NOWOŚĆ LEX Cyberbezpieczeństwo Twoja tarcza w cyfrowym świecie!
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

Rezolucja Zgromadzenia Parlamentarnego EURONEST w sprawie propagowania sprawiedliwego handlu, współpracy i inwestycji między UE a krajami Partnerstwa Wschodniego na rzecz wspierania konektywności, zielonej transformacji i rozwoju infrastruktury, przyjęta dnia 30 października 2025 r.

Rezolucja Zgromadzenia Parlamentarnego EURONEST w sprawie propagowania sprawiedliwego handlu, współpracy i inwestycji między UE a krajami Partnerstwa Wschodniego na rzecz wspierania konektywności, zielonej transformacji i rozwoju infrastruktury, przyjęta dnia 30 października 2025 r.
(C/2026/1110)

ZGROMADZENIE PARLAMENTARNE EURONEST,

- uwzględniając komunikat Komisji Europejskiej z 19 lutego 2020 r. pt. "Kształtowanie cyfrowej przyszłości Europy" (COM(2020)0067),

- uwzględniając wspólny komunikat Komisji Europejskiej i wysokiego przedstawiciela unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 1 grudnia 2021 r. pt. "Strategia Global Gateway" (JOIN(2021)0030),

- uwzględniając wspólny komunikat Komisji Europejskiej i wysokiego przedstawiciela unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 18 marca 2020 r. pt. "Polityka Partnerstwa Wschodniego po 2020 r.: Wzmacnianie odporności - "Partnerstwo Wschodnie, które służy wszystkimi" (JOIN(2020)0007), w którym ustanowiono plan gospodarczy i inwestycyjny Partnerstwa Wschodniego,

- uwzględniając wspólną deklarację przyjętą podczas szczytu Partnerstwa Wschodniego 15 grudnia 2021 r. pt. "Odbudowa, odporność i reformy",

- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1679 1  w sprawie unijnych wytycznych dotyczących rozwoju transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T),

- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/869 2  w sprawie wytycznych dotyczących transeuropejskiej infrastruktury energetycznej (TEN-E),

- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1059 3  w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących celu "Europejska współpraca terytorialna" (Interreg),

- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/947 4  ustanawiające Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej - "Globalny Wymiar Europy",

- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 5  ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności,

- uwzględniając instrumenty pomocy technicznej i przygotowania projektów, takie jak JASPERS (wspólna inicjatywa wsparcia projektów w regionach europejskich) i EPIC (instrument na rzecz inwestycji w konektywność w ramach Partnerstwa Wschodniego),

- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 6  ustanawiające program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji "Horyzont Europa",

- uwzględniając Układ o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Gruzją, z drugiej strony 7 , obejmujący pogłębioną i kompleksową strefę wolnego handlu, podpisany 27 czerwca 2014 r. i obowiązujący od 1 lipca 2016 r.,

- uwzględniając Kompleksową i wzmocnioną umowę o partnerstwie między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Armenii, z drugiej strony 8 , podpisaną 24 listopada 2017 r., tymczasowo stosowaną od 1 czerwca 2018 r. i w pełni obowiązującą od 1 marca 2021 r.,

- uwzględniając Umowę o partnerstwie i współpracy między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Azerbejdżańską, z drugiej strony 9 , podpisaną 22 kwietnia 1996 r. i obowiązującą od 1 lipca 1999 r.,

- uwzględniając rezolucję Parlamentu Europejskiego z 8 czerwca 2022 r. w sprawie bezpieczeństwa na obszarze Partnerstwa Wschodniego i roli wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony 10 ,

- uwzględniając rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 12 grudnia 2023 r. w sprawie wdrożenia Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej - "Globalny wymiar Europy" 11 ,

- uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Parlamentarnego Euronest z dnia 21 lutego 2023 r. w sprawie ekologicznej transformacji energetycznej jako odpowiedzi na obecne wyzwania w zakresie bezpieczeństwa energetycznego w Partnerstwie Wschodnim w kontekście rosyjskiej wojny napastniczej i okupacji,

- uwzględniając komunikat Komisji Europejskiej z 12 maja 2022 r. pt. "Plan działań na rzecz korytarzy solidarnościowych między UE a Ukrainą ułatwiających wywóz produktów rolnych z Ukrainy i handel dwustronny między Ukrainą a UE" (COM(2022)0217),

- uwzględniając układ z 9 maja 2023 r. między Komisją Europejską a Republiką Mołdawii o stowarzyszeniu Mołdawii z instrumentem "Łącząc Europę" (CEF),

- uwzględniając umowę z 19 września 2025 r. między Komisją Europejską a Republiką Mołdawii dotyczącą przedłużenia obowiązywania Umowy w sprawie transportu drogowego z 29 czerwca 2022 r. do 31 marca 2027 r.,

- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/792 z dnia 29 lutego 2024 r. w sprawie ustanowienia Instrumentu na rzecz Ukrainy 12 , w tym ramy inwestycyjne dla Ukrainy,

- uwzględniając układ z 6 czerwca 2023 r. między Komisją Europejską a Ukrainą o stowarzyszeniu Ukrainy z instrumentem "Łącząc Europę",

- uwzględniając umowę z 25 września 2025 r. między Komisją Europejską a Ukrainą w sprawie przedłużenia obowiązywania Umowy w sprawie transportu drogowego z 29 czerwca 2022 r. do 31 marca 2027 r.,

- uwzględniając wspólny komunikat Komisji Europejskiej i wysokiej przedstawicielki Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z 28 maja 2025 r. pt. "Strategiczne podejście Unii Europejskiej do regionu Morza Czarnego" (JOIN(2025)0135),

- uwzględniając protokół ustaleń w sprawie ekologicznego korytarza energetycznego w regionie Morza Czarnego z 17 grudnia 2022 r. między Azerbejdżanem, Gruzją, Rumunią i Węgrami, przy wsparciu Komisji Europejskiej, ustanawiający ramy projektu ułożenia podmorskiego kabla elektroenergetycznego na dnie Morza Czarnego,

- uwzględniając układ z 18 stycznia 2024 r. między Komisją Europejską a Gruzją o stowarzyszeniu Gruzji z instrumentem "Łącząc Europę",

- uwzględniając protokół ustaleń w sprawie strategicznego partnerstwa w dziedzinie energii między Komisją Europejską a Azerbejdżanem podpisany 18 lipca 2022 r.,

- uwzględniając komunikat Komisji Europejskiej z 18 maja 2022 r. pt. "Plan REPowerEU" (COM(2022)0230),

- uwzględniając zapowiedź Komisji Europejskiej z 5 kwietnia 2024 r. dotyczącą unijnego planu odporności i wzrostu gospodarczego dla Armenii,

- uwzględniając porozumienie polityczne z 30 czerwca 2025 r. między Unią Europejską a Armenią w sprawie nowego programu partnerstwa,

- uwzględniając wynegocjowaną w Waszyngtonie deklarację Armenii i Azerbejdżanu z 8 sierpnia 2025 r. oraz parafowanie porozumienia w sprawie pokoju i nawiązania stosunków międzypaństwowych,

A. mając na uwadze, że Global Gateway to strategia Unii Europejskiej mająca wspierać rozwój zrównoważonych, przejrzystych i bezpiecznych połączeń w sektorach cyfrowym, energetycznym i transportowym, a także wzmacniać systemy opieki zdrowotnej, edukacji i badań na całym świecie; mając na uwadze, że zarówno Partnerstwo Wschodnie, jak i Global Gateway mają wspólny cel, jakim jest propagowanie zrównoważonej konektywności, odporności gospodarczej i rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu, a także zwiększanie handlu, inwestycji i wsparcia na rzecz wzrostu sektora prywatnego, w szczególności małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), w celu pogłębienia więzi gospodarczych między Unią Europejską a krajami Partnerstwa Wschodniego;

B. mając na uwadze, że TEN-T i TEN-E, wraz z instrumentami finansowania, takimi jak instrument "Łącząc Europę", EFRR, Fundusz Spójności i program InvestEU, stanowią kluczowe ramy polityczne i finansowe Unii Europejskiej na rzecz rozwoju zrównoważonej, interoperacyjnej i odpornej infrastruktury transportowej i energetycznej, a tym samym wspierają cele strategii cyfrowej UE za pomocą skoordynowanych inwestycji w inteligentną, czystą, bezpieczną i wydajną konektywność;

C. mając na uwadze, że TEN-T i TEN-E nie tylko wzmacniają wewnętrzną konektywność Unii Europejskiej, lecz także ułatwiają połączenia z sąsiednimi regionami, dzięki czemu przyczyniają się do rozwoju handlu, inwestycji oraz bezpiecznych połączeń energetycznych i transportowych z krajami partnerskimi; mając na uwadze, że program "Horyzont Europa" uzupełnia je, zapewniając możliwości w zakresie badań naukowych i innowacji, które napędzają transformację ekologiczną i cyfrową, która leżący u podstaw zrównoważonej konektywności w UE i krajach partnerskich;

D. mając na uwadze, że współpraca transgraniczna, transnarodowa i międzyregionalna między państwami członkowskimi UE a sąsiadującymi krajami partnerskimi, w tym krajami Partnerstwa Wschodniego, jest propagowana w ramach celu "Europejska współpraca terytorialna" (Interreg) i jego programu Interreg NEXT, współfinansowanego z EFRR i ISWMR - "Globalny wymiar Europy" - oraz jego części finansowej - Europejskiego Funduszu na rzecz Zrównoważonego Rozwoju Plus (EFZR+); mając na uwadze, że taka współpraca jest również prowadzona z takimi partnerami jak EBI Global oraz Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, jak również wspierana przez instrumenty pomocy technicznej takie jak EPIC, który opiera się na wiedzy metodologicznej JASPERS, co rozszerza zasady konektywności i rozwoju regionalnego UE poza jej granice;

E. mając na uwadze, że pełnoskalowa wojna napastnicza Rosji przeciwko Ukrainie spowodowała ogromne straty w ludziach oraz szkody społeczne i gospodarcze, a Ukraina wykazała się niezachwianą odpornością, determinacją i zaangażowaniem na rzecz wartości europejskich;

F. mając na uwadze, że Ukraina i Republika Mołdawii stały się kluczowymi partnerami w realizacji celów strategii Global Gateway w drodze integracji z unijnymi ramami konektywności, infrastruktury, handlu i inwestycji; mając na uwadze, że korytarze solidarnościowe wzmocniły powiązania logistyczne między UE, Ukrainą i Mołdawią, ułatwiając handel, pomoc humanitarną i odporność regionalną, w tym w krytyczny sposób wspierając ukraiński eksport; mając na uwadze, że stowarzyszenie obu krajów z instrumentem "Łącząc Europę" umożliwia udział w finansowanych przez UE projektach infrastruktury transportowej i energetycznej zgodnych ze standardami TEN-T i TEN-E, a odpowiednie umowy z tymi państwami w sprawie transportu drogowego poprawiły dostęp do rynku, łączność transgraniczną i efektywność logistyczną; mając na uwadze, że w Mołdawii wszystko to jest realizowane w ramach projektów takich jak odbudowa korytarza kolejowego Północ-Południe i elektryfikacja kolei na odcinku Jassy-Ungheni; mając na uwadze, że w Ukrainie Instrument na rzecz Ukrainy, wraz z jego ramami inwestycyjnymi dla Ukrainy, zapewnia kompleksowe ramy reform, inwestycji i odbudowy;

G. mając na uwadze, że Gruzja jest ważnym partnerem w realizacji celów strategii Global Gateway dzięki jego zaangażowaniu w dostosowane do UE ramy konektywności, infrastruktury, handlu i inwestycji; mając na uwadze, że Gruzja czerpie korzyści z udziału w unijnych ramach konektywności, w tym z ukierunkowanego zaangażowania w instrument "Łącząc Europę" i włączenia do rozszerzonej TEN-T, a także ze współpracy w zakresie połączeń międzysystemowych zgodnych z zasadami TEN-E; mając na uwadze, że takie projekty, jak: autostrada Wschód- Zachód, podmorski kabel elektroenergetyczny na dnie Morza Czarnego oraz ekologiczny korytarz energetyczny w regionie Morza Czarnego, zwiększają regionalne bezpieczeństwo energetyczne i integrację odnawialnych źródeł energii; mając na uwadze, że wszystko to wzmacnia rolę Gruzji jako kluczowego węzła tranzytowego, handlowego i inwestycyjnego, łączącego Europę i Azję Korytarzem Środkowym i dzięki strategii Global Gateway;

H. mając na uwadze, że UE uznaje Azerbejdżan za strategicznego partnera w zakresie konektywności w odniesieniu do Korytarza Środkowego i strategii Global Gateway; mając na uwadze, że inicjatywy, w tym proponowane projekty ułożenia podmorskiego kabla elektroenergetycznego na dnie Morza Czarnego i transkaspijskiego korytarza cyfrowego, mają na celu przesyłanie energii odnawialnej i ruchu cyfrowego o wysokiej przepustowości między regionem Morza Kaspijskiego i Południowego Kaukazu a UE i są przedstawiane jako projekty dostosowane do strategii Global Gateway; mając na uwadze, że południowy korytarz gazowy zapewnia ustalony szlak gazowy do rynków UE, przyczyniający się do dywersyfikacji dostaw; mając na uwadze, że UE i Azerbejdżan zasygnalizowały swoje zamiary w ramach inicjatyw takich jak REPowerEU;

I. mając na uwadze, że Armenia ma strategiczne położenie na styku Europy, Bliskiego Wschodu i Azji; mając na uwadze, że rząd Armenii uruchomił inicjatywę "Skrzyżowanie pokoju" w celu poprawy konektywności krajowej, regionalnej i międzynarodowej, w tym dzięki zintegrowanym drogom, liniom kolejowym, liniom energetycznym, rurociągom i infrastrukturze cyfrowej; mając na uwadze, że Armenia i UE wspólnie realizują projekty, które służą tym celom, w tym budowę drogę Sisian-Kajaran w ramach korytarza transportowego Północ-Południe, aby zwiększyć bezpieczeństwo ruchu drogowego, skrócić czas podróży i zwiększyć odporność gospodarczą; mając na uwadze, że ponowne otwarcie granicy między Armenią a Turcją będzie historyczną szansą na rozwój regionalnej konektywności, handlu i współpracy oraz wzmocnienie zarówno Korytarza Środkowego, jak i Global Gateway, jako zrównoważonych, bezpiecznych i zdywersyfikowanych szlaków transportowych i energetycznych łączących Europę i Azję;

J. mając na uwadze, że 8 sierpnia 2025 r. Armenia i Azerbejdżan ponownie potwierdziły w Waszyngtonie zamiar otwarcia wszystkich połączeń wewnątrzpaństwowych, międzypaństwowych i międzynarodowych z poszanowaniem integralności terytorialnej, suwerenności i jurysdykcji obu krajów; mając na uwadze, że Armenia wyraziła zamiar współpracy ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki i innymi wzajemnie uzgodnionymi partnerami w celu ustanowienia ram projektu konektywności "Szlak Trumpa na rzecz międzynarodowego pokoju i dobrobytu" na terytorium Republiki Armenii z uwzględnieniem wyżej wspomnianych zasad; mając na uwadze, że jest to ważny krok w kierunku uwolnienia pełnego potencjału gospodarczego i potencjału pod względem połączeń Kaukazu Południowego;

1. podkreśla geopolityczne znaczenie strategii Global Gateway jako strategicznej odpowiedzi Unii Europejskiej na globalną konkurencję w zakresie konektywności i infrastruktury oraz jako kluczowego instrumentu propagowania otwartej, zrównoważonej konektywności opartej na zasadach z uwzględnieniem wartości demokratycznych, przejrzystości oraz standardów środowiskowych i społecznych; podkreśla również, że w regionie Partnerstwa Wschodniego strategia Global Gateway służy nie tylko jako inicjatywa gospodarcza, lecz także stanowi ramy geostrategiczne, które wzmacniają europejską odporność, stabilność regionalną i autonomię strategiczną, a jednocześnie przeciwdziałają przymusowym zależnościom, jak również wspierają partnerstwa oparte na wzajemnym zaufaniu i wspólnym dobrobycie;

2. potwierdza, że strategia Global Gateway jest kluczowym instrumentem wspierającym zrównoważoną konektywność, transformację cyfrową, bezpieczne sieci energetyczne, odporne łańcuchy wartości i stopniowe dostosowanie jednolitego rynku, w miarę możliwości, w całym regionie Partnerstwa Wschodniego; twierdzi, że strategia Global Gateway może przełożyć cele działań zewnętrznych Unii Europejskiej na wymierne rezultaty, które sprzyjają wzrostowi gospodarczemu, suwerenności cyfrowej i stabilności regionalnej, a jednocześnie wspomagają odporność i korzystną dla obu stron współpracę z krajami partnerskimi;

3. potwierdza, że strategia Global Gateway oraz powiązane z nią instrumenty i mechanizmy są nie tylko narzędziami rozwoju infrastruktury i konektywności, ale także narzędziami wspierania demokratycznych rządów, przejrzystości, praw człowieka i praworządności; wzywa Komisję Europejską, Europejską Służbę Działań Zewnętrznych i rządy partnerskie do uwzględnienia gwarancji integralności w projektach strategii Global Gateway;

4. apeluje o promowanie uczciwych, przejrzystych i zrównoważonych stosunków handlowych i inwestycyjnych między Unią Europejską a krajami Partnerstwa Wschodniego, opartych na wzajemnych korzyściach, wzroście gospodarczym i dobrych rządach; podkreśla, że sprawiedliwemu handlowi muszą towarzyszyć przewidywalne i przejrzyste ramy regulacyjne wspierane przez praworządność i niezależność sądów, aby zapewnić inwestorom pewność prawa; podkreśla wagę poprawy klimatu inwestycyjnego przez wzmocnienie integralności instytucjonalnej, walkę z korupcją oraz zapewnienie przejrzystych i konkurencyjnych procedur udzielania zamówień publicznych; podkreśla, że uproszczenie procedur administracyjnych i ograniczenie biurokracji mają zasadnicze znaczenie dla budowania zaufania inwestorów i zapewnienia zrównoważonego wzrostu gospodarczego; wzywa Komisję Europejską, rządy partnerskie i instytucje finansowe, by sprzyjały odpowiedzialnym partnerstwom publiczno- prywatnym, które mobilizują kapitał prywatny na rzecz zrównoważonej infrastruktury, konektywności, innowacji i projektów energetycznych, przy jednoczesnym zachowaniu zasad rozliczalności i optymalnego wykorzystania środków finansowych;

5. podkreśla kluczową rolę MŚP, przedsiębiorstw typu startup oraz przedsiębiorstw prowadzonych przez kobiety i osoby młode jako siły napędowej innowacji, zatrudnienia i odporności gospodarczej w regionie Partnerstwa Wschodniego; apeluje o ukierunkowane wsparcie w celu poprawy dostępu MŚP do finansowania, rynków i rozwoju umiejętności, w tym za pośrednictwem takich instrumentów UE, jak ISWMR - "Globalny wymiar Europy", InvestEU, "Horyzont Europa" i EFZR+; popiera podejmowanie inicjatyw w zakresie budowania zdolności, aby pomóc MŚP w spełnieniu unijnych norm produktowych, środowiskowych i cyfrowych, co ułatwi zrównoważoną integrację handlową; podkreśla, że wzmocnienie pozycji lokalnych przedsiębiorstw i partnerów społecznych ma zasadnicze znaczenie dla budowania odpornych, konkurencyjnych i zrównoważonych gospodarek zgodnych z europejskimi wartościami i normami; popiera tworzenie transgranicznych centrów biznesowych i partnerstw innowacyjnych w celu ułatwienia transferu technologii, rozwoju umiejętności i handlu między przedsiębiorstwami z UE i krajów Partnerstwa Wschodniego;

6. podkreśla, jak ważne jest propagowanie dialogu społecznego i zachęcanie partnerów społecznych do głębokiego zaangażowania;

7. przypomina o znaczeniu gospodarki społecznej jako modelu zrównoważonego i wspólnego rozwoju gospodarczego, który to model może generować znaczną społeczną wartość dodaną;

8. podkreśla, że w obliczu trwającej rosyjskiej wojny napastniczej odporność i suwerenność Ukrainy stanowią fundament zbiorowego bezpieczeństwa i demokratycznej stabilności Europy; podkreśla, że Instrument na rzecz Ukrainy, wraz ze strategią Global Gateway oraz ISWMR - "Globalny wymiar Europy", muszą odgrywać decydującą rolę we wspieraniu odbudowy i modernizacji Ukrainy oraz jej pełnej integracji z europejską przestrzenią gospodarczą, energetyczną i cyfrową; apeluje o skoordynowane inwestycje w infrastrukturę krytyczną, bezpieczeństwo energetyczne, innowacje, cyberbezpieczeństwo, interoperacyjność transportu i modernizację granic w celu dopilnowania, aby odbudowa Ukrainy zwiększyła jej gotowość do przystąpienia do UE oraz długoterminową odporność na środki przymusowe i zagrożenia hybrydowe; przypomina, że w ramach Instrumentu na rzecz Ukrainy Unia Europejska ustanowiła kompleksowe ramy wsparcia w wysokości 50 mld EUR na lata 2024-2027, w tym 38,27 mld EUR pomocy makrofinansowej (33 mld EUR w formie pożyczek i 5,27 mld EUR w formie dotacji) oraz dodatkowe gwarancje w celu uruchomienia inwestycji za pośrednictwem Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) i innych partnerów wykonawczych; przyznaje, że zdolności absorpcyjne i wdrożeniowe pozostają ograniczone wskutek stanu wojny, przeciążenia administracyjnego i złożoności regulacyjnej, w związku z czym wzywa Komisję Europejską, EBI i rząd Ukrainy, by wzmocniły mechanizmy koordynacji oraz systemy monitorowania i oceny w celu zapewnienia efektywnego wykorzystania zasobów UE i pełnej rozliczalności zgodnie ze standardami europejskimi; wzywa Unię Europejską do dopilnowania, aby odbudowa Ukrainy była zgodna z dorobkiem prawnym UE i standardami jednolitego rynku, co będzie wspierało drogę Ukrainy do członkostwa i długoterminowej integracji gospodarczej;

9. potwierdza wyraźny europejski wybór Mołdawii i jej konstytucyjne zobowiązanie do członkostwa w UE oraz podkreśla wsparcie UE dla pełnej integracji tego państwa przez stałe postępy w zakresie reform instytucjonalnych, konwergencji gospodarczej i dostosowania infrastruktury do standardów UE; apeluje o zacieśnienie współpracy w ramach strategii Global Gateway, ISWMR - "Globalny wymiar Europy" oraz instrumentu "Łącząc Europę", aby wspomóc integrację rynku energii, interoperacyjność transportu, łączność cyfrową i budowanie zdolności administracyjnych; zachęca Unię Europejską do dalszej stopniowej integracji Mołdawii z jednolitym rynkiem oraz sieciami TEN-T i TEN-E, co posłuży dopilnowaniu, aby proces akcesyjny Mołdawii do UE był oparty na osiągnięciach i nieodwracalny; podkreśla, jak ważna jest kontynuacja procesu rozszerzenia UE jako strategiczna inwestycja w bezpieczeństwo i dobrobyt Europy;

10. potwierdza, że droga Gruzji do członkostwa w UE zależy od ciągłych postępów w umacnianiu demokracji, reformach sądownictwa i dostosowaniu do dorobku prawnego UE; odnotowuje budowę autostrady Wschód- Zachód w ramach rozszerzonej sieci TEN-T oraz prace przygotowawcze na potrzeby podmorskiego kabla elektroenergetycznego na dnie Morza Czarnego zgodnie ze standardami TEN-E; popiera stałe wykorzystywanie instrumentów finansowych UE, takich jak ISWMR - "Globalny wymiar Europy" i instrument "Łącząc Europę", do propagowania projektów, które wzmacniają interoperacyjność transportu, wspierają elektroenergetyczne połączenia międzysystemowe, rozbudowują infrastrukturę cyfrową i usprawniają zarządzanie cyfrowe; podkreśla, że inicjatywy te wzmacniają rolę Gruzji jako zrównoważonego i niezawodnego węzła tranzytowego i inwestycyjnego między Europą a Azją, przyczyniając się do stabilności regionalnej, dobrobytu i głębszej integracji z europejską przestrzenią gospodarczą, energetyczną i cyfrową;

11. podkreśla strategiczne znaczenie autostrady Wschód-Zachód jako ważnego korytarza w rozszerzonej sieci TEN-T, który odgrywa kluczową rolę w łączeniu Azji Środkowej, regionu Morza Czarnego i systemu transportowego UE dzięki ułatwianiu handlu, inwestycji i bezpiecznego przepływu towarów i osób; zachęca Komisję Europejską, EBI i rządy partnerskie do zwiększenia tempa finansowania i współpracy technicznej w ramach strategii Global Gateway, ISWMR - "Globalny wymiar Europy" oraz instrumentu "Łącząc Europę", aby zapewnić pełną interoperacyjność ze standardami TEN-T i usprawnić procedury przekraczania granic;

12. podkreśla wagę trwającego projektu ułożenia podmorskiego kabla elektroenergetycznego na dnie Morza Czarnego, opracowanego w ramach strategii Global Gateway i dostosowanego do standardów TEN-E; przypomina o podwójnej roli projektu jako korytarza energetycznego i cyfrowego dzięki włączeniu równoległego kabla światłowodowego, co wzmocni regionalną interkonektywność i odporność; wzywa Komisję Europejską, Europejską Służbę Działań Zewnętrznych, EBI i rządy partnerskie, by stawiły czoło obecnym wyzwaniom przez zwiększenie pomocy technicznej i budowanie zdolności organów zarządzających projektami i organów odpowiedzialnych za zamówienia publiczne, a także przez przyspieszenie wyznaczenia podmorskiego kabla elektroenergetycznego na dnie Morza Czarnego jako projektu będącego przedmiotem wzajemnego zainteresowania w ramach TEN-T i TEN-E, tak aby zapewnić dodatkowe unijne środki finansowe;

13. podkreśla, że pomyślne ukończenie budowy autostrady Wschód-Zachód i ułożenia podmorskiego kabla elektroenergetycznego na dnie Morza Czarnego znacznie przyspieszą integrację gospodarczą, transportową i energetyczną regionu Partnerstwa Wschodniego z jednolitym rynkiem UE, przyczyniając się do zrównoważonego wzrostu, stabilności regionalnej i długoterminowej odporności strategicznej Unii Europejskiej;

14. uznaje strategiczne znaczenie Azerbejdżanu jako regionalnego węzła energetycznego i węzła konektywności między Europą a Azją oraz podkreśla, że we współpracy z UE należy propagować wspólne priorytety w zakresie bezpieczeństwa energetycznego i dywersyfikacji energetycznej; popiera dalszą modernizację południowego korytarza gazowego zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju, a także rozwój infrastruktury energii odnawialnej; apeluje o wspólne wysiłki na rzecz rozszerzenia ekologicznego korytarza energetycznego w regionie Morza Czarnego oraz transkaspijskich korytarzy cyfrowego i transportowych, które sprzyjają bezpiecznemu przesyłowi energii, odporności danych i ułatwieniom w handlu regionalnym; podkreśla, że wszelka współpraca w ramach strategii Global Gateway powinna opierać się na przejrzystości, skuteczności i dobrym rządzeniu, dzięki czemu przyczyni się do pokoju i stabilności w regionie;

15. uznaje strategiczną rolę Armenii na styku Europy, Bliskiego Wschodu i Azji oraz pochwala jej wysiłki na rzecz propagowania pokoju i konektywności regionalnej za pośrednictwem inicjatywy "Skrzyżowanie pokoju", w tym przez dostosowanie celów do strategicznej inicjatywy Global Gateway i ram inwestycyjnych; podkreśla, że we współpracy z UE należy priorytetowo traktować dostosowanie do standardów UE, w tym standardów ekologicznych i cyfrowych, oraz wzmacniać demokrację, dywersyfikację gospodarczą, odporność i konkurencyjność Armenii; popiera wysiłki Armenii na rzecz reform i orientacji proeuropejskiej, uznając jej konsekwentne zaangażowanie na rzecz demokracji i partnerstwa z UE, oraz włączenie jej do projektów regionalnych takich jak projekt ułożenia podmorskiego kabla elektroenergetycznego na dnie Morza Czarnego; zachęca Komisję Europejską i Armenię do rozważenia udziału w inicjatywach związanych z TEN-T i TEN-E, w tym za pośrednictwem instrumentu "Łącząc Europę", co ułatwiłoby współpracę handlową i współpracę na rzecz konektywności sprzyjającą włączeniu społecznemu na szczeblu regionalnym;

16. z zadowoleniem przyjmuje parafowanie porozumienia w sprawie pokoju i nawiązania stosunków międzypaństwowych między Armenią a Azerbejdżanem oraz odnowioną determinację do otwarcia wszystkich regionalnych połączeń komunikacyjnych z uwzględnieniem zasad integralności terytorialnej, suwerenności i jurysdykcji; zachęca oba kraje do dalszego wytyczania granic; podkreśla, że UE jest gotowa pomóc w uwolnieniu pełnego potencjału gospodarczego i potencjału pod względem połączeń Kaukazu Południowego przez współpracę w zakresie handlu, inwestycji, konektywności i infrastruktury, w tym infrastruktury transgranicznej, co zapewni regionowi Kaukazu Południowego stabilność, zrównoważony rozwój i wspólny dobrobyt;

17. zobowiązuje swoich współprzewodniczących do przekazania niniejszej rezolucji przewodniczącej Parlamentu Europejskiego, Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawicielce Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, komisarz do spraw rozszerzenia, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych oraz rządom i parlamentom państw członkowskich UE i krajów Partnerstwa Wschodniego.

1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1679 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie unijnych wytycznych dotyczących rozwoju transeuropejskiej sieci transportowej, zmieniające rozporządzenia (UE) 2021/1153 i (UE) nr 913/2010 oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 1315/2013 (Dz.U. L, 2024/1679, 28.6.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1679/oj).
2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/869 z dnia 30 maja 2022 r. w sprawie wytycznych dotyczących transeuropejskiej infrastruktury energetycznej, zmiany rozporządzeń (WE) nr 715/2009, (UE) 2019/942 i (UE) 2019/943 oraz dyrektyw 2009/73/WE i (UE) 2019/944 oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 347/2013 (Dz.U. L 152 z 3.6.2022, s. 45, ELI: http:// data.europa.eu/eli/reg/2022/869/oj).
3 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1059 z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących celu "Europejska współpraca terytorialna" (Interreg) wspieranego w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz instrumentów finansowania zewnętrznego (Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 94, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/ 2021/1059/oj).
4 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/947 z dnia 9 czerwca 2021 r. ustanawiające Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej - Globalny Wymiar Europy, zmieniające i uchylające decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr 466/2014/UE oraz uchylające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1601 i rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 480/2009 (Dz.U. L 209 z 14.6.2021, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/947/oj).
5 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 159, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/1060/oj).
6 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji "Horyzont Europa" oraz zasady uczestnictwa i upowszechniania obowiązujące w tym programie oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 i (UE) nr 1291/2013 (Dz.U. L 170 z 12.5.2021, s. 1, ELI: http://data. europa.eu/eli/reg/2021/695/oj).
7 Dz.U. L 261 z 30.8.2014, s. 4, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_internation/2014/494/oj.
8 Kompleksowa i wzmocniona Umowa o partnerstwie między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Armenii, z drugiej strony (Dz.U. L 23 z 26.1.2018, s. 4, ELI: http://data. europa.eu/eli/agree_internation/2018/104/oj).
9 Umowa o partnerstwie i współpracy między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Azerbejdżańską, z drugiej strony (Dz.U. L 246 z 17.9.1999, s. 3, ELI: http://data.europa.eu/eli/agree_internation/1999/614/oj).
10 Dz.U. C 493 z 27.12.2022, s. 70.
11 Dz.U. C, C/2024/4163, 2.8.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2024/4163/oj.
12 Dz.U. L, 2024/792, 29.2.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/792/oj.
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2026.1110

Rodzaj:rezolucja
Tytuł:Rezolucja Zgromadzenia Parlamentarnego EURONEST w sprawie propagowania sprawiedliwego handlu, współpracy i inwestycji między UE a krajami Partnerstwa Wschodniego na rzecz wspierania konektywności, zielonej transformacji i rozwoju infrastruktury, przyjęta dnia 30 października 2025 r.
Data aktu:2026-02-26
Data ogłoszenia:2026-02-26