Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 16 grudnia 2025 r. w sprawie stosunków pomiędzy UE a Arabią Saudyjską (2025/2082(INI))
P10_TA(2025)0326Stosunki pomiędzy UE a Arabią Saudyjską
(C/2026/2149)
(Dz.U.UE C z dnia 6 maja 2026 r.)
Parlament Europejski,
- uwzględniając art. 205-222 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),
- uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Arabii Saudyjskiej, w szczególności rezolucję z dnia 25 października 2018 r. w sprawie zabójstwa dziennikarza Dżamala Chaszukdżiego w konsulacie Arabii Saudyjskiej w Stambule 1 , rezolucję z dnia 11 lutego 2021 r. w sprawie w sprawie sytuacji humanitarnej i politycznej w Jemenie 2 oraz rezolucję z dnia 8 lipca 2021 r. w sprawie kary śmierci w Arabii Saudyjskiej, w szczególności sprawy Mustafy Haszema al-Darwisza i Abdullaha al-Huwaitiego 3 ,
- uwzględniając wspólny komunikat Komisji oraz Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa z dnia 18 maja 2022 r. w sprawie partnerstwa strategicznego z Zatoką Perską (JOIN(2022)0013) oraz konkluzje Rady w tej sprawie z dnia 20 czerwca 2022 r.,
- uwzględniając mandat Rady do rozpoczęcia negocjacji w sprawie umów o partnerstwie strategicznym z państwami należącymi do Rady Współpracy Państw Arabskich Zatoki Perskiej (RWPZ) oraz, odpowiednio, z Królestwem Bahrajnu, Państwem Kuwejtu, Sułtanatem Omanu, Państwem Kataru, Królestwem Arabii Saudyjskiej i Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi,
- uwzględniając wspólne oświadczenie z pierwszego szczytu UE-RWPZ z dnia 16 października 2024 r.,
- uwzględniając wspólne oświadczenie z dnia 29. posiedzenia Wspólnej Rady i spotkania ministerialnego UE-RWPZ z dnia 6 października 2025 r.,
- uwzględniając zalecenie dotyczące decyzji Rady w sprawie nowych wytycznych negocjacyjnych dotyczących regionalnej umowy o wolnym handlu i dwustronnych umów o wolnym handlu z państwami należącymi do Rady Współpracy Państw Arabskich Zatoki Perskiej oraz odpowiednio z Królestwem Bahrajnu, Państwem Kuwejtu, Sułtanatem Omanu, Państwem Kataru, Królestwem Arabii Saudyjskiej i Państwem Zjednoczonych Emiratów Arabskich (COM(2025)0194),
- uwzględniając porozumienie o współpracy między Europejską Służbą Działań Zewnętrznych a Ministerstwem Spraw Zagranicznych Królestwa Arabii Saudyjskiej podpisane 3 października 2021 r.,
- uwzględniając czwartą rundę dialogu dotyczącego praw człowieka UE-Królestwo Arabii Saudyjskiej przeprowadzoną 20 grudnia 2024 r. w Rijadzie,
- uwzględniając globalny system sankcji UE za naruszenia praw człowieka ustanowiony w grudniu 2020 r.,
- uwzględniając Wytyczne UE w sprawie obrońców praw człowieka, przyjęte w 2004 r. i zmienione w 2008 r.,
- uwzględniając sprawozdanie Grupy Ekspertów ONZ ds. Nazw Geograficznych z 8 kwietnia 2025 r. dotyczące Królestwa Arabii Saudyjskiej (2025/169/CRP.169),
- uwzględniając Konwencję ONZ z dnia 18 grudnia 1979 r. w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet,
- uwzględniając art. 55 Regulaminu,
- uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A10-0230/2025),
A. mając na uwadze, że Arabia Saudyjska jest jednym z najważniejszych partnerów dwustronnych UE w regionie; mając na uwadze, jak ważne jest, by pogłębić tę współpracę na rzecz partnerstwa strategicznego, którego celem jest wzmocnienie stosunków dwustronnych i propagowanie współpracy w różnych sektorach, m.in. w dziedzinie obronności, kultury i innowacji, ale przede wszystkim w dziedzinie energii;
B. mając na uwadze, że Arabia Saudyjska jest 17. co do wielkości partnerem handlowym UE na świecie, a UE jest największym inwestorem zagranicznym Arabii Saudyjskiej;
C. mając na uwadze, że w ciągu ostatniej dekady Arabia Saudyjska i Chiny pogłębiły swoje więzi w ramach strategii "Vision 2030", a Arabia Saudyjska stała się największym odbiorcą chińskich inwestycji w ramach inicjatywy Pasa i Szlaku w tym w infrastrukturę strategiczną, taką jak porty i sieci cyfrowe; mając na uwadze, że od 2019 r. Chiny są głównym nabywcą saudyjskiej ropy naftowej; mając na uwadze, że Arabia Saudyjska i Chiny zacieśniły współpracę w dziedzinie polityki zagranicznej, bezpieczeństwa, energii, handlu i technologii, ustanawiając w 2016 r. Wspólny Komitet Wysokiego Szczebla oraz podkomitety;
D. mając na uwadze, że Arabia Saudyjska zacieśnia swoje stosunki z Indiami, w szczególności w ramach projektu korytarza gospodarczego Indie - Bliski Wschód - Europa (IMEC), który ma na celu poprawę połączeń między Azją a Europą przez Półwysep Arabski;
E. mając na uwadze, że Arabia Saudyjska nadal umacnia swój status zaufanego mediatora regionalnego i kluczowego podmiotu międzynarodowego oraz że niezwykle ważne jest, by odbywało się to z pełnym poszanowaniem i propagowaniem praw człowieka i prawa międzynarodowego;
F. mając na uwadze, że przed Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości (MTS) toczy się postępowanie dotyczące stosowania w Strefie Gazy Konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa (Republika Południowej Afryki przeciwko Izraelowi), wszczęte 29 grudnia 2023 r. na wniosek Republiki Południowej Afryki;
G. mając na uwadze, że Arabia Saudyjska wzmacnia dialog i współpracę z UE w zakresie praw człowieka;
H. mając na uwadze, że propagowanie poszanowania praw człowieka i prawa międzynarodowego w polityce zagranicznej, w tym w handlu, jest zobowiązaniem traktatowym UE zapisanym w art. 3 i 21 Traktatu o Unii Europejskiej;
I. mając na uwadze, że w swoich ustaleniach dotyczących Arabii Saudyjskiej z października 2024 r. Komitet ONZ ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet (CEDAW) wyraził obawy dotyczące utrwalonych praktyk dyskryminacyjnych, nękania działaczek oraz szerszego wpływu środków karnych, w tym stosowania kary śmierci;
J. mając na uwadze, że kolejny szczyt UE-RWPZ, który ma się odbyć w Rijadzie w 2026 r., będzie miał kluczowe znaczenie dla dalszego rozszerzenia zakresu stosunków między UE a Arabią Saudyjską i zacieśnienia współpracy w kluczowych kwestiach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania;
Stosunki dwustronne UE-Arabia Saudyjska
1. podkreśla pozytywną współpracę między UE i RWPZ jako dwóch głównych podmiotów w poszerzonym regionie Morza Śródziemnego, podczas pierwszego szczytu UE-RWPZ w 2024 r.; potwierdza, że Ue zamierza zacieśnić stosunki dwustronne z krajami należącymi do RWPZ za pośrednictwem umów o partnerstwie strategicznym, które rozwiązałyby problem obecnego braku prawnie wiążących ram stosunków dwustronnych między UE a Arabią Saudyjską, torując drogę do ściślejszej i szerszej współpracy w zakresie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, sprawiedliwości i egzekwowania prawa, handlu i inwestycji, energii i klimatu, transformacji cyfrowej, środowiska, badań naukowych i innowacji, sztucznej inteligencji, łączności, zarządzania cyfrowego, edukacji, kultury, młodzieży i kontaktów międzyludzkich, a także zapewniłyby reformy w zakresie praw człowieka i praw pracowniczych w krajach RWPZ;
2. przyjmuje z zadowoleniem dostosowanie i współpracę między Arabią Saudyjską a UE w dziedzinie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa;
3. podkreśla widoki na dalszą współpracę gospodarczą między UE a Arabią Saudyjską w dziedzinie zrównoważonej energii, surowców krytycznych, technologii informacyjnych i przedsiębiorczości, zauważając, że ta współpraca jest podstawą stosunków dwustronnych; wzywa do zacieśnienia współpracy między UE a Arabią Saudyjską w tych dziedzinach; zachęca Arabię Saudyjską do przestrzegania przepisów UE dotyczących należytej staranności przy przeprowadzaniu transakcji gospodarczych lub biznesowych z przedsiębiorstwami będącymi własnością Państwowego Funduszu Inwestycyjnego Arabii Saudyjskiej lub z nim powiązanymi;
4. podkreśla, że pogłębienie współpracy między UE a Arabią Saudyjską w dziedzinie energii i handlu powinno zwiększyć strategiczną autonomię UE dzięki dywersyfikacji wiarygodnych źródeł dostaw energii w perspektywie krótkoterminowej; podkreśla, że chociaż Arabia Saudyjska pozostaje kluczowym globalnym podmiotem na rynkach paliw kopalnych, weszła również na ścieżkę dywersyfikacji i zrównoważonego rozwoju dzięki inwestycjom w energię ze źródeł odnawialnych, w szczególności wielkoskalowym projektom w dziedzinie energii słonecznej i wodorowej; zauważa, że Arabia Saudyjska należy obecnie do 10 największych rynków magazynowania energii na świecie, co jeszcze bardziej umacnia jej wiodącą pozycję w dziedzinie energii ze źródeł odnawialnych; podkreśla, że wykorzystanie ogromnego potencjału Arabii Saudyjskiej w zakresie energii słonecznej wraz z zaawansowanymi technologiami odnawialnymi UE może umożliwić wspólne inicjatywy w zakresie zielonego wodoru, zrównoważonych paliw i infrastruktury energetycznej nowej generacji;
5. potwierdza, że UE jest zdecydowana wspierać Arabię Saudyjską w dążeniu do dywersyfikacji i reform społeczno- gospodarczych, w tym w działaniach na rzecz zrównoważonego rozwoju;
6. potwierdza, że UE jest nadal zdecydowana działać na rzecz wzajemnie korzystnych uzgodnień dotyczących bezpiecznego ruchu bezwizowego z pięcioma pozostałymi państwami RWPZ, aby zagwarantować ich równe traktowanie, co można by ocenić w ramach nowej strategii UE w zakresie polityki wizowej; zwraca uwagę na duże znaczenie gospodarcze saudyjskich turystów dla państw członkowskich Unii Europejskiej, zwłaszcza we wspieraniu kluczowych sektorów, takich jak branża turystyczno-hotelarska, handel detaliczny i sektor kultury; podkreśla, że obywatele Arabii Saudyjskiej nie przyczyniają się do presji wynikającej z nieuregulowanej migracji 4 i w związku z tym zachęca Komisję i państwa członkowskie, by rozważyły zniesienie wiz Schengen, gdy tylko zostanie przyznana dotacja w systemie kaskadowym, co ułatwi turystykę, pozwoli zwiększyć wymianę międzyludzką oraz dalej wzmacniać więzi gospodarcze i kulturowe między UE a Arabią Saudyjską;
7. wzywa UE, aby dalej ułatwiała współpracę regulacyjną, która wspomoże wysiłki Arabii Saudyjskiej na rzecz ustanowienia zasad i procedur skutecznej dywersyfikacji źródeł energii i reform społecznoekonomicznych; zachęca do wzmocnienia partnerstw między jednostkami edukacyjnymi i badawczymi UE i Arabii Saudyjskiej, w tym za pośrednictwem programów takich jak Erasmus Mundus i "Horyzont Europa"; podkreśla, jak ważne jest, aby stworzyć warunki niezbędne do zwiększenia mobilności studentów; podkreśla, że zwiększenie możliwości wymiany dla osób młodych znacznie przyczyni się do zacieśnienia stosunków między UE, Arabią Saudyjską i całym regionem Zatoki Perskiej;
Priorytety polityki zagranicznej Arabii Saudyjskiej i możliwości dla UE
8. podkreśla rosnące znaczenie Arabii Saudyjskiej jako podmiotu dyplomatycznego oraz jej znaczący wkład w zapewnianie stabilności regionalnej i globalnej, zwłaszcza w kontekście operacji wojskowych Izraela w Strefie Gazy, a także w związku z ostatnimi wydarzeniami w Syrii, Libanie, Jemenie, na Morzu Czerwonym i w Sudanie;
9. wzywa do zacieśnienia współpracy zagranicznej i współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa biorąc pod uwagę napięcia w regionie; podkreśla, że zarówno we wspólnym komunikacie w sprawie partnerstwa strategicznego z Zatoką Perską, jak i w przyszłej umowie o partnerstwie strategicznym, wezwano do zacieśnienia współpracy w dziedzinie polityki i bezpieczeństwa; podkreśla, że taka współpraca musi opierać się na wspólnym zobowiązaniu do poszanowania prawa międzynarodowego, w tym praw człowieka, międzynarodowego prawa humanitarnego i Karty Narodów Zjednoczonych; wyraża poparcie dla decyzji Rady z lipca 2025 r. upoważniającej Komisję i wysoką przedstawicielkę Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa do rozpoczęcia negocjacji w sprawie ustanowienia umowy o partnerstwie strategicznym z Królestwem Arabii Saudyjskiej; uznaje, że inicjatywa ta stanowi ważną okazję do wspierania strategicznych interesów UE, wspierania stabilności w regionie i zacieśnienia współpracy w dziedzinie energii i bezpieczeństwa; wzywa obie strony do zdecydowanego i aktywnego zaangażowania w cały proces negocjacji, aby zapewnić jego szybkie i terminowe zakończenie; podkreśla, że wzmocniona współpraca UE z Arabią Saudyjską powinna również służyć wzmocnieniu wspólnych zobowiązań na rzecz pokoju i stabilności oraz ochronie wielostronnego systemu opartego na zasadach;
10. podkreśla ważną rolę dyplomatyczną Arabii Saudyjskiej, zwłaszcza we wspieraniu deeskalacji w Jemenie, zwiększaniu bezpieczeństwa morskiego na Morzu Czerwonym, prowadzeniu rozmów na temat Ukrainy i ułatwianiu dialogu na temat Sudanu, a tym samym w konstruktywnym przyczynianiu się do stabilności regionalnej i międzynarodowej;
11. apeluje do Arabii Saudyjskiej, by kontynuowała współpracę z UE na rzecz walki z terroryzmem i zapobiegania radykalizacji postaw, którą należy prowadzić zgodnie z międzynarodowymi standardami praw człowieka; podkreśla znaczenie daleko idącego dostosowania między UE a Arabią Saudyjską w tych dziedzinach;
12. docenia działania Arabii Saudyjskiej na rzecz deeskalacji w związku z operacjami wojskowymi Izraela w Strefie Gazy; przypomina swoje stanowisko wyrażone w rezolucji z 11 września 2025 r. pt. "Gaza na skraju wytrzymałości: działania UE mające na celu zwalczanie głodu oraz pilna potrzeba uwolnienia zakładników i wdrożenia rozwiązania dwupaństwowego" 5 i zadowoleniem przyjmuje deklarację nowojorską w sprawie pokojowego rozwiązania kwestii Palestyny i wdrożenia rozwiązania dwupaństwowego z 29 lipca 2025 r., a także jej zatwierdzenie przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 12 września 2025 r.;
13. uznaje wysiłki Arabii Saudyjskich i niektórych państw arabskich na rzecz normalizacji stosunków dyplomatycznych z Izraelem w ramach porozumień abrahamowych z 2020 r.; wzywa UE, aby w interesie stabilności regionalnej wspierała w swoich ramach na rzecz zaakceptowania rozwiązania dwupaństwowego inicjatywy mające na celu budowanie szerokiego poparcia regionalnego i międzynarodowego dla lepszej przyszłości w stosunkach arabsko- izraelskich;
14. pochwala znaczące działania dyplomatyczne i finansowe Arabii Saudyjskiej na rzecz Syrii, w tym konsultacje regionalne, a także szersze wysiłki na rzecz stabilizacji i odbudowy; wzywa Arabię Saudyjską i jej partnerów w regionie do wsparcia tymczasowego rządu syryjskiego w ustanowieniu trwałej i sprzyjającej włączeniu społecznemu struktury politycznej i struktury bezpieczeństwa; podkreśla znaczenie zachowania suwerenności i integralności terytorialnej Syrii, a także udziału i ochrony mniejszości syryjskich; wzywa do zacieśnienia współpracy między UE a Arabią Saudyjską na rzecz pokojowej i pluralistycznej transformacji w Syrii oraz ochrony chrześcijan i wszystkich społeczności w Syrii, aby zagwarantować im bezpieczeństwo i wolność religii, a także ochronę ich dziedzictwa kulturowego;
15. potwierdza poparcie UE dla politycznej i społeczno-gospodarczej odbudowy Libanu i podkreśla znaczenie współpracy UE-Arabia Saudyjska przy wdrażaniu rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1701 (2006) i wspieraniu libańskich sił zbrojnych; z zadowoleniem przyjmuje działania rządu libańskiego i wzywa do rozbrojenia Hezbollahu; ponownie podkreśla znaczenie poszanowania suwerenności i integralności terytorialnej Libanu przez wszystkie kraje regionu, a jednocześnie wzywa wszystkie strony do ochrony sił pokojowych Tymczasowych Sił Zbrojnych ONZ w Libanie (UNIFIL);
16. docenia konstruktywną rolę Arabii Saudyjskiej w obliczu obecnych napięć w regionie, zacieśnioną współpracę między Arabią Saudyjską a Zjednoczonym Emiratami Arabskimi i stopniową normalizację stosunków dyplomatycznych z Iranem; podkreśla, że UE i Arabia Saudyjska są zgodne co do powstrzymywania irańskich popleczników i wstrzymania dalszego rozwoju irańskiego programu jądrowego;
17. podkreśla, że wspólnym priorytetem UE i Arabii Saudyjskiej jest ustanowienie trwałego pokoju w Jemenie, i pochwala stałe zaangażowanie Arabii Saudyjskiej na rzecz wypracowania pluralistycznego rozwiązania politycznego w Jemenie; wzywa Arabię Saudyjską, aby wspierała niezależny międzynarodowy mechanizm dochodzeniowy w sprawie naruszeń międzynarodowego prawa humanitarnego w Jemenie w latach 2015-2022; zachęca do zwiększenia pomocy humanitarnej UE i Arabii Saudyjskiej dla Jemenu oraz do wspólnych wysiłków obu stron na rzecz przeciwdziałania atakom na pracowników organizacji humanitarnych;
18. z zadowoleniem przyjmuje rozmowy zaaranżowane przez ONZ w sprawie ustanowienia planu działania na rzecz pluralistycznego pokoju w Jemenie, które odbyły się w styczniu 2025 r. w Rijadzie i umożliwiły przyspieszenie harmonogramu rozbrojenia Huti; zauważa, że ten harmonogram jest nadal uzależniony od pomocy gospodarczej Arabii Saudyjskiej;
19. podkreśla niezachwiane zaangażowanie UE na rzecz ochrony szlaków morskich oraz międzynarodowych praw do żeglugi na Morzu Czerwonym; podkreśla zaangażowanie Arabii Saudyjskiej na rzecz bezpieczeństwa morskiego i wzywa do ściślejszej współpracy politycznej i wywiadowczej z EUNAVFOR ASPIDES oraz, w szerszym ujęciu, z państwami członkowskimi UE;
20. z zadowoleniem przyjmuje udział Arabii Saudyjskiej jako gospodarza negocjacji w sprawie zawieszenia broni w Ukrainie; wzywa Arabię Saudyjską, aby ściślej współpracowała ze swoimi partnerami w zakresie wspierania sankcji wobec Federacji Rosyjskiej oraz aby podjęła środki, które pozwolą położyć kres działalności rosyjskiej floty cieni;
21. odnotowuje, że Arabia Saudyjska zobowiązała się zainwestować 600 mld USD w Stanach Zjednoczonych, w tym w ramach porozumienia obronnego i strategicznej współpracy w zakresie nowych technologii;
22. uznaje rolę Arabii Saudyjskiej we wspieraniu współpracy wielostronnej, w tym poprzez jej rosnące zaangażowanie w Afryce - w szczególności w Sahelu - i w Azji; wzywa do ściślejszej koordynacji między UE a Arabią Saudyjską w zakresie współpracy energetycznej, rozwoju infrastruktury międzyregionalnej, budowania zdolności, rozwoju kapitału ludzkiego, instrumentów finansowych i mechanizmów inwestycyjnych na całym kontynencie afrykańskim; podkreśla znaczenie integracji projektów kierowanych przez Arabię Saudyjską z ramami UE, w tym z inicjatywą Global Gateway;
23. zauważa, że Arabia Saudyjska została oficjalnie zaproszona do grupy krajów BRICS; zauważa, że stosunki budowane między Arabią Saudyjską i BRICS odzwierciedlają tendencję do dywersyfikowania sojuszy; wzywa UE do konstruktywnej współpracy z Arabią Saudyjską na wielostronnych forach w celu ochrony wzajemnych interesów handlowych i inwestycyjnych;
24. odnotowuje zacieśnienie stosunków dwustronnych między Arabią Saudyjską a Turcją, zwłaszcza w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony; wzywa Arabię Saudyjską do wykorzystania tych relacji, aby przekonać Turcję do wniesienia konstruktywnego wkładu w proces pokojowy na Bliskim Wschodzie poprzez uznanie Hamasu za organizację terrorystyczną i zaprzestanie wsparcia politycznego, gospodarczego i logistycznego;
25. z zadowoleniem przyjmuje, że Arabia Saudyjska konsekwentnie uznaje Stowarzyszenie Braci Muzułmanów za organizację terrorystyczną i apeluje do UE oraz jej państw członkowskich, by poszły za jej przykładem i uznały Stowarzyszenie Braci Muzułmanów za organizację terrorystyczną;
Transformacja społeczno-gospodarcza Arabii Saudyjskiej i możliwości dla UE
26. z zadowoleniem przyjmuje ambitną strategię Arabii Saudyjskiej "Vision 2030", w której przedstawiono istotne reformy społeczno-gospodarcze mające na celu modernizację kraju i jego instytucji, a także dywersyfikację gospodarki;
27. apeluje do Arabii Saudyjskiej, aby w ramach tej strategii przekształciła swój krajobraz energetyczny oraz przeszła na odnawialne źródła energii i zielony wodór; wzywa Arabię Saudyjską do wypełnienia zobowiązań wynikających z porozumienia paryskiego i zgodnie z opiniami ekspertów ONZ; zauważa, że UE jest gotowa współpracować z saudyjskimi partnerami nad projektami na rzecz osiągnięcia celów środowiskowych obu regionów; podkreśla zaangażowanie Królestwa Arabii Saudyjskiej w transformację energetyczną, przypominając o jej zobowiązaniu do osiągnięcia neutralności emisyjnej do 2060 r. oraz zobowiązaniu do produkcji 50 % energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych do 2030 r.; w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje sztandarowy projekt Arabii Saudyjskiej, zgodnie z którym do 2030 r. ma ona produkować 4 mln ton czystego wodoru rocznie;
28. podkreśla coraz ważniejszą rolę Arabii Saudyjskiej w łańcuchach dostaw minerałów oraz jej wysiłki na rzecz dostosowania się do najlepszych praktyk międzynarodowych; podkreśla, że rozszerzenie współpracy między UE i Arabią Saudyjską w tej dziedzinie będzie miało zasadnicze znaczenie dla dalszej konsolidacji unijnej strategii ograniczania ryzyka w tym zakresie i jej dążenia do dywersyfikacji dostaw surowców;
29. zauważa, że Arabia Saudyjska poczyniła postępy w zwalczaniu wysokiej stopy bezrobocia młodzieży, obniżając ją z 35,01 % w 2006 r. do 16 % w 2023 r.; zaleca, by Arabia Saudyjska nadal priorytetowo traktowała tę kwestię;
30. z zadowoleniem przyjmuje podejście władz Arabii Saudyjskiej, w ramach którego zwiększa się tolerancja i odchodzi się od restrykcyjnej polityki religijnej; zwraca uwagę na bezpośredni związek między tolerancją a zrównoważonym wzrostem gospodarczym, podkreślając, że otwartość i inkluzywność sprzyjają warunkom dla innowacji, inwestycji i postępu społecznego; pochwala pozytywne reformy programów nauczania przeprowadzone w Arabii Saudyjskiej, w szczególności usunięcie dyskryminujących treści religijnych, i zachęca do dalszych postępów w tym zakresie; zachęca Arabię Saudyjską do kontynuowania tych reform;
31. podkreśla, że Arabia Saudyjska znacząco zwiększyła udział kobiet w rynku pracy, który wzrósł do 36 %, oraz przyznała im prawo do kierowania pojazdami i podróżowania bez opieki mężczyzn; podkreśla, że udział kobiet w rynku pracy w Arabii Saudyjskiej wzrósł ponad dwukrotnie od 2017 r.; zauważa, że do saudyjskich kobiet należy obecnie 45 % małych i średnich przedsiębiorstw i 17 % wszystkich przedsiębiorstw; uważa, że zmiany te odzwierciedlają wpływ reform prawnych wprowadzonych od 2018 r., w tym zniesienia zakazu prowadzenia pojazdów 6 , przyjęcia ustawy o przeciwdziałaniu molestowaniu oraz nowych przepisów o statusie osobowym podnoszących minimalny wiek małżeński do 18 lat oraz zwiększających autonomię kobiet; podkreśla te osiągnięcia i zachęca do kontynuowania reform mających na celu dalsze wzmacnianie praw kobiet i zwiększanie ich udziału w życiu publicznym, biorąc pod uwagę, że stanowią one obecnie 41 % pracowników służby cywilnej - w tym na wyższych stanowiskach dyplomatycznych - oraz 20 % członków Rady Szury, a pierwsza arabska kobieta wyznania muzułmańskiego, udała się w podróż kosmiczną; zauważa, że pomimo postępów nadal istnieją wyzwania, w tym związane z ustawą o statusie osobowym oraz nierównościami między mężczyznami i kobietami w związku małżeńskim, podczas rozwodu, przyznawania opieki nad dzieckiem, a także w kwestii dziedziczenia i praw własności;
32. zauważa, że Arabia Saudyjska rozpoczęła szereg ambitnych projektów infrastrukturalnych związanych z organizacją EXPO w 2030 r. i Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej w 2034 r.; zakłada, że rząd Arabii Saudyjskiej jest w stanie zagwarantować pracownikom prawo do swobodnego zrzeszania się i podkreśla, że nadal istnieją obawy dotyczące traktowania pracowników i poszanowania ich praw, a także wskaźnika umieralności migrantów w wypadkach przy pracy w Arabii Saudyjskiej; dostrzega reformy wprowadzone w ramach saudyjskiej inicjatywy na rzecz reformy rynku pracy, a jednocześnie wzywa Arabię Saudyjską, by zagwarantowała pełne wdrożenie zniesienia systemu sponsorskiego Kafala w 2025 r. oraz by zapewniła pracownikom prawa do strajku i rokowań zbiorowych; oczekuje, że Arabia Saudyjska skorzysta z okazji, jaką są Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej w 2034 r., i że do tego czasu będzie kontynuować wdrażanie reform; wzywa Arabię Saudyjską do przestrzegania przepisów UE w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw zatrudniających pracowników oraz nadzoru nad nimi, by zagwarantować, że te przedsiębiorstwa pokrywają wszystkie koszty i opłaty związane z rekrutacją pracowników, oraz do wprowadzenia środków na rzecz zwrotu nielegalnych opłat rekrutacyjnych, które ponieśli pracownicy;
33. dostrzega możliwość współpracy między UE a Arabią Saudyjską i ich zbieżne interesy w ramach partnerstwa strategicznego UE-RWPZ oraz w ramach unijnej inicjatywy Global Gateway przy inicjatywie korytarza gospodarczego Indie - Bliski Wschód - Europa, która przewiduje inwestycje w kable elektroenergetyczne, podmorskie przewody telekomunikacyjne i kable do przesyłu danych, a także rurociągi zielonego wodoru; ocenia potencjał tej współpracy w zakresie łączenia UE za pomocą multimodalnych połączeń transportowych; odnotowuje udział Stanów Zjednoczonych; zdecydowanie wzywa do wyeliminowania luki w finansowaniu korytarza gospodarczego Indie - Bliski Wschód - Europa za pomocą inwestycji UE, USA i Zatoki Perskiej oraz do działań na rzecz zrównoważonego rozwoju infrastruktury; podkreśla strategiczne znaczenie korytarza gospodarczego Indie - Bliski Wschód - Europa jako motoru transformacji w obszarze połączeń regionalnych, integracji gospodarczej i współpracy geopolitycznej; zauważa potencjał rozszerzenia współpracy w zakresie strategicznej infrastruktury cyfrowej, w tym zróżnicowanych i bezpiecznych szlaków danych łączących Zatokę Perską i Europę, przy wspólnym celu, jakim jest zwiększenie odporności cyfrowej i bezpieczeństwa danych w Europie oraz jej łączności z Azją i Afryką; dostrzega bieżące wysiłki Europejskiej Izby Handlowej w Królestwie Arabii Saudyjskiej (ECCKSA) na rzecz wspierania współpracy między przedsiębiorstwami europejskimi a Arabią Saudyjską w zakresie infrastruktury transportowej i logistycznej, zgodne z unijnymi przepisami dotyczącymi należytej staranności;
Prawa człowieka
34. apeluje o zacieśnienie współpracy między UE a Arabią Saudyjską w zakresie praw człowieka; z zadowoleniem przyjmuje dialogi UE-Królestwo Arabii Saudyjskiej dotyczące praw człowieka prowadzone przez Komisję Praw Człowieka Arabii Saudyjskiej i specjalną przedstawicielkę Unii Europejskiej ds. praw człowieka, z których czwarty odbył się w Rijadzie w grudniu 2024 r.; zauważa, że dyskusje dotyczyły szerokiego zakresu kwestii związanych z prawami człowieka, w tym praw kobiet i praw słabszych grup społecznych, praworządności, prawa do rzetelnego procesu sądowego, kary śmierci, wolności słowa, zgromadzeń i zrzeszania się, handlu ludźmi, praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych, a także dwustronnej współpracy UE i Królestwa Arabii Saudyjskiej oraz ich działań na wielostronnych forach zajmujących się prawami człowieka; podkreśla, że dialogi dotyczące praw człowieka to jedna z najważniejszych platform do wymiany poglądów na temat międzynarodowych praw człowieka i do wzmocnienia współpracy wielostronnej oraz że w ramach tego i wszystkich innych dialogów dotyczących praw człowieka prowadzonych przez UE powinno się dążyć do konkretnych, wymiernych, terminowych postępów w zakresie praw człowieka, w tym reform dotyczących tych praw, a także do powstrzymania polityk nadużyciowych, doprowadzenia do pociągnięcia sprawców nadużyć do odpowiedzialności oraz uwolnienia niesprawiedliwie uwięzionych osób; wzywa do ustanowienia ustrukturyzowanego unijnego mechanizmu monitorowania, w którym określone będą jasne poziomy odniesienia i terminy, w tym działania następcze mające zachęcić do dalszych postępów w zakresie praw człowieka; apeluje do UE i państw członkowskich, by podczas negocjacji dwustronnej umowy o partnerstwie uzgodniły z Arabią Saudyjską warunki w dziedzinie praw człowieka, w tym ratyfikację przez Arabię Saudyjską podstawowych konwencji dotyczących praw człowieka i praw pracowniczych oraz uwolnienie niesłusznie uwięzionych osób;
35. zauważa, że Arabia Saudyjska wdrożyła reformy społeczne, takie jak nowa ustawa o transakcjach cywilnych, poczyniła postępy we wzmacnianiu pozycji kobiet, podjęła prace nad projektem kodeksu karnego, dokonała reformy systemu kontroli pracy imigrantów Kafala, a także wdrożyła nowe przepisy dotyczące pracy; zauważa jednak, że system prawny Arabii Saudyjskiej boryka się z trudnościami związanymi z dopilnowaniem, by niektóre prawa nie podlegały kryminalizacji, ze względu na brak skodyfikowanego prawa karnego i opieranie się na niejasno zdefiniowanych przepisach;
36. zauważa rosnący udział społeczeństwa obywatelskiego w Arabii Saudyjskiej, w której zarejestrowano ponad 5 400 stowarzyszeń i organizacji, i apeluje o podjęcie dalszych działań na rzecz utrzymania tej pozytywnej tendencji; wyraża zaniepokojenie wzrostem liczby aresztowań działaczy, przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, intelektualistów i obrońców praw człowieka korzystających z prawa do wolności wypowiedzi w internecie i poza nim, przysługującego im na mocy prawa międzynarodowego praw człowieka; zachęca Arabię Saudyjską do dokonania przeglądu definicji terroryzmu, by dostosować ją do standardów międzynarodowych; wzywa do natychmiastowego uwolnienia osób zatrzymanych za pokojowe korzystanie z przysługujących im praw, zwłaszcza najważniejszych aktywistów, obrońców praw człowieka, pokojowych krytyków, pracowników naukowych i duchownych, oraz do zniesienia zakazów podróżowania wobec uwolnionych osób; przypomina, że Parlament Europejski przyznał w 2015 r. Nagrodę im. Sacharowa saudyjskiemu blogerowi Raifowi Badawiemu; wzywa Arabię Saudyjską, by zezwoliła na wjazd i wizyty większej liczby organizacji praw człowieka;
37. odnotowuje, że Arabia Saudyjska przyjęła strategię w zakresie praw człowieka na Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej w 2034 r.; potwierdza gotowość UE do wspierania trwających reform w Arabii Saudyjskiej w dziedzinie praw człowieka, rynku pracy i prawa; wzywa do zacieśnienia współpracy z ONZ i Międzynarodową Organizacją Pracy w zakresie praw pracowników migrujących i działań na rzecz dalszych kompleksowych reform pracy sprzyjających włączeniu społecznemu, które będą zgodne ze standardami międzynarodowymi, zwłaszcza przed EXPO w 2030 r. i Mistrzostwami Świata w Piłce Nożnej w 2034 r., aby zagwarantować, że wszystkie wypadki i przypadki śmierci pracowników migrujących, niezależnie od zakładanej przyczyny, czasu i miejsca, będą odpowiednio badane, a rodziny zmarłych pracowników otrzymają sprawiedliwą i terminową rekompensatę;
38. potwierdza zaangażowanie UE na rzecz zniesienia kary śmierci niezależnie od okoliczności, a także jej oparte na zasadach zobowiązanie do współpracy z Arabią Saudyjską na rzecz osiągnięcia tego celu; wyraża zaniepokojenie wzrostem liczby egzekucji w Arabii Saudyjskiej, z których ponad 345 dokonano w 2024 r., co stanowi bezprecedensową liczbę; wzywa Arabię Saudyjską do ustanowienia moratorium na egzekucje; potępia ciągłe stosowanie kary śmierci za przestępstwa nieprowadzące do utraty życia, w szczególności przestępstwa związane z narkotykami - stosowanie kary śmierci w takich przypadkach stanowi naruszenie prawa międzynarodowego praw człowieka, które ogranicza jej stosowanie wyłącznie do "najpoważniejszych przestępstw" - oraz fakt, że ponad połowa wszystkich egzekucji w 2025 r. dotyczyła cudzoziemców, często w następstwie procesów, które nie spełniały międzynarodowych standardów rzetelnego procesu sądowego; wzywa do depenalizacji aktywności seksualnej osób tej samej płci;
39. ubolewa nad ciągłym przetrzymywaniem osób skazanych na karę śmierci za przestępstwa, które popełnili jako dzieci i wzywa władze Arabii Saudyjskiej do uchylenia tych wyroków śmierci zgodnie z jej zobowiązaniami wynikającymi z prawa międzynarodowego i dekretu królewskiego z kwietnia 2020 r.; wzywa Arabię Saudyjską do natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia wszystkich osób zatrzymanych za pokojowe korzystanie z przysługujących im praw człowieka;
40. wzywa Arabię Saudyjską do ratyfikowania podstawowych międzynarodowych konwencji dotyczących praw człowieka i praw pracowniczych; zachęca Arabię Saudyjską do dopilnowania, by wszystkie istniejące i nowe przepisy, w tym kodeks karny, były zgodne z międzynarodowymi standardami praw człowieka, oraz podkreśla znaczenie ścisłej współpracy w tym zakresie z ONZ i niezależnymi organizacjami społeczeństwa obywatelskiego;
°
°°
41. zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawicielce Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Jego Królewskiej Mości Salmanowi ibn Abd al-Azizowi Al Su'udowi, następcy tronu Muhammadowi ibn Salmanowi Al Su'udowi, rządowi Królestwa Arabii Saudyjskiej i Radzie Szury; apeluje o przetłumaczenie niniejszej rezolucji na język arabski.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.2149 |
| Rodzaj: | rezolucja |
| Tytuł: | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 16 grudnia 2025 r. w sprawie stosunków pomiędzy UE a Arabią Saudyjską (2025/2082(INI)) |
| Data aktu: | 2025-12-16 |
| Data ogłoszenia: | 2026-05-06 |