Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 18 grudnia 2025 r. w sprawie trudnej sytuacji politycznej w Gwinei Bissau po zamachu stanu 26 listopada (2025/3027(RSP))
P10_TA(2025)0341Trudna sytuacja polityczna w Gwinei Bissau po zamachu stanu 26 listopada Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 18 grudnia 2025 r. w sprawie trudnej sytuacji politycznej w Gwinei Bissau po zamachu stanu 26 listopada (2025/3027(RSP))(C/2026/2158)
- uwzględniając art. 150 ust. 5 i art. 136 ust. 4 Regulaminu
A. mając na uwadze, że 23 listopada 2025 r. w Gwinei Bissau odbyły się wybory powszechne; mając na uwadze, że do
udziału w wyborach nie dopuszczono głównej partii opozycyjnej - PAIGC;
B. mając na uwadze, że 26 listopada 2025 r. grupa wojskowych pod przywództwem generała Horty N'Tama siłą przejęła władzę, bezprawnie zawieszając proces wyborczy w przeddzień oficjalnego ogłoszenia wyników wyborów; mając na uwadze, że powiązania między przywódcą zamachu stanu a urzędującym prezydentem Embaló dały podstawę zarzutom, iż zamach stanu zorganizowano, aby zapobiec porażce wyborczej;
C. mając na uwadze, że protestujący wezwali władze do opublikowania wyników wyborów; mając na uwadze, że junta wojskowa poważnie ograniczyła swobody obywatelskie, że według doniesień wobec demonstrantów i dziennikarzy dopuszczono się naruszeń praw człowieka oraz że arbitralnie zatrzymano co najmniej 18 osób, w tym urzędników, sędziów i przywódców opozycji;
D. mając na uwadze, że w dniu zamachu stanu aresztowano przywódców opozycji, którzy od tego czasu przebywają w więzieniu bez prawa kontaktu ani dostępu do obrony prawnej;
E. mając na uwadze, że kandydat na prezydenta Fernando Dias da Costa schronił się w ambasadzie Nigerii; mając na uwadze, że prezydentowi Embaló pozwolono opuścić kraj;
F. mając na uwadze, że do czasu przywrócenia porządku konstytucyjnego zawieszono członkostwo Gwinei Bissau w Unii Afrykańskiej, Wspólnocie Państw Portugalskojęzycznych i Wspólnocie Gospodarczej Państw Afryki Zachodniej;
1. jednoznacznie potępia przejęcie władzy przez wojsko 26 listopada 2025 r. i przerwanie procesu wyborczego; nie uznaje niekonstytucyjnej zmiany władz i apeluje o natychmiastowe przywrócenie porządku konstytucyjnego i wznowienie procesu wyborczego w Gwinei Bissau;
2. zdecydowanie potępia nieproporcjonalne użycie siły wobec ludności, którego dopuściły się siły bezpieczeństwa; wzywa wszystkie strony do powstrzymywania się od przemocy; apeluje, by przeprowadzono niezależne dochodzenie w sprawie naruszeń praw człowieka oraz by pociągnięto do odpowiedzialności osoby odpowiedzialne za zamach stanu i za naruszenia praw człowieka;
3. domaga się, by przywódcy opozycji Domingos Simões Pereira, Octávio Lopes, Marciano Indi, Roberto Mbesba i inne arbitralnie zatrzymane osoby zostali natychmiast i bezwarunkowo zwolnieni z więzienia;
4. potępia brutalne represje stosowane przez juntę wobec działaczy, dziennikarzy, obrońców praw człowieka i społeczeństwa obywatelskiego; apeluje, by zniesiono wszelkie ograniczenia działalności niezależnych mediów oraz położono kres wszelkim formom prześladowania społeczeństwa obywatelskiego;
5. wzywa komisję wyborczą Gwinei Bissau, by opublikowała zweryfikowane wyniki wyborów bez ingerencji wojskowej lub politycznej;
6. apeluje o pluralistyczny dialog polityczny między wszystkimi najważniejszymi zainteresowanymi stronami, przy wsparciu podmiotów regionalnych, w celu wdrożenia reform strukturalnych na rzecz wzmocnienia demokracji i praworządności;
7. wzywa UE do natychmiastowego przeglądu swoich umów i finansowania, do dopilnowania, aby fundusze współpracy nie wzmacniały junty i innych struktur autorytarnych, oraz do priorytetowego traktowania wsparcia dla demokratycznego społeczeństwa obywatelskiego;
8. wzywa Radę, by rozważyła nałożenie sankcji na osoby odpowiedzialne za zamach stanu i powszechne łamanie praw człowieka;
9. zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, władzom Gwinei Bissau, afrykańskim organizacjom regionalnym, Wspólnocie Państw Portugalskojęzycznych oraz Organizacji Narodów Zjednoczonych.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.2158 |
| Rodzaj: | rezolucja |
| Tytuł: | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 18 grudnia 2025 r. w sprawie trudnej sytuacji politycznej w Gwinei Bissau po zamachu stanu 26 listopada (2025/3027(RSP)) |
| Data aktu: | 2025-12-18 |
| Data ogłoszenia: | 2026-05-06 |