Konkluzje Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie w sprawie turystyki sportowej jako czynnika zrównoważonego rozwoju
Konkluzje Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie w sprawie turystyki sportowej jako czynnika zrównoważonego rozwoju(C/2026/3012)
PRZYWOŁUJĄC:
1. Artykuł 6 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), który przyznaje Unii Europejskiej kompetencje do prowadzenia działań w dziedzinie sportu w celu wspierania, koordynowania lub uzupełniania działań państw członkowskich, art. 165 TFUE, zgodnie z którym Unia przyczynia się do wspierania europejskich przedsięwzięć w zakresie sportu, uwzględniając jego szczególny charakter, jego struktury oparte na zasadzie dobrowolności oraz uwzględniając jego funkcję społeczną i edukacyjną, a także art. 195 TFUE, który stanowi, że Unia uzupełnia działania państw członkowskich w sektorze turystycznym, w szczególności przez wspieranie konkurencyjności przedsiębiorstw Unii w tym sektorze oraz zachęcanie do tworzenia korzystnego środowiska dla ich rozwoju.
2. Plan prac Unii Europejskiej w dziedzinie sportu na lata 2024-2027 1 , w którego celach przewodnich określono strategiczne ramy współpracy na szczeblu Unii w dziedzinie sportu, aby propagować "poprzez współpracę międzysektorową - wiedzę na temat turystyki sportowej, która może odegrać kluczową rolę dla zrównoważonego rozwoju tego sektora i budowania jego odporności".
3. Kontekst polityczny przedstawiony w załączniku do niniejszych konkluzji.
PODKREŚLAJĄC, ŻE:
4. Do celów niniejszych konkluzji turystyka sportowa odnosi się do działalności turystycznej, w ramach której podróż jest motywowana uczestnictwem w sporcie lub aktywności fizycznej bądź w imprezach sportowych, zawodach lub atrakcjach sportowych, także w charakterze widza.
5. Turystyka sportowa łączy ekonomiczną witalność turystyki ze społeczną, kulturową i prozdrowotną wartością sportu oraz może służyć jako strategiczne narzędzie zrównoważonego i długoterminowego rozwoju lokalnego i regionalnego. Planowana w sposób odpowiedzialny i proporcjonalny może wspierać spójność terytorialną, wysokiej jakości zatrudnienie, ochronę dziedzictwa kulturowego i odporność ośrodków turystycznych, a jednocześnie przynosić trwałe korzyści gospodarcze, społeczne i środowiskowe społecznościom lokalnym, w tym poprzez imprezy sportowe, które mogą zwiększyć uczestnictwo w sporcie, wzmocnić tożsamość społeczności i zwiększyć rozpoznawalność regionów przyjmujących.
6. W tym kontekście zrównoważony rozwój jest rozumiany jako zasada przewodnia, która zapewnia uwzględnienie w długoterminowej perspektywie aspektów środowiskowych, społecznych i gospodarczych przy opracowywaniu polityk publicznych i praktyk oraz w działalności gospodarczej.
7. Zrównoważona turystyka sportowa wymaga, aby działalność z nią związana była zgodna z celami w zakresie ochrony środowiska i klimatu, a jednocześnie przynosiła długotrwałe korzyści odwiedzającym i społecznościom lokalnym. Działalność związaną z turystyką sportową należy rozwijać zgodnie z oenzetowskimi celami zrównoważonego rozwoju, zapewniając równowagę między odpowiedzialnością społeczną a środowiskową, a także rentowność.
8. Oferując możliwości uczestnictwa i wymiany, turystyka sportowa może promować podstawowe wartości Unii, wzmacniać spójność społeczną i wspierać niedyskryminację.
MAJĄC ŚWIADOMOŚĆ, ŻE:
9. Na szczeblu lokalnym i regionalnym turystyka sportowa może wzmacniać ekosystemy gospodarcze poprzez wspieranie zatrudnienia, pobudzanie przedsiębiorczości i inwestycji, generowanie wartości gospodarczej dzięki wydatkom odwiedzających oraz przyczynianie się do wydłużenia sezonu turystycznego dzięki działaniom związanym ze sportem, przy jednoczesnym uwzględnieniu ochrony środowiska, celów klimatycznych i zróżnicowanego charakteru turystyki sportowej w różnych państwach członkowskich.
10. W dłuższej perspektywie turystyka ta może przyczynić się do wzmocnienia marki kierunków turystycznych i ich międzynarodowej rozpoznawalności, pozycjonując regiony i społeczności poprzez działania i wartości związane ze sportem, pod warunkiem że ruch turystyczny będzie zarządzany w sposób zrównoważony, przy jednoczesnym zwiększaniu atrakcyjności Europy jako kierunku turystyki sportowej.
11. Aktywne zaangażowanie społeczności lokalnych i odpowiednich zainteresowanych stron, w tym organizacji sportu powszechnego i lokalnych klubów sportowych, w planowanie i realizację inicjatyw w zakresie turystyki sportowej, m.in. za pośrednictwem infrastruktury zaprojektowanej w sposób zrównoważony, może pomóc zmaksymalizować pozytywne skutki, zachować lokalną kulturę i dziedzictwo oraz wzmocnić lokalną odpowiedzialność, tożsamość i odporność społeczności.
PODKREŚLAJĄC, ŻE:
12. Jeżeli turystyka sportowa jest strategicznie zaplanowana i proporcjonalna do lokalnych możliwości, może stanowić alternatywę dla niektórych modeli turystyki masowej kojarzonych z niezrównoważoną turystyką i powiązanymi z nią presją środowiskową i presją społeczną. Może ona pomóc w niwelowaniu dysproporcji terytorialnych poprzez dywersyfikację produktów turystycznych, promowanie mniej znanych kierunków turystyki oraz zachęcanie do bardziej odpowiedzialnych i zrównoważonych jej form, w tym związanych z imprezami sportowymi na małą i średnią skalę, co z czasem może zwiększyć atrakcyjność tych miejsc.
13. Jeżeli brak jest odpowiedniego zarządzania, niezrównoważone praktyki w turystyce sportowej mogą powodować presję na środowisko, przyczyniając się tym samym do zmiany klimatu i będąc poddane jej wpływowi. Jednocześnie skutki zmiany klimatu mogą wpływać nawet na zrównoważone praktyki w zakresie turystyki sportowej. Rozwój turystyki sportowej powinien zatem nadal uwzględniać ryzyka środowiskowe i być w pełni zgodny z celami Unii w zakresie neutralności klimatycznej. Należy go ponadto wspierać zintegrowanym, proporcjonalnym i zorientowanym na przyszłość planowaniem, w tym - w miarę możliwości - systematyczną oceną skutków i monitorowaniem opartym na porównywalnych i zharmonizowanych wskaźnikach, aby zwiększyć odporność kierunków turystyki sportowej.
14. Znaczną część śladu środowiskowego turystyki stanowią emisje związane z transportem. Zrównoważony rozwój turystyki sportowej wymaga planowania mobilności uwzględniającego kwestie klimatu, w tym promowania niskoemisyjnych i aktywnych form transportu, a także odpowiedniej infrastruktury i zachęt do korzystania z transportu publicznego.
15. Rozwój turystyki sportowej powinien należycie uwzględniać zrównoważone wykorzystanie zasobów naturalnych oraz ochronę środowiska lądowego, przybrzeżnego i morskiego, zwłaszcza we wrażliwych ekosystemach. W stosownych przypadkach i zgodnie z ustaleniami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi dochody generowane przez turystykę sportową mogą również przyczyniać się do ochrony środowiska, tworzenia zrównoważonej infrastruktury i długoterminowego zarządzania kierunkami turystycznymi.
16. Zwiększanie wiedzy - poprzez edukację ekologiczną i inicjatywy na rzecz budowania potencjału - wśród turystów sportowych i mieszkańców, a także wśród organizatorów i usługodawców, może przyczynić się do bardziej zrównoważonych praktyk w turystyce sportowej.
17. Współpraca między organami publicznymi, lokalnymi przedsiębiorstwami, organizacjami sportowymi, organizacjami ekologicznymi i innymi odpowiednimi zainteresowanymi stronami na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i międzynarodowym może odegrać ważną rolę w rozwoju zrównoważonej turystyki sportowej, w tym poprzez lepszą koordynację oraz wymianę wiedzy i dobrych praktyk.
18. Poprzez wspieranie interakcji społecznych i włączenia społecznego, zaufania, tworzenia sieci kontaktów i dialogu między uczestnikami z różnych środowisk turystyka sportowa może przyczynić się do promowania wzajemnego zrozumienia, równości płci, uczestnictwa osób z niepełnosprawnościami, dialogu międzykulturowego i kontaktów międzyludzkich, w tym jako narzędzie dyplomacji sportowej.
19. Turystyka sportowa może przyczynić się do osiągnięcia kilku oenzetowskich celów zrównoważonego rozwoju, w szczególności celów nr 1, 3, 5, 8, 10, 11, 12, 13, 15, 16 i 17, o ile jest rozwijana i wdrażana w sposób zrównoważony i włączający.
ZWRACAJĄ SIĘ DO PAŃSTW CZŁONKOWSKICH, BY NA ODPOWIEDNIM SZCZEBLU:
20. Rozważyły przyjęcie strategicznego i zintegrowanego podejścia do rozwoju turystyki sportowej poprzez dostosowanie polityk w zakresie sportu, turystyki i zrównoważonego rozwoju, z uwzględnieniem odpowiednich oenzetowskich celów zrównoważonego rozwoju na 2030 r.
21. Zachęcały do europejskiej, międzynarodowej i transgranicznej współpracy między organami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi za pośrednictwem istniejących programów unijnych, partnerstw regionalnych, sieci i wspólnych inicjatyw, zapewniając skoordynowane i międzysektorowe podejście, które obejmuje również partnerstwa publiczno-prywatne i dobrowolne partnerstwa sektorowe w celu promowania innowacji i długoterminowego zrównoważonego rozwoju turystyki sportowej.
22. Zbadały, w stosownych przypadkach, w ramach swoich odpowiednich kompetencji i dostępnych ram finansowych, możliwość przydzielenia odpowiednich zasobów finansowych w celu wspierania inicjatyw w zakresie zrównoważonej turystyki sportowej, w tym budowania potencjału, rozwiązań w zakresie mobilności i rozwoju infrastruktury, innowacji cyfrowych, badań naukowych i projektów współpracy transgranicznej, przy jednoczesnym zapewnieniu spójności z priorytetami Unii i istniejącymi instrumentami finansowania.
23. Rozważyły promowanie związanej ze sportem działalności turystycznej, w tym aktywnej mobilności - w miarę możliwości poprzez synergię z odpowiednimi inicjatywami Unii - by zachęcać odwiedzających i społeczności lokalne, w tym grupy i osoby niedostatecznie reprezentowane lub znajdujące się w trudnej sytuacji, do uczestnictwa w aktywności fizycznej, odnotowując, że największe korzyści zdrowotne osiąga się dzięki angażowaniu osób najmniej aktywnych fizycznie.
24. Zachęcały do zróżnicowanej turystyki sportowej jako narzędzia zrównoważonego rozwoju kierunków turystycznych i budowania marki, w tym w regionach rzadziej odwiedzanych i peryferyjnych, przy jednoczesnym promowaniu zrównoważonych rozwiązań dotyczących transportu, konektywności i dostępności oraz wspieraniu synergii z innymi alternatywnymi i specjalnymi formami turystyki, aby ograniczyć sezonowość, złagodzić presję na konkretne obszary i pomóc w zapobieganiu degradacji środowiska i zaradzeniu wyzwaniom społecznym.
25. Promowały odpowiedzialne środowiskowo praktyki w zakresie organizacji i realizacji działań związanych z turystyką sportową, traktując priorytetowo zaangażowanie społeczności lokalnych oraz uwzględniając odporność na zmianę klimatu i długoterminowy wpływ na środowisko, a także zachęcały do rozwoju i utrzymywania zrównoważonej infrastruktury i usług, przy jednoczesnym poszanowaniu chłonności środowiska i zarządzaniu ruchem turystycznym, w szczególności w przypadku podróży na duże odległości, aby uniknąć przepełnienia.
26. Wspierały inicjatywy służące podnoszeniu świadomości skierowane do odwiedzających i organizatorów, a także szkolenia w zakresie ochrony środowiska dla osób zawodowo zajmujących się turystyką sportową.
27. Rozważyły zachęcanie do badań i rozwoju wiedzy poprzez gromadzenie i wymianę danych na temat wskaźników zrównoważenia środowiskowego, społecznego i gospodarczego w turystyce sportowej, w tym tendencji rynkowych, w ramach szerszych ram monitorowania zrównoważonego rozwoju turystyki, w miarę możliwości z wykorzystaniem istniejących porównywalnych i zharmonizowanych wskaźników. Powinno to stanowić wkład w oparty na dowodach proces decyzyjny i wspierać monitorowanie polityk publicznych w miarę upływu czasu.
28. W stosownych przypadkach i zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami o ochronie danych i normami etycznymi zbadały możliwość wykorzystania narzędzi cyfrowych, w tym aplikacji, platform, rzeczywistości wirtualnej lub rozszerzonej oraz sztucznej inteligencji, do wspierania opartego na danych i zrównoważonego zarządzania działalnością związaną z turystyką sportową i kierunkami turystycznymi, w tym do monitorowania przepływu odwiedzających i oceny skutków, przy jednoczesnym uwzględnieniu kosztów środowiskowych wiążących się z takimi rozwiązaniami, w szczególności pod względem zużycia energii i wody.
WZYWA KOMISJĘ EUROPEJSKĄ, BY W RAMACH SWOICH OBSZARÓW KOMPETENCJI:
29. Wspierała wymianę informacji, dobrych praktyk i wiedzy między państwami członkowskimi i odpowiednimi zainteresowanymi stronami na temat zrównoważonego rozwoju turystyki sportowej, w tym za pośrednictwem ustrukturyzowanych platform i istniejących inicjatyw, oraz promowała zrozumienie stosowania przepisów dotyczących pomocy państwa.
30. Zapewniała wytyczne dotyczące odpowiednich unijnych programów finansowania, takich jak m.in. Erasmus+, w celu wspierania zrównoważonych, sprzyjających włączeniu społecznemu i innowacyjnych inicjatyw w zakresie turystyki sportowej, w tym inicjatyw promujących współpracę transgraniczną.
31. Zachęcała, w stosownych przypadkach, do badań i gromadzenia danych związanych z turystyką sportową, w tym do opracowywania i stosowania zharmonizowanych metodologii i statystyk, takich jak rachunki satelitarne turystyki, rachunki satelitarne sportu, europejska przestrzeń danych dotyczących turystyki i unijna tablica wskaźników turystyki, bez tworzenia równoległych lub fragmentarycznych systemów statystycznych.
32. Zbadała rolę turystyki sportowej w kontekście strategii UE na rzecz zrównoważonej turystyki.
ZWRACAJĄ SIĘ DO RUCHU SPORTOWEGO I ZAINTERESOWANYCH STRON W DZIEDZINIE TURYSTYKI SPORTOWEJ, Z UWZGLĘDNIENIEM ICH ZAKRESÓW ODPOWIEDZIALNOŚCI I AUTONOMII SPORTU, BY:
33. Rozważyły angażowanie się w długoterminowe i ustrukturyzowane partnerstwa i współpracę, w tym partnerstwa transgraniczne i publiczno-prywatne, w celu opracowania zrównoważonych usług i projektów w zakresie turystyki sportowej oraz wniesienia wkładu w odpowiednie inicjatywy Unii promujące uczestnictwo, zrównoważony rozwój i innowacje w sporcie.
34. Propagowały wolontariat, zaangażowanie społeczności i włączenie społeczne w ramach działań i wydarzeń związanych z turystyką sportową oraz poprzez te działania i wydarzenia.
35. Wspierały odpowiedzialne pod względem środowiskowym i sprzyjające włączeniu społecznemu praktyki w zakresie planowania i organizacji działań i imprez związanych z turystyką sportową, w tym opracowanie i wdrożenie planu zrównoważonej mobilności obejmującego udogodnienia transportowe.
36. Włączyły kwestie zrównoważonego rozwoju, w tym zrównoważone rozwiązania transportowe, kwestie dostępności i odpowiedzialności społecznej do marketingu turystyki sportowej, w tym za pomocą narzędzi cyfrowych i promowania wydarzeń pozasezonowych i regionalnych, aby wspierać wyważony rozwój terytorialny, wysokiej jakości zatrudnienie, ochronę dziedzictwa kulturowego i długoterminową odporność kierunków turystycznych.
37. Przyczyniały się, w stosownych przypadkach, do gromadzenia danych, badań i wymiany wiedzy, by wspierać kształtowanie polityki opartej na dowodach i ciągłe doskonalenie zrównoważonych praktyk w turystyce sportowej.
38. Zachęcały organizacje sportowe do przyłączenia się do zielonego manifestu sportowego w ramach inicjatywy SHARE 2.0 oraz do współpracy na rzecz bardziej odpowiedzialnej środowiskowo i zrównoważonej turystyki sportowej, w tym poprzez szersze upowszechnianie dobrych praktyk.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.3012 |
| Rodzaj: | informacja |
| Tytuł: | Konkluzje Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie w sprawie turystyki sportowej jako czynnika zrównoważonego rozwoju |
| Data aktu: | 2026-06-01 |
| Data ogłoszenia: | 2026-06-01 |