Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 8 lipca 2025 r. w sprawie sprawozdania rocznego z działalności finansowej Europejskiego Banku Inwestycyjnego za rok 2024 (2024/2053(INI))
P10_TA(2025)0145Działalność finansowa Europejskiego Banku Inwestycyjnego - sprawozdanie roczne za 2024 r. Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 8 lipca 2025 r. w sprawie sprawozdania rocznego z działalności finansowej Europejskiego Banku Inwestycyjnego za rok 2024 (2024/2053(INI))(C/2026/1432)
- uwzględniając art. 2 i 3 Traktatu o Unii Europejskiej,
- uwzględniając art. 15, 126, 174, 175, 177, 208, 209, 271, 308 i 309 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) oraz Protokół (nr 5) w sprawie Statutu Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI),
- uwzględniając art. 41-43 Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej,
- uwzględniając sprawozdanie z działalności grupy EBI za 2024 r., opublikowane 30 stycznia 2025 r. i zatytułowane "Priorities for prosperity" [Priorytety na rzecz dobrobytu],
- uwzględniając sprawozdanie EBI dotyczące inwestycji za lata 2024-2025, opublikowane 5 marca 2025 r. i zatytułowane "Innovation, integration and simplification in Europe" [Innowacje, integracja i uproszczenie w Europie],
- uwzględniając "EIB Group 2024-2027 Strategic Roadmap" [Strategiczny plan działania grupy EBI na lata 2024-2027] z 21 czerwca 2024 r.,
- uwzględniając plan operacyjny grupy EBI na lata 2024-2026 z 9 lutego 2024 r. oraz plan operacyjny grupy EBI na lata 2025-2027 z 30 stycznia 2025 r.,
- uwzględniając przegląd ram adekwatności kapitałowej wielostronnych banków rozwoju (przegląd CAF) zlecony przez grupę G-20,
- uwzględniając decyzję Rady (UE) 2025/504 z dnia 11 marca 2025 r. zmieniającą Protokół nr 5 w sprawie Statutu Europejskiego Banku Inwestycyjnego 1 ,
- uwzględniając decyzję Rady EBI z 21 marca 2025 r.,
- uwzględniając podejście grupy EBI do kwestii spójności na lata 2021-2027 z 13 października 2021 r.,
- uwzględniając uruchomienie przez EBI europejskiej inicjatywy na rzecz liderów technologicznych (ETCI) w dniu 13 lutego 2023 r.,
- uwzględniając trzecie sprawozdanie roczne grupy EBI z 15 lipca 2024 r. w sprawie działań grupy EBI w regionach objętych polityką spójności UE,
- uwzględniając normy środowiskowe i społeczne EBI z 2 lutego 2022 r.,
- uwzględniając "EIB Group 2023 Climate Bank Roadmap Progress Report" [Sprawozdanie grupy EBI z postępu prac w 2023 r. w zakresie wdrażania planu działania banku klimatycznego], opublikowane 25 lipca 2024 r.,
- uwzględniając Europejski filar praw socjalnych,
- uwzględniając dokument "Main outcomes from EIB Group analysis and stakeholder consultation" [Główne wyniki analizy grupy EBI i konsultacji z zainteresowanymi stronami] przedstawione 18 lipca 2024 r. na seminarium EBI na temat mieszkalnictwa,
- uwzględniając komunikat prasowy EBI z 6 marca 2025 r. zatytułowany "European Commission and EIB group lay foundations for a new pan-European investment platform for affordable and sustainable housing" [Komisja Europejska i grupa EBI kładą podwaliny pod nową ogólnoeuropejską platformę inwestycyjną na rzecz przystępnych cenowo i zrównoważonych mieszkań],
- uwzględniając pismo prezes EBI Nadii Calvino do przywódców UE z 4 marca 2025 r.,
- uwzględniając plan działania grupy EBI dotyczący bezpieczeństwa i przemysłu obronnego przedstawiony 12 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu Rady do Spraw Gospodarczych i Finansowych w Luksemburgu,
- uwzględniając zaktualizowany wykaz kwalifikowalności, działań wyłączonych i sektorów wyłączonych EBI z 14 lipca 2022 r.,
- uwzględniając "EIB Global Impact report 2023/2024" [Raport EBI na temat globalnego oddziaływania w latach 2023-2024], opublikowany 13 czerwca 2024 r.,
- uwzględniając porozumienie trójstronne między Komisją, Europejskim Trybunałem Obrachunkowym i Europejskim Bankiem Inwestycyjnym, podpisane 11 listopada 2021 r.,
- uwzględniając procedury grupy EBI w ramach mechanizmu rozpatrywania skarg z 13 listopada 2018 r.,
- uwzględniając dokument EBI z 14 października 2024 r. zatytułowany "Diversity, Equity and Inclusion at the EIB
Group" [Różnorodność, równość i włączenie w grupie EBI],
- uwzględniając badanie Biura Analiz Parlamentu Europejskiego pt. "Increasing European added value in an age of global challenges - Mapping the cost of non-Europe (2022-2032)" [Zwiększanie europejskiej wartości dodanej w epoce globalnych wyzwań - mapowanie kosztu braku działań na poziomie europejskim (2022-2032)], opublikowane w lutym 2023 r.,
- uwzględniając wspólny komunikat Komisji i wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 1 grudnia 2021 r. pt. "Strategia Global Gateway" (JOIN(2021)0030),
- uwzględniając opublikowane w dniu 11 stycznia 2024 r. badanie Komisji Europejskiej zatytułowane "Access to equity financing for European defence SMEs" [Dostęp do finansowania kapitałowego dla europejskich MŚP z sektora obronnego] 2 ,
- uwzględniając sprawozdanie Enrica Letty z 17 kwietnia 2024 r. zatytułowane "Much more than a market" [Znacznie więcej niż rynek],
- uwzględniając sprawozdanie Christiana Noyera z 25 kwietnia 2024 r. zatytułowane "Developing European capital markets to finance the future" [Rozwój europejskich rynków kapitałowych w celu finansowania przyszłości],
- uwzględniając sprawozdanie Maria Draghiego z 9 września 2024 r. pt. "The future of European competitiveness" [Przyszłość europejskiej konkurencyjności],
- uwzględniając sprawozdanie Sauliego Niinisto z 30 października 2024 r. zatytułowane "Safer Together - Strengthening Europe's Civilian and Military Preparedness and Readiness" [Razem bezpieczniej - wzmocnienie gotowości cywilnej i wojskowej oraz przygotowania w Europie],
- uwzględniając komunikat Komisji z dnia 29 stycznia 2025 r. pt. "Kompas konkurencyjności dla UE" (COM(2025) 0030),
- uwzględniając komunikat Komisji z dnia 11 lutego 2025 r. pt. "Program prac Komisji na rok 2025" (COM(2025) 0045),
- uwzględniając komunikat Komisji z dnia 11 lutego 2025 r. pt. "Droga ku następnym wieloletnim ramom finansowym" (COM(2025)0046),
- uwzględniając komunikat Komisji z dnia 26 lutego 2025 r. pt. "Pakt dla czystego przemysłu: wspólny plan działania na rzecz konkurencyjności i dekarbonizacji" (COM(2025)0085),
- uwzględniając komunikat Komisji z 26 lutego 2025 r. pt. "Plan działania na rzecz przystępnej cenowo energii: uwolnienie prawdziwej wartości naszej unii energetycznej w celu zapewnienia przystępnej cenowo, wydajnej i czystej energii dla wszystkich Europejczyków" (COM(2025)0079),
- uwzględniając oświadczenie prasowe przewodniczącej Komisji Ursuli von der Leyen z 4 marca 2025 r. w sprawie pakietu dotyczącego obronności (planu ReArm Europe),
- uwzględniając komunikat Komisji z 19 marca 2025 r. pt. "Unia oszczędności i inwestycji - Strategia na rzecz zwiększenia zamożności obywateli i konkurencyjności gospodarczej w UE" (COM(2025)0124),
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiające Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności 3 ,
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/523 z dnia 24 marca 2021 r. ustanawiające Program InvestEU i zmieniające rozporządzenie (UE) 2015/1017 4 ,
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/947 z dnia 9 czerwca 2021 r. ustanawiające Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodoweji Rozwojowej - "Globalny wymiar Europy", zmieniające i uchylające decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr 466/2014/UE oraz uchylające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1601 i rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 480/2009 5 ,
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1056 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji 6 ,
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1229 z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie instrumentu pożyczkowego na rzecz sektora publicznego w ramach mechanizmu sprawiedliwej transformacji 7 ,
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/795 z dnia 29 lutego 2024 r. w sprawie ustanowienia Platformy na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy 8 ,
- uwzględniając wniosek Komisji z 26 lutego 2025 r. dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zmiany rozporządzeń (UE) 2015/1017, (UE) 2021/523, (UE) 2021/695 i (UE) 2021/1153 w odniesieniu do zwiększenia skuteczności gwarancji UE na mocy rozporządzenia (UE) 2021/523 oraz uproszczenia wymogów dotyczących sprawozdawczości (COM(2025)0084),
- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 marca 2025 r. w sprawie białej księgi Komisji Europejskiej w sprawie przyszłości obronności europejskiej 9 ,
- uwzględniając art. 55 Regulaminu,
- uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Budżetową,
- uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A10-0112/2025),
A. mając na uwadze, że grupa EBI obejmuje EBI i Europejski Fundusz Inwestycyjny (EFI); mając na uwadze, że EBI, będący w całości własnością państw członkowskich, jest największą wielostronną instytucją finansową na świecie, działającą na międzynarodowych rynkach kapitałowych i oferującą klientom konkurencyjne i korzystne warunki, aby przyczyniać się do osiągnięcia celów UE oraz wspierać politykę i projekty UE zarówno w UE, jak i poza nią, zgodnie z art. 309 TFUE; mając na uwadze, że EFI jest własnością EBI (59,8 %), UE (29,7 %) oraz instytucji finansowych (10,5 %) z państw członkowskich, Zjednoczonego Królestwa i Turcji;
B. mając na uwadze, że bilans grupy EBI wynosi blisko 600 mld EUR; mając na uwadze, że grupa EBI twierdzi, iż w 2024 r. jej łączne inwestycje osiągnęły rekordowy poziom 88,8 mld EUR, z czego 50,7 mld EUR dotyczyło klimatu i środowiska, 16,2 mld EUR - MŚP i spółek o średniej kapitalizacji, 14,4 mld EUR - cyfryzacji i innowacji technologicznych, zaś 1 mld EUR - wzmocnienia bezpieczeństwa i obronności Europy; mając na uwadze, że wskaźnik dźwigni EBI zwiększono do 290 %, co daje EBI dodatkową przestrzeń do inwestowania i wspierania realizacji celów oraz polityki UE; mając na uwadze oczekiwania, według których łączne inwestycje grupy EBI wzrosną do 95 mld EUR w 2025 r.;
C. mając na uwadze, że EBI utrzymuje solidne podstawy finansowe i posiada rating "potrójnego A", który stanowi fundament jego wiarygodności finansowej i zdolności kredytowej, niezbędnej do zachowania zaufania inwestorów i zapewnienia niskich kosztów finansowania;
D. mając na uwadze, że EBI wspiera politykę i projekty UE oraz jest głównym partnerem wykonawczym w zakresie wykorzystywania mandatów i gwarancji budżetu UE, a tym samym mobilizowania inwestycji publicznych i prywatnych na dużą skalę; mając na uwadze, że EBI twierdzi, iż około 90 % swoich rocznych inwestycji przeznacza na projekty w UE, a 10 % na inwestycje poza UE;
E. mając na uwadze, że EFI, jako część grupy EBI, jest podmiotem specjalizującym się we wspieraniu celów polityki UE, w tym w dziedzinie przedsiębiorczości, tworzenia miejsc pracy i spójności gospodarczej, oraz odgrywa kluczową rolę we wspieraniu małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) poprzez zwiększanie ich dostępu do rynków finansowych, od kapitału wysokiego ryzyka po mikrofinansowanie; podkreśla fakt, że grupa EBI wspiera przedsiębiorstwa na wszystkich etapach rozwoju;
F. mając na uwadze, że według szacunków do czerwca 2024 r. w ramach InvestEU zmobilizowano około 280 mld EUR dodatkowych inwestycji, z czego 201 mld EUR pochodziło z sektora prywatnego; mając na uwadze, że pula środków InvestEU została prawie wyczerpana;
G. mając na uwadze, że w najnowszych sprawozdaniach dotyczących przyszłości UE wzywa się do wzmocnienia konkurencyjności i produktywności UE oraz podkreśla się kluczową rolę integracji rynkowej oraz potrzebę przyspieszenia inwestycji publicznych i prywatnych w celu zbudowania silniejszej, bezpieczniejszej, bardziej autonomicznej i sprawiedliwej Europy;
H. mając na uwadze, że w sprawozdaniu Draghiego na temat konkurencyjności Europy dodatkowe potrzeby inwestycyjne w Europie oszacowano na 750-800 mld EUR rocznie do 2030 r.; mając na uwadze, że grupa EBI odgrywa kluczową rolę w wypełnianiu tej luki, zarówno poprzez własną zdolność udzielania pożyczek, jak i przyciąganie kapitału prywatnego na finansowanie tych potrzeb inwestycyjnych;
I. mając na uwadze, że według sprawozdania Draghiego przedsiębiorstwa UE wydają mniej na badania naukowe i innowacje niż przedsiębiorstwa w Stanach Zjednoczonych, a Europa nie potrafi przekształcić badań naukowych i innowacji w produkty komercyjne, zwłaszcza w sektorach takich jak biotechnologia, sztuczna inteligencja i energia odnawialna, w kontekście braku odpowiedniej skali oraz nieukończonego jednolitego rynku, unii bankowej i unii rynków kapitałowych w UE; mając na uwadze, że w sprawozdaniu Draghiego podkreślono, iż w 2023 r. różnica w wydajności między UE a Stanami Zjednoczonymi wyniesie 30 %, oraz wskazano, że kluczowym czynnikiem jest fakt, iż Europa nie uczestniczy w rewolucji cyfrowej napędzanej przez internet i związany z nim wzrost wydajności, zauważając, że tylko cztery z 50 największych przedsiębiorstw technologicznych na świecie to przedsiębiorstwa europejskie;
J. mając na uwadze, że w raporcie Letty oszacowano, iż 300 mld EUR europejskich oszczędności nie inwestuje się w Europie, lecz głównie w Stanach Zjednoczonych, z powodu braku zintegrowanej unii rynków kapitałowych (URK); mając na uwadze, że prezes Europejskiego Banku Centralnego szacuje, iż po urzeczywistnieniu URK przedsiębiorstwa w UE mogłyby pozyskać dodatkowo około 470 mld EUR rocznie z rynków kapitałowych 10 ; mając na uwadze, że według szacunków Biura Analiz Parlamentu Europejskiego potencjalne korzyści wynikające z pełniejszej integracji i skuteczniejszej regulacji rynku finansowego UE mogą wynieść w perspektywie długoterminowej nawet 159 mld EUR rocznie, a dalszy postęp w integracji sektora bankowego UE może przynieść korzyści w wysokości nawet 114 mld EUR rocznie;
K. mając na uwadze, że działania EBI powinny przyczyniać się do osiągnięcia neutralności klimatycznej najpóźniej do 2050 r., zgodnie z porozumieniem paryskim i celami zrównoważonego rozwoju ONZ, oraz wspierać wdrażanie europejskiego filaru praw socjalnych; mając na uwadze, że EBI mianował siebie bankiem klimatycznym UE w związku z inwestycjami potrzebnymi do przeprowadzenia sprawiedliwej transformacji ekologicznej; mając na uwadze, że Komisja szacuje, iż UE musi zwiększyć swoje roczne inwestycje w energię, innowacje przemysłowe oraz zwiększanie skali oraz systemy transportowe o około 480 mld EUR w porównaniu z poprzednią dekadą 11 ;
L. mając na uwadze, że w świetle obecnej sytuacji geopolitycznej rozwój europejskiej bazy technologiczno- przemysłowej w dziedzinie obronności odgrywa coraz ważniejszą rolę na rynku wewnętrznym; mając na uwadze, że w białej księdze Komisji w sprawie przyszłości obronności europejskiej wskazano, iż w ciągu czterech lat konieczne będzie przeznaczenie dodatkowych 800 mld EUR na sektor obrony; mając na uwadze, że EBI ogłosił, iż podwoi finansowanie na rzecz bezpieczeństwa i obrony z 1 mld EUR w 2024 r. do 2 mld EUR w 2025 r., zachowując jednocześnie rating kredytowy "potrójnego A";
M. mając na uwadze, że ceny mieszkań w UE wzrosły średnio o 48 % w latach 2015-2023, a kryzys mieszkaniowy dotyka niemal całą Europę, co w coraz większym stopniu odczuwają nie tylko grupy najbardziej narażone, ale także klasa średnia; mając na uwadze, że dane EBI wskazują na coroczną potrzebę budowy 1,5 mln nowych domów i renowacji kolejnych pięciu milionów, co wymaga inwestycji rzędu 300-400 mld EUR rocznie; mając na uwadze, że sektor mieszkaniowy ma znaczenie ogólne, ale stoi w obliczu ograniczonych inwestycji publicznych, co sprawia, że dalsze inwestycje EBI mają dlań kluczowe znaczenie; mając na uwadze, że w nowym planie działania EBI przewidziano inwestycje w wysokości 10 mld EUR w ciągu najbliższych dwóch lat;
N. mając na uwadze, że uruchomiony w 2022 r. organ kredytowy EBI Global ma kluczowe znaczenie dla pozycji Europy na świecie; mając na uwadze, że oczekuje się, iż EBI Global umożliwi realizację co najmniej jednej trzeciej z inwestycji o wartości 300 mld EUR, które mają zostać uruchomione w ramach strategii Global Gateway do końca 2027 r.;
O. mając na uwadze, że Parlament wielokrotnie wzywał do zawarcia porozumienia międzyinstytucjonalnego między Parlamentem a EBI; mając na uwadze, że Parlament podpisał umowy z różnymi organami UE; mając na uwadze, że Parlament i EBI mają długą historię intensywnej współpracy, w tym (nie)legislacyjnych interakcji i dialogu;
Uwagi ogólne
1. docenia gotowość EBI, aby dostosowywać się do zmieniających się wymogów polityki UE, jednocześnie mając na uwadze swoje długoterminowe cele; z zadowoleniem przyjmuje strategiczny plan działania grupy EBI na lata 2024-2027, który odzwierciedla priorytety polityczne UE; przypomina, że osiem obszarów priorytetowych określonych w strategicznym planie działania dotyczy następujących dziedzin: rola EBI jako banku klimatycznego, cyfryzacja i wdrażanie nowych technologii, przemysł bezpieczeństwa i obrony, nowoczesna polityka spójności, rolnictwo i biogospodarka, infrastruktura społeczna Europy, inwestycje o dużym oddziaływaniu poza UE oraz unia rynków kapitałowych;
2. apeluje z całą mocą, aby EBI odgrywał jeszcze większą rolę w likwidowaniu luki inwestycyjnej w Europie, którą to lukę Mario Draghi oszacował na 800 mld EUR, z czego 450 mld EUR potrzeba na samą transformację energetyczną; wzywa Komisję i EBI do pełnego wykorzystania potencjału EBI w celu zapewnienia wsparcia finansowego dla wspólnych priorytetów UE oraz wypełnienia jego kluczowej roli w stymulowaniu inwestycji niezbędnych do osiągnięcia sprawiedliwego i sprzyjającego włączeniu społecznemu zrównoważonego wzrostu, przy jednoczesnym maksymalnym wykorzystaniu korzyści płynących z innowacji w kluczowych obszarach polityki UE; apeluje o jeszcze większe wzmocnienie wkładu grupy EBI w kolejnych wieloletnich ramach finansowych (WRF), w szczególności poprzez instrumenty finansowe i gwarancje budżetowe, które okazały się bardzo skuteczne w osiągnięciu postępów w realizacji kluczowych celów polityki UE; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia wystarczających środków finansowych na ten cel poprzez powierzenie zadań EBI oraz ewentualne podwyższenie kapitału, co umożliwi EBI mobilizację inwestycji rzeczywiście odpowiadających potrzebom całej Europy i wzmacniających znaczenie UE jako globalnego gracza; przypomina, że nowa Komisja postawiła sobie za cel być "Komisją inwestycyjną";
3. podkreśla, że uzyskany przez EBI rating "potrójnego A" ma zasadnicze znaczenie i jest kluczowym atutem, który należy utrzymać; wzywa wszystkie odnośne podmioty do ochrony i zagwarantowania tego ratingu przy dostosowywaniu polityki kredytowej i mandatu EBI; podkreśla, że rating ten opiera się m.in. na solidnej pozycji kapitałowej, doskonałej jakości aktywów i wynikach, wiarygodności kredytowej państw członkowskich jako ostatecznych gwarantów oraz na fakcie, że EBI reaguje na cele polityki UE; zauważa, że dzięki solidnemu ratingowi "potrójnego A" i silnym ramom zarządzania ryzykiem grupa EBI dysponuje siłą finansową niezbędną do stałego zwiększania swoich rocznych inwestycji; podkreśla fakt, że rating i sytuacja finansowa EBI umożliwiają mu zapewnienie korzystnych warunków finansowania projektów leżących w interesie publicznym w porównaniu z prywatnymi bankami komercyjnymi, co gwarantuje pewność i efektywność kosztową, a także pozwala mu absorbować ewentualne wahania zwrotów, utrzymywać zaufanie inwestorów oraz ograniczać koszty finansowania zewnętrznego; podkreśla, że EBI powinien w dalszym ciągu wykorzystywać swój uprzywilejowany status, aby podejmować większe ryzyko w finansowaniu europejskich dóbr publicznych i inwestycji strategicznych; przyjmuje do wiadomości decyzję Rady Gubernatorów EBI o podwyższeniu limitu wskaźnika dźwigni EBI z 250 % do 290 %; podkreśla, że EBI powinien adekwatnie dostosować swoje interwencje, aby nie wypierać inwestycji prywatnych;
4. zauważa, że w 2024 r. wielkość inwestycji EBI w stosunku do PKB w poszczególnych krajach europejskich waha się od 0,1 % 12 do 1,4 %; wzywa grupę EBI do zapewnienia bardziej wyważonego rozkładu geograficznego inwestycji w celu maksymalizacji ich oddziaływania we wszystkich regionach UE, tak aby promować spójny i sprzyjający włączeniu społecznemu wzrost gospodarczy w całej UE, ze szczególnym uwzględnieniem obszarów niedostatecznie reprezentowanych i słabiej rozwiniętych; wzywa EBI do zwrócenia szczególnej uwagi na plany inwestycyjne, których celem jest zmniejszenie różnic między najbardziej rozwiniętymi regionami UE a regionami wyspiarskimi, obszarami śródlądowymi, regionami najbardziej oddalonymi, obszarami dotkniętymi kryzysem gospodarczym oraz wszystkimi obszarami UE narażonymi na niekorzystne czynniki naturalne;
5. podkreśla potrzebę uproszczenia, usprawnienia, optymalizacji i konsolidacji obecnych i przyszłych procesów i mandatów EBI w celu zwiększenia synergii, skuteczności i wydajności; sugeruje opracowanie i wprowadzenie jednego zbioru przepisów, wraz z jednolitym zestawem przepisów finansowych, który będzie funkcjonował jako jednolite ramy dla wielu programów UE i uprości ich wdrażanie przez partnerów, co przyczyni się do usprawnienia działalności EBI;
6. podkreśla znaczenie zmniejszenia obciążeń administracyjnych i kosztów sprawozdawczości, a także uproszczenia procedur dotyczących projektów finansowanych przez EBI, w szczególności dla MŚP i mniejszych inicjatyw opartych na innowacjach; podkreśla, że bardziej usprawniony proces mógłby przyczynić się do zwiększenia wpływu i zdolności reagowania EBI; z zadowoleniem przyjmuje w tym względzie tworzenie punktów kompleksowej obsługi, aby oferować skoordynowane wsparcie finansowe i doradztwo techniczne;
7. docenia zaangażowanie EBI w reformy mające na celu skrócenie czasu wprowadzania produktów na rynek, przy czym docelowo do końca 2024 r. ma nastąpić skrócenie tego czasu o 30 %, a w latach 2024-2026 o 50 %; zauważa, że przyspiesza się wdrażanie tych reform w celu ograniczenia biurokracji, zwiększenia synergii w ramach grupy, automatyzacji i usprawnienia procedur wewnętrznych oraz poprawy efektywności kosztowej; wzywa Komisję i EBI do dalszej oceny sposobu, w jaki można przyspieszyć wprowadzanie produktów EBI na rynek oraz uprościć mandaty finansowe bez uszczerbku dla standardów audytu i przejrzystości; wzywa EBI do zintensyfikowania wysiłków na rzecz cyfryzacji jego operacji;
Likwidowanie luki inwestycyjnej i wspieranie konkurencyjności
8. podkreśla ważną rolę grupy EBI jako ogólnoeuropejskiego i międzynarodowego organu inwestycyjnego w mobilizowaniu zarówno publicznego, jak i prywatnego finansowania priorytetów UE oraz wspieraniu państw członkowskich w finansowaniu niezbędnych i strategicznych inwestycji oraz celów polityki UE;
9. przypomina jednak, że działania EBI są z natury ograniczone i mogą jedynie odgrywać rolę wspierającą w eliminowaniu dużej luki inwestycyjnej; przypomina, że bardziej zintegrowana unia gospodarcza i walutowa, wzmocniona struktura gospodarcza i skuteczna koordynacja stanowiły wsparcie dla działań EBI; wzywa zatem do szybkich i znaczących postępów w zakresie unii rynków kapitałowych, w szczególności poprzez konkretne działania w ramach niedawno uruchomionej unii oszczędności i inwestycji, dokończenia budowy unii bankowej, a także, w stosownych przypadkach, ustanowienia na szczeblu UE instrumentów i narzędzi inwestycyjnych mających na celu zminimalizowanie kosztów dla podatników UE i maksymalizację efektywności w dostarczaniu europejskich dóbr publicznych;
10. potwierdza, że bardziej zintegrowane rynki kapitałowe i pogłębiony jednolity rynek są również niezbędnymi podstawami działań EBI; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że unia rynków kapitałowych stanowi jeden z priorytetów strategicznego planu działania EBI; uważa, że odpowiednio dokończona unia oszczędności i inwestycji przyniesie korzyści zarówno konsumentom, jak i MŚP, zapewniając możliwości wysokodochodowych inwestycji w realną gospodarkę, a ostatecznie wzmocni rynek kapitału wysokiego ryzyka, który jest uważany za bardziej ryzykowny niż inne formy inwestycji, poprzez ułatwienie dostępu do bardziej zróżnicowanych źródeł finansowania; podkreśla, że odpowiednie europejskie podmioty publiczne powinny przyczyniać się do tworzenia unii oszczędności i inwestycji, i z zadowoleniem przyjmuje gotowość EBI do uruchomienia projektów pilotażowych i innych konkretnych inicjatyw w tej dziedzinie;
11. wzywa Komisję i grupę EBI do wzmożenia wysiłków na rzecz realizacji programu działań na rzecz Kompasu konkurencyjności oraz unii oszczędności i inwestycji poprzez mobilizację kapitału prywatnego na potrzeby inwestycji produkcyjnych, wspierania innowacji w całym cyklu życia przedsiębiorstw, finansowania kapitałem wysokiego ryzyka oraz zwiększenia finansowania kapitałowego o podwyższonym ryzyku dla przedsiębiorstw typu startup i przedsiębiorstw scale-up; podkreśla, że instrumenty podwyższonego ryzyka, takie jak instrumenty kapitałowe i dług wysokiego ryzyka (venture debt) muszą być stosowane przy ścisłym określeniu ram ryzyka i wymiernych wskaźnikach wyników; zachęca EBI do zwiększenia finansowania przedsiębiorstw należących do kobiet;
12. uznaje kluczową rolę MŚP, jako podstawy europejskiej gospodarki, w pobudzaniu wzrostu gospodarczego, wspieraniu innowacji, tworzeniu miejsc pracy i promowaniu spójności terytorialnej; przypomina w związku z tym, że liczba MŚP w UE wynosi 24 miliony, stanowią one 99 % wszystkich przedsiębiorstw oraz zapewniają około dwóch trzecich wszystkich miejsc pracy i 50 % łącznej wartości dodanej wytwarzanej przez unijne przedsiębiorstwa; podkreśla, że wspieranie MŚP jest kluczowym celem grupy EBI oraz że większy dostęp do kredytów, tworzenie dostosowanych do potrzeb instrumentów finansowych oraz ukierunkowane inwestycje w MŚP mogą mieć wywrzeć znaczący pozytywny wpływ, przyczyniając się do odporności gospodarczej Unii, konkurencyjności lokalnych łańcuchów produkcyjnych oraz cyfrowej i zrównoważonej transformacji gospodarek regionalnych;
13. zachęca EBI do utrzymania i wzmocnienia swojej roli w ułatwianiu dostępu do finansowania dla MŚP i przedsiębiorstw typu startup, które często napotykają przeszkody w pozyskiwaniu środków finansowych od tradycyjnych instytucji finansowych, poprzez zapewnienie ukierunkowanego finansowania w celu zagwarantowania wystarczających zasobów na rozwój i utrzymanie dobrej kondycji; zwraca uwagę, że MŚP nadal borykają się z trudnościami spowodowanymi wysokimi stopami procentowymi oraz kosztami surowców i energii;
14. z zadowoleniem przyjmuje rolę EFI w finansowaniu przedsiębiorstw typu startup i przedsiębiorstw scale-up w Europie, w tym poprzez jego działalność na europejskim rynku kapitału wysokiego ryzyka; podkreśla, że instrumenty EFI muszą pozostać łatwo dostępne dla mniejszych wnioskodawców, i wzywa EFI do odpowiedniego uproszczenia procedur składania wniosków; apeluje o zwiększenie budżetu EFI przeznaczonego na unijny ekosystem kapitału wysokiego ryzyka zgodnie z zaleceniem zawartym w sprawozdaniu Draghiego; wzywa również do wprowadzenia gwarancji z tytułu pierwszej straty i instrumentów zamiennych przeznaczonych dla przedsiębiorstw typu startup i przedsiębiorstw scale-up;
15. podkreśla rolę Grupy EBI jako głównego podmiotu przyczyniającego się do rozwoju europejskiego ekosystemu kapitału wysokiego ryzyka i kapitału private equity, ale zauważa, że konieczne są dalsze prace w celu wsparcia europejskiej innowacyjności, aby zapewnić przedsiębiorstwom typu startup więcej możliwości rozwoju i dostępu do finansowania w całym ich cyklu życia; zauważa, że chociaż część inwestycji prywatnych już przepływa przez fundusze venture capital, to nadal jest ona niewystarczająca i nierównomiernie rozłożona między państwami członkowskimi; podkreśla, że unia rynków kapitałowych mogłaby pomóc w wyeliminowaniu tego braku równowagi i poprawić dostęp do finansowania w państwach członkowskich;
16. podkreśla, że instrumenty zmniejszające ryzyko i gwarancje budżetowe okazały się potężnymi narzędziami; uważa, że należy skutecznie kontynuować ograniczanie ryzyka, zwłaszcza w przypadku inwestycji w innowacyjne i strategiczne sektory; jest zaniepokojony faktem, że zgodnie z oceną śródokresową Programu InvestEU, bez wsparcia budżetowego pule środków na wiele produktów finansowych mogą się wyczerpać do końca 2025 r.; w związku z tym przyjmuje z zadowoleniem wniosek Komisji z 26 lutego 2025 r., który przewiduje dodatkowe środki finansowe dla InvestEU; wzywa do wyważonego rozkładu geograficznego finansowania w ramach InvestEU, w szczególności w odniesieniu do mniejszych państw członkowskich;
17. przypomina, że podstawą gwarancji budżetowych UE są środki podatników, a niewywiązywanie się ze zobowiązań w projektach wspomaganych przez EBI mogłoby bezpośrednio wpłynąć na budżet UE;
18. z zadowoleniem przyjmuje dalsze rozszerzanie sieci EBI obejmującej europejskie banki prorozwojowe oraz inne międzynarodowe instytucje finansowe, aby pomóc w dalszym zwiększaniu inwestycji publicznych i prywatnych oraz zapewnić szeroki zasięg geograficzny i sektorowy; przypomina, że EBI wdraża 75 % środków z Programu InvestEU; wzywa, aby w ramach instrumentu finansowego Funduszu Konkurencyjności wykorzystywano wiedzę fachową krajowych banków i instytucji prorozwojowych, w szczególności ich wiedzę na temat podmiotów lokalnych i regionalnych; w tym kontekście wzywa do dalszego zbadania możliwości połączenia instrumentów EBI i krajowych banków i instytucji prorozwojowych, przy zapewnieniu, że instrumenty takie nie będą miały negatywnego wpływu na środki już przeznaczone dla krajowych banków i instytucji prorozwojowych;
19. wzywa EBI do wzmocnienia linii finansowania preferencyjnego dla lokalnych i krajowych pośredników finansowych, w tym konsorcjów kredytowych, instytucji mikrofinansowych, banków etycznych i organów gwarancji zbiorowych, które działają na rzecz ułatwienia MŚP dostępu do kredytów, ze szczególnym uwzględnieniem obszarów wiejskich, obszarów śródlądowych i wyspiarskich, regionów najbardziej oddalonych oraz obszarów przechodzących transformację gospodarczą i ekologiczną;
Wzmocnienie roli EBI jako banku klimatycznego UE
20. uznaje rolę EBI jako banku klimatycznego i jego dostosowanie do unijnych ram zrównoważonego finansowania, w tym, w stosownych przypadkach, włączenie kryteriów systematyki 13 , wspieranie transformacji poprzez finansowanie zrównoważonych i czystych technologii oraz wspieranie wysiłków Unii na rzecz dekarbonizacji gospodarki UE; przypomina, że przepływy finansowe EBI muszą być zgodne z celem UE, jakim jest osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r., oraz z celami klimatycznymi na 2030 r.; zauważa, że wszyscy klienci korporacyjni korzystający z finansowania EBI są zobowiązani umową do opublikowania wiarygodnej strategii dostosowania do porozumienia paryskiego ("plany obniżenia emisyjności") 14 ;
21. z zadowoleniem przyjmuje inwestycje EBI w dziedziny klimatu i środowiska, które w 2024 r. wyniosły łącznie 50,7 mld EUR, przekraczając cel polegający na przeznaczeniu co najmniej 50 % całkowitego finansowania na działania w dziedzinie klimatu i zrównoważenie środowiskowe; wzywa EBI do utrzymania wysokiego poziomu ambicji, podkreślając jednocześnie, że zobowiązanie to zwiększa konkurencyjność Unii, jej bezpieczeństwo energetyczne i odporność przemysłową;
22. przypomina, że transformacja ekologiczna musi być inkluzywna, sprawiedliwa i konkurencyjna, a zielone inwestycje muszą być rentowne; oczekuje zatem, że EBI wykorzysta swoje pożyczki, instrumenty finansowe, pomoc techniczną i usługi doradcze do wspierania obywateli i przedsiębiorstw stojących przed wyzwaniami społeczno-gospodarczymi wynikającymi z ich wysiłków na rzecz osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r.; podkreśla potrzebę wspierania restrukturyzacji przemysłu, przekwalifikowania pracowników oraz tworzenia nowych miejsc pracy w dotkniętych regionach; zachęca EBI, by wspierał projekty, które zapewniają przystępny cenowo dostęp do energii ze źródeł odnawialnych, mieszkań i usług publicznych, a także by wspierał inicjatywy kierowane przez lokalną społeczność i małe projekty ukierunkowane zwłaszcza na zwalczanie ubóstwa energetycznego i traktował je jako priorytet;
23. z zadowoleniem przyjmuje inwestycje EBI w energię ze źródeł odnawialnych, efektywność energetyczną, połączenia wzajemne oraz sieci energii elektrycznej i jej magazynowanie, w tym wsparcie dla REPowerEU; podkreśla, jak ważne jest koncentrowanie się na projektach o wysokim poziomie oddziaływania oraz wymiernych korzyściach klimatycznych; wzywa EBI do odegrania roli w mobilizacji kapitału prywatnego na inwestycje w sieci energetyczne w celu wsparcia obniżenia cen energii; uznaje szczególności zwiększenie inwestycji w nowe technologie służące elektryfikacji przemysłu i dekarbonizacji, doceniając ich rolę we wspieraniu transformacji w kierunku gospodarki neutralnej dla klimatu poprzez ograniczenie emisji z sektorów przemysłu, z których emisje trudno zredukować, wyrażając jednocześnie zaniepokojenie ich potencjalnym wpływem na zaopatrzenie w wodę w niektórych regionach;
24. podkreśla znaczenie zajęcia się kwestią wysokich kosztów energii w UE w celu zwiększenia konkurencyjności europejskich przedsiębiorstw; zwraca uwagę, że stabilne dostawy energii po konkurencyjnych cenach są jednym z fundamentów skutecznej polityki przemysłowej; wzywa grupę EBI do szczególnego wsparcia MŚP doświadczających presji kosztów energii, w tym poprzez ukierunkowane finansowanie i usługi doradcze służące poprawie efektywności energetycznej i odporności; wzywa EBI do dalszego wspierania sektorów energochłonnych, aby zapewnić temu wysoce strategicznemu sektorowi możliwość skutecznego zarządzania transformacją energetyczną;
25. zwraca uwagę na rolę Komitetu Kontroli i Audytu EBI w zakresie nadzoru wewnętrznego; podkreśla, że nie prowadzi się zewnętrznego nadzoru ostrożnościowego zgodnie z przyjętymi na szczeblu międzynarodowym standardami nadzoru, z wyjątkiem obszaru zarządzania płynnością; mając na uwadze wielkość, złożoność i specyfikę modelu biznesowego EBI, zachęca Radę Gubernatorów do ustanowienia odpowiednich uregulowań, aby zapewnić zgodność z najwyższymi standardami zewnętrznego nadzoru ostrożnościowego, a jednocześnie uwzględnić niezbędne dostosowania wynikające z unikalnego modelu biznesowego EBI;
26. zauważa, że w świecie pełnym niepewności inwestycje powinny koncentrować się na gotowości UE do stawiania czoła wstrząsom; podkreśla potrzebę zwiększenia inwestycji w przystosowanie się do zmiany klimatu i odporność na nią; zachęca do dalszych badań i rozwoju, w tym do innowacyjnych technologii, jako przygotowania na zmianę klimatu; wzywa do ułatwienia dostępu MŚP do finansowania innowacyjnych technologii ekologicznych; przypomina, że czyste technologie wzmacniają suwerenność UE i mają zasadnicze znaczenie dla konkurencyjności, ale wiążą się z jeszcze większymi wyzwaniami w zakresie finansowania ze względu wyższe koszty ekologiczne w porównaniu z technologiami stosowanymi obecnie; podkreśla apel zawarty w sprawozdaniu Draghiego, w którym wezwano do wprowadzenia większej liczby programów gwarancji publicznych i kontrgwarancji w celu pokrycia ryzyka inwestycyjnego związanego z projektami w zakresie produkcji czystych technologii;
27. przypomina, że EBI był pierwszym emitentem zielonych obligacji i jest obecnie największym emitentem zielonych obligacji w wielu walutach; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że 2 kwietnia 2025 r. EBI wyemitował swoje pierwsze obligacje "odpowiedzialne środowiskowo" zgodne z rozporządzeniem w sprawie unijnych standardów zielonych obligacji 15 ; podkreśla kluczową rolę EBI w rozwoju rynku zielonych obligacji przez zapewnianie rozwiązań finansowych dla przedsiębiorstw działających w sposób zrównoważony; wzywa Komisję i grupę EBI do utrzymania wiodącej pozycji UE w dziedzinie zielonych i cyfrowych obligacji;
28. przypomina o zobowiązaniu EBI do przestrzegania Konwencji o różnorodności biologicznej i globalnych ram różnorodności biologicznej na okres po 2020 roku oraz wspiera inwestycje EBI w ochronę różnorodności biologicznej i zachowanie zasobów naturalnych; z zadowoleniem przyjmuje porozumienie EBI i Europejskiej Agencji Środowiska w sprawie pogłębienia współpracy w zakresie różnorodności biologicznej i działań na rzecz klimatu; zaznacza, że aby osiągnąć długoterminowe korzyści wynikające z odbudowy, zachowania i ochrony różnorodności biologicznej i przyrody, potencjalnym beneficjentom należy udostępnić atrakcyjne programy finansowania, aby mogli oni dobrowolnie angażować się w takie działania;
Finansowanie pokoju, bezpieczeństwa i obrony
29. z zadowoleniem przyjmuje proaktywne podejście EBI w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony; Podkreśla fakt, że inwestycje w tym sektorze podwoiły się w 2024 r. do wysokości 1 mld EUR, a plan EBI na 2025 r. zakłada ich ponowne podwojenie do rekordowych 2 mld EUR; podkreśla, że większe inwestycje EBI w sektor obronny mogą zachęcić banki komercyjne do inwestowania w ten sektor; zauważa jednak, że kwoty te stanowią mniej niż 1,1 % inwestycji EBI w 2024 r. (88,8 mld EUR) i 2,2 % jego celów w zakresie finansowania na 2025 r. (95 mld EUR), oraz podkreśla, że mogą one jedynie odegrać rolę uzupełniającą w odniesieniu do szacowanej kwoty 33,6-48 mld EUR nowego finansowania wymaganego do 2030 r., aby przedsiębiorstwa z sektora obronności mogły sprostać wzrostowi liczby zamówień oczekiwanemu w ramach "Planu ReArm Europe/Gotowość 2030"; podkreśla, że finansowanie na szczeblu europejskim ma zasadnicze znaczenie dla zaspokojenia znacznych potrzeb finansowych państw członkowskich; podkreśla, że wszelkie przyszłe strukturalne finansowanie europejskiej obrony należy zaplanować z uwzględnieniem jasnych warunków i ścisłego nadzoru, w oparciu o doświadczenia zdobyte dzięki istniejącym instrumentom;
30. popiera dalszą i wzmocnioną rolę EBI w zwiększaniu bezpieczeństwa Europy poprzez ukierunkowane inwestycje zarówno w infrastrukturę obronną, jak i cywilną, oraz podkreśla potrzebę skoncentrowania inwestycji strategicznych na projektach zapewniających europejską wartość dodaną oraz na technologiach podwójnego zastosowania, które przyczyniają się zarówno do realizacji celów cywilnych, jak i obronnych, zgodnie z nadrzędnymi celami UE w zakresie wspierania innowacji oraz zwiększania bezpieczeństwa i odporności Unii; podkreśla, że skuteczne innowacje w dziedzinie obronności zależą od ścisłej współpracy między środowiskiem akademickim, instytucjami badawczymi i sektorem prywatnym, oraz zachęca EBI do pełnienia funkcji katalizatora w tworzeniu takich długoterminowych partnerstw publiczno-prywatnych poprzez ukierunkowane instrumenty finansowe;
31. z zadowoleniem przyjmuje plan EBI dotyczący przeglądu jego ram operacyjnych, ustanawiający specjalny przekrojowy cel polityki publicznej mający zwiększyć pokój i bezpieczeństwo w Europie, poparty ambitnym przydziałem środków finansowych i kapitału 16 ; popiera w związku z tym decyzję Rady EBI z 21 marca 2025 r. o włączeniu inicjatywy strategicznej na rzecz bezpieczeństwa europejskiego (SESI) EBI z 2022 r. do stałego, przekrojowego celu polityki publicznej, uzupełniającego istniejące cele polityki publicznej; podkreśla jednak, że wszelkie działania w dziedzinie obronności muszą podlegać odpowiednim parametrom finansowym, regularnej ocenie ryzyka i przejrzystemu nadzorowi oraz że muszą im towarzyszyć rygorystyczne procedury zarządzania ryzykiem;
32. z zadowoleniem przyjmuje wspólną inicjatywę Komisji i grupy EBI mającą na celu utworzenie, za pośrednictwem jej jednostki zależnej EFI, funduszu funduszy o nazwie "instrument kapitałowy w dziedzinie obronności" z budżetem w wysokości 175 mln EUR na lata 2024-2027, aby wspierać prywatne inwestycje w europejskie MŚP opracowujące innowacyjne technologie obronne podwójnego zastosowania, oraz zaspokojenie potrzeb w zakresie finansowania kapitałowego przedsiębiorstw należących do unijnej bazy technologicznoprzemysłowej sektora obronnego, szacowanych na kwotę od 6,8 do 20 mld EUR do 2030 r., aby sprostać wzrostowi zamówień przewidywanemu w Planie ReArm Europe/Gotowość 2030";
33. przyjmuje do wiadomości decyzję zarządu EBI z 21 marca 2025 r. o rozszerzeniu kryteriów kwalifikowalności inwestycji w zakresie bezpieczeństwa i obrony, z ograniczeniem wyłączonych działa, zgodnie z propozycjami przyjętymi przez przywódców UE podczas posiedzenia Rady Europejskiej w dniu 6 marca 2025 r., a także zatwierdzenie w maju 2024 r. planu działania grupy EBI w zakresie bezpieczeństwa i obronności, mającego na celu zwiększenie wsparcia dla bezpieczeństwa UE i jej przemysłu obronnego; zauważa, że zgodnie z tym planem grupa EBI zapewnia finansowanie MŚP i innowacyjnym przedsiębiorstwom typu startup działającym w sektorze bezpieczeństwa i obrony zgodnie z zasadą "podwójnego zastosowania", utrzymując wymóg "wiarygodnego zastosowania cywilnego", jednocześnie znosząc badanie przychodów;
34. przyjmuje do wiadomości decyzję zarządu EBI z 21 marca 2025 r., zgodnie z którą nie zostanie ustalony stały pułap inwestycji w bezpieczeństwo i obronność, a kwoty finansowania będą ustalane corocznie w planie operacyjnym grupy EBI; zwraca się do EBI o wyjaśnienie potencjalnych skutków tej decyzji dla innych obszarów polityki i ogólnej działalności EBI;
35. sugeruje, aby EBI stale analizował i oceniał swoją rolę, a także zakres kwalifikowalnych inwestycji, w przyczynianiu się do pokoju i bezpieczeństwa w Europie, zgodnie z białą księgą Komisji w sprawie przyszłości obronności europejskiej, zwłaszcza w świetle pilnej potrzeby wzmocnienia europejskiego sektora obronnego oraz zapewnienia długoterminowego bezpieczeństwa i strategicznej autonomii; ostrzega, że wszelkie dostosowania kryteriów kwalifikowalności lub finansowania grupy EBI w celu dopasowania ich do nowych priorytetów muszą chronić sytuację finansową grupy i zapewniać skuteczne finansowanie innych strategicznych priorytetów UE;
36. wzywa państwa członkowskie do zmiany wykazu wyłączeń EBI, aby umożliwić finansowanie produkcji broni i amunicji wykraczające poza zwykłe technologie podwójnego zastosowania, przyczyniając się tym samym do rozwoju europejskiego przemysłu obronnego;
Sprostanie wyzwaniom związanym z infrastrukturą społeczną, polityką spójności i mieszkalnictwem
37. z zadowoleniem przyjmuje główne priorytety strategiczne EBI dotyczące wzmocnienia europejskiej infrastruktury społecznej i nowoczesnej polityki spójności na rzecz zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu w całejEuropie; docenia fakt, że w podejściu EBI do kwestii spójności na lata 2021-2027 EBI zobowiązał się do przeznaczenia co najmniej40 % całkowitego finansowania w UE w latach 2022-2024 na projekty w regionach objętych polityką spójności, a w 2024 r. finansowanie to wyniosło 42 % całkowitych pożyczek EBI w UE; wzywa EBI do dalszego wspierania rozwoju infrastruktury, w tym inwestycji w kolej, opiekę zdrowotną i infrastrukturę społeczną, które mają kluczowe znaczenie dla spójności społecznej i gospodarczej, odporności i wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu; podkreśla, że w obliczu niepewności geopolitycznej i gospodarczej EBI może zapewnić długoterminowe rozwiązania pozwalające zaradzić kryzysowi związanemu z kosztami utrzymania;
38. podkreśla kluczową rolę rozwoju umiejętności w stymulowaniu długoterminowego zrównoważonego wzrostu gospodarczego, zatrudnienia i konkurencyjności w UE; podkreśla, że finansowanie inicjatyw mających na celu wzmocnienie kapitału ludzkiego nie tylko sprzyja innowacyjności i wydajności oraz odpowiada na potrzeby rynku pracy, ale także wzmacnia spójność społeczną i odporność gospodarczą; wzywa EBI do zwiększenia inwestycji w kształcenie, szkolenie, podnoszenie i zmianę kwalifikacji oraz w zdrowie, w ścisłej koordynacji i współpracy z inicjatywami państw członkowskich w tych obszarach, w celu uzupełnienia i wzmocnienia ich oddziaływania;
39. z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie EBI do podjęcia problemu podwójnej nieprawidłowości rynku w sektorze mieszkaniowym, w tym niewystarczającej podaży energooszczędnych mieszkań po przystępnych cenach, a także niezdolnością rynku do zwiększenia efektywności energetycznej istniejących zasobów mieszkaniowych; odnotowuje różnice między państwami członkowskimi w strategiach politycznych i skali wspomnianych nieprawidłowości w funkcjonowaniu rynku;
40. z zadowoleniem przyjmuje "Action Plan for Affordable and Sustainable Housing" [plan działania EBI na rzecz przystępnych cenowo i zrównoważonych mieszkań], z planowanymi inwestycjami w wysokości 10 mld EUR w ciągu najbliższych dwóch lat; zwraca uwagę na wyniki analizy i spotkania zainteresowanych stron przeprowadzonych przez grupę EBI, w których zwrócono uwagę na szacunkową roczną lukę w inwestycjach publicznych i prywatnych w wysokości od 300 do 400 mld EUR potrzebną do budowy 1,5 mln nowych lokali mieszkalnych i renowacji 5 mln dodatkowych lokali rocznie; zachęca EBI do mobilizowania jeszcze większych środków finansowych na projekty dotyczące przystępnego cenowo budownictwa mieszkaniowego we wszystkich państwach członkowskich; zachęca EBI do skoncentrowania się na zrównoważonym rozwoju obszarów miejskich poprzez zapewnienie zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych i infrastrukturalnych UE na rzecz silniejszej, zrównoważonej, spójniejszej i zamożnej Europy, w tym poprzez inwestycje w odnowę istniejącej infrastruktury, ze szczególnym uwzględnieniem wspierania projektów rewitalizacji obszarów miejskich i projektów przekształcania starych lub opuszczonych budynków w nowoczesne mieszkania socjalne;
41. wzywa EBI do uwzględnienia zróżnicowanego obciążenia kosztami mieszkaniowymi różnych grup dochodowych i struktur rodzinnych, zwłaszcza że niektóre grupy o niskich dochodach są narażone na marginalizację; zachęca EBI do współpracy z innymi europejskimi publicznymi bankami inwestycyjnymi, lokalnymi publicznymi instytucjami finansowymi, samorządami lokalnymi oraz spółdzielniami i przedsiębiorstwami zajmującymi się mieszkalnictwem socjalnym w celu finansowania rozwiązań mieszkaniowych dla grup znajdujących się w trudnej sytuacji i grup o niskich dochodach; z zadowoleniem przyjmuje zamiar EBI, aby zwiększyć nacisk na badania naukowe i innowacje w dziedzinie mieszkalnictwa;
42. wzywa EBI do zwiększenia wsparcia finansowego poprzez wdrożenie standardowych, gotowych produktów finansowych w dziedzinie energii i renowacji budynków; podkreśla fakt, że model EBI "udzielasz i uciekasz", polegający na kierowaniu oszczędności inwestorów instytucjonalnych, ma charakter innowacyjny i mógłby przyczynić się do integracji rynków kapitałowych UE;
43. z zadowoleniem przyjmuje zamiar EBI rozszerzenia wsparcia finansowego i doradczego na rzecz budownictwa mieszkaniowego po przystępnych cenach, zwłaszcza dla młodszych pokoleń; zachęca do ścisłej współpracy i wymiany informacji z Komisją, gminami i władzami lokalnymi, spółdzielniami mieszkaniowymi, stowarzyszeniami mieszkaniowymi i sektorem budowlanym w celu wymiany najlepszych praktyk i promowania współpracy ogólnoeuropejskiej; zachęca EBI do wspierania projektów zapewniających przystępny cenowo dostęp do energii ze źródeł odnawialnych, mieszkań i usług publicznych, a także do wspierania inicjatyw kierowanych przez lokalną społeczność i małych projektów ukierunkowanych zwłaszcza na zwalczanie ubóstwa energetycznego;
44. z zadowoleniem przyjmuje włączenie rolnictwa i biogospodarki do kluczowych priorytetów grupy EBI; podkreśla, że rolnictwo jest kluczową siłą napędową wzrostu i rozwoju obszarów wiejskich, a zwiększenie wsparcia i promowanie innowacji w tym ważnym sektorze odgrywa istotną rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa żywnościowego; podkreśla wyzwania finansowe stojące przed rolnikami, zwłaszcza młodymi, i zauważa, że rolnicy i przedsiębiorstwa w tym sektorze doświadczają niższych wskaźników sukcesu przy ubieganiu się o finansowanie; wzywa grupę EBI do zwiększenia zaangażowania w sektorze rolnym przez poprawę dostępu do finansowania;
45. wzywa EBI do zintensyfikowania wysiłków na rzecz promowania zatrudnienia młodzieży, w szczególności poprzez wspieranie projektów i programów sprzyjających przedsiębiorczości młodzieży, dostępowi do zatrudnienia, szkoleniom zawodowym i innowacjom, aby przyczynić się do bardziej sprawiedliwego i inkluzywnego rozwoju terytorialnego oraz pomóc w ograniczeniu drenażu mózgów, zwłaszcza w regionach wyspiarskich UE i obszarach znajdujących się w niekorzystnej sytuacji gospodarczej;
Promowanie transformacji cyfrowej i nowych technologii
46. wzywa EBI do zwiększenia finansowania otwartej strategicznej autonomii UE w dziedzinie cyfrowej oraz do promowania badań naukowych, wspierania rozwoju europejskiej infrastruktury cyfrowej, pobudzania nowych i przełomowych technologii, takich jak sztuczna inteligencja i informatyka kwantowa, oraz umożliwienia rozwoju cyfrowych przedsiębiorstw typu startup; podkreśla, jak ważne jest eliminowanie podziałów cyfrowych zarówno w UE, jak i na świecie, aby zapewnić inkluzywny dostęp do infrastruktury cyfrowej i usług cyfrowych; podkreśla znaczenie dostosowania inwestycji cyfrowych EBI do strategicznych priorytetów UE, takich jak wartości docelowe cyfrowej dekady, w tym łączność, umiejętności cyfrowe i transformacja cyfrowa przedsiębiorstw;
47. popiera rozszerzenie przez EIF European Tech Champions Initiative (europejskiej inicjatywy na rzecz liderów technologii, ETCI) w celu przyciągnięcia kapitału prywatnego, który pozwoli innowacyjnym przedsiębiorstwom typu startup osiągnąć skalę umożliwiającą im zdobycie pozycji liderów globalnych, zapewniając tym samym, że przedsiębiorstwa i technologie powstałe w Europie pozostaną w UE również w późniejszej fazie rozwoju; podkreśla potrzebę przyspieszenia wdrażania obecnej ETCI, aby nadążyć za tempem innowacji i przedsiębiorstw typu startup; wzywa ponadto do wykorzystania pozytywnych doświadczeń ETCI do opracowania innych podobnych inicjatyw w celu dalszego wspierania transformacji cyfrowej i innych strategicznych sektorów oraz zachęca EFI do zbadania możliwości utworzenia drugiej generacji tej inicjatywy, a także do zbadania możliwości inwestowania w fundusze funduszy;
48. podkreśla, że inwestorzy instytucjonalni w Europie mogliby odgrywać większą rolę we wspieraniu kapitału wysokiego ryzyka, zwłaszcza dla przedsiębiorstw typu scale-up; wzywa w związku z tym grupę EBI do utworzenia europejskiego forum technologicznego, skupiającego ekosystem kapitału wysokiego ryzyka, aby zaangażować inwestorów instytucjonalnych zgodnie z modelem inicjatywy Tibi 17 ; wzywa EBI do zaoferowania takim inwestorom możliwości rozwijania wiedzy fachowej i uczestnictwa w programach współinwestowania między EFI a inwestorami instytucjonalnymi, na przejrzystych i wcześniej uzgodnionych warunkach;
49. podkreśla fakt, że celem Paktu dla czystego przemysłu jest opracowanie programu TechEU we współpracy z EBI; podkreśla, jak ważne jest zapewnienia, aby fundusz ten miał konkretny cel alokacji środków na rzecz przedsiębiorstw typu startup i przedsiębiorstw scale-up;
50. wzywa EBI, aby wspierał zwiększanie zdolności w zakresie cyberbezpieczeństwa w UE, aby Europa stała się bardziej odporna, a współpraca między państwami członkowskimi była lepsza, oraz aby chronić ważne podmioty i kluczowe usługi;
51. podkreśla fakt, że bezpieczeństwo dostaw krytycznych surowców ma kluczowe znaczenie dla transformacji ekologicznej i cyfrowej, sektora bezpieczeństwa oraz bazy przemysłowej UE w ogóle; przypomina o roli, jaką odgrywa EBI w unijnym sojuszu na rzecz surowców, oraz o celu Unii, jakim jest zapewnienie większej autonomii w zakresie dostaw surowców krytycznych; podkreśla znaczenie podejścia opartego na obiegu zamkniętym w odniesieniu do surowców krytycznych, aby zmniejszyć zależność UE od państw trzecich i zwiększyć jej strategiczną autonomię; w związku z tym wzywa EBI do zwiększenia inwestycji w sektor surowców krytycznych, by poprawić odporność surowców, ze szczególnym uwzględnieniem recyklingu surowców wtórnych;
52. wzywa EBI do wspierania transformacji technologicznej europejskich przedsiębiorstw, a także rozwoju umiejętności cyfrowych pracowników i przedsiębiorców;
EBI a sąsiedztwo i strategia Global Gateway
53. z zadowoleniem przyjmuje kluczowe wsparcie EBI dla Ukrainy w świetle pełnoskalowej, nieuzasadnionej i nielegalnej wojny napastniczej prowadzonej przez Rosję; wzywa do zwiększenia gwarancji budżetowych UE, aby umożliwić EBI dalsze prowadzenie i wzmacnianie funkcjonowania sektora publicznego i prywatnego na Ukrainie, wspierając Ukrainę w pokonywaniu najpilniejszych wyzwań gospodarczych, ale także przewidując odbudowę kraju w perspektywie średnio- i długoterminowej;
54. podkreśla, że w celu zmniejszenia zależności od państw trzecich niezbędne jest wdrożenie odpornej infrastruktury kontrolowanej przez Europę, m.in. w dziedzinie łączności satelitarnej, energii i logistyki;
55. podkreśla ważną rolę, jaką EBI odgrywa we wspieraniu państw członkowskich i krajów spoza UE, zwłaszcza krajów kandydujących, w dostępie do rynków kapitału wysokiego ryzyka, co poszerza możliwości inwestycyjne;
56. podkreśla, że strategia Global Gateway, jako część zestawu narzędzi działań zewnętrznych, ma kluczowe znaczenie dla pozycji Europy na arenie międzynarodowej i ma na celu promowanie wielostronnego systemu opartego na zasadach, zrównoważonego rozwoju, demokracji, praw człowieka, równości płci i praworządności; z zadowoleniem przyjmuje rolę EBI jako wiodącego banku rozwoju UE w tym zakresie; przypomina o znaczeniu przewidywalnych gwarancji z budżetu UE, aby umożliwić EBI dalsze prowadzenie działań poza UE;
57. wzywa do zwiększenia przejrzystości i praktyk w zakresie ujawniania informacji zgodnie z innymi wielostronnymi bankami rozwoju, a także do ustanowienia niezależnego mechanizmu rozpatrywania skarg, który zapewni skuteczne rozpatrywanie skarg i usuwanie nieprawidłowości; podkreśla potrzebę stworzenia skutecznych mechanizmów zapewniających udział społeczności, których dotyczą projekty finansowane przez EBI, oraz odpowiedzialność wobec tych społeczności, aby projekty Global Gateway odpowiadały lokalnym potrzebom, uwzględniały aspekt płci i przynosiły wymierne rezultaty w zakresie rozwoju; podkreśla znaczenie udziału społeczeństwa, w szczególności w procesach planowania, oceny i monitorowania EBI w odniesieniu do surowców krytycznych, włączając w to wcześniejszą, dobrowolną i świadomą zgodę społeczności tubylczych, zgodnie z postanowieniami Deklaracji ONZ o prawach ludności rdzennej;
58. ponawia swój apel do EBI Global o skoncentrowanie działań łączonych na obszarach, na których mogą one zapewnić wartość dodaną dla lokalnej gospodarki, o unikanie wypierania kapitału prywatnego oraz o dopilnowanie, aby finansowanie mieszane nie było wykorzystywane na potrzeby podstawowych usług publicznych, zwłaszcza związanych ze zdrowiem, edukacją i ochroną socjalną; przypomina, że inwestycjom EBI w tej dziedzinie powinny przyświecać cele polityki rozwojowej UE, zwłaszcza zwiększenie dostępu do przystępnej cenowo opieki zdrowotnej, aby zapewnić lepszy stan zdrowia wszystkim, w szczególności kobietom;
59. oczekuje, że EBI szybko zareaguje także na zmieniające się realia i pilne potrzeby w swej globalnej działalności; podkreśla lukę w finansowaniu pomocy rozwojowej wynikającą z zamrożenia pomocy przez USA i ograniczenia finansowania na rzecz krajów globalnego Południa; wzywa do podjęcia konkretnych inicjatyw mających na celu zapobieganie kryzysom humanitarnym lub zdrowotnym, wspieranie handlu panafrykańskiego, infrastruktury i integracji regionalnej oraz wzmocnienie więzi z Europą; z zadowoleniem przyjmuje zamiar EBI Global zwiększenia skali operacji obarczonych wyższym ryzykiem, co jest możliwe dzięki mandatowi Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej - Globalny Wymiar Europy;
60. wyraża zaniepokojenie doniesieniami, że niektóre projekty finansowane przez UE poza Unią, w tym w ramach strategii Global Gateway, są realizowane przez chińskie przedsiębiorstwa, które czasami otrzymują więcej kontraktów finansowanych przez EBI niż przedsiębiorstwa z UE; wzywa Komisję do zapewnienia równych warunków działania poprzez współpracę z EBI w celu zwiększenia udziału europejskich przedsiębiorstw; zaleca takie praktyki zamówień publicznych, które przedkładają najlepszy stosunek jakości do ceny nad najniższą cenę, aby promować uczciwą konkurencję i dostosować się do wartości UE;
61. z zadowoleniem przyjmuje wysiłki EBI, podejmowane wspólnie z dziewięcioma innymi wielostronnymi bankami rozwoju, na rzecz zacieśnienia współpracy w zakresie realizacji celów zrównoważonego rozwoju; zwraca się do EBI, by nadal współpracował z innymi instytucjami dwustronnymi i wielostronnymi oraz stosował wspólne metody analizy wpływu na rozwój, aby zapewnić długoterminowy pozytywny wpływ i wartość dodaną;
62. z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź EBI dotyczącą zwiększenia wsparcia dla takich sektorów jak zaopatrzenie w wodę, małe przedsiębiorstwa, energia odnawialna i efektywność energetyczna, a także dalszego wzmacniania partnerstw w Europie i na świecie, w tym z podmiotami prywatnymi, aby osiągnąć maksymalny wpływ w terenie;
Zarządzanie: odpowiedzialność i przejrzystość
63. podkreśla, że rosnącej roli EBI powinna towarzyszyć większa demokratyczna odpowiedzialność i przejrzystość, w tym bardziej terminowa publikacja dokumentów związanych z projektami; ponownie apeluje o zawarcie porozumienia międzyinstytucjonalnego między Parlamentem a EBI w celu sformalizowania i wzmocnienia dotychczasowej współpracy, w tym przez regularny zorganizowany dialog, lepszy dostęp Parlamentu do dokumentów i danych EBI oraz możliwość kierowania przez Parlament do EBI pytań wymagających odpowiedzi na piśmie, tak jak ma to już miejsce w przypadku Europejskiego Banku Centralnego; w tym kontekście zwraca się do EBI o przedstawienie Parlamentowi jasnego i uproszczonego przeglądu wkładu budżetu UE w jego pozycje bilansowe i pozabilansowe oraz rachunku zysków i strat;
64. podkreśla znaczenie zapewnienia przez EBI pełnej przejrzystości i identyfikowalności finansowanych projektów, w tym bardziej szczegółowych informacji, aby umożliwić właściwy nadzór ze strony wszystkich zainteresowanych stron, w tym organizacji społeczeństwa obywatelskiego, a nie wyłącznie ministerstw odpowiedzialnych za te projekty; przypomina, że wszyscy beneficjenci środków unijnych mają ogólny obowiązek uznania ich pochodzenia i zapewnienia widoczności otrzymanych środków unijnych; wzywa grupę EBI do dopilnowania, by odbiorcy końcowi spełniali warunki widoczności dotyczące wsparcia finansowego UE;
65. zachęca EBI do zwiększenia udziału przedsiębiorstw europejskich w procedurach udzielania zamówień dotyczących projektów finansowanych przez EBI; zachęca EBI do doradzania pożyczkobiorcom, aby priorytetowo traktowali kwalifikowalność europejskich przedsiębiorstw w celu wzmocnienia europejskiej konkurencyjności;
66. podkreśla znaczenie utrzymania przez grupę EBI najwyższych standardów w zakresie zapobiegania wszelkim formom nadużyć finansowych, uchylania się od opodatkowania, unikania opodatkowania, prania pieniędzy i finansowania terroryzmu; zauważa, że ochrona integralności finansowania grupy EBI ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia zaufania publicznego i skutecznego wykorzystania zasobów; odnotowuje dochodzenia przeprowadzone przez Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich oraz trwające dochodzenia prowadzone przez Prokuraturę Europejską i Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych i oczekuje pełnej jasności oraz podjęcia odpowiednich działań następczych, w tym wszelkich niezbędnych konsekwencji;
67. ponownie apeluje do EBI, aby rozważył dostosowanie podziału zadań w ramach Komitetu Zarządzającego do zaleceń instytucji UE, aby pomóc w ograniczeniu potencjalnych konfliktów interesów;
68. z zadowoleniem przyjmuje ramy uznawania związków zawodowych w Europejskim Banku Inwestycyjnym z 2024 r.;
69. z zadowoleniem przyjmuje zasady EBI dotyczące różnorodności, równości i włączenia, w tym cel zakładający, że do końca 2026 r. kobiety będą zajmować co najmniej 40 % stanowisk kierowniczych; wzywa do równomiernej pod względem geograficznym reprezentacji narodowości UE wśród pracowników;
70. podkreśla potrzebę wzmocnienia polityki EBI w zakresie praw człowieka, w tym do ustanowienia jasnych i skutecznych ram i strategii należytej staranności w zakresie praw człowieka; podkreśla, że oceny oddziaływania na środowisko i społeczeństwo powinni przeprowadzać niezależni eksperci, oraz że należy wprowadzić niezależne mechanizmy weryfikacji w celu nadzorowania procesów monitorowania własnej działalności i samodzielnego powiadamiania prowadzonych przez klientów EBI;
°
° °
71. zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.1432 |
| Rodzaj: | rezolucja |
| Tytuł: | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 8 lipca 2025 r. w sprawie sprawozdania rocznego z działalności finansowej Europejskiego Banku Inwestycyjnego za rok 2024 (2024/2053(INI)) |
| Data aktu: | 2025-07-08 |
| Data ogłoszenia: | 2026-03-31 |