Sprawa C-521/21, Rzecznik Praw Obywatelskich (Wyłączenie sędziego sądu powszechnego): Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 24 marca 2026 r. - MJ v. AA
Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 24 marca 2026 r. (wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu - Polska) - MJ/AA
(Odesłanie prejudycjalne - Państwo prawne - Skuteczna ochrona prawna w dziedzinach objętych prawem Unii - Niezawisłość sędziowska - Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE - Artykuł 47 akapit drugi Karty praw podstawowych Unii Europejskiej - Uregulowania i orzecznictwo krajowe zakazujące kwestionowania przez sądy krajowe umocowania sądów oraz organów konstytucyjnych lub ustalania lub oceny zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości - Ciążący na sądzie, któremu przedstawiono wniosek o wyłączenie innego sędziego, obowiązek zbadania poszanowania wymogu "sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy" - Powołanie sędziów sądów powszechnych w Polsce - Brak niezależności Krajowej Rady Sądownictwa (Polska) - Brak skutecznego środka zaskarżenia dla kandydatów na dane stanowisko sędziowskie - Sędzia niebędący "niezawisłym i bezstronnym sądem ustanowionym uprzednio na mocy ustawy" - Możliwość wyłączenia sędziego ze składu orzekającego)
Język postępowania: polski
(C/2026/2849)
(Dz.U.UE C z dnia 8 czerwca 2026 r.)
Sąd odsyłający
Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu
Strony w postępowaniu głównym
Strona inicjująca postępowanie przed sądem odsyłającym: MJ
Druga strona postępowania: AA
przy udziale: Rzecznika Praw Obywatelskich, Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu
Sentencja
1) Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE, art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz zasadę pierwszeństwa prawa Unii
należy interpretować w ten sposób, że:
stoją one na przeszkodzie uregulowaniom państwa członkowskiego i orzecznictwu sądu konstytucyjnego tego państwa, dokonującemu wykładni tych uregulowań, które przyznają określonemu organowi wyłączną kompetencję do orzekania w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu okoliczności jego powołania, pozbawiając jednocześnie ten organ możliwości rozpoznania takiego wniosku, jeżeli podważono w nim zgodność z prawem procedury powołania tego sędziego. Sąd krajowy, do którego wpłynął taki wniosek o wyłączenie, powinien odstąpić od stosowania tych uregulowań zgodnie z ich wykładnią zawartą w tym orzecznictwie i samodzielnie zbadać zgodność z prawem powołania tego sędziego, w szczególności poprzez sprawdzenie, czy sędzia ten spełnia wymóg "sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy", oraz, w razie potrzeby, poprzez postanowienie o wyłączeniu tego sędziego, jeżeli ewentualne nieprawidłowości, którymi dotknięte jest wspomniane powołanie, wiążą się z naruszeniem tego wymogu.
2) Artykuł 19 ust. 1 akapit drugi TUE i art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej
należy interpretować w ten sposób, że:
nie stoją one na przeszkodzie uznaniu za "niezawisły i bezstronny sąd" składu orzekającego, w którym zasiada jednoosobowo sędzia powołany na swoje stanowisko w wyniku procedury powołania charakteryzującej się tym, że po pierwsze, kandydatura tego sędziego została zarekomendowana przez organ, który nie daje gwarancji niezależności wystarczających do tego, by wykluczyć w przekonaniu jednostek wszelkie uzasadnione wątpliwości co
do prawidłowości procedur powoływania sędziów, w których organ ten uczestniczy, a po drugie, uczestnicy tej procedury nominacyjnej nie mieli prawa do skutecznego środka prawnego przed sądem, jeżeli nie zachodzą inne istotne okoliczności dotyczące kontekstu tego postępowania, które miałyby taki charakter i wagę, że rozpatrywane łącznie mogłyby podważyć niezawisłość lub bezstronność wspomnianego sędziego.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.2849 |
| Rodzaj: | wyrok |
| Tytuł: | Sprawa C-521/21, Rzecznik Praw Obywatelskich (Wyłączenie sędziego sądu powszechnego): Wyrok Trybunału (wielka izba) z dnia 24 marca 2026 r. - MJ v. AA |
| Data aktu: | 2026-03-24 |
| Data ogłoszenia: | 2026-06-08 |