Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 16 grudnia 2025 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie uruchomienia Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji dla Zwalnianych Pracowników w następstwie wniosku złożonego przez Szwecję - EGF/2025/003 SE/Northvolt (COM(2025)0621 - C10-0270/2025 - 2025/0326(BUD))
P10_TA(2025)0325Uruchomienie Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji dla Zwalnianych Pracowników: wniosek EGF/2025/003 SE/Northvolt - Szwecja Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 16 grudnia 2025 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie uruchomienia Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji dla Zwalnianych Pracowników w następstwie wniosku złożonego przez Szwecję EGF/2025/003 SE/Northvolt (COM(2025)0621 - C10-0270/2025 - 2025/0326(BUD))(C/2026/2172)
- uwzględniając wniosek Komisji przedłożony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2025)0621 - C10-0270/ 2025),
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/691 z dnia 28 kwietnia 2021 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji dla Zwalnianych Pracowników (EFG) oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1309/2013 1 ("rozporządzenie w sprawie EFG"),
- uwzględniając rozporządzenie Rady (UE, Euratom) 2020/2093 z dnia 17 grudnia 2020 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021-2027 2 , zmienione rozporządzeniem Rady (UE, Euratom) 2024/765 3 , w szczególności jego art. 8,
- uwzględniając Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 16 grudnia 2020 r. między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Europejską w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami oraz w sprawie nowych zasobów własnych, w tym również harmonogramu wprowadzania nowych zasobów własnych 4 , w szczególności jego pkt 9,
- uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Zatrudnienia i Spraw Socjalnych,
- uwzględniając sprawozdanie Komisji Budżetowej (A10-0239/2025),
A. mając na uwadze, że Unia opracowała instrumenty ustawodawcze i budżetowe w celu udzielenia dodatkowego wsparcia pracownikom dotkniętym skutkami istotnych zmian w strukturze światowego handlu lub światowego kryzysu finansowego i gospodarczego oraz z myślą o ułatwieniu im powrotu na rynek pracy; mając na uwadze, że pomoc ta przybiera postać wsparcia finansowego udzielanego pracownikom i przedsiębiorstwom, dla których pracowali;
B. mając na uwadze, że Szwecja złożyła wniosek EGF/2025/003 SE/Northvolt o wkład finansowy z Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji (EFG) w związku z 6 486 zwolnieniami 5 w sektorze gospodarki zaklasyfikowanym do działu 71 według klasyfikacji NACE Rev. 2 (Działalność w zakresie architektury i inżynierii; badania i analizy techniczne); w regionach Övre Norrland (SE33), Sztokholm (SE11) i Östra Mellansverige (SE12), przy czym 5 829 zwolnień nastąpiło w okresie odniesienia trwającym od 28 listopada 2024 r. do 28 marca 2025 r., a 657 zwolnień przed okresem odniesienia lub po nim;
C. mając na uwadze, że w okresie odniesienia, którego dotyczy wniosek, stwierdzono łącznie 5 829 zwolnień, w tym 5 561 zwolnionych pracowników, którzy zaprzestali działalności w Northvolt AB (Northvolt) i jego jednostkach zależnych 6 , oraz 268 zwolnionych pracowników u ośmiu dostawców i producentów na wcześniejszych etapach w łańcuchu dostaw Northvolt;
D. mając na uwadze, że wniosek opiera się na kryterium interwencji przewidzianym w art. 4 ust. 2 lit. a) rozporządzenia w sprawie EFG; mając na uwadze, że w przypadku 657 zwolnionych pracowników, którzy zaprzestali działalności przed czteromiesięcznym okresem odniesienia lub po nim, można ustalić wyraźny związek przyczynowy ze zdarzeniem, które doprowadziło do zaprzestania działalności przez zwolnionych pracowników w okresie odniesienia, zgodnie z wymogami art. 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie EFG;
E. mając na uwadze, że Northvolt specjalizował się w działalności w zakresie architektury i inżynierii, badaniach technicznych i produkcji baterii; mając na uwadze, że 12 marca 2025 r. przedsiębiorstwo złożyło wniosek o upadłość ze względu na trudności związane z produkcją, w szczególności w wyniku nadpodaży spowodowanej intensywną konkurencją ze strony importu pochodzącego głównie z Chin, które dominują na rynku światowym, odpowiadając za ponad 80 % światowej produkcji baterii;
F. mając na uwadze, że Europa potrzebuje silnego i konkurencyjnego sektora produkcji baterii, aby zmniejszyć szkodliwą zależność strategiczną i wzmocnić swoją autonomię przemysłową, a także osiągnąć cele transformacji klimatycznej i energetycznej; mając na uwadze, że sektor produkcji baterii i branża dostawców borykają się z wysokimi kosztami energii i kapitału, opóźnieniami w produkcji, zakłóceniami na rynku światowym, a także rosnącą presją konkurencyjną ze strony producentów z państw trzecich, w szczególności Chin 7 ;
G. mając na uwadze, że Arbetsförmedlingen (szwedzkie publiczne służby zatrudnienia) wypłacają zaliczki na poczet wspomnianych środków i je współfinansują;
H. mając na uwadze, że spełniono wymogi przepisów unijnych i krajowych odnoszących się do zwolnień grupowych;
I. mając na uwadze, że wkłady finansowe z EFG powinny być ukierunkowane przede wszystkim na środki aktywnej
polityki rynku pracy i zindywidualizowane usługi, które mają na celu szybką reintegrację beneficjentów poprzez umożliwienie im godnego i trwałego zatrudnienia w ich pierwotnym sektorze działalności lub poza nim, przy jednoczesnym przygotowaniu ich do funkcjonowania w bardziej ekologicznej i cyfrowej gospodarce europejskiej;
J. mając na uwadze, że środki EFG nie mogą przekroczyć maksymalnej rocznej kwoty 30 mln EUR (w cenach z 2018 r.), jak określono w art. 8 rozporządzenia (UE, Euratom) 2020/2093, zmienionego rozporządzeniem (UE, Euratom) 2024/765;
1. zgadza się z Komisją, że warunki wymienione w art. 4 ust. 2 lit. a) rozporządzenia w sprawie EFG zostały spełnione i że Szwecja ma prawo do wkładu finansowego w wysokości 8 526 322 EUR na mocy tego rozporządzenia, co stanowi 60 % łącznych kosztów wynoszących 14 210 537 EUR, na które składają się wydatki na zindywidualizowane usługi w wysokości 13 663 977 EUR oraz wydatki na działania przygotowawcze, działania w zakresie zarządzania, informacji, reklamy, kontroli i sprawozdawczości w wysokości 546 560 EUR;
2. zauważa, że szwedzkie władze złożyły wniosek w dniu 16 czerwca 2025 r. oraz że po przekazaniu przez Szwecję dodatkowych informacji Komisja zakończyła ocenę tego wniosku w dniu 28 października 2025 r., czyli ponad cztery miesiące później, i przekazała ją Parlamentowi tego samego dnia; podkreśla znaczenie zdecydowanego skrócenia czasu rozpatrywania wniosków o pomoc z EFG od momentu ich złożenia do podjęcia decyzji o finansowaniu, aby zapewnić możliwość niezwłocznego uruchomienia wsparcia finansowego; podkreśla potrzebę uproszczenia i przyspieszenia procedur przy pełnym zagwarantowaniu równowagi instytucjonalnej, w szczególności praw Parlamentu jako organu budżetowego;
3. zauważa, że wniosek dotyczy 6 486 pracowników zwolnionych w wyniku poważnej restrukturyzacji przedsiębiorstwa Northvolt, która doprowadziła do największej upadłości w Szwecji w czasach współczesnych; ponadto zauważa, że łącznie 5 800 zwolnionych pracowników będzie beneficjentami objętymi pomocą i zostanie objętych środkami wsparcia;
4. zwraca uwagę, że liczba zwolnień w mieście Skellefteå jest ogromna, a stopa bezrobocia wyniosła w ubiegłym roku 8,2 %; zauważa, że większość zwolnionych pracowników ma wysoki poziom wykształcenia i mniej niż 54 lata, a także posiada specjalistyczne umiejętności w dziedzinie produkcji baterii i inżynierii; podkreśla, że potrzebne są szybkie działania, aby zapobiec strukturalnej zapaści w regionie, oraz podkreśla, jak ważne jest tworzenie przyszłościowych miejsc pracy wysokiej jakości z myślą o długoterminowej odporności gospodarczej i społecznej;
5. zauważa, że w sierpniu 2025 r. amerykański startup Lyten, światowy lider w dziedzinie baterii litowo-siarkowych, zawarł wiążącą umowę dotyczącą nabycia pozostałych aktywów Northvolt w Szwecji, Niemczech i Polsce do końca 2025 r. i planuje ponownie zatrudnić zwolnionych pracowników, biorąc pod uwagę możliwość zaoferowania im równoważnych stanowisk w regionie; podkreśla, że ponowne zatrudnienie powinno być traktowane jako opcja podstawowa, a wszystkie niewykorzystane kwoty powinny zostać zwrócone Komisji w przypadku przejęcia;
6. przypomina, że zgodnie z porozumieniem zawartym ze związkami zawodowymi i partnerami społecznymi spersonalizowane usługi, które mają być świadczone na rzecz wszystkich pracowników, obejmują następujące działania: gruntowna ocena oraz indywidualne planowanie, działania w zakresie poszukiwania pracy i coaching, wsparcie na rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej i wsparcie inwestycji, szkolenie w zakresie rynku pracy, kursy szkoleniowe, specjalne wsparcie, aby uzyskać dostęp do rynku pracy lub kontynuować edukację, świadczenia, szkolenia w zakresie umiejętności cyfrowych; podkreśla, że władze szwedzkie muszą uznać pochodzenie i zagwarantować widoczność unijnego finansowania oraz podkreślać unijną wartość dodaną interwencji przez spójne, skuteczne i ukierunkowane informacje kierowane do różnych grup odbiorców, w tym beneficjentów objętych pomocą, władz lokalnych i regionalnych, partnerów społecznych, mediów i ogółu społeczeństwa;
7. podkreśla, że kwalifikacje i umiejętności zwolnionych pracowników nadal mają kluczowe znaczenie dla przyszłościowej europejskiej gospodarki, która realizuje transformację ekologiczną; uważa w związku z tym, że uruchomienie EFG musi być częścią szerszej reakcji politycznej, aby zapewnić pracownikom dotkniętym zwolnieniami odpowiednie możliwości zatrudnienia zgodne z ich kwalifikacjami i umiejętnościami;
8. apeluje o przeprowadzenie gruntownych ocen końcowych wdrożonych środków, w tym o przedstawienie jasnych informacji na temat sposobu wykorzystania funduszy i ich wydatkowania zgodnie z zatwierdzonymi planami, w szczególności w przypadku bezpośredniego wsparcia finansowego, takiego jak wsparcie na rozpoczęcie działalności i inwestycje; ponadto zwraca się dane dotyczące liczby pracowników, którzy pomyślnie powrócili na rynek pracy, jak również pracowników, którzy ukończyli szkolenia i skorzystali ze środków podnoszenia kwalifikacji;
9. stwierdza, że 25 października 2024 r. Szwecja rozpoczęła świadczenie zindywidualizowanych usług na rzecz beneficjentów objętych pomocą i zaczęła ponosić wydatki administracyjne związane z wdrażaniem EFG, a zatem okres kwalifikowalności do otrzymania wkładu finansowego z EFG będzie trwał od tego dnia do upłynięcia odpowiednio 24 i 31 miesięcy od daty wejścia w życie decyzji w sprawie finansowania;
10. zauważa, że władze szwedzkie potwierdziły, iż przy dostępie do proponowanych działań i ich wdrażaniu przestrzegane będą zasady równego traktowania i niedyskryminacji oraz że będzie się zapobiegać ewentualnym przypadkom podwójnego finansowania;
11. przypomina, że pomoc z EFG nie może zastępować działań, za które na mocy prawa krajowego lub układów zbiorowych odpowiedzialne są przedsiębiorstwa;
12. podkreśla pilną potrzebę spójnych i skoordynowanych wysiłków Unii, aby zapewnić konkurencyjność i autonomię strategiczną, opracowanych w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi i regionami, w celu zabezpieczenia przyszłościowej bazy zatrudnienia w przemyśle europejskim, która odpowiada wymogom europejskiej autonomii przemysłowej i wzmacnia pozycję Unii w sektorach strategicznych, takich jak sektor baterii i dostawców, przy jednoczesnym wspieraniu realizacji unijnej transformacji ekologicznej i cyfrowej; podkreśla, że jedynie solidna, odporna i zrównoważona gospodarka europejska może skutecznie zapobiegać zwolnieniom na dużą skalę, a tym samym ograniczać potrzebę interwencji ze strony EFG; podkreśla potrzebę zapewnienia wyraźnego uznania i widoczności finansowania Unii w celu podkreślenia jego wartości dodanej i europejskiej solidarności, jaką reprezentuje EFG; apeluje o spójną i dobrze ukierunkowaną komunikację z beneficjentami, władzami regionalnymi i lokalnymi, partnerami społecznymi, mediami i ogółem społeczeństwa; ubolewa, że unijny sektor produkcji baterii ponosi szkody w wyniku dotacji udzielanych przez rząd chiński swoim producentom, co zakłóca konkurencję na świecie;
13. zatwierdza decyzję załączoną do rezolucji;
14. zobowiązuje swoją przewodniczącą do podpisania wraz z przewodniczącym Rady niniejszej decyzji i zapewnienia jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej;
15. zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji wraz z załącznikiem Radzie i Komisji.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.2172 |
| Rodzaj: | rezolucja |
| Tytuł: | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 16 grudnia 2025 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie uruchomienia Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji dla Zwalnianych Pracowników w następstwie wniosku złożonego przez Szwecję - EGF/2025/003 SE/Northvolt (COM(2025)0621 - C10-0270/2025 - 2025/0326(BUD)) |
| Data aktu: | 2025-12-16 |
| Data ogłoszenia: | 2026-05-06 |