Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 25 listopada 2025 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie stwierdzenia, zgodnie z art. 7 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, istnienia wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia przez Węgry wartości, na których opiera się Unia (2018/0902R(NLE))
P10_TA(2025)0283Istnienie wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia przez Węgry wartości, na których opiera się Unia Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 25 listopada 2025 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie stwierdzenia, zgodnie z art. 7 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, istnienia wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia przez Węgry wartości, na których opiera się Unia (2018/0902R(NLE))
(Dz.U.UE C z dnia 24 kwietnia 2026 r.)
Parlament Europejski,
- uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej (TUE), w szczególności jego art. 2, art. 4 ust. 3, art. 7 ust. 1 oraz art. 10,
- uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej ("Karta"),
- uwzględniając europejską konwencję praw człowieka i załączone do niej protokoły,
- uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka,
- uwzględniając międzynarodowe traktaty ONZ i Rady Europy dotyczące praw człowieka,
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii 1 (rozporządzenie dotyczące warunkowości w zakresie praworządności),
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej 2 (rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów),
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiające Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności 3 (rozporządzenie w sprawie RRF),
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2024/2509 z dnia 23 września 2024 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii 4 (rozporządzenie finansowe),
- uwzględniając listę kontrolną dotyczącą praworządności przyjętą przez Komisję Wenecką na 106. sesji plenarnej w Wenecji 11 i 12 marca 2016 r.,
- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 września 2018 r. w sprawie wniosku wzywającego Radę do stwierdzenia, zgodnie z art. 7 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, istnienia wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia przez Węgry wartości, na których opiera się Unia 5 ,
- uwzględniając swoje rezolucje z dnia 16 stycznia 2020 r. 6 i z dnia 5 maja 2022 r. 7 w sprawie trwających wysłuchań na mocy art. 7 ust. 1 TUE dotyczących Polski i Węgier,
- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 marca 2022 r. w sprawie praworządności i konsekwencji wyroku TSUE 8 ,
- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 września 2022 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie
stwierdzenia, zgodnie z art. 7 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, istnienia wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia przez Węgry wartości, na których opiera się Unia 9 ,
- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 listopada 2022 r. w sprawie oceny przestrzegania przez Węgry warunków dotyczących praworządności na mocy rozporządzenia w sprawie warunkowości oraz stanu prac nad węgierskim planem odbudowy i zwiększania odporności 10 ,
- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 1 czerwca 2023 r. w sprawie łamania praworządności i praw podstawowych na Węgrzech oraz zamrożonych funduszy UE 11 ,
- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 18 stycznia 2024 r. w sprawie sytuacji na Węgrzech i zamrożonych funduszy unijnych 12 ,
- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 kwietnia 2024 r. w sprawie trwających wysłuchań na mocy art. 7 ust. 1 TUE dotyczących Węgier i służących umocnieniu praworządności oraz ich skutków dla budżetu 13 ,
- uwzględniając poświęcone Węgrom rozdziały sprawozdań Komisji na temat praworządności, a zwłaszcza rozdział dotyczący sytuacji w zakresie praworządności na Węgrzech w 2025 r. (SWD(2025)0917) załączony do opublikowanego 8 lipca 2025 r. sprawozdania na temat praworządności z 2025 r. (COM(2025)0900), w którym stwierdzono, że Węgry w szczególności nie poczyniły żadnych postępów w realizacji żadnego - z wyjątkiem jednego - z kluczowych zaleceń wydanych w roku poprzednim,
- uwzględniając uwagi z misji informacyjnej Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych na Węgrzech w dniach 14-16 kwietnia 2025 r.,
- uwzględniając decyzję Komisji z dnia 16 grudnia 2024 r. na podstawie art. 7 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii, dotyczącą pisemnego powiadomienia złożonego przez Węgry w odniesieniu do art. 2 ust. 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/2506 z dnia 15 grudnia 2022 r. (C(2024)9140),
- uwzględniając art. 107 ust. 5 Regulaminu,
- uwzględniając wstępne sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A10-0231/2025),
A. mając na uwadze, że Unia opiera się na takich wartościach jak poszanowanie godności ludzkiej, wolność, demokracja, równość, praworządność i poszanowanie praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości, co znajduje wyraz w art. 2 TUE, jest odzwierciedlone w Karcie oraz zapisane w międzynarodowych traktatach dotyczących praw człowieka i w orzecznictwie; mając na uwadze, że te wspólne dla państw członkowskich wartości stanowią fundament praw osób mieszkających w państwach członkowskich Unii;
B. mając na uwadze, że wszelkie wyraźne ryzyko poważnego naruszenia przez państwo członkowskie wartości, o których mowa w art. 2 TUE, nie dotyczy wyłącznie państwa członkowskiego, w którym ryzyko to występuje, ale wpływa na prawidłowe funkcjonowanie instytucji Unii, pozostałe państwa członkowskie, ich wzajemne zaufanie, skuteczność unijnych procedur decyzyjnych wolnych od targowania się, zwłaszcza w sytuacjach wymagających pilnych działań, a także na fundamenty demokratyczne oraz charakter samej UE i prawa podstawowe przysługujące obywatelom na mocy prawa Unii;
C. mając na uwadze, że jak wynika z art. 49 TUE, który przewiduje, iż każde państwo europejskie może złożyć wniosek o członkostwo w Unii, Unia łączy państwa, które swobodnie i dobrowolnie przystąpiły do wspólnych wartości, o których mowa w art. 2 TUE, przestrzegają tych wartości i zobowiązują się je wspierać, a zatem prawo Unii opiera się na podstawowym założeniu, że każde państwo członkowskie dzieli rzeczone wartości z wszystkimi pozostałymi państwami członkowskimi - i przyjmuje, że państwa te dzielą je z nim; mając na uwadze, że poszanowanie przez państwo członkowskie wartości zapisanych w art. 2 TUE jest warunkiem korzystania z wszystkich praw wynikających ze stosowania traktatów wobec tego państwa członkowskiego, w związku z czym państwo członkowskie nie może zmieniać swojego ustawodawstwa w sposób, który prowadzi do ograniczenia ochrony tych wartości;
D. mając na uwadze, że zgodnie z art. 7 TUE Unia może ocenić istnienie wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia wartości, o których mowa w art. 2 TUE, lub może stwierdzić poważne i stałe naruszenie przez państwo członkowskie wartości, o których mowa w art. 2 TUE;
E. mając na uwadze, że zakres art. 7 TUE nie ogranicza się do zobowiązań wynikających z traktatów, w przeciwieństwie do art. 258 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE); mając na uwadze, że UE może ocenić istnienie wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia wspólnych wartości także w obszarach podlegających kompetencjom państw członkowskich;
F. mając na uwadze, że zgodnie z art. 2 TUE zasada solidarności jest jedną z podstawowych zasad prawa Unii i jedną ze wspólnych państwom członkowskim wartości, na których opiera się Unia Europejska 14 ; mając na uwadze, że art. 24 ust. 3 TUE stanowi, iż państwa członkowskie popierają, aktywnie i bez zastrzeżeń, politykę zewnętrzną i bezpieczeństwa Unii w duchu lojalności i wzajemnej solidarności i szanują działania Unii w tej dziedzinie;
G. mając na uwadze, że w 2018 r. Rada - działając na wniosek Parlamentu - wszczęła procedurę określoną w art. 7 ust. 1 TUE, aby wyeliminować wyraźne ryzyko poważnego naruszenia przez Węgry wartości, o których mowa w art. 2 TUE; mając na uwadze, że od uruchomienia procedury określonej w art. 7 ust. 1 TUE w Radzie odbyło się dziewięć wysłuchań na temat sytuacji na Węgrzech, ale Rada nie próbowała jeszcze stwierdzić, czy wskazane ryzyko istnieje, i nie skierowała żadnych zaleceń do rządu węgierskiego;
H. mając na uwadze, że od wielu lat sytuacja na Węgrzech pozostaje nieuregulowana przez władze węgierskie i nadal dochodzi do wielu naruszeń; mając na uwadze, że w międzyczasie pojawiły się kolejne problemy, które - wraz z powyższym - mają negatywny wpływ na wizerunek Unii, na jej skuteczność i wiarygodność w odniesieniu do obrony praw podstawowych, praw człowieka i demokracji na świecie i które ukazują konieczność rozwiązania tych kwestii przez wspólne działania Unii; mając na uwadze, że ogólna sytuacja w zakresie poszanowania wartości zapisanych w art. 2 TUE nie poprawiła się od 2018 r. ani od czasu przyjęcia sprawozdania z 2022 r., lecz uległa dalszemu znacznemu pogorszeniu; mając na uwadze, że zastrzeżenia wyrażone w poprzednich rezolucjach, decyzjach i stanowiskach pozostają aktualne;
I. mając na uwadze, że władze węgierskie - jak wielokrotnie stwierdzała Komisja - nie podjęły działań w celu usunięcia uchybień dotyczących sądownictwa, walki z korupcją, zarządzania funduszami publicznymi, wolności akademickiej, niedyskryminacji w kontekście sprawy C-769/22 15 oraz prawa do azylu w kontekście spraw C-808/18 16 , C-821/ 19 17 i C-823/21 18 , zidentyfikowanych na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości w obszarze praworządności, rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów i rozporządzenia w sprawie RRF; mając na uwadze, że celowa odmowa rządu węgierskiego dotycząca usunięcia tych uchybień pozbawia obywateli Węgier miliardów euro bardzo potrzebnej pomocy finansowej UE; mając na uwadze, że brak działań ze strony rządu doprowadził już do nieodwracalnej utraty ponad 1 mld EUR środków finansowych w ramach polityki spójności; mając na uwadze, że rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów stanowi, iż w odniesieniu do umowy partnerstwa i każdego programu każde państwo członkowskie musi zorganizować i wdrożyć kompleksowe partnerstwo, obejmujące władze regionalne, lokalne, miejskie i inne władze publiczne, partnerów gospodarczych i społecznych oraz właściwe podmioty reprezentujące społeczeństwo obywatelskie;
J. mając na uwadze, że 16 grudnia 2024 r. Komisja - w decyzji przyjętej na podstawie art. 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości w obszarze praworządności dotyczącej pisemnego powiadomienia Węgier w związku z art. 2 ust. 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/2506 z dnia 15 grudnia 2022 r. 19 - stwierdziła, iż zmiany legislacyjne nie rozwiązują należycie utrzymujących się zastrzeżeń dotyczących konfliktów interesu w zarządach trustów interesu publicznego, i uznała, iż środki dotyczące trustów interesu publicznego i podmiotów przez nie utrzymywanych powinien pozostać w mocy; mając na uwadze, że od kilku lat z uczestnictwa w programach Erasmus+ i "Horyzont Europa" wykluczono wiele uczelni wyższych i ośrodków badawczych, co ogranicza węgierskim studentom i naukowcom dostęp do możliwości w zakresie mobilności i badań naukowych w UE;
K. mając na uwadze, że 25 września 2025 r. - na wniosek władz węgierskich złożony w marcu 2025 r. w ramach działań na rzecz odzyskania dostępu do zablokowanych funduszy - Komisja zmieniła dwie decyzje wykonawcze dotyczące programu operacyjnego na rzecz cyfrowej odnowy plus oraz programu operacyjnego zakresie rozwoju gospodarczego i innowacji plus w odniesieniu do wsparcia z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Europejskiego Funduszu Społecznego Plus; mając na uwadze doniesienia, według których zmiany te mogą być powiązane z wysiłkami na rzecz uzyskania zgody na przyjęcie dodatkowych środków ograniczających wobec Rosji; mając na uwadze, że zmiany wiązały się z przesunięciem 545 mln EUR na utworzenie nowych priorytetów
w ramach Platformy na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy (STEP); mając na uwadze, że 395 mln EUR z tej kwoty pochodzi z zasobów początkowo zablokowanych ze względu na niespełniony horyzontalny warunek podstawowy dotyczący Karty; mając na uwadze, że Komisja zablokowała zwrot wydatków w ramach tych priorytetów STEP, ponieważ na takie priorytety ma wpływ niespełniony horyzontalny warunek podstawowy dotyczący Karty odnoszący się do kwestii związanych z wolnością akademicką; mając na uwadze, że Węgry kwalifikują się do otrzymania dodatkowych płatności zaliczkowych w wysokości 163,3 mln EUR, gdyż niespełnienie warunku podstawowego nie blokuje wypłaty płatności zaliczkowych; mając na uwadze, że w 2026 r. Węgry otrzymają również dodatkowe jednorazowe płatności zaliczkowe w wysokości 154 mln EUR na program operacyjny na rzecz cyfrowej odnowy plus, wprowadzony wraz z przeglądem śródokresowym polityki spójności i zarezerwowany dla wschodnich regionów przygranicznych; mając na uwadze, że wcześniej władze węgierskie zwróciły się o przegrupowanie niektórych zablokowanych środków w wysokości 156 mln EUR zgodnie z zasadami de minimis określonymi w rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów, co nie wymagało zatwierdzenia przez Komisję;
L. mając na uwadze, że Komisja wskazała, iż udział instytucji szkolnictwa wyższego zarządzanych przez trusty interesu publicznego stanowiłoby poważne zagrożenie dla wolności akademickiej, gdyż uważa się, że prawo do wolności akademickiej jest ograniczone w odnośnych instytucjach z uwagi na wpływ wywierany przez władzę ustawodawczą lub wykonawczą, bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności na nominacje, programy nauczania, projekty badawcze i publikacje; mając na uwadze, że istnieje ryzyko, iż pracownicy zaangażowani w realizację działań będą wybierani na podstawie zgodności ich poglądów z poglądami politycznymi kierownictwa uniwersytetu, a nie na podstawie osiągnięć i wiedzy fachowej;
M. mając na uwadze, że pojawiły się obawy co do tego, w jaki sposób Węgry wykorzystywały prezydencję w Radzie Unii Europejskiej w 2024 r. do realizacji krajowych celów politycznych, w tym poprzez oficjalne wizyty i przemówienia publiczne, co podważa bezstronną rolę prezydencji w budowaniu konsensusu, jakiej się od niej oczekuje;
N. mając na uwadze, że wśród ekspertów umacnia się konsensus, iż Węgry nie są już demokracją; mając na uwadze, że w sprawozdaniu Uniwersytetu w Goteborgu V-Dem Democracy Report z 2025 r. Węgry scharakteryzowano jako "autokrację wyborczą w fazie autokratyzacji (stan na 2024 r.)"; mając na uwadze, że w sprawozdaniu Nations in Transit Report z 2024 r. opracowanym przez Freedom House Węgry określono jako "hybrydę w fazie autokratyzacji"; mając na uwadze, że zgodnie ze wskaźnikiem demokracji za rok 2024 r. opracowanym przez Economist Intelligence Unit Węgry oceniono jako "demokrację wadliwą"; mając na uwadze, że Węgry zajmują 79. miejsce na 143 państwa w rankingu praworządności w 2025 r. opracowanym przez World Justice Project;
Funkcjonowanie systemu konstytucyjnego i wyborczego
O. mając na uwadze, że 23 czerwca 2025 r. w sprawozdaniu z wyjazdu do Budapesztu Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych wyraziła zaniepokojenie faktem, iż władza jest nadal sprawowana w drodze dekretów na podstawie tzw. stanu zagrożenia, początkowo z powodu pandemii COVID-19, a następnie z powodu rosyjskiej inwazji na Ukrainę, co ma umożliwiać rządowi zawieszanie stosowania niektórych przepisów, odchodzenie od przepisów prawa i wprowadzanie innych środków nadzwyczajnych; mając na uwadze, że komisja wyraziła również obawy co do tempa zmian konstytucyjnych i ustawodawczych (w tym dalszego stosowania przyspieszonych procedur ustawodawczych oraz braku debaty publicznej i konsultacji z zainteresowanymi stronami), co do widocznego braku przejrzystości i nadzoru parlamentarnego nad finansami publicznymi, utrzymującego się wrogiego klimatu politycznego, który charakteryzuje się kampaniami oszczerstw, inwigilacją oraz zastraszaniem w internecie i zastraszaniem fizycznym, a także co do rosnącego polaryzowania narracji przez podmioty polityczne stosujące agresywną retorykę (na przykład nazywając podmioty krytyczne - w tym sędziów, media i organizacje pozarządowe - "pluskwami do wytępienia"), co podsyca wrogość oraz podważa mechanizmy kontroli i równowagi; mając na uwadze, że komisja wyraziła także obawy związane z niedawnymi zmianami w ordynacji wyborczej, w ramach których przeprowadzono nowy podział na okręgi wyborcze, co może mieć bezpośredni wpływ na uczciwość wyborów; z projektem przepisów nakładających na miasta z deficytem budżetowym zwiększony nadzór budżetowy, co grozi podważeniem niezależności finansowej i operacyjnej miast; z rzekomymi uprzedzeniami politycznymi, brakiem przejrzystości i potencjalnymi konfliktami interesów dotykającymi węgierską Państwową Izbę Obrachunkową (ÁSZ); z dostrzegalnym brakiem skutecznej ochrony praw podstawowych od czasu zniesienia w 2021 r. Organu ds. Równego Traktowania oraz z nieskuteczną rolą Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, które ma pozbawiać ofiary, w tym osoby LGBTIQ+, możliwości dochodzenia ich praw;
P. mając na uwadze, że 8 lipca 2025 r. w poświęconym Węgrom rozdziale sprawozdania na temat praworządności z 2025 r. Komisja zaznaczyła, iż proces stanowienia prawa wciąż budzi poważne obawy, a niektóre ważne prace legislacyjne nie są powiązane z wymogami dotyczącymi konsultacji publicznych; mając na uwadze, że - według sprawozdania - zainteresowane strony poinformowały, iż projekty aktów prawnych są otwarte do konsultacji jedynie przez ustawowy okres ośmiu dni, podczas którego nie są przekazywane istotne informacje zwrotne; mając na uwadze, że zainteresowane strony zauważyły też, iż istotne zmiany ustawodawcze są często przyjmowane bez rzeczywistych konsultacji publicznych lub debaty parlamentarnej, gdyż rząd przedstawia zazwyczaj projekty ustaw zawierające jedynie poprawki techniczne, które następnie, po przeprowadzeniu czysto formalnego procesu, są
uzupełniane całkowicie nowymi przepisami wprowadzanymi na etapie rozpatrywania przez Komisję Ustawodawczą tuż przed ostatecznym głosowaniem w węgierskim parlamencie; mając na uwadze, że częste zmiany i niska jakość ustawodawstwa wzbudziły również obawy przedsiębiorstw co do skuteczności ochrony inwestycji na Węgrzech; mając na uwadze, że Komisja wskazała, że w 2025 r. Zgromadzenie Narodowe przyjęło nowe przepisy dotyczące węgierskich posłów do Parlamentu Europejskiego (ustawa XX z 2025 r.), które to przepisy stanowią, iż nieprzestrzeganie obowiązków w zakresie oświadczeń majątkowych może skutkować wygaśnięciem mandatu danego posła na mocy decyzji Komisji Wyborczej; mając na uwadze, że Komisja wspomniała, iż 17 czerwca 2025 r. Zgromadzenie Narodowe uchwaliło w trybie przyspieszonym ustawę, która znosi pułap wydatków na kampanie polityczne (ustawa LXVIII z 2025 r.);
Q. mając na uwadze, że 30 września 2025 r. Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy przyjęło rezolucję nr 2617(2025) w sprawie wypełniania przez Węgry obowiązków członkowskich w Radzie Europy; mając na uwadze, że w rezolucji tej Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy ponownie wyraziło zaniepokojenie osłabieniem demokratycznych mechanizmów kontroli i równowagi, a także instrumentalnym wykorzystywaniem norm konstytucyjnych, ustawy zasadniczej i ustaw kardynalnych w celu ugruntowania preferencji politycznych partii rządzącej; mając na uwadze, że Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy wezwało do zapewnienia, aby parlament Węgier powoływał sędziów do Trybunału Konstytucyjnego, na wysokie stanowiska sędziowskie oraz do niezależnych organów nadzorczych bez względu na ich powiązania polityczne, zgodnie z opiniami i sprawozdaniami Komisji Weneckiej, w szczególności w odniesieniu do większości kwalifikowanej i mechanizmów przeciwdziałania impasowi decyzyjnemu; mając na uwadze, że zgromadzenie to odnotowało zastrzeżenia dotyczące procesu legislacyjnego, w szczególności jego przejrzystości, skuteczności konsultacji publicznych w sprawie projektów aktów prawnych oraz roli opozycji w parlamencie; mając na uwadze, że zgromadzenie to wyraziło głębokie zaniepokojenie faktem, iż od 2020 r. na Węgrzech obowiązuje specjalny porządek prawny, umożliwiający rządowi wydawanie dekretów nadzwyczajnych, które uchylają ustawy zwykłe i dodatkowo osłabiają kontrolę parlamentarną oraz mechanizmy kontroli i równowagi; mając na uwadze, że zgromadzenie wezwało władze węgierskie do zakończenia obowiązywania tego specjalnego porządku prawnego wynikającego ze "stanu zagrożenia" z odpowiednim wyprzedzeniem przed kolejnymi wyborami; mając na uwadze, że zgromadzenie zauważyło, iż kolejne reformy pogłębiły dysproporcje między liczbą uzyskanych głosów a liczbą posiadanych mandatów; mając na uwadze, że zgromadzenie stwierdziło, iż reformy sprzyjały partiom dominującym i dawały Fideszowi możliwość uzyskania większości konstytucyjnej wynoszącej dwie trzecie mandatów po wszystkich wygranych wyborach od 2014 r.; mając na uwadze, że zgromadzenie zauważyło, iż zgodnie z opinią Komisji Weneckiej w sprawie ustawy LXXIX z 2024 r. zmieniającej niektóre ustawy dotyczące wyborów najnowsza reforma ordynacji wyborczej nie rozwiązała tej kwestii; mając na uwadze, że zgromadzenie zgodziło się z Komisją Wenecką, która wezwała Węgry do gruntownego przeglądu ordynacji wyborczej po wyborach w 2026 r. w oparciu o pluralistyczne konsultacje z głównymi partiami politycznymi, organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i środowiskiem akademickim;
R. mając na uwadze, że Komisja Wenecka, w opinii z 16 czerwca 2025 r. w sprawie ustawy LXXIX z 2024 r. zmieniającej niektóre ustawy dotyczące wyborów, zaleciła przyjęcie reformy po wyborach parlamentarnych w 2026 r., lecz z odpowiednim wyprzedzeniem - co najmniejrok - przed kolejnymi wyborami, w oparciu o powszechny konsensus po przeprowadzeniu szeroko zakrojonych konsultacji publicznych ze wszystkimi odpowiednimi zainteresowanymi stronami; mając na uwadze, że reforma ta powinna uwzględniać wcześniejsze, wciąż aktualne zalecenia wydane przez Komisję Wenecką oraz Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie w latach 2012 i 2021, w szczególności w odniesieniu do podziału okręgów wyborczych i wytyczania ich granic, przewidujące znaczne zmniejszenie liczby jednomandatowych okręgów wyborczych i liczby jednostek administracyjnych, w których każda partia musi jednocześnie zgłosić kandydatów, aby móc utworzyć krajową listę kandydatów, a także uwzględniać wnioski wyciągnięte z wyborów parlamentarnych w 2026 r., w tym zalecenia międzynarodowych obserwatorów wyborów; mając na uwadze, że Komisja Wenecka wskazała, że proces, w ramach którego zainicjowano i przyjęto ustawę LXXIX z 2024 r. - a także konkretne zmiany granic okręgów - sugeruje możliwe polityczne motywacje stojące za reformą, że cały ten proces cechował brak przejrzystości i otwartej debaty oraz że należy unikać wytyczania okręgów wyborczych ustawą (kardynalną), ponieważ takie sztywne przepisy sprawiają, iż niezbędne dostosowanie podziału do zmian demograficznych zależy od decyzji politycznej;
S. mając na uwadze, że ustawa zasadnicza Węgier, odkąd weszła w życie 1 stycznia 2012 r., była już nowelizowana piętnaście razy - jest to nadzwyczaj duża liczba zmian jak na tekst konstytucyjny - co podważa pewność prawa, osłabia stabilność instytucjonalną oraz budzi poważne zastrzeżenia dotyczące poszanowania zasad praworządności; mając na uwadze, że w opinii z 13 października 2025 r. w sprawie zgodności piętnastej poprawki do ustawy zasadniczej Węgier z międzynarodowymi standardami praw człowieka Komisja Wenecka wyraziła ubolewanie, iż przedmiotowe poprawki przyjęto bez zapewnienia pluralistycznej debaty publicznej i bez rzeczywistych konsultacji ze wszystkimi właściwymi zainteresowanymi stronami; mając na uwadze, że w opinii tej wskazano, iż poprawka dotycząca płci nie powinna służyć za podstawę prawną dla zakazu prawnego uznawania tożsamości płciowej i nie powinna skutkować odmową przyznania osobom transpłciowym praw do prawnego uznania ich tożsamości płciowej; mając na uwadze, że Komisja Wenecka stwierdziła też, iż zmiana dotycząca pierwszeństwa prawa dziecka jest niezgodna z międzynarodowymi standardami praw człowieka oraz że należy zmienić przepisy dotyczące zawieszenia obywatelstwa;
T. mając na uwadze, że 24 lipca 2025 r. I Izba Przygotowawcza Międzynarodowego Trybunału Karnego stwierdziła, iż Węgry nie wywiązały się z obowiązku współpracy wbrew postanowieniom statutu rzymskiego Międzynarodowego Trybunału Karnego, i skierowała tę sprawę do Zgromadzenia Państw-Stron; mając na uwadze, że 2 czerwca 2025 r. władze węgierskie oficjalnie powiadomiły sekretarza generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych, że Węgry wycofują się ze statutu rzymskiego ze skutkiem od 2 czerwca 2026 r.; mając na uwadze, że 5 czerwca 2025 r. przewodniczący Zgromadzenia Państw-Stron ponownie wyraził ubolewanie z powodu wycofania się Węgier;
Niezależność sądownictwa i innych instytucji oraz prawa sędziów
U. mając na uwadze, że 23 czerwca 2025 r. w sprawozdaniu z wyjazdu do Budapesztu Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych wyraziła zaniepokojenie faktem, iż wciąż nie wykonano wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) ani Trybunału Sprawiedliwości UE (TSUE) dotyczących praworządności i ochrony praw podstawowych; mając na uwadze, że komisja wyraziła też zaniepokojenie utrzymującymi się i nowymi wyzwaniami dla niezależności i bezstronności sądów, związanymi z obawami dotyczącymi obniżenia kryteriów zawodowych przy nominacjach sędziowskich, z presją wywieraną na sędziów z użyciem mechanizmów dyscyplinarnych oraz ograniczoną przejrzystością przy rozpatrywaniu spraw, zwłaszcza w Sądzie Najwyższym (Kúria), z reformami sądownictwa, które przeprowadzane są bez konstruktywnych konsultacji ze stowarzyszeniami sądowymi, oraz z publicznym oczernianiem sędziów korzystających z prawa do protestu, z utrzymującymi się wyzwaniami dotyczącymi terminowości i skuteczności kontroli sądowej, rzekomo ze względu na niskie wynagrodzenia sędziów i niedobory kadrowe, a także z rolą i bezstronnością Izby ds. Spójności Sądu Najwyższego; mając na uwadze, że komisja zwróciła również uwagę na zastrzeżenia dotyczące systematycznego osłabiania pozycji Krajowej Rady Sądownictwa (KRS), w tym wielokrotnego pomijania obowiązkowych konsultacji z KRS przy opracowywaniu reform sądownictwa oraz rezygnacji kilku jej członków w geście protestu, co sygnalizuje kryzys instytucjonalny podważający samorządność władzy sądowniczej; mając na uwadze, że komisja odnotowała również obawy dotyczące Krajowego Urzędu Sądownictwa, którego funkcjonowanie - mimo deklaracji, że stosuje on zautomatyzowany system przydziału spraw - nadal budzi poważne wątpliwości co do przejrzystości i bezstronności, przy czym zainteresowane strony ostrzegają przed ryzykiem wpływu lub manipulacji, zwłaszcza w sprawach wrażliwych z politycznego punktu widzenia;
V. mając na uwadze, że 8 lipca 2025 r. w poświęconym Węgrom rozdziale sprawozdania na temat praworządności z 2025 r. Komisja stwierdziła, że Krajowa Rada Sądownictwa nadal wykonuje uprawnienia, które uzyskała w drodze reformy sądownictwa w 2023 r.; mając na uwadze, że Komisja zauważyła także, iż wprowadzono nowe przepisy dotyczące nominacji i kariery sędziów oraz że - zgodnie z obowiązującymi przepisami - proces ten nie zawsze obejmuje konsultacje z Krajową Radą Sądownictwa w sprawie niektórych istotnych zmian legislacyjnych; mając na uwadze, że Komisja wskazała też, iż przejrzystość przydzielania spraw w sądach niższej instancji nie uległa poprawie, chociaż przydział spraw w Sądzie Najwyższym przebiega sprawnie; mając na uwadze, że Komisja zauważyła ponadto, iż Sąd Najwyższy nadal stosuje jednolitość orzecznictwa za pośrednictwem komisji ds. rozpoznawania skarg, lecz wciąż wywierana jest w sądownictwie nadmierna presja na niektórych sędziów, zwłaszcza w odniesieniu do wewnętrznych debat na temat kluczowych kwestii związanych z niezależnością sądów; mając na uwadze, że Komisja zauważyła też, iż wzrost wynagrodzeń w systemie wymiaru sprawiedliwości odbywa się w trzech etapach do 2027 r., a efektywność sądownictwa i cyfryzacja systemu wymiaru sprawiedliwości nadal są ogólnie wysokie; mając na uwadze, że Komisja zauważyła, iż 1 stycznia 2025 r. 47 wyroków wiodących Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oczekiwało na wykonanie na Węgrzech, a 16 czerwca 2025 r. liczba wyroków wiodących oczekujących na wykonanie wzrosła do 52; mając na uwadze, że Komisja zauważyła ponadto, iż wskaźnik wykonania wyroków wiodących przez Węgry w ostatnich 10 latach wyniósł 26 %, a wyroku wiodącego, który najdłużej oczekuje na zastosowanie, nie wykonano od ponad 15 lat; mając na uwadze, że Komisja uwypukliła niedociągnięcia w systemie pomocy prawnej i zaleciła środki mające zapewnić, aby stały wzrost wynagrodzeń sędziów, prokuratorów i pracowników wymiaru sprawiedliwości i prokuratury odbywał się w sposób ustrukturyzowany, z uwzględnieniem norm europejskich dotyczących wynagrodzeń w systemie wymiaru sprawiedliwości;
W. mając na uwadze, że 17 lipca 2025 r. Komisja postanowiła skierować sprawę przeciwko Węgrom do TSUE w związku ze sprzeciwianiem się stanowisku Unii w sprawie wewnątrzunijnych postępowań arbitrażowych prowadzonych na mocy Traktatu karty energetycznej i niestosowaniem się do orzecznictwa TSUE;
X. mając na uwadze, że Komisja Wenecka, w opinii z 16 czerwca 2025 r. w sprawie zmian konstytucyjnych i ustawodawczych dotyczących wymogów powoływania Prokuratora Generalnego i sędziego Trybunału Konstytucyjnego Węgier, a także powoływania i przechodzenia w stan spoczynku sędziów, wyraziła ubolewanie, iż rozpatrywane zmiany przyjęto w trybie, który nie obejmował żadnej oceny skutków ani konstruktywnych konsultacji publicznych ani konsultacji z odpowiednimi zainteresowanymi stronami, w tym z przedstawicielami sądownictwa; mając na uwadze, że Komisja Wenecka zaleciła zmianę kryteriów kwalifikacyjnych na stanowisko Prokuratora Generalnego przez wprowadzenie wymogu, aby kandydat był powoływany spośród prokuratorów z wieloletnim doświadczeniem zawodowym lub spełniał znacznie wyższe wymogi zawodowe, takie jak posiadanie znaczącego doświadczenia w pracy na stanowisku prokuratora, sędziego, prawnika lub podobnym oraz szczególnych kompetencji niezbędnych do pełnienia tej funkcji organizacyjnej na wysokim szczeblu, w tym umiejętności zarządzania; mając na uwadze, że Komisja Wenecka zaleciła rozważenie wprowadzenia
wystarczających gwarancji w procesie powoływania Prokuratora Generalnego, takich jak ustanowienie Rady Prokuratorskiej; mając na uwadze, że Komisja Wenecka stwierdziła, iż system, który w najwyższym stopniu respektowałby zasadę niezależności sądów, to taki, w którym sędziowie mogą, co do zasady, pozostawać na stanowisku do osiągnięcia obowiązkowego wieku emerytalnego wynoszącego 70 lat, jeśli wyrażą taką wolę, lub przechodzić w stan spoczynku po osiągnięciu zwykłego ustawowego progu emerytalnego, tj. 65 lat, natomiast wszelkie alternatywne mechanizmy umożliwiające przedłużenie, na wniosek, okresu czynnej działalności sędziowskiej po osiągnięciu zwykłego wieku emerytalnego (65 lat) powinny opierać się na jasnych, weryfikowalnych i obiektywnych kryteriach, aby zapobiec nadmiernym uprawnieniom dyskrecjonalnym organu decyzyjnego; mając na uwadze, że Komisja Wenecka zaleciła doprecyzowanie, jakiego rodzaju doświadczenie "w dziedzinie prawa" kwalifikuje kandydata do powołania na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego, aby zapobiec nadmiernym uprawnieniom dyskrecjonalnym organu powołującego;
Y. mając na uwadze, że Komisja Wenecka, w opinii z 16 czerwca 2025 r. w sprawie niektórych przepisów ustawy XVII z 2024 r. dotyczącej uprawnienia Ministra Sprawiedliwości do uzyskiwania dostępu do orzeczeń sądowych i decyzji prokuratorskich oraz powiązanych dokumentów, stwierdziła, iż nie wykazano w sposób przekonujący, dlaczego istniejąca możliwość występowania przez Ministra Sprawiedliwości o informacje na temat danych statystycznych i praktyki orzeczniczej, wraz z dostępem do obszernej publicznej bazy orzeczeń sądowych, sama w sobie nie byłaby wystarczająca do osiągnięcia zamierzonego prawnie uzasadnionego celu; mając na uwadze, że Komisja Wenecka wskazała, iż uzyskiwanie dostępu do decyzji prokuratorskich, w szczególności tych, które - choć są ostateczne i nie podlegają zaskarżeniu - dotyczą zakończenia postępowania, rodzi poważne wątpliwości pod względem proporcjonalności, ponieważ taki mechanizm mógłby potencjalnie podważać skuteczność działania prokuratury, a także negatywnie wpływać na postrzeganą niezależność tego organu od władzy wykonawczej;
Z. mając na uwadze, że Komitet Ministrów Rady Europy, w decyzji z 4-6 marca 2025 r. dotyczącej trwającego wzmocnionego nadzoru nad wykonaniem wyroku ETPC w sprawie Baka przeciwko Węgrom, z głębokim zaniepokojeniem zauważył, że władze węgierskie - mimo upływu niemal dziewięciu lat od wydania wyroku - nadal nie podjęły żadnych działań, aby zapewnić kontrolę sądową decyzji o odwołaniu prezesa Kúrii; mając na uwadze, że komitet zdecydowanie wezwał władze do zmiany przepisów, zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami, w celu zapewnienia skutecznego nadzoru sprawowanego przez niezależny organ sądowy w odniesieniu do odwołania prezesa Kúrii; mając na uwadze, że komitet wyraził ubolewanie, iż informacje przekazane przez władze w odpowiedzi na prośbę Komitetu o dokonanie oceny wolności wypowiedzi sędziów wciąż nie zawierają kompleksowej analizy wpływu właściwych przepisów prawnych w praktyce oraz tego, czy ich stosowanie przyczyniło się do wyeliminowania "efektu mrożącego", o którą to analizę Komitet stanowczo apelował; mając na uwadze, że komitet wezwał władze węgierskie, w tym kontekście oraz w świetle obaw wyrażanych przez społeczeństwo obywatelskie i samych węgierskich sędziów, aby rozważyły przyjęcie dalszych ogólnych środków w celu rozwiązania kwestii "efektu mrożącego" w sądownictwie oraz zapewniły, by wolność wypowiedzi sędziów, zwłaszcza w kwestiach dotyczących sądownictwa, które leżą w interesie publicznym, była jednoznacznie zagwarantowana nie tylko w teorii, lecz także w praktyce;
AA. mając na uwadze, że Komitet Ministrów Rady Europy, w decyzji z 4-6 marca 2025 r. dotyczącej trwającego wzmocnionego nadzoru nad wykonaniem wyroków ETPC w sprawie Gazsó Group przeciwko Węgrom, z zadowoleniem odnotował utrzymujące się pozytywne tendencje w zakresie efektywności węgierskiego sądownictwa, lecz ponownie wyraził głębokie zaniepokojenie dalszym brakiem jakichkolwiek postępów w kwestii środków kompensacyjnych za przewlekłość postępowań karnych i administracyjnych oraz nieprocesowych postępowań cywilnych;
Korupcja i konflikty interesów
AB. mając na uwadze, że 23 czerwca 2025 r. w sprawozdaniu z wyjazdu do Budapesztu Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych wyraziła obawy dotyczące zarzutu zakorzenionej i zinstytucjonalizowanej korupcji (w tym korupcji polegającej na nadużywaniu systemu zamówień publicznych i reklamy politycznej), pogarszającej się sytuacji grupy zadaniowej do zwalczania korupcji, ograniczonych uprawnień i ograniczonego dostępu Urzędu ds. Etyki do informacji na temat działań następczych dotyczących postępowania sądowego, co ogranicza zdolność urzędu do skutecznej walki z korupcją i sprzeniewierzaniem środków publicznych, oraz faktu, iż nie prowadzi się przed sądem spraw dotyczących głośnych przypadków korupcji;
AC. mając na uwadze, że 8 lipca 2025 r. w poświęconym Węgrom rozdziale sprawozdania na temat praworządności z 2025 r. Komisja stwierdziła, że trwa wdrażanie krajowejstrategii antykorupcyjnejna lata 2024-2025 i powiązanego z nią planu działania, lecz ważne działania wciąż pozostają do zrealizowania; mając na uwadze, że Komisja zauważyła także, iż liczba wydanych wyroków skazujących za przestępstwa korupcyjne zmniejszyła się i nie poczyniono postępów, aby osiągnąć wymierne wyniki w zakresie zwalczania korupcji na wysokim szczeblu; mając na uwadze, że Komisja zauważyła ponadto, iż orzeczenia sądowe dotyczące przeglądu decyzji prokuratury o odmowie wszczęcia postępowania lub wniesienia aktu oskarżenia w sprawach o korupcję nadal nie są wiążące; mając na uwadze, że Komisja zauważyła także, iż należy poczynić dalsze postępy w celu przyjęcia nowych zasad dotyczących lobbingu i okresu po ustaniu zatrudnienia, chociaż istnieją plany, aby wprowadzić przepisy w tym zakresie do listopada 2025 r., a Urząd ds. Etyki nadal informuje o przeszkodach w skutecznym wypełnianiu
powierzonych mu zadań nadzorczych; mając na uwadze, że Komisja wskazała ponadto, iż wciąż istnieją poważne niedociągnięcia w przejrzystości finansowania partii politycznych i kampanii wyborczych, lecz zwiększono konkurencję w procedurach udzielania zamówień publicznych oraz zachowano różne poziomy kontroli zamówień krajowych i zamówień związanych z funduszami unijnymi; mając na uwadze, że Komisja wskazała, iż nie poczyniono postępów w usprawnianiu systemu oświadczeń majątkowych, a sygnalizowanie nieprawidłowości odgrywa ograniczoną rolę w wykrywaniu przestępstw korupcyjnych; mając na uwadze, że praktyczne skutki propozycji przedstawionych przez grupę zadaniową ds. zwalczania korupcji są ograniczone; mając na uwadze, że ryzyko wpływów politycznych i nieuzasadnionej ingerencji w indywidualne sprawy w prokuraturze i policji, brak dochodzeń w sprawie zarzutów korupcyjnych dotyczących urzędników wysokiego szczebla i ich najbliższego otoczenia, a także klientelizm, faworytyzm i nepotyzm w administracji publicznej wysokiego szczebla wciąż budzą poważne obawy; mając na uwadze, że według zainteresowanych stron plan działania na rzecz zwalczania korupcji jest mało ambitny i nie odzwierciedla w wystarczającym stopniu właściwych zaleceń Urzędu ds. Etyki; mając na uwadze, że zainteresowane strony zgłaszają, iż ryzyko korupcji wzrosło w związku z nadmiernym wykorzystywaniem umów koncesji, że wiele umów ramowych zawarto z jednym oferentem, że umowy ramowe zawierane przez centralne jednostki zakupujące umożliwiły niektórym wykonawcom uzyskanie pozycji liderów na rynku lub pozycji dominującej kosztem konkurentów, oraz że utrzymują się obawy dotyczące faworyzowania w procedurach przetargowych i wybiórczego udzielania zamówień politycznie powiązanym podmiotom, co zwiększa ryzyko korupcji;
AD. mając na uwadze, że 18 czerwca 2025 r. Komisja postanowiła zamknąć postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego dotyczące należytej transpozycji dyrektywy 2014/24/UE w sprawie zamówień publicznych 20 , dyrektywy 2014/23/UE w sprawie udzielania koncesji 21 oraz dyrektywy 2014/25/UE w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych 22 ; mając na uwadze, że 12 lutego 2025 r. Komisja postanowiła wszcząć postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego i wysłała wezwanie do usunięcia uchybienia w związku ze stosowaniem procedur konkurencyjnych z negocjacjami z naruszeniem dyrektywy 2014/24/UE w sprawie zamówień publicznych, lecz postanowiła zamknąć sprawę 8 października 2025 r.; mając na uwadze, że 18 czerwca 2025 r. Komisja postanowiła wszcząć postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego i wysłała wezwanie do usunięcia uchybienia w związku z niewyłonieniem w drodze otwartej i przejrzystej procedury przetargowej podmiotu do realizacji kontraktu o dużej wartości na eksploatację złóż piasku i żwiru; mając na uwadze, że 17 lipca 2025 r. Komisja podjęła decyzję o wysłaniu dodatkowego wezwania do usunięcia uchybienia w związku z nieprzestrzeganiem przepisów Unii dotyczących zamówień publicznych i koncesji przy udzielaniu zamówienia na budowę, eksploatację i utrzymanie sieci autostrad;
AE. mając na uwadze, że 30 września 2025 r. Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy przyjęło rezolucję nr 2617(2025) w sprawie wypełniania przez Węgry obowiązków członkowskich w Radzie Europy, w której wspomniało, iż brak woli politycznej do zwalczania korupcji na wysokim szczeblu jest głęboko niepokojący; mając na uwadze, że Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy wezwało władze węgierskie do niezwłocznego zezwolenia na publikację sprawozdań Grupy Państw przeciwko Korupcji (GRECO), w których oceniono przestrzeganie zasad zapobiegania korupcji na najwyższych stanowiskach wykonawczych oraz w odniesieniu do posłów, sędziów i prokuratorów, do wzmocnienia niezależnych instytucji antykorupcyjnych oraz do zapewnienia przejrzystych praktyk w zakresie zamówień publicznych; mając na uwadze, że Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy wezwało Węgry, aby zapewniły nadzór publiczny nad "fundacjami zarządzania aktywami interesu publicznego" (KEKVA) poprzez zagwarantowanie przejrzystego zarządzania, kontroli parlamentarnej i rozliczalności w odniesieniu do wszystkich środków i aktywów publicznych, którymi zarządzają te podmioty;
AF. mając na uwadze, że 24 września 2025 r. Centrum Badań nad Korupcją w Budapeszcie, podczas wysłuchania publicznego w Komisji Petycji, wskazało, iż istnieją wyraźne empiryczne dowody faworytyzmu politycznego na Węgrzech;
Ochrona prywatności i danych
AG. mając na uwadze, że 8 lipca 2025 r. w poświęconym Węgrom rozdziale sprawozdania na temat praworządności z 2025 r. Komisja zaznaczyła, iż nie zajęto się kwestią braku gwarancji procesowych i skutecznej kontroli w przypadku środków tajnego nadzoru stosowanych poza postępowaniem karnym;
AH. mając na uwadze, że Komitet Ministrów Rady Europy, w decyzji z 10-12 czerwca 2025 r. dotyczącej trwającego wzmocnionego nadzoru nad wykonaniem wyroków ETPC w sprawie Szabó i Vissy Group przeciwko Węgrom, ponownie stanowczo wezwał władze, aby niezwłocznie przedsięwzięły środki niezbędne do pełnego i skutecznego dostosowania krajowych przepisów dotyczących niejawnego nadzoru w celach bezpieczeństwa narodowego do postanowień europejskiej konwencji praw człowieka oraz do usunięcia wszystkich uchybień w tej grupie stwierdzonych przez ETPC;
AI. mając na uwadze, że 21 marca 2025 r. Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka wskazało, iż w celu ochrony prawa do prywatności i niedyskryminacji władze powinny unikać wykorzystywania technologii rozpoznawania twarzy do identyfikacji osób pokojowo uczestniczących w zgromadzeniach; mając na uwadze, że Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka przypomniało, iż środki nadzoru publicznego należy ograniczyć do tych absolutnie niezbędnych i proporcjonalnych do osiągnięcia uzasadnionych celów i nigdy nie należy ich stosować w sposób dyskryminacyjny poprzez ukierunkowany nadzór nad pokojowymi zgromadzeniami osób LGBTIQ+ lub innych grup zmarginalizowanych; mając na uwadze, że 24 marca 2025 r. Komisarz Praw Człowieka Rady Europy, w piśmie skierowanym do przewodniczącego węgierskiego Zgromadzenia Narodowego, przypomniał, iż zgodnie z orzecznictwem ETPC wykorzystywanie wysoce inwazyjnej technologii rozpoznawania do identyfikacji i zatrzymywania osób uczestniczących w pokojowych protestach oraz do prowadzenia postępowań w sprawie wykroczeń stanowi naruszenie prawa do życia prywatnego; mając na uwadze, że 9 kwietnia 2025 r. w komunikacie skierowanym do władz węgierskich specjalny sprawozdawca ONZ ds. działań na rzecz prawa do wolności opinii i wypowiedzi, specjalny sprawozdawca ONZ ds. prawa do wolności pokojowego zgromadzania się i zrzeszania się, specjalny sprawozdawca ds. obrońców praw człowieka, niezależny ekspert ds. ochrony przed przemocą i dyskryminacją ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową oraz grupa robocza ds. dyskryminacji kobiet i dziewcząt wskazali, iż niedawno uchwalone zmiany w ustawie o prawie do zgromadzeń przewidują szersze wykorzystywanie biometrycznych technologii rozpoznawania twarzy do ścigania, identyfikowania i karania uczestników takich "zakazanych zgromadzeń", co stanowi naruszenie uznanych na szczeblu międzynarodowym standardów wykorzystywania takiej technologii w działaniach organów ścigania;
AJ. mając na uwadze, że 6 grudnia 2024 r. dziennikarze śledczy opublikowali informację o tym, iż węgierskie biuro informacyjne miało obrać za cel urzędników Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych podczas misji dochodzeniowej w sprawie potencjalnego sprzeniewierzenia środków unijnych przez ELIOS, przedsiębiorstwo powiązane z zięciem premiera Węgier; mając na uwadze, że 9 października 2025 r. dziennikarze śledczy opublikowali informację o tym, że biuro informacyjne miało obrać za cel urzędników Komisji w latach 2015-2017; mając na uwadze, że Komisja wskazała, iż prowadzone jest dochodzenie wewnętrzne oraz że zarzucane incydenty podważają zasadę lojalnej współpracy państw członkowskich z instytucjami UE;
Wolność wypowiedzi, w tym pluralizm mediów
AK. mając na uwadze, że 23 czerwca 2025 r. w sprawozdaniu z wyjazdu do Budapesztu Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych wyraziła zaniepokojenie wyraźnie ograniczonym dostępem polityków opozycji do mediów publicznych, krytyczną sytuacją w zakresie wolności i pluralizmu mediów ze względu na silnie scentralizowane i politycznie kontrolowane środowisko medialne, coraz bardziej kurczącą się przestrzenią dla niezależnych mediów i dziennikarstwa, którą charakteryzują systemowe utrudnienia, przeszkody i zastraszanie, oraz ograniczonym dostępem niezależnych mediów i dziennikarzy do urzędników rządowych i informacji, a także dominującą obecnością rządu w przestrzeni mediów cyfrowych za pośrednictwem płatnych treści i reklam w mediach społecznościowych;
AL. mając na uwadze, że 8 lipca 2025 r. w poświęconym Węgrom rozdziale sprawozdania na temat praworządności z 2025 r. Komisja stwierdziła, iż wciąż nie rozwiązano problemu zagrożeń dla pluralizmu mediów, na które zwrócono uwagę w poprzednich sprawozdaniach na temat praworządności; mając na uwadze, że Komisja wskazała ponadto, iż nie przyjęto ani nie zaplanowano jakichkolwiek środków regulujących przekazywanie reklam państwowych do mediów, które to środki gwarantowałyby funkcjonalną niezależność organu ds. mediów lub zapewniały niezależność redakcyjną i finansową mediów publicznych; mając na uwadze, że Komisja zauważyła też, iż dziennikarze nadal stoją w obliczu wielu poważnych wyzwań, gdy wykonują swoją pracę, a Urząd Ochrony Suwerenności prowadzi dochodzenie w sprawie dziennikarzy i mediów, gdyż rzekomo "służą zagranicznym interesom", i wciąż wybiórczo odmawia im się dostępu do wydarzeń leżących w interesie publicznym i do konferencji prasowych; mając na uwadze, że Komisja wskazała także, że chociaż nadal trwa przyspieszone rozpatrywanie spraw sądowych dotyczących dostępu do informacji, zakres dostępu do informacji pozostaje ograniczony, zwłaszcza w odniesieniu do finansowania publicznego; mając na uwadze, że nie poczyniono żadnych postępów, jeśli chodzi o zwiększenie przejrzystości i rzetelności w podziale środków na reklamy państwowe; mając na uwadze, że nie istnieją ogólne zasady i procedury regulujące udzielanie zamówień publicznych ani żadne
szczegółowe przepisy, które zapewniałyby przejrzystość i rzetelność przy ich podziale; mając na uwadze, że państwo zdecydowanie pozostaje najważniejszym podmiotem na rynku reklamy medialnej i przekazuje znaczne środki publiczne mediom prorządowym oraz zwiększa wydatki w tym zakresie, przy czym reklama państwowa stanowi ponad 30 % całego rynku reklamowego, a Środkowoeuropejska Fundacja Prasy i Mediów (KESMA) - konglomerat mediów prorządowych - z reklam państwowych uzyskuje do 75-80 % swoich całkowitych przychodów; mając na uwadze, że presja wywierana na dziennikarzy i innych pracowników mediów się nasila, gdyż nadal napotykają oni liczne i poważne wyzwania w swojej pracy; mając na uwadze, że chociaż zainteresowane strony wskazują, iż fizyczne ataki na dziennikarzy są na Węgrzech bardzo rzadkie, zwracają one uwagę na powszechność kampanii oszczerstw i obraźliwych wypowiedzi wymierzonych w dziennikarzy; mając na uwadze, że niektóre zainteresowane strony podają, iż nadal dochodzi do wybiórczego odmawiania dostępu do wydarzeń o znaczeniu publicznym i rządowych konferencji prasowych, a zapytania prasy często pozostają bez odpowiedzi; mając na uwadze, że prowadzone przez Urząd Ochrony Suwerenności działania dochodzeniowe w sprawie zgłaszanego "finansowania zagranicznego" zwiększyły presję na niezależnych dziennikarzy i niezależne media; mając na uwadze, że w Monitorze Pluralizmu Mediów z 2025 r. bezpieczeństwo dziennikarzy nadal uznaje się za obszar o średnim ryzyku; mając na uwadze, że na platformie Rady Europy propagującej ochronę dziennikarstwa i bezpieczeństwa dziennikarzy zarejestrowano pięć nowych wpisów dotyczących, odpowiednio, portalu śledczego oskarżonego przez Urząd Ochrony Suwerenności o angażowanie się w wywieranie obcych wpływów i szpiegostwo, dwóch dziennikarzy, którzy podczas próby przeprowadzenia wywiadu z premierem zostali powstrzymani, zatrzymani i oskarżeni, wpisów związanych z ustawą o przejrzystości w sferze publicznej oraz sprawozdania, w którym stwierdzono, że sporządzono raporty wywiadowcze dotyczące mediów i organizacji społeczeństwa obywatelskiego;
AM. mając na uwadze, że 30 września 2025 r. Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy przyjęło rezolucję nr 2617(2025) w sprawie wypełniania przez Węgry obowiązków członkowskich w Radzie Europy, w której ponownie wyraziło zaniepokojenie koncentracją własności mediów, brakiem pluralizmu mediów oraz politycznym wpływem na treści medialne; mając na uwadze, że zgromadzenie to wezwało władze węgierskie do wzmocnienia funkcjonalnej niezależności Rady ds. Mediów poprzez skrócenie kadencji przewodniczącego Urzędu ds. Mediów oraz odebranie mu części uprawnień do powołań; mając na uwadze, że zgromadzenie to ponownie wezwało władze węgierskie, aby rozważyły wprowadzenie bardziej otwartej i pluralistycznej procedury powoływania członków Rady ds. Mediów, w tym poprzez umożliwienie grupom społeczeństwa obywatelskiego udziału w procesie nominacji; mając na uwadze, że zgromadzenie to - biorąc pod uwagę niezwykle istotną rolę państwa i przedsiębiorstw państwowych na rynku reklamy medialnej, przez który przekazują one znaczne środki publiczne mediom prorządowym - zwróciło się do władz węgierskich o dopilnowanie, aby dystrybucja takich reklam, w tym w mediach społecznościowych, była prowadzona w sposób sprawiedliwy i przejrzysty;
AN. mając na uwadze, że Komitet Ministrów Rady Europy, w decyzji z 3-5 grudnia 2024 r. dotyczącej trwającego wzmocnionego nadzoru nad wykonaniem wyroków ETPC w sprawie Kenedi Group przeciwko Węgrom, wezwał władze do przyjęcia dodatkowych ukierunkowanych środków ogólnych w celu rozwiązania kwestii utrzymującej się niechęci organów państwowych do wykonywania orzeczeń sądów krajowych przyznających dostęp do dokumentów oraz do zapewnienia, aby dostępne były skuteczne i rzeczywiste narzędzia przymusu służące wykonywaniu tych orzeczeń;
AO. mając na uwadze, że w wyroku z 30 września 2025 r. w sprawie Csardi i inni przeciwko Węgrom ETPC stwierdził naruszenie wolności wypowiedzi w odniesieniu do braku gwarancji proceduralnych, takich jak prawo do bycia wysłuchanym, w przypadkach, w których posłów opozycji ukarano grzywną za zachowanie w Zgromadzeniu Narodowym;
AP. mając na uwadze, że 4 czerwca 2025 r. Przedstawiciel OBWE ds. Wolności Mediów podkreślił, jak istotne jest, aby zapewnić niezależność zarówno nadawców publicznych, jak i organów regulacyjnych ds. mediów od wpływów politycznych, oraz poruszył kwestię niezależnego i sprawiedliwego przydziału reklam państwowych, który powinien odbywać się na podstawie bezstronnych i jasnych kryteriów, tak aby wspierać pluralizm mediów, w tym media niezależne;
AQ. mając na uwadze, że w światowym rankingu wolności prasy za rok 2025 Węgry zajęły 68. miejsce na 180 krajów i osiągnęły wynik 62,82, utraciwszy jedną pozycję w porównaniu z rokiem poprzednim;
Wolność nauki
AR. mając na uwadze, że 23 czerwca 2025 r. w sprawozdaniu z wyjazdu do Budapesztu Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych wyraziła zaniepokojenie erozją wolności akademickiej i zwiększoną kontrolą nad edukacją i badaniami naukowymi na Węgrzech, w tym zakazem strajków nauczycieli, możliwością arbitralnego zwalniania nauczycieli, ideologicznym monitorowaniem programów nauczania, zmniejszającą się autonomią uniwersytetów w zakresie prowadzenia badań oraz marginalizacją niektórych grup uczniów i studentów, w tym Romów, dzieci z niepełnosprawnościami i studentów LGBTIQ+;
AS. mając na uwadze, że w zaleceniu z 8 lipca 2025 r. w sprawie polityki gospodarczej, polityki społecznej, polityki zatrudnienia, polityki strukturalnej i polityki budżetowej Węgier 23 Rada zaleciła poprawę wyników kształcenia i zwiększenie odsetka osób z wyższym wykształceniem, a także zwiększenie udziału grup defaworyzowanych, zwłaszcza Romów, w wysokiej jakości kształceniu ogólnodostępnym dzięki dalszemu podnoszeniu atrakcyjności zawodu nauczyciela i odsetka uczniów uzyskujących wykształcenie średnie II stopnia, które daje dostęp do szkolnictwa wyższego;
AT. mając na uwadze, że 7 maja 2025 r. Komisja postanowiła zamknąć postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w związku z niewykonaniem wyroku TSUE w sprawie C-66/18 24 dotyczącej szkolnictwa wyższego;
AU. mając na uwadze, że 21 marca 2025 r., pod koniec wizyty na Węgrzech, specjalna sprawozdawczyni ONZ ds. prawa do edukacji pochwaliła zaangażowanie węgierskich nauczycieli i społeczeństwa obywatelskiego, a jednocześnie wyraziła poważne obawy dotyczące pogłębiających się nierówności, sztywności programu nauczania, marginalizacji uczniów pochodzenia romskiego oraz erozji wolności akademickiej; mając na uwadze, że specjalna sprawozdawczyni ostrzegła przed "wydrążeniem" publicznego systemu edukacji, w którym pogłębiają się nierówności między niedofinansowanymi szkołami państwowymi a lepiej finansowanymi placówkami prowadzonymi przez Kościół; mając na uwadze, że specjalna sprawozdawczyni wezwała do przeglądu programów nauczania i systemów oceniania, lepszej ochrony uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, wprowadzenia jasnych i skutecznych strategii politycznych przeciwdziałających segregacji, zapewnienia sprawiedliwego finansowania wszystkich rodzajów szkół oraz większego udziału uczniów, nauczycieli i rodziców w procesie podejmowania decyzji;
Wolność wyznania
AV. mając na uwadze, że Komitet Ministrów Rady Europy, w rezolucji z 11 grudnia 2024 r. dotyczącej nadzoru nad wykonaniem wyroku ETPC w sprawie Magyar Keresztény Mennonita Egyház i inni przeciwko Węgrom, postanowił zakończyć rozpatrywanie tego wyroku;
AW. mając na uwadze, że 28 lutego 2025 r. specjalna sprawozdawczyni ONZ ds. wolności religii lub przekonań, w sprawozdaniu z wizyty na Węgrzech, zaleciła ponowne rozpatrzenie ustawy kościelnej z 2011 r. oraz jej nowelizacji z 2018 r., aby zapewnić wszystkim wspólnotom, instytucjom i podmiotom religijnym oraz wyznaniowym możliwość swobodnego działania, bez dyskryminacji, ze szczególnym uwzględnieniem ograniczeń prawnych i finansowych w ich działalności;
Wolność zrzeszania się
AX. mając na uwadze, że 23 czerwca 2025 r. w sprawozdaniu z wyjazdu do Budapesztu Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych wyraziła zaniepokojenie pogłębiającymi się trudnościami natury finansowej i prawnej, w zakresie bezpieczeństwa i uwarunkowań politycznych, z jakimi boryka się społeczeństwo obywatelskie, zwłaszcza organizacje społeczeństwa obywatelskiego ukierunkowane na rzecznictwo, tworzeniem kontrolowanych przez rząd organizacji pozarządowych występujących w kontrolowanych przez państwo i przyjaznych rządowi mediach w roli ekspertów, co pogłębia polaryzację krajobrazu organizacji pozarządowych, jak również instrumentalnym wykorzystywaniem Urzędu Ochrony Suwerenności do dyskredytowania niezależnych mediów, indywidualnych dziennikarzy śledczych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego otrzymujących finansowanie międzynarodowe lub europejskie, a także ich pracowników jako "zagranicznych agentów"; mając na uwadze, że komisja była również zaniepokojona trwającymi pracami nad ustawą o agentach zagranicznych, która jeszcze bardziej ograniczyłaby finansowanie i rozszerzyła kontrolę;
AY. mając na uwadze, że 8 lipca 2025 r. w poświęconym Węgrom rozdziale sprawozdania na temat praworządności z 2025 r. Komisja stwierdziła, że pogarszające się warunki dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego i niepewność prawa jeszcze bardziej ograniczają przestrzeń dla aktywności społeczeństwa obywatelskiego; mając na uwadze, że zgodnie z nową ustawą, która wejdzie w życie 1 stycznia 2027 r., rejestr organizacji społeczeństwa obywatelskiego zostanie przeniesiony z sądów do centralnego organu administracyjnego, a zainteresowane strony poinformowały, że nadal dochodzi do ataków rządu na niezależne organizacje społeczeństwa obywatelskiego; mając na uwadze, że w niektórych przypadkach Urząd Ochrony Suwerenności uznał działania w ramach unijnego programu "Obywatele, równość, prawa i wartości" za "stanowiące poważne zagrożenie dla suwerenności"; mając na uwadze, że projekt ustawy o przejrzystości w życiu publicznym, przedłożony 13 maja 2025 r., zwiększa uprawnienia Urzędu Ochrony Suwerenności, co będzie miało znaczący wpływ na działalność organizacji społeczeństwa obywatelskiego, mediów i innych podmiotów wchodzących w zakres jego kompetencji, a także znacznie ograniczy ich dostęp do finansowania; mając na uwadze, że niedawne zmiany w prawodawstwie i konstytucji, a także ich praktyczne stosowanie spowodowały niepewność prawa dla organizatorów i uczestników zgromadzeń publicznych mających na celu propagowanie równości i różnorodności; mając na uwadze, że zainteresowane strony wskazały, że przydział finansowania publicznego jest nadal niesprawiedliwy i nieprzejrzysty, jako że faworyzuje organizacje prorządowe na niekorzyść organizacji pozarządowych krytycznych wobec polityki rządu, które z tej racji nie są w stanie uzyskać finansowania publicznego na Węgrzech;
AZ. mając na uwadze, że 30 września 2025 r. Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy przyjęło rezolucję nr 2617(2025) w sprawie wypełniania przez Węgry obowiązków członkowskich w Radzie Europy, w której wyraziło głębokie zaniepokojenie szeregiem środków mających na celu uciszenie organizacji społeczeństwa obywatelskiego i niezależnych mediów; mając na uwadze, że Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy przypomniało w niej, iż zgodnie z Zasadami dotyczącymi demokracji z Reykjaviku społeczeństwo obywatelskie jest warunkiem funkcjonowania demokracji oraz należy stworzyć bezpieczne i sprzyjające otoczenie, w którym społeczeństwo obywatelskie i obrońcy praw człowieka mogą działać bez przeszkód, niepewności i przemocy; mając na uwadze, że w celu zapewnienia takiego otoczenia Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy wezwało Węgry do likwidacji Urzędu Ochrony Suwerenności oraz do zmiany ustawy o przejrzystości w życiu publicznym, zgodnie z zaleceniami Komisji Weneckiej;
BA. mając na uwadze, że 19 maja 2025 r. współsprawozdawcy Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy ds. monitorowania Węgier wskazali, iż ustawa o przejrzystości w życiu publicznym uniemożliwi funkcjonowanie, a nawet samo istnienie, organizacji społeczeństwa obywatelskiego i niezależnych mediów; jest to nieuzasadniony i nieproporcjonalny atak na wolność zrzeszania się i wypowiedzi obywateli Węgier; przyjęcie tej ustawy stanowiłoby naruszenie międzynarodowych zobowiązań Węgier w zakresie praw człowieka i podstawowych wolności; mając na uwadze, że 27 maja 2025 r. Komisarz Praw Człowieka Rady Europy w piśmie skierowanym do przewodniczącego węgierskiego Zgromadzenia Narodowego zaapelował do parlamentarzystów, aby nie przyjmowali tej ustawy, chyba że zostanie ona zmieniona, tak by zapewnić jej zgodność z prawem międzynarodowym praw człowieka, w szczególności z wolnością wypowiedzi i zrzeszania się, prawem do poszanowania życia prywatnego, prawem do rzetelnego procesu sądowego oraz zakazem dyskryminacji; mając na uwadze, że 4 czerwca 2025 r. przedstawiciel OBWE ds. Wolności Mediów wskazał, iż niektóre przepisy proponowanej ustawy mogą podważać zobowiązania OBWE; mając na uwadze, że 5 czerwca 2025 r. Rada Ekspertów ds. Prawa dotyczącego Organizacji Pozarządowych Konferencji Międzynarodowych Organizacji Pozarządowych Rady Europy stwierdziła, iż przyjęcie projektu ustawy spowodowałoby poważne i nieuzasadnione szkody dla społeczeństwa obywatelskiego na Węgrzech, byłoby niezgodne z szerokim zakresem zobowiązań podjętych przez to państwo członkowskie Rady Europy i Unii Europejskiej, a zatem byłoby całkowicie niewłaściwe;
BB. mając na uwadze, że 3 października 2024 r. Komisja postanowiła skierować sprawę przeciwko Węgrom do TSUE, ponieważ uznała, iż ustawa o ochronie suwerenności narodowej, na mocy której ustanowiono Urząd Ochrony Suwerenności, pozwala przyjąć za cel i ograniczać działania, które są zgodnym z prawem wyrazem praw przyznanych przez traktaty Unii obywatelom i organizacjom unijnym, oraz że poddaje tych obywateli i organizacje takim wykonywanym przez władzę publiczną prerogatywom, które naruszają przepisy o ochronie danych i są niezgodne z szeregiem praw podstawowych stanowiących filary, na których opiera się pluralistyczne i demokratyczne społeczeństwo (sprawa C-829/24, Komisja/Węgry);
BC. mając na uwadze, że 6 września 2024 r. Komisarz Praw Człowieka Rady Europy opublikował uwagi na piśmie w sprawie węgierskiego Komitetu Helsińskiego przeciwko Węgrom, która toczy się przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka, i wskazał w nich, iż wprowadzenie art. 353/A kodeksu karnego stanowi element szeroko zakrojonych ograniczeń wolności wypowiedzi i wolności zrzeszania się społeczeństwa obywatelskiego na Węgrzech, że kryminalizacja "ułatwiania lub wspierania nielegalnej migracji" wprowadzona na mocy art. 353/A nie była ani konieczna, ani przewidywalna w rozumieniu art. 10 ust. 2 i art. 11 ust. 2 europejskiej konwencji praw człowieka oraz że kilka aspektów budzi wątpliwości co do deklarowanego celu wprowadzenia art. 353/A;
Prawo do równego traktowania, w tym prawa osób LGBTIQ+
BD. mając na uwadze, że 23 czerwca 2025 r. w sprawozdaniu z wyjazdu do Budapesztu Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych wyraziła zaniepokojenie 15. poprawką do konstytucji, która obejmuje artykuły mające wpływ na prawa osób LGBTIQ+, a także nowymi zmianami legislacyjnymi ograniczającymi wolności osób LGBTIQ+, takimi jak usunięcie tożsamości płciowej jako podstawy dyskryminacji i zakaz organizowania marszów równości; mając na uwadze, że komisja wyraziła również zaniepokojenie atmosferą nienawiści wobec społeczności LGBTIQ+ podsycaną retoryką rządu i wywołującą strach i poczucie izolacji wśród osób LGBTIQ+, w tym uczniów i nauczycieli;
BE. mając na uwadze, że 21 marca 2025 r. Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka wezwało władze węgierskie do uchylenia przepisów dyskryminujących osoby LGBTIQ+ oraz zaapelowało o zwalczanie wysokiego poziomu nietolerancji, dyskryminacji, nękania i molestowania związanych z orientacją seksualną i tożsamością płciową, w szczególności wobec dzieci, zgodnie z międzynarodowymi zobowiązaniami Węgier w zakresie praw człowieka; mając na uwadze, że 24 marca 2025 r. Komisarz Praw Człowieka Rady Europy, w piśmie skierowanym do przewodniczącego węgierskiego Zgromadzenia Narodowego, zwrócił się do parlamentarzystów, aby ponownie rozważyli zmianę ustawy o prawie do zgromadzeń, która przewiduje w praktyce zakaz organizacji wydarzeń takich jak marsze równości; mając na uwadze, że Komisarz ds. Praw Człowieka wezwał parlamentarzystów, aby nie przyjmowali oczekujących nowelizacji konstytucji i innych poprawek, co do których
istnieją obawy, że mogą być niezgodne ze standardami praw człowieka, takich jak zakaz prawnego uzgodnienia płci na zasadach konstytucyjnych i usunięcie tożsamości płciowej z jawnego wykazu cech chronionych na mocy ustawy o równym traktowaniu; mając na uwadze, że 25 czerwca 2025 r. Komisarz wyraził głębokie rozczarowanie decyzją o zakazie marcowego marszu równości w Budapeszcie; mając na uwadze, że 9 kwietnia 2025 r. w komunikacie skierowanym do władz węgierskich specjalny sprawozdawca ONZ ds. działań na rzecz prawa do wolności opinii i wypowiedzi, specjalny sprawozdawca ONZ ds. prawa do wolności pokojowego zgromadzania się i zrzeszania się, specjalny sprawozdawca ds. obrońców praw człowieka, niezależny ekspert ds. ochrony przed przemocą i dyskryminacją ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową oraz grupa robocza ds. dyskryminacji kobiet i dziewcząt wskazali, iż proponowana nowelizacja ustawy zasadniczej i powiązanych przepisów stworzyłaby podstawę do bezprawnego ograniczania praw człowieka do wolności wypowiedzi i pokojowego zgromadzania się; mając na uwadze, że 27 czerwca 2025 r. stała sprawozdawczyni ds. praw człowieka Kongresu Władz Lokalnych i Regionalnych Rady Europy wskazała, iż nowa ustawa narusza prawo osób LGBTIQ+ do życia prywatnego i rodzinnego bez dyskryminacji, a także wolność wypowiedzi i zgromadzeń, a ponadto wpływa na autonomię decyzyjną władz lokalnych przy udzielaniu zezwoleń na demonstracje publiczne;
BF. mając na uwadze, że 27 maja 2025 r. w oświadczeniu w sprawie naruszania praw podstawowych osób LGBTIQ+ na Węgrzech 20 państw członkowskich (Austria, Belgia, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Irlandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niderlandy, Niemcy, Portugalia, Słowenia i Szwecja) wyraziło głębokie zaniepokojenie niedawnymi zmianami ustawodawczymi i konstytucyjnymi, które naruszają prawa podstawowe osób LGBTIQ+ i które zostały przyjęte przez parlament węgierski 18 marca i 14 kwietnia 2025 r. w następstwie innych przepisów anty-LGBTIQ+ wprowadzonych już w poprzednich latach; mając na uwadze, że państwa członkowskie podkreśliły, iż poszanowanie i ochrona praw człowieka i podstawowych wolności wszystkich osób, w tym osób LGBTIQ+, stanowią nieodłączny element przynależności do europejskiej wspólnoty, i wezwały Węgry do przeglądu tych środków, a jednocześnie wezwały Komisję do pełnego wykorzystania dostępnych instrumentów ochrony praworządności, jeżeli środki te nie zostaną wycofane;
BG. mając na uwadze, że 25 czerwca 2025 r. przewodnicząca Komisji zaapelowała do władz węgierskich, aby zezwoliły na organizację marszu równości w Budapeszcie bez groźby sankcji karnych lub administracyjnych wobec organizatorów lub uczestników;
BH. mając na uwadze, że w wyroku z 13 marca 2025 r. w sprawie C-247/23 [Deldits] 25 TSUE stwierdził, iż ogólne rozporządzenie o ochronie danych 26 należy interpretować w ten sposób, że nakłada ono na organ krajowy odpowiedzialny za prowadzenie rejestru publicznego obowiązek sprostowania danych osobowych dotyczących tożsamości płciowej osoby fizycznej, jeżeli dane te nie są prawidłowe, a osoba ta może zostać zobowiązana do przedstawienia istotnych i wystarczających dowodów, których można racjonalnie wymagać od tej osoby w celu wykazania nieprawidłowości tych danych, niemniej jednak państwo członkowskie nie może w żadnym wypadku uzależnić w drodze praktyki administracyjnej wykonywania tego prawa od przedstawienia dowodów na okoliczność poddania się operacji uzgodnienia płci;
BI. mając na uwadze, że w opinii z 5 czerwca 2025 r. w sprawie C-769/22 (Komisja przeciwko Węgrom) rzecznik generalna T. Ćapeta stwierdziła, że art. 2 TUE może służyć jako odrębna podstawa prawna dla postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w przypadkach, gdy negowanie wartości jest podstawową przyczyną innych naruszeń prawa UE, i zaproponowała, aby TSUE orzekł, że przyjmując ustawę LXXIX z 2021 r. wprowadzającą bardziej rygorystyczne środki wobec osób skazanych za pedofilię i zmieniającą niektóre ustawy o ochronie dzieci, Węgry naruszyły dyrektywę 2000/31/WE w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego 27 , w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego, dyrektywę 2006/123/WE dotyczącą usług na rynku wewnętrznym 28 , dyrektywę 2010/13/UE w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących świadczenia audiowizualnych usług medialnych 29 , ogólne rozporządzenie o ochronie danych, art. 56 TFUE, art. 1, 7, art. 8 ust. 2, art. 11 i 21 Karty oraz art. 2 TUE;
BJ. mając na uwadze, że Komitet Ministrów Rady Europy, w swojej decyzji z 15-17 września 2025 r. w sprawie trwającego wzmocnionego nadzoru nad wykonaniem wyroków ETPC w sprawie Rana Group przeciwko Węgrom, wyraził głębokie zaniepokojenie, że właściwe organy nadal nie podejmują żadnych działań w odpowiedzi na te naruszenia, i z głębokim ubolewaniem przypomniał, że chociaż uznanie tranzycji płciowej było dopuszczalne od wielu lat w nieformalnej praktyce, zmiany ustawowe z maja 2020 r. uniemożliwiły osobom transpłciowym legitymującym się węgierskim aktem urodzenia uzyskanie prawnego uzgodnienia płci na Węgrzech, a sytuacja ta znacząco pogłębia niepewność zainteresowanych osób i może prowadzić do podobnych naruszeń, a także wyraził ubolewanie, że w zmianie ustawy zasadniczej z 2025 r. zapisano ten zakaz prawny również na szczeblu konstytucyjnym; mając na uwadze, że Komitet Ministrów Rady Europy zdecydowanie podkreślił, iż należy pilnie dokonać zmian legislacyjnych, aby znieść obowiązujący obecnie prawny zakaz zmiany oznaczenia płci w węgierskim rejestrze urodzeń, wyeliminować wszelkie konstytucyjne przeszkody w prawnym uznawaniu płci, a także wprowadzić jasne ramy prawne regulujące warunki i procedury prawnego uzgodnienia płci; mając na uwadze, że Komitet Ministrów Rady Europy wezwał władze do przyjęcia bez dalszej zwłoki klarownych ram prawnych umożliwiających osobom transpłciowym - zarówno legalnie osiedlonym cudzoziemcom, jak i obywatelom węgierskim - dostęp do szybkich, przejrzystych i dostępnych procedur zmiany imienia i nazwiska oraz oznaczenia płci w oficjalnych dokumentach tożsamości wydawanych przez władze węgierskie;
BK. mając na uwadze, że Europejska Komisja przeciwko Rasizmowi i Nietolerancji (ECRI) Rady Europy, w konkluzjach przyjętych 3 lipca 2024 r., ponownie wyraziła pogląd, iż szereg restrykcyjnych środków ustawodawczych przyjętych w okresie "stanu zagrożenia", jak podkreślono w sprawozdaniu ECRI, ma istotny wpływ na życie osób LGBTIQ+ na Węgrzech i powinien stać się przedmiotem kompleksowego przeglądu przez niezależnych ekspertów w świetle standardów Rady Europy oraz innych międzynarodowych norm w zakresie równości i niedyskryminacji;
Prawa osób należących do mniejszości, w tym Romów i Żydów, oraz ochrona przed wypowiedziami nawołującymi do nienawiści wobec tych mniejszości
BL. mając na uwadze, że 7 maja 2025 r. Komisja postanowiła zamknąć postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w związku z nieprawidłową transpozycją decyzji ramowej Rady w sprawie zwalczania rasizmu i ksenofobii 30 ;
BM. mając na uwadze, że w konkluzjach przyjętych 3 lipca 2024 r. ECRI z zadowoleniem przyjęła kroki podjęte przez władze węgierskie w celu zwiększenia zdolności funkcjonariuszy organów ścigania i innych podmiotów wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych w sprawach dotyczących przestępstw z nienawiści, w tym mowy nienawiści o charakterze przestępczym, ale wskazała, że szkolenia policji na temat przestępstw z nienawiści nie są uwzględniane w rocznych programach szkoleniowych dla wszystkich okręgów i mogą się znacznie różnić pod względem zakresu i czasu trwania, a także nie była w stanie ustalić, w jakim stopniu faktyczne szkolenia policji dotyczą konkretnie przestępstw z nienawiści na tle rasistowskim i LGBTI, w tym mowy nienawiści o charakterze przestępczym;
BN. mając na uwadze, że Komitet Ministrów Rady Europy, w decyzji z 4-6 marca 2025 r. dotyczącej trwającego wzmocnionego nadzoru nad wykonaniem wyroku ETPC w sprawie Bakirdzi i E.C. przeciwko Węgrom w odniesieniu do systemu głosowania mniejszości narodowych, z ubolewaniem zauważył, iż jak dotąd nie podjęto żadnych działań i najwyższy czas, by władze wprowadziły niezbędną reformę prawną, która weszłaby w życie co najmniej rok przed następnymi wyborami parlamentarnymi;
BO. mając na uwadze, że 29 września 2025 r. Europejskie Centrum Praw Romów wyraziło głębokie zaniepokojenie dyskryminacyjnymi skutkami ustawy o ochronie tożsamości lokalnej (ustawa XLVIII z 2025 r., która weszła w życie 1 lipca 2025 r.); mając na uwadze, że zgodnie z art. 2 ust. 3 tej ustawy gmina ma prawo określić, w interesie publicznym na szczeblu lokalnym, kto może osiedlić się w gminie i na jakich warunkach; mając na uwadze, że niektóre gminy wydały lokalny dekret w sprawie tożsamości określający różne wymogi, takie jak brak wpisu do rejestru karnego, brak długu publicznego, zatrudnienie, poziom wykształcenia i znajomość języka węgierskiego;
Prawa podstawowe migrantów, osób ubiegających się o azyl i uchodźców
BP. mając na uwadze, że 23 czerwca 2025 r. w sprawozdaniu z wyjazdu do Budapesztu Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych wyraziła obawy dotyczące przechwytywania i wydalania osób o nieuregulowanym statusie, przez co w praktyce większości osób ubiegających się o azyl uniemożliwia się wjazd na terytorium Węgier oraz dostęp do procedury azylowej; mając na uwadze, że komisja wyraziła również zaniepokojenie utrzymywaniem w mocy stanu wyjątkowego ogłoszonego ze względu na masową imigrację, który wiąże się z szeregiem ograniczeń praw cywilnych i procesowych migrantów, w tym uchodźców ukraińskich, doświadczających trudności w dostępie do zatrudnienia, opieki zdrowotnej i zakwaterowania na skutek luk prawnych, opóźnień w procedurach lub niewystarczającej dokumentacji, oraz kryminalizacją różnych form pomocy dla osób ubiegających się o azyl i migrantów na podstawie tzw. przepisów "Stop Soros";
BQ. mając na uwadze, że w wyroku z 13 czerwca 2024 r. w sprawie C-123/22 Komisja/Węgry 31 TSUE orzekł, iż poprzez brak przyjęcia wszystkich środków koniecznych do wykonania wyroku z 17 grudnia 2020 r. w sprawie C-808/18 Węgry uchybiły zobowiązaniom, które na nich ciążą na mocy art. 260 ust. 1 TFUE, a także zasądził od Węgier na rzecz Komisji ryczałt w wysokości 200 000 000 EUR oraz okresową karę pieniężną w wysokości 1 000 000 EUR dziennie, licząc od dnia ogłoszenia wyroku do dnia wykonania wyroku; mając na uwadze, że rząd Węgier odmówił dobrowolnej zapłaty tych kwot;
BR. mając na uwadze, że 7 maja 2025 r. Komisja postanowiła skierować sprawę przeciwko Węgrom do TSUE w związku z uchybieniem zobowiązaniom wynikającym z dyrektywy Rady 2002/90/WE 32 , polegającym na nakładaniu skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających kar za przestępstwo ułatwiania bezprawnego wjazdu i pobytu na terytorium UE (przemyt migrantów), oraz z decyzji ramowej Rady 2002/946/WSiSW 33 ustanawiającej przepisy dotyczące kar za te przestępstwa; mając na uwadze, że Komisja postanowiła również zamknąć postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w następstwie wyroku TSUE z 16 listopada 2021 r. w sprawie C-821/19, Komisja przeciwko Węgrom;
BS. mając na uwadze, że 24 kwietnia 2024 r. Komisja postanowiła wysłać wezwanie do usunięcia uchybienia w związku z niezastosowaniem się do wyroku TSUE w sprawie C-823/21 Komisja przeciwko Węgrom, w którym TSUE stwierdził, że uzależniając złożenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej od wymogu uprzedniego złożenia powiadomienia o zamiarze w ambasadzie węgierskiej znajdującej się w państwie trzecim, Węgry uchybiły zobowiązaniom, które na nich ciążą na mocy prawa azylowego Unii.
BT. mając na uwadze, że Komitet Ministrów Rady Europy, w decyzji z 15-17 września 2025 r. dotyczącej trwającego wzmocnionego nadzoru nad wykonaniem wyroków ETPC w sprawach Ilias i Ahmed Group, Shahzad oraz M.D. i inni przeciwko Węgrom wezwał władze do zapewnienia, aby przed wydaleniem jakiejkolwiek osoby ubiegającej się o azyl z Węgier do Serbii przeprowadzano w każdym przypadku dogłębną i aktualną ocenę tego, czy dana osoba będzie miała dostęp do odpowiedniej procedury azylowej w Serbii i czy przestrzegana jest zasada non-refoulement; mając na uwadze, że Komitet Ministrów Rady Europy ponownie wyraził głębokie zaniepokojenie faktem, że chociaż władze wielokrotnie twierdziły, że reforma systemu azylowego jest w toku, nie przekazano żadnych informacji na temat konkretnych środków w tym zakresie; mając na uwadze, że Komitet Ministrów Rady Europy ponownie zdecydowanie wezwał władze do wzmożenia wysiłków na rzecz reformy systemu azylowego, aby umożliwić skuteczny dostęp do środków legalnego wjazdu, w szczególności procedur granicznych zgodnie z międzynarodowymi zobowiązaniami Węgier, oraz do ustalenia harmonogramu procesu legislacyjnego, przedstawienia projektu wniosku ustawodawczego i informowania Komitetu o wszelkich istotnych zmianach w procesie legislacyjnym; mając na uwadze, że po raz kolejny Komitet wyraził głębokie zaniepokojenie faktem, że, pomimo przyjęcia rezolucji wstępnej i kilku najnowszych wyroków ETPC stwierdzających podobne naruszenia, według doniesień nadal dochodzi do wydaleń zbiorowych; mając na uwadze, że Komitet ponownie stanowczo wezwał władze, aby niezwłocznie zaprzestały stosowania praktyki polegającej na wydalaniu osób ubiegających się o azyl do Serbii na podstawie art. 5 ustawy o granicach państwa, bez ich identyfikacji i bez zbadania ich indywidualnej sytuacji; mając na uwadze, że Komitet wezwał władze do dostarczenia dodatkowych informacji w celu wykazania, że środek odwoławczy, na który się powołują, daje osobom, które twierdzą, że ich wydalenie ma charakter "zbiorowy", skuteczną możliwość zaskarżenia decyzji o wydaleniu, przy założeniu, że ich odwołania od decyzji o wydaleniu będą rozpatrywane wystarczająco szczegółowo przez niezależny i bezstronny organ krajowy właściwy do rozpoznania sprawy, zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka; mając na uwadze, że Komitet wezwał władze do wprowadzenia wystarczających gwarancji proceduralnych w celu zapewnienia, aby osoby ubiegające się o azyl mogły zostać wydalone wyłącznie na podstawie dobrowolnego oświadczenia, które można uznać za jednoznaczne w rozumieniu orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka;
BU. mając na uwadze, że 3 grudnia 2024 r. Europejski Komitet do spraw Zapobiegania Torturom oraz Nieludzkiemu lub Poniżającemu Traktowaniu albo Karaniu, w sprawozdaniu z okresowej wizyty na Węgrzech w 2023 r., wskazał, iż godny ubolewania jest fakt, że nadal nie istnieje żadna procedura prawna mogąca zapewnić skuteczną ochronę przed przymusowym wydaleniem lub odesłaniem, w tym odesłaniem łańcuchowym, oraz że po wizycie w 2018 r. nie podjęto żadnych konkretnych działań w celu zapewnienia, aby wszyscy funkcjonariusze policji otrzymali jednoznaczny sygnał, pochodzący z najwyższego szczebla politycznego, iż wszelkie formy złego traktowania osób zatrzymanych są niedopuszczalne;
Prawa gospodarcze i społeczne
BV. mając na uwadze, że 23 czerwca 2025 r. w sprawozdaniu z wyjazdu do Budapesztu Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych wyraziła zaniepokojenie pogorszeniem się sytuacji związków zawodowych, organizacji zawodowych i w zakresie praw pracowniczych, w tym stosowaniem technologii rozpoznawania twarzy w czasie demonstracji, wycofaniem finansowania i załamaniem się ochrony instytucjonalnej; mając na uwadze, że komisja wyraziła również zaniepokojenie upolitycznieniem organu ds. etyki medycznej, negowaniem związków zawodowych w miejscu pracy, nieprzestrzeganiem prawa do konsultacji i manipulowaniem dialogiem społecznym, zniechęcaniem kobiet do podejmowania pracy oraz dyskryminacją matek na rynku pracy;
BW. mając na uwadze, że 8 lipca 2025 r. w poświęconym Węgrom rozdziale sprawozdania na temat praworządności z 2025 r. Komisja stwierdziła, że rząd nadal w bardzo szerokim zakresie korzysta ze swoich uprawnień nadzwyczajnych, co podważa pewność prawa i wpływa na funkcjonowanie przedsiębiorstw na jednolitym rynku; mając na uwadze, że Komisja stwierdziła również, iż ingerencja państwa zwiększa presję regulacyjną na przedsiębiorstwa zagraniczne działające w sektorach strategicznych, w tym przedsiębiorstwa z innych państw członkowskich UE, oraz że możliwość ingerencji rządu w stosowanie przepisów dotyczących kontroli połączeń przedsiębiorstw nadal powoduje niepewność prawa;
BX. mając na uwadze, że w swoim zaleceniu z 8 lipca 2025 r. w sprawie polityki gospodarczej, polityki społecznej, polityki zatrudnienia, polityki strukturalnej i polityki budżetowej Węgier Rada zaleciła ulepszenie ram regulacyjnych i poprawę konkurencji na rynkach produktowych i w sektorze usług, w szczególności w sektorze sprzedaży detalicznej, przez unikanie arbitralnych interwencji administracyjnych lub skrojonych na miarę przepisów prawnych, które nadmiernie faworyzują niektóre przedsiębiorstwa lub stawiają inne przedsiębiorstwa w niekorzystnej sytuacji oraz transakcji zakłócających rynek sponsorowanych przez państwo, jak również przez ograniczenie stosowania środków nadzwyczajnych do tego, co absolutnie niezbędne, zgodnie z zasadami jednolitego rynku i praworządności; mając na uwadze, że wydano również zalecenie dotyczące poprawy dostępu do skutecznie działających aktywnych instrumentów rynku pracy, w szczególności przez zapewnienie możliwości podnoszenia i zmiany kwalifikacji grupom znajdującym się w najbardziej niekorzystnej sytuacji, oraz zapewnienia efektywnego dialogu społecznego; mając na uwadze, że kolejnym zaleceniem była poprawa adekwatności pomocy społecznej i zasiłków dla bezrobotnych oraz zapewnienie wszystkim dostępu do podstawowych usług; mając na uwadze, że zalecono również skoncentrowanie środków wsparcia w sektorze mieszkaniowym na gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz zwiększenie podaży mieszkań, w tym mieszkań socjalnych;
BY. mając na uwadze, że w dokumencie roboczym służb Komisji z 4 czerwca 2025 r. zatytułowanym "Sprawozdanie krajowe 2025 - Węgry" (SWD(2025)0217) Komisja wskazała, że znacznie zwiększył się poziom ubóstwa wśród dzieci i pomimo skupienia się na polityce przyjaznej rodzinie ponad jedno na pięcioro dzieci i 28 % rodzin z co najmniej trojgiem dzieci było zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym; mając na uwadze, że według danych za lata 2011-2018 Węgry mają czwarty najniższy odsetek absolwentów pierwszego pokolenia wśród państw Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) oraz że wskaźnik wczesnego kończenia nauki utrzymuje się na wysokim poziomie (10,3 %), w szczególności na wsiach (16,9 %), w najmniej rozwiniętych regionach, w przypadku osób z niepełnosprawnościami (41,2 %, co jest jednym z najwyższych wskaźników w UE) oraz wśród Romów (58,7 % w porównaniu z 9,3 % w przypadku osób niebędących pochodzenia romskiego w 2023 r.); mając na uwadze, że według tego sprawozdania Węgry zatrudniają zaledwie 4,4 pielęgniarki na 1 000 mieszkańców, podczas gdy średnia UE wynosi 7,6;
BZ. mając na uwadze, że 18 czerwca 2025 r. Komisja postanowiła wszcząć postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego i wysłała dwa wezwania do usunięcia uchybień w związku z nałożeniem ograniczeń marż cenowych wobec przedsiębiorstw nieposiadających siedziby na Węgrzech w handlu detalicznym żywnością i w handlu detalicznym produktami drogeryjnymi;
CA. mając na uwadze, że 17 czerwca 2025 r. Komitet ds. Stosowania Norm Międzynarodowej Organizacji Pracy odnotował z zaniepokojeniem prawne i praktyczne ograniczenia prawa organizacji pracowników i pracodawców do organizowania swojej administracji i działalności, a także do promowania i obrony interesów swoich członków, zgodnie z Konwencją o wolności związkowej i ochronie praw związkowych; mając na uwadze, że w raporcie alternatywnym na temat węgierskich regulacji dotyczących rokowań zbiorowych jego autorzy wskazali, że liczba układów zbiorowych stale maleje i że obecnie jedynie około 18 % pracowników jest objętych układami zbiorowymi, że rokowania zbiorowe istnieją wyłącznie na poziomie miejsca pracy oraz że treść układów jest raczej niezadowalająca, a jedynie połowa układów zbiorowych obejmuje wynagrodzenia;
CB. mając na uwadze, że według badania gospodarczego OECD z 2024 r. transfery socjalne utrzymują nierówności dochodowe i ubóstwo na niskim poziomie, ale osoby w górnym kwintylu dochodów otrzymują większy odsetek transferów socjalnych niż osoby w dolnym kwintylu dochodów; mając na uwadze, że nierówności szans utrzymują się na wysokim poziomie, ponieważ kobiety borykają się z dużymi różnicami w zatrudnieniu i wynagrodzeniach w porównaniu z mężczyznami, a międzypokoleniowa mobilność dochodowa jest ograniczona; mając na uwadze, że wyniki kształcenia mierzone w ramach badania Programu międzynarodowej oceny umiejętności uczniów OECD nie różnią się znacząco od średniej OECD, ale są bardziej rozproszone i zazwyczaj powielają nierówności między pokoleniami;
CC. mając na uwadze, że 29 września 2025 r. węgierski Główny Urząd Statystyczny poinformował, że zrewidował swoje dane dotyczące ubóstwa; mając na uwadze, że według autorów przeglądu dane wykazały znaczny wzrost odsetka ludności zagrożonej ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, przy czym do oficjalnej liczby dodano 150 000 osób żyjących w ubóstwie dochodowym; mając na uwadze, że według danych węgierskiego Głównego Urzędu Statystycznego współczynnik dzietności na Węgrzech spadł pomimo szeroko zakrojonych i kosztownych programów demograficznych, co budzi wątpliwości co do ich skuteczności i inkluzywności; mając na uwadze, że oczekiwana długość życia w chwili urodzenia na Węgrzech, choć powraca do poziomów sprzed pandemii COVID-19, nadal należy do najniższych w Unii (76,66 lat); mając na uwadze, że w sprawozdaniu z 18 listopada 2024 r. zatytułowanym "Zdrowie i opieka zdrowotna w zarysie: Europa", OECD stwierdziła, że Węgry wciąż przeznaczają na ochronę zdrowia jeden z najniższych odsetków PKB wśród krajów OECD;
1. przypomina, że obawy Parlamentu odnoszą się do następujących kwestii na Węgrzech:
a) funkcjonowania systemu konstytucyjnego i wyborczego;
b) niezależności sądownictwa i innych instytucji oraz praw sędziów;
c) korupcji i konfliktów interesów;
d) ochrony prywatności i danych;
e) wolności słowa i pluralizmu mediów;
f) wolności nauki,
g) wolności religii,
h) wolności zrzeszania się;
i) prawa do równego traktowania, w tym praw osób LGBTIQ+
j) praw osób należących do mniejszości, w tym społeczności romskiej i żydowskiej, oraz ochrony takich mniejszości przed wypowiedziami nawołującymi do nienawiści;
k) praw podstawowych migrantów, osób ubiegających się o azyl i uchodźców,
l) praw gospodarczych i społecznych;
2. uważa, że fakty i tendencje, o których mowa w rezolucjach Parlamentu, łącznie stanowią systemowe zagrożenie dla wszystkich wartości, o których mowa w art. 2 TUE, i stwarzają wyraźne ryzyko poważnego naruszenia tych wartości; jest zbulwersowany celowym i systematycznym dążeniem rządu węgierskiego do podważenia podstawowych wartości Unii zapisanych w art. 2 TUE - które nie stanowią opcjonalnego wyboru, lecz podstawowe zobowiązanie, dobrowolnie podjęte przez każde państwo członkowskie w momencie przystąpienia do Unii - oraz potępia te próby; podkreśla, że tendencje te znacząco nasiliły się od czasu uruchomienia art. 7 ust. 1 TUE; podkreśla, że rząd węgierski ponosi odpowiedzialność za zapewnienie przywrócenia zgodności z prawem UE i wartościami zapisanymi w art. 2 TUE, i głęboko ubolewa, że brak zdecydowanych działań ze strony Komisji i Rady przyczynił się do załamania demokracji, praworządności i praw podstawowych na Węgrzech, a kraj przekształcono - według coraz większej liczby odpowiednich miarodajnych wskaźników - w reżim hybrydowy o charakterze autokracji wyborczej;
3. ubolewa, że Rada była niezdolna do poczynienia znaczących postępów w toku trwającej procedury określonej w art. 7 ust. 1 TUE, o czym świadczy dziewięć przeprowadzonych wysłuchań, w wyniku których - pomimo powtarzających się i narastających zastrzeżeń - nie wydano konkretnych zaleceń ani nie podjęto żadnych dalszych kroków; podkreśla, że takie wysłuchania nie mogą być traktowane jedynie jako formalność, lecz muszą prowadzić do wymiernych rezultatów, ponieważ w przeciwnym razie poważnie podważa to wiarygodność i skuteczność procedury; wzywa Radę do dopilnowania, aby wysłuchania w ramach trwających procedur przewidzianych w art. 7 TUE odbywały się co najmniej raz podczas każdej prezydencji i dotyczyły także nowych wydarzeń mających wpływ na praworządność, demokrację i prawa podstawowe; podkreśla jednak, że tej minimalnej częstotliwości nie można postrzegać jako górnej granicy, ani też nie należy ograniczać takich wysłuchań do czysto formalnego "odhaczenia" obowiązku, który pozwalałby prezydencji wywiązać się z odpowiedzialności poprzez zorganizowanie jednego formalnego posiedzenia bez rzeczywistych działań następczych; wzywa Radę do publikowania szczegółowych protokołów po każdym wysłuchaniu; podkreśla, że nie ma potrzeby uzyskania jednomyślności w Radzie, aby mogła ona zgodnie z art. 7 ust. 1 wskazać istnienie wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia wartości Unii, skierować do zainteresowanych państw członkowskich konkretne zalecenia lub określić terminy wykonania tych zaleceń; wzywa Radę, aby jak najszybciej przedstawiła władzom węgierskim zalecenia w celu rozwiązania problemów wskazanych
w rezolucjach Parlamentu oraz wezwała władze węgierskie do wykonania wszystkich wydanych wyroków i zaleceń; uważa, że wspólna deklaracja złożona przez państwa członkowskie po każdym wysłuchaniu byłaby odpowiednim etapem wstępnym do momentu uzyskania w Radzie wymaganej większości do sformułowania zaleceń lub określenia ryzyka; nalega, aby we wszystkich postępowaniach związanych z art. 7 TUE Parlament mógł przedłożyć Radzie uzasadniony wniosek, uczestniczyć w wysłuchaniach na podstawie art. 7 TUE i być natychmiast i w pełni informowany na wszystkich etapach procedury poprzez regularne sprawozdania i sformalizowaną komunikację między obiema instytucjami, a także aby mógł mieć pełny dostęp do wszystkich istotnych dokumentów, w tym protokołów i wymiany pism, z należytym zachowaniem poufności;
4. uważa, że wszelkie dalsze opóźnienia w działaniach Rady stanowiłyby naruszenie zasady praworządności przez samą Radę; wzywa Komisję i państwa członkowskie do wszczęcia procedury na podstawie art. 7 ust. 2 TUE, a Radę Europejską do stwierdzenia, czy Węgry dopuściły się poważnego i stałego naruszenia wartości Unii w rozumieniu art. 7 ust. 2 TUE; podkreśla, że w przypadku dokonania takiego stwierdzenia Rada może zdecydować o przyjęciu proporcjonalnych i stopniowych środków w celu zapewnienia zgodności z prawem i wartościami UE, co może, w stosownych przypadkach, obejmować zawieszenie praw wynikających ze stosowania traktatów, w tym prawa do głosowania przedstawiciela rządu w Radzie;
5. apeluje do Rady i Komisji, aby zwróciły większą uwagę na przeciwdziałanie systematycznemu i celowemu demontażowi praworządności oraz na sposób, w jaki różne naruszenia wartości na siebie oddziałują, na co Parlament wskazywał w swoich rezolucjach; podkreśla, że UE powinna bronić wszystkich wartości zapisanych w art. 2 TUE z równą determinacją oraz że brak takiego działania osłabia instytucje demokratyczne, a ostatecznie wpływa na prawa człowieka oraz na życie wszystkich obywateli w krajach, w których wartości te się narusza; podkreśla ponadto, że ataki na praworządność i prawa obywateli w jednym państwie członkowskim nieuchronnie podważają praworządność w całej Unii, ponieważ członkostwo opiera się na wzajemnym zaufaniu i wspólnych zobowiązaniach; przypomina, że istotność nadrzędności prawa UE jest jednym z zasadniczych elementów porządku prawnego Unii i wiążącym obowiązkiem dla wszystkich państw członkowskich, oraz potępia wszelkie próby podważenia jego znaczenia, w tym poprzez lekceważenie orzecznictwa TSUE lub kwestionowanie go za pośrednictwem działającego przy Sądzie Najwyższym Panelu ds. Skarg o Jednolitość Orzecznictwa; podkreśla, że Węgry są prawnie zobowiązane do zastosowania się bez wyjątku do wszystkich wyroków TSUE i ETPC oraz że niedopełnienie tego obowiązku stanowi poważne naruszenie praworządności;
6. potępia praktykę, zgodnie z którą działający przy Sądzie Najwyższym Panel ds. Skarg o Jednolitość Orzecznictwa dokonuje przeglądu i interpretacji wyroków TSUE przed ich zastosowaniem przez sąd odsyłający, co opóźnia lub warunkuje bezpośrednią skuteczność prawa Unii; podkreśla, że taka procedura jest niezgodna z doktryną Simmenthala i z art. 267 TFUE, które gwarantują każdemu sędziemu krajowemu autonomię zwracania się o wskazówki do TSUE i stosowania jego orzeczeń bez ingerencji; przypomina, że ograniczanie wiążącego skutku wyroków TSUE przez scentralizowany organ krajowy podważa zasadę lojalnej współpracy na mocy art. 4 ust. 3 TUE oraz osłabia skuteczność i jednolite stosowanie prawa Unii; zaznacza, że praktyka ta poważnie narusza niezależność sądownictwa i wywołuje efekt mrożący wśród sędziów, w związku z czym należy ją postrzegać jako systemowe zagrożenie dla wartości zapisanych w art. 2 TUE;
7. ponawia swój apel do Komisji o pełne wykorzystanie dostępnych jej odpowiednich instrumentów w celu przeciwdziałania wyraźnemu ryzyku poważnego naruszenia przez Węgry wartości, na których opiera się Unia, w szczególności postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego na podstawie art. 2 TUE, przyspieszonych postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, wniosków o zastosowanie środków tymczasowych wnoszonych do TSUE oraz środków podejmowanych w razie niewykonania wyroków TSUE; przypomina w związku z tym niedawną opinię rzecznik generalnej T. Ćapety w sprawie C-769/22 w której potwierdzono, że art. 2 TUE może służyć jako odrębna podstawa prawna dla postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w przypadkach, w których negowanie wartości jest podstawową przyczyną innych naruszeń prawa UE, i podkreśla, że przyszły wyrok w tej sprawie może stanowić kolejną okazję, z której Komisja musi skorzystać, aby wszczynać postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w bardziej systematyczny i solidny sposób;
8. przypomina, że podstawą funkcjonowania Unii jest demokracja przedstawicielska oraz że państwa członkowskie są reprezentowane w Radzie Europejskiej przez szefów państw lub rządów, a w Radzie przez rządy, zaś szefowie państw lub rządów oraz rządy sami ponoszą demokratyczną odpowiedzialność przed swoimi parlamentami narodowymi lub przed swoimi obywatelami; podkreśla, że demokracja opiera się na wolnych i uczciwych wyborach, wolności słowa, wolności pokojowego zgromadzania się, wolnych i niezależnych mediach oraz gwarancjach społeczeństwa obywatelskiego; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby we współpracy z Organizacją Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie zadbały o to, by wybory na Węgrzech, które odbędą się w 2026 r., były wolne i uczciwe, były odpowiednio monitorowane i w pełni respektowały zasadę demokracji, mając na uwadze fakt, że Węgry są jedynym państwem członkowskim podlegającym zarówno procedurze przewidzianej w art. 7 ust. 1
TUE, jak i procedurze monitoringowej Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy; apeluje do Komisji, aby w prowadzonym monitoringu i sprawozdawczości zwróciła szczególną uwagę na powiązanie między korupcją a uczciwością procesu wyborczego, w tym w odniesieniu do praktyk, w których zależność ekonomiczna lub struktury klientelistyczne zaburzają wolność wyboru; zwraca uwagę na konieczność analizowania takich zagrożeń na Węgrzech i reagowania na nie, a także na potrzebę rozważenia na szczeblu UE, w jaki sposób wzmocnić mechanizmy zabezpieczające przed podobnymi wzorcami w różnych państwach członkowskich;
9. przypomina o znaczeniu rozporządzenia dotyczącego warunkowości w zakresie praworządności i z zadowoleniem przyjmuje decyzję Komisji C(2023)8999 z 13 grudnia 2023 r. 34 , w której potwierdzono, że ryzyko dla budżetu Unii nie zmieniło się od grudnia 2022 r., co skutkuje przedłużeniem okresu obowiązywania środków przyjętych na mocy rozporządzenia w odniesieniu do ryzyka korupcji; wzywa Komisję, aby zgodnie z rozporządzeniem podjęła natychmiastowe działania w związku z innymi naruszeniami zasad praworządności, takimi jak te dotyczące sądownictwa, i pogarszającą się sytuacją antykorupcyjną, taką jak utrzymujące się przeszkody napotykane przez Urząd ds. Etyki, utrudniające jego skuteczne i niezależne funkcjonowanie, w tym ograniczenie jego mandatu, zasobów i zdolności do monitorowania spraw, a także aby zaproponowała, w związku z dalszym pogorszeniem się sytuacji, dodatkowe proporcjonalne środki mające wpływ na część lub, w należycie uzasadnionych przypadkach, całość zobowiązań budżetowych i płatności na rzecz Węgier, dostosowane do charakteru, wagi i czasu trwania stwierdzonych naruszeń, przy jednoczesnym zapewnieniu zabezpieczeń w celu ochrony beneficjentów końcowych;
10. podkreśla, że z opublikowanego niedawno badania Eurobarometru z wiosny 2025 r. wynika, iż zdecydowana większość społeczeństwa popiera powiązanie udostępniania funduszy UE z poszanowaniem praworządności i zasad demokracji, przy czym podejście to popiera 85 % obywateli Unii i 82 % obywateli Węgier; zaznacza, że Parlament, jako bezpośredni przedstawiciel obywateli Unii, powinien uwzględnić to wyraźne oczekiwanie i zdecydowanie stać na straży warunkowości jako podstawowego instrumentu ochrony budżetu Unii i ochrony wartości zapisanych w art. 2 TUE;
11. ponownie wyraża głębokie zaniepokojenie decyzją Komisji C(2023)9014 35 , w której stwierdzono, że horyzontalny warunek podstawowy dotyczący Karty praw podstawowych w odniesieniu do niezależności sądownictwa został spełniony; zwraca też uwagę na paradoks uruchamiania funduszy polityki spójności na podstawie kryterium niezależności sądownictwa właśnie tam, gdzie niezależność sądownictwa pozostaje wątpliwa; przypomina o swojej skardze do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (sprawa C-225/24) dotyczącej kontroli legalności decyzji Komisji C(2023)9014; wzywa Komisję do zamrożenia środków finansowych do czasu, aż wszystkie odpowiednie przepisy zostaną w pełni wdrożone, aż podjęte działania potwierdzą swoją skuteczność w praktyce, a władze węgierskie wdrożą wszystkie odpowiednie wyroki TSUE i ETPC; z głębokim zaniepokojeniem zauważa, że zgodnie ze sprawozdaniem European Implementation Network i Democracy Reporting International z 19 września 2024 r. zatytułowanym "Justice Delayed and Justice Denied: Non-implementation of European Courts' Judgments and the Rule of Law" [Opóźniona sprawiedliwość i odmowa sprawiedliwości: niewykonanie wyroków europejskich sądów i praworządność] Węgry pozostają państwem, które uzyskuje najgorsze wyniki wśród państw członkowskich Rady Europy, ponieważ 76 % wyroków wiodących ETPC wydanych w ciągu ostatnich dziesięciu lat wciąż nie zostało wdrożonych, co wskazuje na systemowe naruszanie praworządności;
12. podkreśla, że środki niezbędne do uruchomienia funduszy UE, określone w odpowiednich decyzjach przyjętych na podstawie rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów, rozporządzenia w sprawie RRF i rozporządzenia dotyczącego warunkowości w zakresie praworządności, należy oceniać w spójny sposób jako integralny pakiet oraz że nie należy dokonywać płatności, jeżeli w co najmniej jednym obszarze utrzymują się niedociągnięcia, nawet jeżeli poczyniono postępy w innych obszarach; zauważa, że Komisja powinna być gotowa do szybkiego podjęcia niezbędnych działań w przypadku, gdy władze w całości i w sposób trwały przyjmą i prawidłowo wdrożą działania naprawcze; wzywa Komisję do dopilnowania, aby tego rodzaju oceny były zawsze całkowicie bezstronne i wolne od upolitycznienia, negocjacji politycznych lub faworyzowania, ponieważ w przeciwnym razie takie praktyki podważałyby zarówno skuteczność, jak i legitymację wykorzystanych instrumentów; wzywa do zacieśnienia współpracy między Komisją, Parlamentem i Europejskim Trybunałem Obrachunkowym w celu zapewnienia efektywnego, przejrzystego i sprawiedliwego wykorzystania funduszy UE, zwłaszcza w państwach członkowskich, co do których istnieją poważne obawy dotyczące korupcji, niewłaściwego wykorzystywania funduszy publicznych lub nieprzejrzystych procedur udzielania zamówień publicznych;
13. przypomina, że beneficjenci końcowi funduszy UE, którzy nie są podmiotami rządowymi, nie powinni cierpieć z powodu negatywnych konsekwencji wskutek problemów wywołanych przez władze krajowe w sytuacjach, w których podejmowane są działania budżetowe; ponownie wzywa Komisję do dopilnowania, aby odbiorcy końcowi lub beneficjenci końcowi funduszy UE nie zostali ich pozbawieni, jak określono w rozporządzeniu w sprawie praworządności; wzywa Komisję, aby znalazła sposób na przekazanie funduszy UE za pośrednictwem samorządów lokalnych i organizacji pozarządowych, jeżeli dany rząd nie współpracuje w sprawie niedociągnięć; zauważa, że możliwym rozwiązaniem jest udostępnienie środków odpowiadających umorzeniom w ramach systemów warunkowości do wykorzystania w innych instrumentach lub programach unijnych realizowanych w ramach zarządzania bezpośredniego lub pośredniego, w szczególności tych, które przyczyniają się do promowania demokracji europejskiej, społeczeństwa obywatelskiego, wartości Unii lub walki z korupcją; wzywa Komisję, aby wspierała niezależne społeczeństwo obywatelskie na Węgrzech, chroniące wartości zapisane w art. 2 TUE, w szczególności przy wykorzystaniu programu "Obywatele, równość, prawa i wartości"; nalega, aby Unia nadal udzielała bezpośredniego i starannie ukierunkowanego wsparcia finansowego organizacjom społeczeństwa obywatelskiego i inicjatywom promującym prawa podstawowe, demokrację i pluralizm, w tym organizatorom pokojowych zgromadzeń, takich jak marsze równości, w szczególności gdy władze krajowe utrudniają takie działania lub kryminalizują je;
14. potępia możliwość zmiany programu lub przesunięcia zasobów, które podlegają środkom przyjętym na podstawie rozporządzenia dotyczącego warunkowości w zakresie praworządności lub w odniesieniu do których przeprowadzono negatywną ocenę w oparciu o stosowanie warunków podstawowych na podstawie rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów; wyraża zaniepokojenie, że luka ta nie została odpowiednio usunięta w śródokresowym przeglądzie polityki spójności; wzywa Komisję do dopilnowania, aby jej oświadczenie dotyczące przyjęcia przepisów w sprawie przeglądu śródokresowego służyło jako wytyczne dla wszystkich przyszłych decyzji w sprawie przegrupowania środków, aby zwiększyć pewność prawa, chronić cele polityki spójności i zapobiegać obchodzeniu mechanizmu warunkowości; wzywa Komisję i Parlament, aby zachowały czujność w kwestii przeprogramowywania środków finansowych, które zostały wcześniej zamrożone na podstawie rozporządzenia dotyczącego warunkowości w zakresie praworządności i rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów;
15. głęboko ubolewa nad wykorzystywaniem przez władze węgierskie mechanizmu zmiany i transferu w celu obchodzenia obowiązków w zakresie przestrzegania przepisów i odzyskiwania dostępu do funduszy UE bez weryfikowalnych reform; z zaniepokojeniem odnotowuje zatwierdzenie ze strony Komisji i doniesienia o potencjalnym związku z uzyskaniem zgody na przyjęcie dalszych środków ograniczających wobec Rosji; zauważa jednak, że według Komisji realokowane środki nie zostaną wypłacone, dopóki nie zostaną wdrożone środki naprawcze; wskazuje jednak, że kwota zablokowanych funduszy zmniejszyła się w ujęciu realnym ze względu na wdrożenie realokacji de minimis, która nie wymagała zatwierdzenia przez Komisję, oraz ze względu na zasady dotyczące płatności zaliczkowych; wyraża zaniepokojenie ewentualnymi dalszymi realokacjami, a także przydziałami nowych instrumentów finansowania bez odpowiednich zabezpieczeń;
16. przypomina, że transakcyjne wykorzystywanie instrumentów budżetowych Unii podważa spójność porządku prawnego Unii, osłabia wiarygodność procedur określonych w art. 7 TUE i nagradza państwo członkowskie, które nadal dopuszcza się systemowych naruszeń wartości zapisanych w art. 2 TUE; podkreśla, że uruchomienie funduszy bez weryfikowalnego i trwałego przestrzegania wymogów w zakresie praworządności stanowi precedens dla negocjacji politycznych w sprawie podstawowych wartości, co podważa unijne ramy warunkowości i jej zdolność do spójnego działania w obronie demokracji, praworządności i praw podstawowych; podkreśla, że mechanizmy warunkowości muszą być ściśle egzekwowane oraz że fundusze nie mogą być wypłacane zbyt wcześnie ani w zamian za kompromisy polityczne;
17. z zadowoleniem przyjmuje propozycje dotyczące Karty i warunków horyzontalnych w zakresie praworządności zawarte we wniosku Komisji dotyczącym rozporządzenia ustanawiającego Europejski Fundusz na rzecz Spójności Gospodarczej, Społecznej i Terytorialnej, Rolnictwa i Obszarów Wiejskich, Rybołówstwa i Polityki Morskiej, Dobrobytu i Bezpieczeństwa na lata 2028-2034 36 ; uważa, że takie podejście do warunkowości może rozwiązać zidentyfikowane problemy dotyczące możliwości wpływu na zawieszone kwoty i ochrony odbiorców końcowych lub beneficjentów końcowych, ponieważ we wniosku przewiduje się ponowne udostępnienie środków finansowych do wykorzystania w ramach zarządzania bezpośredniego lub pośredniego, w szczególności na instrumenty i programy, które przyczyniają się do promowania demokracji europejskiej, społeczeństwa obywatelskiego, wartości Unii lub walki z korupcją; domaga się, aby środki finansowe zawieszone lub zamrożone z powodu naruszenia
wartości zapisanych w art. 2 TUE zostały uznane za utracone przez dane państwo członkowskie i nie mogły zostać ponownie przydzielone temu państwu, ale zaleca, aby udostępnione ponownie środki finansowe zostały przynajmniej częściowo przekierowane do podmiotów niepaństwowych w państwie członkowskim, w którym doszło do naruszenia; uważa jednak, że warunki horyzontalne powinny mieć zastosowanie do wszystkich wartości zapisanych w art. 2 TUE oraz że procedura podejmowania decyzji powinna być identyczna i kończyć się podjęciem decyzji przez Komisję;
18. zauważa z zaniepokojeniem, że władze węgierskie wielokrotnie korzystały z prawa weta w Radzie w odniesieniu do strategicznie ważnych i newralgicznych decyzji związanych z bezpieczeństwem, takich jak niezbędna pomoc dla Ukrainy i sankcje wobec Rosji; ubolewa, że weto zostało wykorzystane jako dźwignia do uzyskania ustępstw w zakresie praworządności, co podważyło jedność Unii w obronie jej podstawowych interesów i pozwoliło uniknąć konsekwencji nieprzestrzegania wartości UE; podkreśla, że takie praktyki są sprzeczne z zasadami solidarności i lojalnej współpracy, a ponadto osłabiają strategiczną wiarygodność Unii jako podmiotu globalnego; wyraża zaniepokojenie przychylną i wspierającą postawą rządu węgierskiego wobec Rosji pomimo wojny napastniczej, w tym pogłębieniem jej zależności energetycznej i prowadzeniem jednostronnych działań, takich jak wizyty w Moskwie;
19. zauważa, że Komisja prowadzi wobec rządu Węgier dochodzenie w sprawie zarzutów szpiegostwa w instytucjach UE; oczekuje, że Komisja jak najszybciej przedstawi sprawozdanie z wyników tego dochodzenia; uważa, że w dochodzeniu tym należy wyjaśnić, czy inne instytucje UE były również celem ataków, jakie informacje władze węgierskie mogły uzyskać i przekazać innym krajom, czy służby Komisji podjęły odpowiednie działania następcze po wpłynięciu zgłoszeń od pracowników, w szczególności w odniesieniu do wymiany informacji z innymi instytucjami UE, oraz czy i kiedy te działania szpiegowskie zostały definitywnie zakończone; podkreśla, że w ramach dochodzenia należy również zbadać rolę obecnego komisarza i byłego szefa Stałego Przedstawicielstwa Węgier Várhelyiego oraz że wyniki dochodzenia powinny doprowadzić do wyciągnięcia konkretnych konsekwencji wobec osób uczestniczących w sprawie; jest gotów podjąć dodatkowe kroki w celu zapewnienia właściwego zbadania wszystkich istotnych aspektów;
20. potępia systematyczne osłabianie Krajowej Rady Sądownictwa (KRS), w tym wielokrotne pomijanie obowiązkowych konsultacji z KRS w kontekście reform sądownictwa oraz wynikające z tego rezygnacje jej członków w geście protestu; podkreśla, że zmniejszenie znaczenia KRS jako samorządnego organu właściwego w sprawach wymiaru sprawiedliwości podważa niezależność sądów i jest niezgodne z art. 19 ust. 1 TUE; wzywa władze węgierskie do pełnego przywrócenia KRS funkcji konstytucyjnych oraz do przeprowadzania rzeczywistych konsultacji z tym organem we wszystkich kwestiach dotyczących reform sądownictwa;
21. wyraża zaniepokojenie brakiem przejrzystości w przydzielaniu spraw, mimo że formalnie przewidziano automatyzację tego procesu; ubolewa, że istnieje ryzyko manipulacji politycznej lub hierarchicznej przy przydzielaniu spraw, co może mieć wpływ na bezstronność sędziów i zaufanie publiczne do systemu sądowego; zwraca się do Komisji, aby ściśle monitorowała praktykę przydzielania spraw na Węgrzech oraz podejmowała odpowiednie działania w ramach wszystkich mających zastosowanie instrumentów w przypadku stwierdzenia niedociągnięć systemowych;
22. podkreśla, że władze węgierskie muszą zagwarantować osobom fizycznym, przedsiębiorstwom, społeczeństwu obywatelskiemu, organizacjom pozarządowym oraz władzom lokalnym i regionalnym równe szanse w dostępie do funduszy UE, muszą w pełni przestrzegać zasady partnerstwa na wszystkich etapach zarządzania funduszami Unii Europejskiej, a także muszą zapewnić niezależną kontrolę sądową, jak również bezstronne i skuteczne mechanizmy składania skarg; potępia zgłaszane systematyczne praktyki dyskryminacyjne wobec środowiska akademickiego, dziennikarzy, samorządów lokalnych, partii politycznych i społeczeństwa obywatelskiego, a także przedsiębiorstw w niektórych sektorach; potępia kampanie oszczerstw, inwigilację oraz zastraszanie w internecie i zastraszanie fizyczne, które mają efekt mrożący;
23. z zaniepokojeniem przypomina o coraz częstszym wykorzystywaniu nieoznakowanych treści politycznych generowanych przez sztuczną inteligencję na Węgrzech przed wyborami w 2026 r., w szczególności o celowym zamieszczaniu deepfejków wideo na kanałach społecznościowych ściśle powiązanych z partią polityczną i kampanią premiera, oraz o ich skoordynowanym nagłaśnianiu za pośrednictwem powiązanych kont w celu maksymalizacji zasięgu i wpływu publicznego; zauważa, że niektóre z tych materiałów nie zostały wyraźnie oznaczone jako sztucznie wygenerowane lub zmanipulowane, co rodzi pytania dotyczące obowiązków w zakresie przejrzystości i ograniczania ryzyka ustanowionych w akcie o usługach cyfrowych 37 oraz zabezpieczeń w zakresie ochrony
danych na podstawie RODO, a także uzasadnia dokładniejszą ocenę w świetle wymogów przejrzystości przewidzianych w przyszłym akcie w sprawie sztucznej inteligencji; podkreśla, że celowe wykorzystywanie treści generowanych przez sztuczną inteligencję do wprowadzania wyborców w błąd, dyskredytowania przeciwników politycznych i zakłócania integralności procesów wyborczych może być sprzeczne z krajowymi standardami wyborczymi i stanowi poważne zagrożenie dla uczciwości demokratycznych wyborów i wiarygodności instytucji demokratycznych w ogóle;
24. wyraża zaniepokojenie faktem, że rząd węgierski nie chroni i nie przestrzega praw gospodarczych i społecznych obywateli węgierskich, w tym w dziedzinie zdrowia publicznego, transportu publicznego, edukacji, mieszkalnictwa i energii, zwłaszcza na obszarach wiejskich i w mniejszych miastach, o czym świadczy wzrost wskaźników ubóstwa i dyskryminująca polityka demograficzna; podkreśla, że utrzymujące się niedociągnięcia w ochronie praw gospodarczych i społecznych należy postrzegać jako integralną część systemowego zagrożenia dla wartości zapisanych w art. 2 TUE, jak ma to miejsce w przypadku praw obywatelskich i politycznych; ubolewa, że rządowe programy demograficzne, które w dużej mierze ignorują prawa i perspektywy kobiet, nie przyniosły obiecanych rezultatów i doprowadziły do nieefektywnego wykorzystania środków publicznych; z zaniepokojeniem zauważa, że nadmierna centralizacja systemu edukacji przyczyniła się do ogólnego pogorszenia wyników nauczania, co potwierdzają międzynarodowe oceny, i podkreśla potrzebę przywrócenia autonomii szkół i wzmocnienia pozycji nauczycieli; wyraża zaniepokojenie ciągłym niedofinansowaniem węgierskiego systemu opieki zdrowotnej, co utrudnia równy dostęp do usług medycznych i powoduje utrzymywanie się niskich wskaźników oczekiwanej długości życia; wzywa władze węgierskie, aby dostosowały politykę gospodarczą, społeczną i demograficzną do wartości UE i najlepszych praktyk opartych na dowodach oraz dopilnowały, by fundusze UE były wykorzystywane w sposób przejrzysty i skuteczny w celu poprawy poziomu życia wszystkich obywateli;
25. potępia fakt, że pomimo wyroku TSUE, zgodnie z którym odnośne przepisy są sprzeczne z prawem UE, władze węgierskie nie podjęły żadnych kroków w celu przywrócenia poszkodowanym instytucjom szkolnictwa wyższego, takim jak Uniwersytet Środkowoeuropejski, możliwości swobodnego prowadzenia działalności na Węgrzech oraz że Komisja zamknęła dalsze postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego; 38 wzywa Komisję, aby podjęła wszelkie niezbędne środki prawne i finansowe w celu ochrony instytucji szkolnictwa, studentów i pracowników akademickich przed ingerencją polityczną;
26. głęboko ubolewa nad motywowanymi politycznie praktykami biznesowymi, które dają nieuczciwą przewagę konkurentom, nad nieprzejrzystymi i zmanipulowanymi procedurami udzielania zamówień publicznych, próbami przejęcia niektórych przedsiębiorstw z udziałem podmiotów państwowych lub podmiotów mających bliskie powiązania polityczne z premierem oraz nad wykorzystaniem funduszy UE do wzbogacenia sojuszników politycznych rządu, co stanowi naruszenie unijnych przepisów dotyczących konkurencji i zamówień publicznych; podkreśla, że praworządność ma kluczowe znaczenie dla funkcjonowania jednolitego rynku w UE; zauważa, że Komisja wszczęła już kilka postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w tej dziedzinie, a Trybunał Sprawiedliwości uznał dyskryminujące zasady ustalania cen za niezgodne z prawem; apeluje do Komisji, aby podjęła zdecydowane i szybkie działania przeciwko takim naruszeniom przepisów dotyczących jednolitego rynku; podkreśla, że praworządność i równe traktowanie przedsiębiorstw mają zasadnicze znaczenie dla właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego i utrzymania zaufania inwestorów do Unii;
27. podkreśla, że wielokrotnie zgłaszano, iż rząd węgierski celowo i systematycznie kieruje przydział reklam państwowych do przychylnych mu mediów, co budzi wątpliwości co do ewentualnej strategii pozbawiania niezależnych i krytycznych mediów zasobów, a tym samym podważa pluralizm mediów i wolność wypowiedzi; wzywa Komisję do zbadania, czy takie praktyki mogą stanowić formę niezgodnej z prawem pomocy państwa, która zakłóca funkcjonowanie rynku wewnętrznego, oraz do niezwłocznego podjęcia działań w celu zapewnienia przestrzegania prawa;
28. potępia de facto konstytucyjny zakaz marszów równości, który doprowadził do wyraźnego prawnego zakazu ich organizowania, usunięcia tożsamości płciowej z wykazu cech chronionych oraz dyskryminujących przepisów prawa rodzinnego; przypomina, że środki te są sprzeczne z wolnością zgromadzeń i zasadą równości; wzywa Komisję, aby rozważyła wszystkie możliwe do zastosowania instrumenty prawne, w tym, w stosownych przypadkach, postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, z uwzględnieniem przyszłego wyroku TSUE w sprawie C-769/22 dotyczącego ewentualnego wykorzystania art. 2 TUE jako odrębnej podstawy postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego; wskazuje, że konieczna jest szybka reakcja, w szczególności z uwagi na wszczęcie postępowania przygotowawczego wobec organizatora marszu równości w Peczu;
29. potępia fakt, że pomimo wyroków TSUE, zgodnie z którymi odnośne przepisy są sprzeczne z unijnym prawem azylowym, węgierski system azylowy i migracyjny nadal wykazuje poważne uchybienia i niedociągnięcia, takie jak brak dostępu do procedury azylowej; podkreśla, że ten uporczywy brak zgodności podważa zasady wzajemnego zaufania, solidarności i sprawiedliwego podziału odpowiedzialności; wzywa władze węgierskie do pełnej współpracy z innymi państwami członkowskimi i instytucjami UE w duchu lojalnej współpracy zapisanej w traktatach;
30. ponawia swój apel do Komisji i Rady, aby natychmiast rozpoczęły negocjacje z Parlamentem w sprawie unijnego mechanizmu na rzecz demokracji, praworządności i praw podstawowych w formie porozumienia międzyinstytu- cjonalnego obejmującego stały cykl polityczny w instytucjach UE; podkreśla, że chociaż zestaw narzędzi, którymi dysponuje Unia, został znacznie rozszerzony, skuteczność tych narzędzi zależy od spójnego i konsekwentnego stosowania we wszystkich instytucjach; jednocześnie zwraca uwagę na potrzebę ustanowienia europejskiego semestru na rzecz praworządności, o wyraźnej strukturze z ustalonymi celami pośrednimi i aktywnym udziałem wszystkich instytucji Unii; zwraca uwagę, że chociaż początkowo semestr koncentrował się na praworządności, powinien być zaprojektowany w taki sposób, aby można go było stopniowo rozszerzać na wszystkie wartości zapisane w art. 2 TUE, co zapewni kompleksowe i spójne podejście do ochrony wartości Unii; zaznacza, że ten coroczny cykl musi opierać się na solidnych, obiektywnych wskaźnikach oraz musi wyraźnie wykazywać, że naruszenia zasad praworządności nigdy nie są błahe, oraz że wszelkie niepokojące ustalenia w tych kwestiach powinny prowadzić do rzeczywistych konsekwencji, podobnych do mechanizmu europejskiego semestru stosowanego w dziedzinie finansów publicznych;
31. wzywa Radę do przyjęcia jasnych i zaktualizowanych wytycznych dotyczących wykładni i stosowania art. 7 TUE w oparciu o przegląd standardowego trybu wysłuchań, o którym mowa w art. 7 ust. 1 TUE, w wersji przyjętej przez Radę 18 lipca 2019 r.; uważa w szczególności, że Rada powinna zabezpieczyć prawidłowe pełnienie roli przez Parlament i określać dokładny termin wysłuchania danego państwa członkowskiego, charakter prawny i skutki zaleceń skierowanych do tego państwa członkowskiego, termin podjęcia decyzji w sprawie istnienia lub braku wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia, charakter prawny i skutki obowiązku regularnego sprawdzania, czy podstawy, które doprowadziły do stwierdzenia, nadal mają zastosowanie, oraz związek z uruchomieniem procedury przewidzianej w art. 7 ust. 2 TUE w przypadkach, w których takie podstawy nadal mają zastosowanie; podkreśla, że zgodnie z obecnymi ramami procedurę można uruchomić bez wpływu na dalsze działania, co pokazuje przypadek Węgier; zwraca uwagę, że brak jasnych terminów, pewności proceduralnej i automatycznej kolejności działań osłabia funkcję zapobiegawczą i sankcjonującą art. 7 TUE, a tym samym podważa jego wiarygodność i skuteczność jako narzędzia ochrony wartości zapisanych w art. 2 TUE;
32. przypomina, że zgodnie z art. 7 ust. 2 TUE Rada może podjąć decyzję o zawieszeniu niektórych praw wynikających ze stosowania traktatów wobec danego państwa członkowskiego, w tym między innymi prawa głosu jego przedstawiciela w Radzie; podkreśla, że przepis ten pozostawia otwartą możliwość zawieszenia dalszych praw, i wzywa Radę, aby doprecyzowała potencjalny zakres takich środków, które mogłyby obejmować na przykład ograniczenia dotyczące udziału we wzmocnionej współpracy, ograniczenia dostępu do niektórych korzyści płynących z rynku wewnętrznego lub ograniczenia w stosowaniu zasady wzajemnego zaufania, np. w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości;
°
° °
33. zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, Radzie Europy, Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie oraz Organizacji Narodów Zjednoczonych.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.1727 |
| Rodzaj: | rezolucja |
| Tytuł: | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 25 listopada 2025 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie stwierdzenia, zgodnie z art. 7 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, istnienia wyraźnego ryzyka poważnego naruszenia przez Węgry wartości, na których opiera się Unia (2018/0902R(NLE)) |
| Data aktu: | 2025-11-25 |
| Data ogłoszenia: | 2026-04-24 |