgodne z prawem tworzenie i zamykanie przedsiębiorstw - w ramach szerszej europejskiej strategii mającej zminimalizować wymogi administracyjne i czas potrzebny na tworzenie, przekształcanie lub zamykanie tych podmiotów prawnych.
2.4. Wyjaśnienie związku między proponowanym europejskim portfelem biznesowym a istniejącym europejskim portfelem tożsamości cyfrowej ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia harmonijnego funkcjonowania obu instrumentów. W myśl pierwotnych ram prawnych eIDAS ich zakresem stosowania objęte są zarówno osoby fizyczne, jak i podmioty prawne. Europejski portfel biznesowy jest zatem pomyślany jako mechanizm uzupełniający portfel tożsamości cyfrowej i oferuje funkcje dostosowane konkretnie do potrzeb podmiotów gospodarczych. Wniosek zawęża funkcje tego portfela i wprowadza jednoznaczne rozróżnienie, dzięki czemu wytyczy wyraźną granicę między rozwiązaniami w zakresie tożsamości dla osób fizycznych a specjalnymi narzędziami dla przedsiębiorstw, co jest niezbędne z uwagi na fakt, że pomimo podobieństw w funkcjach technicznych portfele te są przeznaczone dla różnych użytkowników i odmienne są powody ich użycia.
2.5. Przy opracowywaniu europejskiego portfela biznesowego należy wziąć pod uwagę doświadczenia, które odzwierciedlają potrzeby operacyjne przedsiębiorstw oraz wnoszą największą wartość dodaną. Obejmuje to zdolność cyfrowego udowadniania tożsamości osoby prawnej, udostępniania zweryfikowanych danych uwierzytelniających, poświadczeń i upoważnień, a także wywiązywania się ze zobowiązań prawnych w kontekście transgranicznym. Należy priorytetowo potraktować funkcje takie jak rejestracja, udzielanie licencji, ujawnianie informacji o ryzykach środowiskowych, społecznych i z zakresu ładu korporacyjnego oraz zamówienia publiczne - wszystkie z nich wymagają zaufanej wymiany tożsamości i danych. Konieczne jest również zmaksymalizowanie wartości dodanej portfela i jego wykorzystania, a jednocześnie zminimalizowanie obowiązków sprawozdawczych.
Argumenty na poparcie zalecenia 1.2
2.6. Aby zagwarantować pewność prawa, europejski portfel biznesowy powinien opierać się na transgranicznym dopasowywaniu tożsamości w przypadku wszystkich podmiotów prawnych i osób aktywnych zawodowo (niezależnie od tego, czy są to samozatrudnieni czy pracownicy delegowani). Trzeba w tym celu wykorzystać istniejące rejestry i rozwiązania, by zapewnić elastyczność oraz uniknąć dublowania działań. Jednocześnie należy unikać ryzyka nadmiernej regulacji i dodatkowych kosztów dla MŚP i osób samozatrudnionych. EKES jest również zdania, że preferowane byłoby wspólne podejście umożliwiające wyznaczanie upoważnionych przedstawicieli przy jednoczesnym zachowaniu elastyczności i przyznawaniu im jasno określonych zakresów uprawnień (w przypadku istnienia luk można by rozważyć proporcjonalne kryteria minimalne, z uwzględnieniem specyfiki krajowej i wszelkich obciążeń administracyjnych). W przypadku gdy istniejące rejestry krajowe są niekompletne lub rozdrobnione, należy ustanowić minimalne kryteria wydawania danych uwierzytelniających w celu zapewnienia pokrycia pełnego zakresu działalności gospodarczej.
2.7. Komitet zgadza się, że organy krajowe powinny być zobowiązane zarówno do wydawania, jak i do akceptowania podpisywanych cyfrowo, nadających się do odczytu maszynowego danych uwierzytelniających w ramach swoich kompetencji, tak jak w przypadku licencji, zezwoleń, świadectw, wyciągów z rejestrów itp. Wymaga to jednak jasnych zasad określających sposób wydawania, przechowywania i wykorzystywania tych danych uwierzytelniających, ponieważ powszechna dostępność zaufanych danych uwierzytelniających sektora publicznego będzie miała zasadnicze znaczenie dla zachęcenia sektora prywatnego do przyjęcia portfeli.
2.8. EKES zachęca również, by - przy jednoczesnym zminimalizowaniu dodatkowych kosztów dla przedsiębiorstw - ustanowić ogólnoeuropejski mechanizm umożliwiający właściwym organom potwierdzenie, które organizacje (banki, świadczeniodawcy opieki zdrowotnej lub jednostki akredytujące) są upoważnione do wydawania specyficznych dla danego sektora danych uwierzytelniających. Zapewni to możliwość weryfikacji danych na szczeblu transgranicznym, a także zachowanie nadzoru sektorowego.
Argumenty na poparcie zalecenia 1.3
2.9. Istotne jest, aby europejski portfel biznesowy obsługiwał różne modele wdrażania - w tym rozwiązania mobilne, zintegrowane z przedsiębiorstwami i oparte na chmurze obliczeniowej - oraz umożliwiał udział właściwych dostawców publicznych i prywatnych.
2.10. Specyfikacje techniczne powinny opierać się na otwartych, interoperacyjnych normach, aby ułatwić integrację z istniejącymi systemami biznesowymi, w szczególności w przypadku MŚP. W związku z tym EKES odnotowuje, że w proponowanych ramach regulacyjnych unika się narzucania architektury czy formatów i zamiast tego skupia się na skutkach prawnych i interoperacyjności.
2.11. EKES jest zdania, że proponowane rozporządzenie powinno w większym stopniu koncentrować się na weryfikowalnych danych uwierzytelniających, a nie na projekcie czy wdrażaniu portfeli. Umożliwi to dostawcom portfeli - niezależnie od tego, czy będą to aplikacje, narzędzia dla przedsiębiorstw czy usługi w chmurze - konkurowanie pod względem użyteczności, innowacji i funkcji bez ograniczeń wynikających z nadmiernie sztywnych wymogów regulacyjnych. Byłoby to korzystne dla konkurencji i innowacji w przedsiębiorstwach.
Argumenty na poparcie zalecenia 1.4
2.12. Europejski portfel biznesowy musi oczywiście zawierać odpowiednie zabezpieczenia, które będą zapobiegać oszustwom, zapewniać integralność danych i umożliwiać identyfikowalność. Standardowymi funkcjami powinny być mechanizmy uwierzytelniania, kontrole dostępu i ścieżki audytu. EKES odnotowuje, że zgodnie z zasadą rozliczalności musi być możliwe przypisywanie danych uwierzytelniających i czynności przedstawicielom prawnym, i pochwala oparte na analizie ryzyka, zaproponowane w prawodawstwie podejście do wdrażania, w myśl którego wymogi dotyczące zabezpieczenia oraz weryfikacji na szczeblu UE są ograniczone do minimum.
2.13. Europejski portfel biznesowy rozszerza ekosystem zaufania w szerszych ramach tożsamości cyfrowej i ma przyczynić się do dalszego podnoszenia poziomu zaufania na jednolitym rynku cyfrowym. Zaufanie do bezpieczeństwa systemu i zarządzania nim ma zasadnicze znaczenie dla jego upowszechnienia się i długoterminowej wiarygodności. Jasna komunikacja i przejrzystość zmniejszają niepewność, wspierają prawidłowe stosowanie we wszystkich państwach członkowskich i zachęcają podmioty gospodarcze do uczestnictwa, zwłaszcza jeśli otrzymują one wsparcie techniczne i praktyczne przykłady. Opracowanie portfela z wykorzystaniem technologii UE oraz przez dostawców unijnego ekosystemu informatycznego zminimalizowałoby ryzyka dla bezpieczeństwa, w tym ryzyko związane z kontrolą lub wpływem państw trzecich, gdyż spełnione zostałyby wszystkie unijne i krajowe normy cyberbezpieczeństwa oraz zapewniona zostałaby poufność, integralność, autentyczność, dostępność i interoperacyjność usług związanych z portfelem.
Argumenty na poparcie zalecenia 1.5
2.14. Komitet jest zdania, że europejski portfel biznesowy powinien także być skonstruowany w taki sposób, by móc funkcjonować poza jednolitym rynkiem - zgodnie z ramami międzynarodowymi, lecz jednoczenie w środowisku, które jest odporne i dostosowane do przyszłych wyzwań. Europejskie przedsiębiorstwa działają również w skali globalnej i potrzebują rozwiązań, dzięki którym interoperacyjność z systemami państw trzecich będzie bezpieczna. Do zapewnienia długoterminowej adekwatności i przydatności niezbędna jest kompatybilność z globalnymi identyfikatorami (np. LEI - identyfikator podmiotu prawnego), ze znormalizowanymi interoperacyjnymi formatami danych oraz z uznanymi w skali międzynarodowej danymi uwierzytelniającymi.
Argumenty na poparcie zalecenia 1.6
2.15. Chociaż europejski portfel biznesowy formalnie jest skierowany do podmiotów gospodarczych i organów publicznych, w praktyce będzie obsługiwany przez pracownice i pracowników działających w imieniu przedsiębiorstw i podmiotów państwowych. Uzasadnione jest zatem zadbanie o to, aby w głównych inicjatywach cyfryzacyjnych, które mają wpływ na organizację pracy, zakres obowiązków i umiejętności, uwzględniono również wymiar ludzki.
2.16. Europejski portfel biznesowy ma zautomatyzować procesy administracyjne i procesy zapewniania zgodności, w związku z czym oczekuje się, że doprowadzi on do zmiany opisu stanowiska pracy osób, którym powierzono jego obsługiwanie. Należy to uwzględnić w trakcie przechodzenia na nowe narzędzie.
Argumenty na poparcie zalecenia 1.7
2.17. Chociaż EKES zgadza się, że europejski portfel biznesowy powinien zostać wprowadzony dla przedsiębiorstw na zasadzie dobrowolności (podmioty państwowe będą zobowiązane do akceptowania jego podstawowych funkcji), aby zachęcić do jego przyjmowania (co ma zwiększyć efektywność interakcji transgranicznych, zwłaszcza w przypadku MŚP), państwa członkowskie powinny przewidzieć zachęty podatkowe, aby sprawić, by europejski portfel biznesowy był powszechnie przyjmowany i ostatecznie stał się normą zaufanych interakcji cyfrowych - dzięki uproszczeniu przestrzegania przepisów i zmniejszeniu obciążeń administracyjnych, a jednocześnie oferowaniu oszczędności kosztów i przewagi konkurencyjnej.
2.18. Oczekuje się, że to wykorzystanie w sposób naturalny będzie rosło, w miarę jak przedsiębiorstwa będą poznawać płynące z niego korzyści, a europejski portfel biznesowy będzie stawać się normą bezpiecznych, prawnie uznanych interakcji cyfrowych w całej UE.
Argumenty na poparcie zalecenia 1.8
2.19. Europa oferuje przedsiębiorstwom różnorodne struktury prawne, a z każdą z nich wiąże się określony zestaw korzyści i uregulowań. Dlatego każdą z nich należy wziąć pod uwagę przy przyjmowaniu europejskiego portfela biznesowego.
3. PROPONOWANE ZMIANY DO WNIOSKU USTAWODAWCZEGO KOMISJI EUROPEJSKIEJ
Poprawka 1
powiązana z zaleceniem 1.4.
| Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską | Poprawka EKES-u |
| Artykuł 7 Wymogi dotyczące dostawców europejskich portfeli biznesowych i spoczywające na nich obowiązki [..] 6. Dostawcy europejskich portfeli biznesowych: a) [...] b) zapewniają, aby właściciele europejskich portfeli biznesowych byli informowani w jasny, przyjazny dla użytkownika, zwięzły i przystępny sposób o warunkach korzystania z europejskiego portfela biznesowego, w tym o zakresie i ograniczeniach podstawowych i dodatkowych funkcji, normach cyberbezpieczeństwa oraz prawach właściciela europejskiego portfela biznesowego w odniesieniu do przenoszenia danych, dochodzenia roszczeń i zakończenia świadczenia usług; | Artykuł 7 Wymogi dotyczące dostawców europejskich portfeli biznesowych i spoczywające na nich obowiązki [..] 6. Dostawcy europejskich portfeli biznesowych: a) [...] b) zapewniają, aby właściciele europejskich portfeli biznesowych byli informowani w jasny, przyjazny dla użytkownika, zwięzły i przystępny sposób o warunkach korzystania z europejskiego portfela biznesowego oraz o wszelkich zmianach w nich, w tym o zakresie i ograniczeniach podstawowych i dodatkowych funkcji, normach cyberbezpieczeństwa oraz prawach właściciela europejskiego portfela biznesowego w odniesieniu do przenoszenia danych, dochodzenia roszczeń i zakończenia świadczenia usług; |
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.3226 |
| Rodzaj: | opinia |
| Tytuł: | Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia europejskich portfeli biznesowych (COM(2025) 838 final - 2025/0358 (COD)) |
| Data aktu: | 2026-07-02 |
| Data ogłoszenia: | 2026-07-02 |