Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 9 października 2025 r. w sprawie wspólnej reakcji na niedawne przypadki naruszenia przez Rosję przestrzeni powietrznej państw członkowskich UE i na zagrożenia dla ich infrastruktury krytycznej (2025/2901(RSP))
P10_TA(2025)0230Wspólna reakcja na niedawne przypadki naruszania przez Rosję przestrzeni powietrznej państw członkowskich UE i zagrożenie dla infrastruktury krytycznej Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 9 października 2025 r. w sprawie wspólnej reakcji na niedawne przypadki naruszenia przez Rosję przestrzeni powietrznej państw członkowskich UE i na zagrożenia dla ich infrastruktury krytycznej (2025/2901(RSP))(C/2026/1530)
- uwzględniając Kartę Narodów Zjednoczonych oraz podstawowe zasady prawa międzynarodowego,
- uwzględniając art. 42 ust. 7 i art. 24 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),
- uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Ukrainy i Rosji,
- uwzględniając białą księgę w sprawie obronności europejskiej - Gotowość 2030 oraz swoją rezolucję z 12 marca 2025 r. w tej sprawie 1 ,
- uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) 2025/1106 z dnia 27 maja 2025 r. ustanawiające Instrument na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy (SAFE) poprzez Wzmocnienie Europejskiego Przemysłu Obronnego 2 ,
- uwzględniając wniosek Komisji z 5 marca 2024 r. dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Program na rzecz europejskiego przemysłu obronnego oraz ramy środków w celu zapewnienia terminowej dostępności i dostaw produktów związanych z obronnością (EDIP) (COM(2024)0150),
- uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Ukrainy i Rosji, w szczególności rezolucje przyjęte od czasu pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r. i aneksji Półwyspu Krymskiego 19 lutego 2014 r.,
- uwzględniając międzynarodowe przepisy o zapobieganiu terroryzmowi i zwalczaniu go, w tym rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2341 o ochronie infrastruktury krytycznej przed aktami terrorystycznymi, przyjętą 13 lutego 2017 r.,
- uwzględniając orędzie o stanie Unii wygłoszone przez przewodniczącą Komisji Ursulę von der Leyen 10 września 2025 r.,
- uwzględniając oświadczenie sekretarza generalnego NATO Marka Ruttego z 10 września 2025 r. w sprawie naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej przez rosyjskie drony,
- uwzględniając przemówienie polskiego wicepremiera Radosława Sikorskiego wygłoszone 22 września 2025 r. na sesji nadzwyczajnej Rady Bezpieczeństwa ONZ,
- uwzględniając oświadczenie wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Kaji Kallas w sprawie naruszenia estońskiej przestrzeni powietrznej wygłoszone 22 września 2025 r. na sesji nadzwyczajnej Rady Bezpieczeństwa ONZ,
- uwzględniając oświadczenie Rady Północnoatlantyckiej z 23 września 2025 r. w sprawie niedawnych naruszeń przestrzeni powietrznej przez Rosję,
- uwzględniając oświadczenie komisarza Andriusa Kubiliusa w sprawie współpracy w dziedzinie obrony wschodniej flanki, wydane 26 września 2025 r. po wideokonferencji wysokiego szczebla,
- uwzględniając uwagi przewodniczącego Rady Antónia Costy wygłoszone 1 października 2025 r. na konferencji prasowej po nieformalnym spotkaniu szefów państw lub rządów,
- uwzględniając art. 136 ust. 2 i 4 Regulaminu,
A. mając na uwadze, że w ostatnich latach Rosja wielokrotnie dopuszczała się umyślnych aktów wojny hybrydowej na terytorium Unii, w tym przeprowadzała cyberataki, kampanie dezinformacyjne i ingerencje wyborcze, wykorzystywała energię jako broń, dokonywała podpaleń, sabotowała infrastrukturę krytyczną, zagłuszała i fałszowała sygnał globalnych systemów nawigacji satelitarnej (w tym GPS) oraz organizowała prowokacje wojskowe, co obejmowało również naruszanie przestrzeni powietrznej przez myśliwce i drony bojowe dalekiego zasięgu, i dążyła do szerzenia strachu wśród obywateli UE, destabilizacji sytuacji politycznej w państwach członkowskich i ograniczenia wsparcia UE dla Ukrainy;
B. mając na uwadze, że od początku pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę dochodzi do naruszania przestrzeni powietrznej NATO i UE, co jest rażącym naruszeniem suwerenności państw członkowskich i prawa międzynarodowego, oraz że w ostatnim czasie działania te osiągnęły bezprecedensową skalę, co rodzi pytanie, czy Rosja próbuje przetestować determinację NATO czy też próbuje przekierować uwagę i zasoby sojuszu, oddalając je od wojny w Ukrainie;
C. mając na uwadze, że 28 lipca 2025 r. rosyjski dron z materiałami wybuchowymi wtargnął od strony Białorusi w litewską przestrzeń powietrzną i rozbił się na litewskim poligonie wojskowym; mając na uwadze, że 4 października 2025 r. w litewską przestrzeń powietrzną wtargnęły od strony Białorusi balony meteorologiczne wykorzystywane do przemytu i poważnie zakłóciły działalność międzynarodowego lotniska w Wilnie;
D. mając na uwadze, że 10 września 2025 r. około 20 rosyjskich dronów wleciało w głąb terytorium Polski, zanim po siedmiu godzinach zostały zastrzelone przez myśliwce NATO lub rozbiły się, co stanowi pierwszą bezpośrednią konfrontację wojskową między NATO a Rosją od początku pełnoskalowej inwazji;
E. mając na uwadze, że 19 września 2025 r. trzy rosyjskie samoloty myśliwskie MiG-31 przez dwanaście minut bezprawnie przebywały w estońskiej przestrzeni powietrznej, wtargnęły do strefy bezpieczeństwa nad polską platformą wiertniczą na Morzu Bałtyckim, zignorowały komunikaty pilotów samolotów F-35 i ostatecznie pod eskortą powróciły do międzynarodowej przestrzeni powietrznej;
F. mając na uwadze, że 25 września 2025 r. na Litwie poderwano węgierskie myśliwce Gripen, aby przechwycić grupę pięciu rosyjskich myśliwców, które latały w pobliżu przestrzeni powietrznej NATO, nie stosując się do międzynarodowych przepisów dotyczących bezpieczeństwa lotów; mając na uwadze, że na zachód od łotewskiego wybrzeża zidentyfikowano wzrokowo statek powietrzny, który następnie odeskortowano poza przestrzeń powietrzną NATO;
G. mając na uwadze, że od lutego 2022 r. rosyjskie drony 11 razy wtargnęły w rumuńską przestrzeń powietrzną, a ponadto 39 razy na terytorium Rumunii spadły fragmenty dronów; mając na uwadze, że ostatnio 13 września 2025 r. rosyjski dron Gerań ponownie naruszył rumuńską przestrzeń powietrzną i został przechwycony przez dwa myśliwce F-16; mając na uwadze, że podobne incydenty miały miejsce również w Republice Mołdawii;
H. mając na uwadze, że Dania, Szwecja, Norwegia, Litwa, Francja, Niemcy i Belgia odnotowały skoordynowane naruszenia przestrzeni powietrznej z użyciem dronów nad cywilnymi i wojskowymi portami lotniczymi lub obiektami wojskowymi bądź w ich pobliżu, co spowodowało tymczasowe zamknięcie portów lotniczych;
I. mając na uwadze, że niedawne przypadki naruszenia przestrzeni powietrznej przez drony w regionie Morza Bałtyckiego pokazują, że istnieje poważne hybrydowe zagrożenie dla bezpiecznej i skutecznej realizacji inicjatywy jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej; mając na uwadze, że przeloty dronów uszkodziły infrastrukturę i spowodowały straty gospodarcze;
J. mając na uwadze, że drony mogły wystartować ze statków, w tym statków należących do rosyjskiej floty cieni działającej na Morzu Bałtyckim w celu obchodzenia sankcji;
K. mając na uwadze, że europejscy przywódcy uznali te incydenty za celową prowokację ze strony Rosji i postrzegają je jako niebezpieczne i nieodpowiedzialne działania Rosji, natomiast Rosja konsekwentnie wypiera się odpowiedzialności za takie incydenty, zaprzecza wszystkim dowodom, oskarża państwa członkowskie o fabrykowanie sprawozdań i rozpowszechnia dezinformację w celu zdyskredytowania UE i jej sojuszników, a także niesłusznie obwinia Ukrainę;
L. mając na uwadze, że po tych wtargnięciach sojusznicy NATO, w tym Polska i Estonia, powołali się na art. 4 Traktatu Północnoatlantyckiego; mając na uwadze, że państwa członkowskie UE omawiały te wtargnięcia na posiedzeniach swoich stałych przedstawicieli;
M. mając na uwadze, że w następstwie wydarzeń w Polsce NATO rozpoczęło operację Wschodni Strażnik, która ma na celu ochronę krytycznej infrastruktury podmorskiej na Morzu Bałtyckim, poprawę świadomości sytuacyjnej na morzu w odpowiedzi na rosyjski sabotaż i zwiększenie gotowości obrony powietrznej wzdłuż całej wschodniej flanki, a Finlandia, Szwecja i Dania wzięły udział w manewrach "Protective Fence 25", aby wzmocnić zdolności obronne, odstraszanie i gotowość w oparciu o współpracę rozproszonych formacji;
N. mając na uwadze, że od 24 lutego 2022 r. Rosja prowadzi bezprawną, niesprowokowaną i nieuzasadnioną pełnoskalową wojnę napastniczą przeciw Ukrainie, co jest rażącym naruszeniem Karty Narodów Zjednoczonych oraz podstawowych zasad prawa międzynarodowego i międzynarodowego prawa humanitarnego; mając na uwadze, że siły rosyjskie nadal systematycznie przeprowadzają ataki dronowe i rakietowe na ukraińskie miasta, atakując ludność cywilną, w tym karetki pogotowia i personel ratowniczy; mając na uwadze, że użycie dronów przeciwko łatwo identyfikowalnym celom cywilnym, rozpowszechnianie nagrań z tych zabójstw oraz publikowanie wyraźnych gróźb w mediach społecznościowych świadczy o skoordynowanej polityce państwa mającej zastraszyć ludność i zmusić ją do ucieczki; mając na uwadze, że podczas niedawnych ataków trafiono ukraińskie budynki rządowe, a także placówkę UE i ambasadę Polski, co dowodzi, że Kreml planuje te uderzenia z premedytacją; mając na uwadze, że Rosja produkuje tysiące dronów miesięcznie i dalej zwiększa swoje zdolności produkcyjne;
O. mając na uwadze, że bezpieczeństwo Ukrainy jest powiązane z bezpieczeństwem europejskim, transatlantyckim i globalnym, a Rosja zamierza skłonić NATO do przekierowania jego uwagi i zasobów ze wspierania Ukrainy na obronę własnego terytorium;
P. mając na uwadze, że niektóre kraje NATO, w tym Polska, ostrzegły, że są gotowe zestrzeliwać rosyjskie statki powietrzne wlatujące na ich terytorium, a NATO podkreśla, że decyzje o podjęciu działania wobec samolotów naruszających przestrzeń opierają się na dostępnych danych wywiadowczych dotyczących zagrożenia, jakie stwarzają, z uwzględnieniem intencji i rodzaju uzbrojenia;
Q. mając na uwadze, że stanowisko Stanów Zjednoczonych w sprawie rosyjskiej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie jest nieprzewidywalne, co sprawia, że UE i jej państwa członkowskie stają się głównymi strategicznymi sojusznikami Ukrainy, a to wymaga silniejszej, jednolitej reakcji europejskiej w celu obrony obywateli UE, stabilności regionalnej i pokoju międzynarodowego; mając na uwadze, że współpraca UE i USA w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony nadal ma kluczowe znaczenie i należy ją zacieśniać; mając na uwadze, że skuteczne odstraszanie przed rosyjską agresją wymaga solidnych gwarancji bezpieczeństwa, koordynowanych wspólnie przez UE i Stany Zjednoczone;
R. mając na uwadze, że systemy obrony powietrznej chroniące przed bezzałogowymi statkami powietrznymi opierają się na działaniach kinetycznych lub środkach przeciwdziałania elektronicznego, w szczególności urządzeniach zakłócających, które uniemożliwiają kontrolę nad dronem lub powodują jego lądowanie;
S. mając na uwadze, że w celu zapewnienia bezpieczeństwa nieformalnego spotkania szefów państw lub rządów UE, które odbyło się 1 i 2 października 2025 r. w Kopenhadze, władze duńskie całkowicie zakazały cywilnych lotów dronami w duńskiej przestrzeni powietrznej od 29 września do 3 października 2025 r.; mając na uwadze, że kilka państw członkowskich wsparło Danię w zapewnieniu bezpieczeństwa w związku z tym nieformalnym spotkaniem;
T. mając na uwadze, że z oświadczenia przewodniczącego Rady Antónia Costy z 1 października 2025 r., wydanego po nieformalnym posiedzeniu szefów państw lub rządów, jasno wynika gotowość do poprawy interoperacyjności w kwestii zdolności, poważne zobowiązanie do realizacji sztandarowej inicjatywy na rzecz ochrony wschodniej flanki, w tym w ramach koalicji na rzecz zdolności, koordynowanych przez odpowiednie kraje, oraz unijnej inicjatywy na rzecz unijnej zapory antydronowej, co podkreśla zobowiązanie UE i NATO do obrony zbiorowej przed zagrożeniami konwencjonalnymi i hybrydowymi oraz do poprawy bezpieczeństwa i zagwarantowania stabilności w regionie;
U. mając na uwadze, że niedawne naruszenia przestrzeni powietrznej wymagają odważnej reakcji i kompleksowego podejścia w przyszłym planie działania na rzecz gotowości obronnej do 2030 r.;
V. mając na uwadze, że proces budowy w pełni rozwiniętej wielowarstwowej obrony przestrzeni powietrznej powinien był się rozpocząć po bezprawnej aneksji Krymu; mając na uwadze, że podejmowanie decyzji, finansowanie, udzielanie zamówień i nabywanie, a także gotowość operacyjna wymagają czasu;
W. mając na uwadze, że dla Bułgarii, Danii, Estonii, Finlandii, Niemiec, Węgier, Łotwy, Litwy, Polski, Rumunii, Słowacji i Szwecji kluczowe znaczenie miałoby pełne rozwinięcie zdolności UE w zakresie bezzałogowych statków powietrznych wzdłuż wschodniej flanki NATO oraz w regionie Morza Bałtyckiego i Morza Czarnego; mając na uwadze, że taka zdolność wymagałaby znacznych europejskich inwestycji związanych z obronnością w obecnych i kolejnych wieloletnich ramach finansowych;
X. mając na uwadze, że istnieje pilna potrzeba podjęcia działań na rzecz wzmocnienia europejskiej bazy technologicznoprzemysłowej sektora obronnego w celu zwiększenia zdolności produkcyjnych przemysłu obronnego UE, wzmocnienia konkurencyjności europejskiego przemysłu obronnego i zabezpieczenia dostaw produktów związanych z obronnością;
Y. mając na uwadze, że potrzebne są stałe wysiłki i inwestycje, aby wspierać innowacje technologiczne i badania w dziedzinie obronności w celu wsparcia europejskiej bazy technologicznoprzemysłowej sektora obronnego oraz europejskiej autonomii strategicznej;
1. wyraża pełną solidarność z Mołdawią, a także z Danią, Szwecją, Polską, Litwą, Łotwą, Finlandią, Rumunią i Estonią oraz ze wszystkimi innymi państwami członkowskimi narażonymi na bezpośrednie groźby, prowokacje wojskowe i akty wojny hybrydowej ze strony Rosji; uważa, że wykorzystywanie bezzałogowych statków powietrznych przez rosyjskich agentów do celowego zakłócania ruchu lotniczego w UE, do atakowania krytycznych usług i infrastruktury wojskowej w UE oraz do zakłócania funkcjonowania instytucji politycznych UE i jej państw członkowskich ma charakter eskalacyjny, kryje w sobie ryzyko błędnej oceny sytuacji, zagraża życiu, stanowi poważne naruszenie obowiązujących norm międzynarodowych i stwarza istotne zagrożenie dla obywateli UE oraz dla pokoju i bezpieczeństwa w Europie;
2. popiera wszelkie inicjatywy, które umożliwiają UE i jej państwom członkowskim podejmowanie skoordynowanych, wspólnych i proporcjonalnych działań w każdym przypadku naruszenia ich przestrzeni powietrznej, w tym zestrzeliwanie obiektów stwarzających zagrożenie w powietrzu; zdecydowanie potępia lekkomyślne i prowokujące eskalację działania Rosji polegające na naruszaniu przestrzeni powietrznej państw członkowskich UE i sojuszników NATO: Polski, Estonii, Łotwy, Litwy i Rumunii, a także celowe wtargnięcia z użyciem dronów wymierzone w infrastrukturę krytyczną w Danii, Szwecji i Norwegii, będące częścią systematycznej wojny konwencjonalnej i hybrydowej oraz prowokacji przeciwko UE i jej państwom członkowskim; oświadcza, że Rosja ponosi pełną i jednoznaczną odpowiedzialność za działania, które miały miejsce w polskiej, estońskiej i rumuńskiej przestrzeni powietrznej;
3. z zadowoleniem odnotowuje zdecydowaną i proporcjonalną reakcję sił NATO, w tym przechwycenie rosyjskich myśliwców i odeskortowanie ich poza estońską przestrzeń powietrzną oraz zestrzelenie rosyjskich dronów nad Polską; odnotowuje szybką i skoordynowaną reakcję sił zbrojnych niektórych państw członkowskich i partnerów z NATO w celu ochrony europejskiej przestrzeni powietrznej; w pełni popiera wysiłki NATO służące wzmocnieniu jego zdolności i udoskonaleniu odstraszania, obrony powietrznej i zbiorowej postawy obronnej wzdłuż wschodniej flanki, w tym poprzez rozpoczęcie operacji Wschodni Strażnik oraz zastosowanie pełnego spektrum środków w jej ramach;
4. wzywa Radę i Komisję do poprawy skuteczności i wpływu sankcji nałożonych na Rosję, aby ostatecznie osłabić jej zdolność do kontynuowania brutalnej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie i do stwarzania zagrożenia dla bezpieczeństwa innych krajów sąsiadujących; apeluje o natychmiastowe przyjęcie zdecydowanego 19. pakietu sankcji, który będzie wymierzony w główne rosyjskie źródła dochodów; wzywa Radę, aby wraz ze swoimi amerykańskimi partnerami utrzymała i rozszerzyła politykę sankcji wobec Rosji oraz by stosowała podobną politykę sankcji wobec wszystkich państw umożliwiających Rosji te działania, w tym Białorusi, Iranu i Korei Północnej, a także by nałożyła sankcje chińskie podmioty dostarczające technologie i produkty podwójnego zastosowania oraz produkty wojskowe niezbędne do produkcji dronów i pocisków rakietowych; apeluje o ukierunkowane sankcje wobec rosyjskiej floty cieni i o dalsze działania przeciwko niej z wykorzystaniem pełnej skali prawnych możliwości wstrzymywania, utrudniania lub uniemożliwiania jej operacji, zważywszy na jej potencjalny udział w atakowaniu infrastruktury krytycznej przy użyciu dronów; wzywa Radę, aby systematycznie walczyła z problemem obchodzenia sankcji przez działające w złej wierze podmioty spoza UE mające siedzibę w UE poprzez dogłębne badanie spraw i ostrzejsze kary dla podmiotów, które naruszają sankcje lub nie dochowują należytej staranności w kontroli wywozu i w weryfikacji użytkowników końcowych; przypomina, że wszelkie formy wsparcia udzielanego agresorowi przez państwa takie jak Iran, Korea Północna czy Chiny muszą mieć bezpośredni wpływ na stosunki z tymi krajami we wszystkich innych dziedzinach, w tym w handlu;
5. podkreśla, że UE i jej państwa członkowskie są nadal mocno zaangażowane na rzecz międzynarodowego porządku opartego na zasadach oraz we wszystkie wysiłki dyplomatyczne mające na celu osiągnięcie kompleksowego, sprawiedliwego i trwałego pokoju dla Ukrainy, przy pełnym poszanowaniu jej suwerenności, niezależności i integralności terytorialnej w granicach uznanych przez społeczność międzynarodową; w związku z tym wzywa państwa członkowskie i UE do ścisłej i skutecznej koordynacji jej inicjatyw dyplomatycznych w organizacjach wielostronnych, w tym w ONZ, aby przeciwdziałać systematycznym naruszeniom prawa międzynarodowego przez Rosję;
6. wzywa Komisję i Radę, aby opracowały plan działania przewidujący środki zapobiegające i przeciwdziałające eskalacji rosyjskiej wojny hybrydowej prowadzonej przez Rosję przeciwko UE na lądzie, w powietrzu, na morzu i w przestrzeni cyfrowej; zwraca uwagę, że tego rodzaju ramy zapewnią możliwość wyboru działań odwetowych UE odpowiadających dotkliwości i intensywności wrogich działań podejmowanych przeciwko niej; wzywa państwa członkowskie do przeglądu, we współpracy z sojusznikami NATO, zasad zaangażowania w odniesieniu do wszystkich rodzajów zagrożeń, aby zagwarantować, że są one odpowiednie do reagowania na najbardziej innowacyjne zagrożenia; zaznacza, że UE musi wykazać determinację oraz zasygnalizować, że wszelkie próby naruszenia suwerenności państw członkowskich przez państwo spoza UE spotkają się natychmiast z działaniami odwetowymi;
7. podkreśla, że szereg działań sabotażowych i hybrydowych prowadzonych przez Rosję przeciwko UE stanowi terroryzm sponsorowany przez państwo, nawet jeśli nie spełnia kryteriów agresji zbrojnej; podkreśla w związku z tym potrzebę stosowania dostępnych ram prawnych zwalczania terroryzmu do wrogich działań Rosji, które naruszają suwerenność terytorialną państw członkowskich UE, podważają integralność ich instytucji i bezpośrednio zagrażają bezpieczeństwu ludności cywilnej; wzywa Komisję, aby wszczęła procedurę mającą na celu sklasyfikowanie Rosji jako państwa trzeciego wysokiego ryzyka w związku z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu na podstawie rozporządzenia (UE) 2016/1675 3 , jako jeden ze środków ograniczających zdolność Rosji do stosowania terroryzmu państwowego;
8. potępia prowadzone przez Rosję celowe zagłuszanie i spoofing sygnałów GNSS (w tym GPS) w regionie Morza Bałtyckiego i Morza Czarnego oraz na innych obszarach, ponieważ stanowi ono poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego i transportu morskiego; przypomina, że Rada Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego zażądała, aby Rosja przestrzegała międzynarodowych zobowiązań wynikających z Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym i natychmiast zaprzestała zakłóceń; wzywa Radę i Komisję do przyjęcia odpowiednich środków, aby wywrzeć wystarczającą presję na Rosję, by zaprzestała tych wrogich działań, oraz do wzmocnienia stabilności usług nawigacyjnych i ich odporności na zakłócenia;
9. wzywa do przeglądu procesu planowania zdolności UE; jest przekonany, że realizacja głównego celu powinna obejmować nie tylko zarządzanie kryzysowe, ale również wspólną obronę, w tym pełne spektrum zdolności w ramach krajowych i międzynarodowych celów w zakresie zdolności; uważa, że UE powinna rozważyć wymogi dotyczące podziału zdolności poszczególnych państw członkowskich według modelu NATO; uważa, że taki proces mógłby być kontynuowany w ramach europejskiego semestru obronności; podkreśla pilną potrzebę dążenia do prawdziwej europejskiej unii obrony, uzupełniającej NATO i opierającej się na obecnych ramach, takich jak ramy
przewidziane w białej księdze w sprawie europejskiej obronności - gotowość 2030 r., i wykraczającej poza te ramy; podkreśla, że tylko dzięki głębszej integracji, koordynacji i łączeniu zasobów UE może skutecznie reagować na nasilające się zagrożenia ze strony Rosji; przypomina, że ochrona suwerenności i integralności terytorialnej wszystkich państw członkowskich jest podstawową zasadą UE, i podkreśla potrzebę natychmiastowej, stanowczej, zjednoczonej i proporcjonalnej reakcji w celu ochrony obywateli i infrastruktury krytycznej;
10. apeluje o postępy w tworzeniu europejskiej struktury dowodzenia i kontroli, która nie tylko zarządzałaby kryzysami zgodnie ze wspólną polityką bezpieczeństwa i obrony (WPBiO), ale również stanowiła odpowiednik Naczelnego Dowództwa Połączonych Sił Zbrojnych NATO w Europie (SHAPE); zauważa, że aby uniknąć powielania działań, struktura ta powinna uzupełniać SHAPE i zapewniać odpowiednie zasoby Sztabowi Wojskowemu Unii Europejskiej (EUMS); podkreśla znaczenie ściślejszej koordynacji, w tym znaczenie ewentualnego utworzenia stałej międzyinstytu- cjonalnej komórki kryzysowej ds. Rosji, której zadaniem będzie monitorowanie w czasie rzeczywistym, szybka wymiana informacji i sprawne podejmowanie decyzji na poziomie operacyjnym; sądzi, że niedawne naruszenie przestrzeni powietrznej UE jest katalizatorem szybkich i gruntownych postępów w takich dziedzinach jak wymiana informacji wywiadowczych, wspólna logistyka oraz interoperacyjność w dziedzinie bezpieczeństwa i skoordynowane zamówienia; apeluje o coraz ściślejszą współpracę między NATO a UE w celu lepszej obrony Europy i poprawy jej zdolności odstraszania; podkreśla, że potrzebny jest silny, precyzyjnie określony europejski filar w NATO, zdolny do tego, by bronić swojej suwerenności, walczyć z rosyjskim zagrożeniem oraz działać autonomicznie względem NATO, a zarazem w sposób uzupełniający wobec niego;
11. apeluje o lepszą koordynację, jedność i solidarność między państwami członkowskimi, instytucjami UE i strukturami NATO w celu monitorowania, przechwytywania i neutralizacji wrogich dronów, w tym dzięki wspólnym szkoleniom, treningom i ćwiczeniom oraz wymianie operacyjnych danych wywiadowczych; podkreśla, że należy utworzyć wspólne ośrodki dowodzenia i kontroli na potrzeby przyszłych inicjatyw dotyczących bezzałogowych statków powietrznych lub obrony przed tymi statkami; podkreśla, że należy w pełni zintegrować zdolności w zakresie bezzałogowych statków powietrznych z konwencjonalnymi siłami obrony powietrznej oraz zapewnić interoperacyjność danych systemów ze zintegrowaną architekturą obrony powietrznej i przeciwrakietowej NATO; zaleca stworzenie ustrukturyzowanych mechanizmów stałej wymiany wiedzy, również w kontekście UE-NATO, szczególnie w szybko zmieniających się dziedzinach obrony cyfrowej i zdolności w zakresie cyberbezpieczeństwa, aby usprawnić wspólne ćwiczenia i interoperacyjność między państwami członkowskimi;
12. wzywa UE i jej państwa członkowskie do wyposażenia władz w środki przeciwdziałania dronom w miejscach, w których znajduje się infrastruktura krytyczna, takich jak porty lotnicze i elektrownie; zauważa, że takie środki muszą być właściwe dla kontekstu cywilnego i być zgodne z modelem wielowarstwowej obrony z wieloma systemami, które mogą walczyć z dronami kinetycznie i elektronicznie;
13. podkreśla potrzebę wspierania państw członkowskich wzdłuż wschodniej flanki NATO i w regionie Morza Czarnego w rozwijaniu zdolności do gromadzenia danych wywiadowczych oraz wykrywania i śledzenia zagrożeń pochodzących spoza granic zewnętrznych UE, takich jak operacje hybrydowe, ataki na infrastrukturę krytyczną, instrumentalna migracja lub wtargnięcia z użyciem dronów, aby UE miała lepsze rozpoznanie sytuacji i mogła skuteczniej przewidywać zagrożenia; zaznacza, że takie zdolności powinny obejmować systemy monitorowania z użyciem dronów i inne technologie umożliwiające nadzór z powietrza w regionach przygranicznych UE, a także przechwytywanie zbliżających się obiektów stwarzających zagrożenie w powietrzu; podkreśla, że skuteczny wielowarstwowy system rozpoznawczy i obronny ma zasadnicze znaczenie dla ochrony obywateli i infrastruktury krytycznej oraz dla skutecznego odstraszania;
14. wzywa państwa członkowskie i Europejską Agencję Obrony (EDA) do pilnego skonsolidowania projektu stałej współpracy strukturalnej (PESCO) pod nazwą "Zintegrowany wielowarstwowy system obrony powietrznej i przeciwrakietowej" (IMLAMD), zwłaszcza w obliczu zagrożenia stwarzanego przez tanie bezzałogowe statki powietrzne i zgodnie ze zintegrowaną architekturą obrony powietrznej i przeciwrakietowej NATO, w celu wykrywania i przechwytywania wszystkich zbliżających się spoza UE obiektów stwarzających zagrożenie w powietrzu, zwłaszcza wzdłuż wschodniej flanki; podkreśla, że europejskie inwestycje w systemy broni precyzyjnej dalekiego zasięgu i wzmocnioną obronę powietrzną są kluczowe, by zapewnić odstraszanie, zmniejszyć ryzyko wykorzystywania przez Rosję podatności na zagrożenia oraz chronić obywateli i infrastrukturę krytyczną; podkreśla, że do projektów związanych z tymi zdolnościami powinny obowiązywać wyższe stawki finansowania EFO, tak jak ma to już miejsce w przypadku projektów PESCO;
15. apeluje do Komisji, aby ściśle współpracowała z Grupą Europejskiego Banku Inwestycyjnego i EDA w celu zapewnienia kompleksowego podejścia łączącego rozwój zdolności z finansowaniem, a także dostosowała swoją obronność i instrumenty polityki przemysłu obronnego w celu zapewnienia ich adekwatności do potrzeb; wzywa państwa członkowskie do znacznego zwiększenia personelu i budżetu EDA, aby ułatwić odpowiedni i terminowy rozwój zdolności i wspólne zamówienia, a także wzywa EDA do ustanowienia specjalnego elastycznego budżetu z przeznaczeniem na bezzałogowe statki powietrzne, który będzie obejmował cały cykl życia tych zdolności; zwraca uwagę na pilną potrzebę znacznych inwestycji w drony i środki antydronowe; z zadowoleniem odnotowuje wykorzystanie instrumentu SAFE i instrumentu kapitałowego w dziedzinie obronności do zwiększenia produkcji, do zabezpieczenia łańcuchów dostaw i do wspierania udziału małych i średnich przedsiębiorstw w sektorze pojazdów bezzałogowych;
16. z zadowoleniem odnotowuje inicjatywę UE dotyczącą unijnego muru antydronowego zapowiedzianą przez przewodniczącą Komisji Ursulę von der Leyen, komisarza Andriusa Kubiliusa oraz wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawicielkę Unii do spraw zagranicznych i bezpieczeństwa Kaję Kallas, a także inicjatywę dotyczącą straży wschodniej flanki, i zauważa, że ambitny termin ukończenia prac nad nią wspomniany przez komisarza Kubiliusa wymaga szybkiego wdrożenia w ramach szerszej tarczy obronnej wzdłuż wschodniej flanki UE i NATO w odpowiedzi na powtarzające się naruszenia przestrzeni powietrznej przez Rosję, a jednocześnie podkreśla, że działania te muszą objąć wszystkie państwa członkowskie mierzące się z bezpośrednimi zagrożeniami dla bezpieczeństwa na wschodniej flance; wzywa Komisję, wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawicielkę i państwa członkowskie do przyspieszenia - w ścisłej współpracy z NATO - opracowywania konkretnego i operacyjnego planu jej szybkiego rozmieszczenia; wzywa Komisję do przedstawienia spójnego planu na posiedzeniu Rady Europejskiej, które odbędzie się 23-24 października 2025 r.; dostrzega wyzwanie, jakim są wysokie koszty przechwytywania dronów, i wzywa do opracowania wspólnych programów wspierających rozwój opłacalnych systemów zwalczania bezzałogowych statków powietrznych;
17. apeluje do Komisji, by sprawnie rozpatrywała wnioski państw członkowskich dotyczące dobrowolnego dostosowania krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności w celu spełnienia wymogów w zakresie finansowania rozwoju zdolności bezzałogowych statków powietrznych;
18. podkreśla, że trzeba pilnie wzmocnić nadzór morski, i uważa, że nowy operacyjny wymiar wojny hybrydowej wymaga integracji strategii bezpieczeństwa morskiego i zwalczania bezzałogowych statków powietrznych, również dzięki zwiększonym zdolnościom nadzoru podwodnego; z zadowoleniem przyjmuje rozpoczęcie pod przywództwem NATO takich operacji jak operacja Bałtycki Strażnik, mająca chronić krytyczną infrastrukturę podmorską i zwiększać orientację sytuacyjną na morzu; podkreśla znaczenie strategii UE dla Morza Czarnego oraz doniosłość centrum bezpieczeństwa morskiego, które ma zwiększać bezpieczeństwo i ochronę na morzu;
19. wzywa Komisję do pełnej współpracy z przedstawicielami producentów bezzałogowych statków powietrznych w państwach członkowskich, w tym z producentami bezzałogowych statków powietrznych i satelitów podwójnego zastosowania;
20. apeluje o dalszą poprawę i dywersyfikację dostaw surowców z myślą o rozwoju produkcji bezzałogowych statków powietrznych i podkreśla w tym kontekście znaczenie unijnego aktu w sprawie surowców krytycznych 4 , będącego punktem wyjścia dla całościowych i spójnych działań strategicznych; podkreśla strategiczne znaczenie partnerstw UE z Ukrainą, Kanadą i Ameryką Łacińską;
21. podkreśla, że rozwój technologiczny bezzałogowych statków powietrznych wymaga elastyczności i szybkiej modernizacji, dlatego przyszłe inicjatywy UE powinny ułatwiać działania w tym zakresie; zauważa, że UE będzie prawdopodobnie preferować zaawansowane, kosztowne i najnowocześniejsze rozwiązania, których wprowadzenie często wiąże się z dużymi opóźnieniami; apeluje o ciągłe inwestowanie w innowacje i technologie obronne, by wesprzeć EDTIB oraz zlikwidować niedostatki w inwestycjach i badaniach w dziedzinie technologii obronnych, oraz zauważa, że planowanie, badania, rozwój, zamówienia i zarządzanie zdolnościami należy prowadzić wspólnie i z perspektywy europejskiej; podkreśla strategiczne znaczenie produkcji związanej z obronnością oraz potrzebę zapewnienia szybkiego zwiększenia produkcji w czasach kryzysu; wzywa państwa członkowskie, by dążyły do stworzenia otoczenia regulacyjnego i procedur udzielania zamówień koordynujących i integrujących istniejący ekosystem europejski z działaniami partnerów strategicznych;
22. zauważa, że zdolności w zakresie bezzałogowych statków powietrznych wymagają znacznego przyspieszenia zdolności w zakresie mobilności wojskowej, a także szybkiego transgranicznego przemieszczania sprzętu i personelu, ze szczególnym uwzględnieniem kontroli granicznych, procedur celnych i procesów odprawy; podkreśla, że wiarygodne odstraszanie wymaga zwiększonej rzeczywistej i skutecznej mobilności wojskowej we wszystkich korytarzach UE oraz ochrony granic; wzywa instytucje UE, by zatwierdziły zaproponowane dziesięciokrotne zwiększenie funduszy na mobilność wojskową w kolejnych WRF oraz by inwestowały znaczne środki w infrastrukturę podwójnego zastosowania, zwłaszcza w regionach przyfrontowych; zauważa w związku z tym, że wciąż jeszcze trzeba utworzyć wojskową strefę Schengen, by ułatwić efektywne przepływy zasobów obronnych w całej UE; odnotowuje wniosek Komisji dotyczący zbiorczego aktu prawnego w sprawie mobilności wojskowej jako krok ku spełnieniu tych wymogów;
23. podkreśla, że trzeba określić cele zarówno w zakresie rozwoju bezzałogowych statków powietrznych, jak i w zakresie obrony przed tymi statkami, aby zapewnić kompleksowe zdolności dotyczące tych urządzeń; zwraca się do Komisji, aby zaproponowała odstępstwa od przepisów UE o ochronie środowiska dla zakładów produkujących bezzałogowe statki powietrzne;
24. wzywa państwa członkowskie i Komisję do pełnego zaangażowania się w zmianę odpowiednich przepisów unijnych i krajowych, by umożliwić przyszłe zdolności dotyczące bezzałogowych statków powietrznych i ich zwalczania, zwłaszcza w perspektywie udziału sił zbrojnych; z zadowoleniem przyjmuje wszystkie konkretne projekty mające uzupełnić zdolności w dziedzinie walki dronowej i zwalczania dronów oraz stworzyć wielowarstwową, głęboką strefę zaawansowanych technologicznie systemów; zachęca państwa członkowskie, by rozważyły wykorzystanie europejskich projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania do opracowywania takich projektów;
25. zwraca uwagę, że jawne prowokacje ze strony Rosji stanowią aktywną strategię wojny hybrydowej ukierunkowaną na to, by siać strach i nieufność, a ich celem jest wystawienie na próbę i destabilizacja społeczeństw państw członkowskich UE i sojuszników NATO; podkreśla w związku z tym znaczenie odporności i gotowości społecznej, jak podkreślono w zaleceniach zawartych w sprawozdaniu Niinisto w sprawie gotowości cywilnej i wojskowej oraz przygotowania w Europie; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia szybkiego wdrożenia europejskiej strategii bezpieczeństwa wewnętrznego (ochrona UE) i strategii gotowości w celu zapewnienia kompleksowej gotowości i ochrony przed zagrożeniami wynikającymi z naruszania przez Rosję europejskiej przestrzeni powietrznej i innych zagrożeń; podkreśla potrzebę zapewnienia wystarczającego finansowania UE w tym zakresie w obecnych i następnych WRF; zaleca opracowanie całościowych krajowych strategii obrony cywilnej przed zagrożeniem z powietrza i atakami rakietowymi, w tym z użyciem bezzałogowych statków powietrznych, gwarantujących gotowość na szczeblu krajowym, regionalnym i gminnym oraz w poszczególnych społecznościach i gospodarstwach domowych, a także zauważa, że w strategiach tych należy położyć nacisk na systemy wczesnego ostrzegania mieszkańców, jasne instrukcje dotyczące zachowania się w sytuacji zagrożenia oraz schrony;
26. przypomina, że zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 833/2014 5 statki powietrzne zarejestrowane w Rosji lub eksploatowane przez rosyjskich operatorów nie mogą latać do Unii Europejskiej, z nielicznymi wyjątkami; przypomina, że chociaż od czasu zestrzelenia samolotu malezyjskich linii lotniczych (lot nr 17) żadne unijne linie lotnicze nie latają obecnie do Federacji Rosyjskiej ani z Federacji Rosyjskiej, nie przelatują też nad jej terytorium, jednak wielu przewoźników z państw spoza UE nadal to robi mimo zagrożeń związanych z wojną i mimo opłat za przeloty nad Rosją; podkreśla, że z takich opłat za loty obsługiwane przez Chiny i rozpoczynające się z samego tylko lotniska Schiphol Rosja uzyskuje szacunkowo 18 mln EUR rocznie; przypomina, że transport lotniczy między UE a Chinami regulują obecnie umowy dwustronne między państwami członkowskimi a Chinami; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby w związku z pełnoskalową wojną napastniczą w Ukrainie ponownie przeanalizowały umowy dwustronne i zaproponowały środki uniemożliwiające Rosji korzystanie z opłat za przeloty;
27. podkreśla potrzebę ściślejszej koordynacji cywilnowojskowej w odniesieniu do przestrzeni powietrznej; podkreśla w związku z tym, że potrzebne jest podejście całościowe, zakładające również lepsze wyposażenie sił policyjnych i władz cywilnych w środki wykrywania dronów i obrony przed nimi; popiera rozszerzenie wspólnych ćwiczeń w zakresie symulacji i przechwytywania z udziałem organizacji cywilnych, organów ścigania i podmiotów wojskowych w celu podniesienia stopnia gotowości na wypadek zagrożeń wielodomenowych; podkreśla, że takie ćwiczenia powinny być prowadzone regularnie, by zapewnić ciągłą gotowość i interoperacyjność;
28. wzywa Komisję i państwa członkowskie do wspólnego opracowania bezpiecznych, niezawodnych i odpornych systemów komunikacji i wymiany informacji, wykorzystywanych przez organy ścigania, agencje bezpieczeństwa i instytucje cywilne w sprawach bezpieczeństwa, zwłaszcza w czasach kryzysu; ponownie podkreśla, że aby zwiększyć zbiorową odporność, trzeba poprawić cyberbezpieczeństwo i komunikację strategiczną dotyczącą zagrożeń i środków ochrony;
29. apeluje do państw członkowskich o zastosowanie art. 42 ust. 7 TUE, jeżeli takie rażące agresywne działania stanowią atak zbrojny lub oznaczają przygotowania do zbliżającego się ataku; wzywa UE i jej państwa członkowskie do określenia procedur i mechanizmów operacyjnych na wypadek, gdyby jedno z państw członkowskich uruchomiło art. 42 ust. 7 TUE;
30. apeluje, by w związku z ciągłą presją na granice zewnętrzne UE w postaci migracji instrumentalnie wykorzystywanej przez Rosję i Białoruś umocnić wschodnią granicę UE, by zapewnić państwom członkowskim szybkie i elastyczne wsparcie dzięki wyeliminowaniu niedostatków technologicznych i operacyjnych w powietrzu, na lądzie i na wodzie;
31. apeluje o znaczne zacieśnienie współpracy obronnej z Ukrainą, zwłaszcza w dziedzinie technologii dronów i ich zwalczania, w tym o ściślejszą współpracę przemysłową między państwami członkowskimi a Ukrainą; wzywa Komisję oraz państwa członkowskie i ich przemysł obronny, by rozważyły wsparcie dla ukraińskiego przemysłu obronnego, inwestowanie weń i partnerską współpracę z nim, by na wzór duński wykorzystywać cały potencjał zdolności produkcyjnych w Ukrainie; apeluje do państw członkowskich i ich przemysłu obronnego o nawiązywanie wspólnych przedsięwzięć i rozwijanie partnerstwa z Ukrainą, by wspólnie rozwijać produkty związane z obronnością w UE, zwłaszcza w dziedzinie dronów, technologii antydronowych i systemów uderzeniowych dalekiego zasięgu;
32. z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego, że Ukraina rozpocznie zagraniczną produkcję i eksport własnych technologii obronnych do wybranych partnerów europejskich i NATO; uznaje istotną wiedzę i doświadczenie, jakie Ukraina zdobyła w produkcji dronów i technologiach ich zwalczania, oraz oczekuje, że UE i jej państwa członkowskie skorzystają z tej wiedzy fachowej, a przy tym odnotowuje potencjalny wkład ukraińskiego wojskowego i przemysłowego know-how nabytego podczas rosyjskiej inwazji; wzywa Komisję, by wraz z EDA koordynowała zakup licencji na bezzałogowe statki powietrzne z Ukrainy, by umożliwić zainteresowanym państwom członkowskim ich produkcję; ponadto wzywa państwa członkowskie do sformalizowania współpracy i stworzenia struktur ułatwiających wymianę zdobytych doświadczeń, wiedzy technicznej i najlepszych praktyk, w tym w strukturach UE i NATO; wzywa UE i NATO do współpracy w instytucjonalizacji wniosków z doświadczeń Ukrainy na polu walki przez włączenie innowacji doktrynalnych i technologicznych do przygotowania na współczesne warunki bojowe;
33. apeluje o szybkie sfinalizowanie przepisów o EDIP oraz o wykorzystanie środków finansowych z tego programu - wraz z instrumentem SAFE - na uczenie się od Ukrainy i wsparcie jej w walce z wykorzystaniem bezzałogowych statków powietrznych; dostrzega bieżącą rolę koalicji dronowej w standaryzacji systemów bezzałogowych statków powietrznych, jej nieodzowną pomoc dla Ukrainy oraz jej rolę w dbaniu o to, aby państwa członkowskie nadążały za szybko zmieniającymi się wymogami pola walki;
34. przypomina, że niedawne agresywne działania Rosji nie mogą powstrzymać - i nie powstrzymają - UE i jej państw członkowskich przed trwałym zaangażowaniem we wspieranie Ukrainy w korzystaniu z jej niezbywalnego prawa do samoobrony, oraz przypomina, że bezpieczeństwo Ukrainy służy bezpieczeństwu całej Europy; podkreśla, że pomoc Ukrainie we wzmacnianiu jej zdolności obrony powietrznej ma kluczowe znaczenie, ponieważ zaangażowanie na rzecz ochrony ukraińskiej przestrzeni powietrznej zmniejsza ryzyko przedostania się dronów na terytorium UE; uważa, że wynik wojny i postawa wspólnoty międzynarodowej będą miały kluczowe znaczenie dla przyszłych napastniczych działań Rosji w Europie i poza nią; wzywa wszystkie państwa członkowskie, by niezwłocznie zapewniły dodatkowe wsparcie wojskowe oraz zaangażowały się we wspólne zamówienia na dodatkowe zdolności dla Ukrainy, a zwłaszcza na amunicję do systemów obrony powietrznej; apeluje o zniesienie ograniczeń dotyczących wykorzystania dostarczonych Ukrainie zachodnich systemów uzbrojenia przeciwko celom wojskowym na terytorium Rosji, ponieważ obiekty te są wykorzystywane do ataków na ludność Ukrainy i krytyczną infrastrukturę cywilną;
35. ponawia apel do państw członkowskich, by wraz z partnerami z grupy G-7 natychmiast poparły propozycję Komisji, by wykorzystać wszystkie zamrożone rosyjskie aktywa jako podstawę znacznej dotacji i pożyczki dla Ukrainy, których spłata zależałaby od tego, czy Rosja wypłaci w przyszłości reparacje wojenne, ponieważ jest to prawnie pewny i finansowo znaczący sposób na utrzymanie i zwiększenie unijnego wsparcia wojskowych potrzeb Ukrainy, w tym obrony przed dronami;
36. zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawicielce Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, rządom i parlamentom państw członkowskich, sekretarzowi generalnemu NATO oraz prezydentowi i parlamentowi Ukrainy.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.1530 |
| Rodzaj: | rezolucja |
| Tytuł: | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 9 października 2025 r. w sprawie wspólnej reakcji na niedawne przypadki naruszenia przez Rosję przestrzeni powietrznej państw członkowskich UE i na zagrożenia dla ich infrastruktury krytycznej (2025/2901(RSP)) |
| Data aktu: | 2025-10-09 |
| Data ogłoszenia: | 2026-04-15 |