Publikacja wniosku o rejestrację oznaczenia geograficznego zgodnie z art. 15 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1143
Publikacja wniosku o rejestrację oznaczenia geograficznego zgodnie z art. 15 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1143(C/2026/1038)
JEDNOLITY DOKUMENT
Nazwy pochodzenia i oznaczenia geograficzne produktów rolnych
"Zampina di Sammichele di Bari / Zampina di Sammichele / Zampina Sammichelina"
Nr UE: PGI-IT-03432 - 3 czerwca 2025
1. Nazwa lub nazwy
"Zampina di Sammichele di Bari / Zampina di Sammichele / Zampina Sammichelina"
2. Rodzaj oznaczenia geograficznego
ChNP □ ChOG 
3. Państwo, do którego należy wyznaczony obszar geograficzny
Italy
4. Opis produktu rolnego
4.1. Klasyfikacja produktu rolnego zgodnie z pozycją i kodem Nomenklatury scalonej, określona w art. 6 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2024/1143
16 - PRZETWORY Z MIĘSA, RYB, SKORUPIAKÓW, MIĘCZAKÓW LUB POZOSTAŁYCH BEZKRĘGOWCÓW WODNYCH, LUB Z OWADÓW
1601 - Kiełbasy i podobne wyroby z mięsa, podrobów, krwi lub owadów; przetwory żywnościowe na bazie tych wyrobów
4.2. Opis produktu rolnego, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa
"Zampina di Sammichele di Bari / Zampina di Sammichele / Zampina Sammichelina" to kiełbasa surowa z mięsa wołowego i baraniego, do której dodaje się tarty dojrzały ser, miąższ pomidora bez skórki, pieprz, sól i bazylię.
"Zampina di Sammichele di Bari / Zampina di Sammichele / Zampina Sammichelina" jest produktem, który należy spożywać po obróbce cieplnej.
Mieszanką mięsną "Zampina di Sammichele di Bari / Zampina di Sammichele / Zampina Sammichelina" nadziewa się naturalną osłonkę z jelita baraniego o średnicy 2-2,2 cm, którą zwija się 3-4 razy, aby powstała spirala o długości 50-60 cm która waży 150-180 g a całość nabija się na metalowy lub drewniany szpikulec.
"Zampina di Sammichele di Bari / Zampina di Sammichele / Zampina Sammichelina" ma następujące właściwości:
a) Właściwości organoleptyczne
Barwa: jaskrawoczerwona, z niewielką liczbą małych białych kropek tłuszczu, równomiernie rozmieszczonych w mieszance mięsnej;
Konsystencja: mięso drobno mielone i zmieszane nadaje produktowi miękką, ale jędrną konsystencję. Po ugotowaniu produkt w dużym stopniu zachowuje swoją jędrność, ale mięso pozostaje soczyste i łatwe do pogryzienia;
Aromat: charakterystyczny dla surowego mięsa mielonego, któremu towarzyszy świeży i aromatyczny zapach bazylii, pomidora i sera;
b) Właściwości chemicznofizyczne i wartości procentowe
Całkowita zawartość białka > 16 %
Całkowita zawartość tłuszczu 19-22 %
AW 0,96-0,98
pH 5,7-6,3
Wilgotność: 55-58 %
Siarczyny: brak
4.3. Odstępstwa dotyczące pozyskiwania paszy (wyłącznie w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego objętych chronioną nazwą pochodzenia) oraz ograniczenia dotyczące pozyskiwania surowców (wyłącznie w odniesieniu do produktów przetworzonych objętych chronionym oznaczeniem geograficznym)
4.4. Poszczególne etapy produkcji, które muszą odbywać się na wyznaczonym obszarze geograficznym
Na wyznaczonym obszarze geograficznym odbywają się wszystkie etapy produkcji: wykrawanie i mielenie, mieszanie, nadziewanie osłonek.
4.5. Szczegółowe zasady dotyczące pakowania, krojenia, tarcia itp. produktu, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa
Produkt objęty ChOG "Zampina di Sammichele di Bari / Zampina di Sammichele / Zampina Sammichelina" pakowany jest w tacki na żywność zgrzewane folią odporną na zaparowanie. Można również stosować pakowanie w atmosferze ochronnej.
Produkt w opakowaniu należy przechowywać w temperaturze 4 ± 2 °C. Wyłącznie na etapie logistyki dopuszczalna jest temperatura +6 °C.
Produkt końcowy pakuje się w zakładzie, w którym jest wytwarzany, w granicach administracyjnych gminy Sammichele di Bari, ponieważ ChOG "Zampina di Sammichele di Bari / Zampina di Sammichele / Zampina Sammichelina" jest produktem surowym, a zatem łatwo psującym się. Jeżeli produkt końcowy nie zostanie zapakowany w miejscu pochodzenia, jego transport powoduje niekorzystne zmiany organoleptyczne, które obniżają wymagane właściwości.
W granicach administracyjnych gminy Sammichele di Bari produkt "Zampina di Sammichele di Bari / Zampina di Sammichele / Zampina Sammichelina" może być również sprzedawany luzem, pod warunkiem że jest umieszczany w specjalnych przegrodach lub pojemnikach opatrzonych wyraźnie widoczną etykietą zawierającą te same informacje, co produkt pakowany.
4.6. Szczegółowe zasady dotyczące etykietowania produktu rolnego, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa
Nazwę chronionego oznaczenia geograficznego "Zampina di Sammichele di Bari / Zampina di Sammichele / Zampina Sammichelina" umieszcza się na etykiecie wyraźnym i nieusuwalnym drukiem, tak aby można ją było odróżnić od wszystkich pozostałych informacji podanych na etykiecie, a bezpośrednio po niej musi znajdować się napis "Indicazione Geografica Protetta" [chronione oznaczenie geograficzne] lub skrót "IGP" [ChOG] i europejski symbol ChOG.
Wszelkie dalsze opisy są zabronione; stosowanie nazw, nazw handlowych lub prywatnych bądź publicznych marek jest jednak w każdym przypadku dozwolone, pod warunkiem, że nie zachwalają one produktu ani nie wprowadzają nabywcy w błąd.
Logo chronionego oznaczenia geograficznego "Zampina di Sammichele di Bari / Zampina di Sammichele / Zampina Sammichelina" składa się z następujących symboli i wyrazów:
5. Zwięzłe określenie obszaru geograficznego
Produkt objęty ChOG "Zampina di Sammichele di Bari / Zampina di Sammichele / Zampina Sammichelina" jest produkowany w granicach administracyjnych gminy Sammichele di Bari.
6. Związek z obszarem geograficznym
Wniosek o uznanie ChOG "Zampina di Sammichele di Bari / Zampina di Sammichele / Zampina Sammichelina" jest uzasadniony renomą produktu i jego popularnością związaną z jego szczególnymi właściwościami.
Gmina Sammichele di Bari jest położona na pagórkowatym terenie między prowincjami Bari i Taranto, obejmującym około 80 000 hektarów, rozciągającym się od Murgia Sud-Orientale (południowo-wschodniej Murgii) do Comprensorio dei Trulli e delle Grotte (rejon domków typu "trullo" i jaskiń), na wysokości 250-500 m n.p.m.
Już w XIX wieku w Sammichele di Bari działał sklep mięsny, a ulica, przy której się znajdował, nosiła nazwę "Via del Beccaio" ("ul. Rzeźnicza"), jak wynika z zapisu w tymczasowym rejestrze nieruchomości z 1809 r.
Z początku XX wieku pochodzą bardziej szczegółowe informacje na temat obecności i dokładnych lokalizacji sklepów mięsnych w Sammichele di Bari, które w niektórych przypadkach pozostały niezmienione do dziś, co świadczy o ciągłości działalności, często przekazywanej z ojca na syna.
Istnieją różne teorie dotyczące pochodzenia produktu "Zampina di Sammichele di Bari / Zampina di Sammichele / Zampina Sammichelina", a najbardziej popularna z nich łączy produkt z Comunità Sammichelina (społecznością Sammichele). Wynika z niej, że początek produkcji sięga drugiej połowy XVIII wieku, kiedy to zwierzęta były poddawane ubojowi w małych ilościach, a mięso mogło być sprzedawane tylko przez krótki czas, ponieważ nie wszystkie sklepy mięsne dysponowały magazynem z lodem, w którym można je było przechowywać.
W tamtym czasie "mięso dla ubogich", czyli kawałki baraniny pozyskiwane ze starszych zwierząt pod koniec ich przydatności produkcyjnej, było przystępne cenowo nawet dla mniej zamożnych, a produkt "Zampina di Sammichele di Bari / Zampina di Sammichele / Zampina Sammichelina" przygotowywano właśnie z mięsa z przedniej ćwierci takich owiec. W umowie handlowej podpisanej w marcu 1924 r. między Królestwem Włoch a Czechosłowacją jest mowa o Zampinie i innych kiełbasach, które były wywożone z Włoch i były objęte należnością celną przy wjeździe do Czechosłowacji.
"Zampina di Sammichele di Bari / Zampina di Sammichele / Zampina Sammichelina" wyróżnia się spośród większości powszechnie sprzedawanych świeżych kiełbas swoją charakterystyczną recepturą. W porównaniu ze sposobem produkcji innych świeżych kiełbas "Zampina di Sammichele di Bari / Zampina di Sammichele / Zampina Sammichelina" charakteryzuje się stosowaniem wyłącznie najlepszych części mięsa wołowego i baraniego, przy czym ta mieszanka mięsna nie zawiera mięsa wieprzowego.
Składniki dodawane do mieszanki mielonego mięsa wołowego i baraniego - a mianowicie tarty dojrzały ser, miąższ pomidora bez skórki, sól, mielony pieprz i świeże liście bazylii - są kolejną cechą wyróżniającą ten produkt.
Za sprawą szczególnych właściwości organoleptycznych i odżywczych produkt "Zampina di Sammichele di Bari / Zampina di Sammichele / Zampina Sammichelina" stał się jednym z najsłynniejszych i najbardziej cenionych produktów kuchni Apulii - do tego stopnia, że już w latach 60. każdy sklep mięsny w Sammichele di Bari dysponował niewielkim zapleczem, w którym podawano grillowany produkt "Zampina di Sammichele di Bari / Zampina di Sammichele / Zampina Sammichelina" wraz z czerwonym winem dobrej jakości.
W rezultacie Sammichele di Bari stało się wizytówką turystyki kulinarnej w Apulii.
Od 1967 r. do dziś sławę produktu dodatkowo wzmacnia poświęcony mu festiwal - historyczne wydarzenie, które z biegiem czasu przyczyniło się do ugruntowania jego renomy. Decyzją zarządu gminy nr 299 z dnia 28 października 1967 r. gmina Sammichele di Bari przeznaczyła kwotę 350 000 lirów na sfinansowanie pierwszego festiwalu Sagra della Zampina e del Bocconcino (Zampina i Bocconcino), zaplanowanego na dzień 31 października tego samego roku.
Od samego początku relacje z tego wydarzenia publikowane były w codziennych gazetach, takich jak La Gazzetta del Mezzogiorno - poświęcono mu m.in. artykuł pt. "La Zampina di Sammichele" z dnia 23 września 1983 r., czy "Zampina di Sammichele dolce profumo di arrosto" ["Zampina di Sammichele, delikatny aromat pieczonego mięsa"] z dnia 27 września 1997 r. Później wydarzenie to było relacjonowane zarówno w lokalnych, jak i ogólnokrajowych kanałach telewizyjnych i radiowych.
Również w internecie można znaleźć wiele artykułów dokumentujących długą tradycję tego festiwalu, który odbywa się nieprzerwanie od 1967 r., pomimo takich zdarzeń, jak epidemie cholery, choroba wściekłych krów i COVID-19. W artykule na stronie internetowej bariviva.it napisano: "Od 1967 r. nie powstrzymały go nawet cholera, choroba wściekłych krów ani COVID-19. Bohaterem tej historii jest festiwal Sagra della Zampina di Sammichele di Bari, organizowany w tym roku po raz 58." Inne źródła z branży turystyki, takie jak turismo.it, opisują festiwal jako doskonałą okazję do degustacji "tradycyjnej zwijanej kiełbasy", tworząc w ten sposób nierozerwalny związek między produktem a Sammichele di Bari. "Festiwale w Apulii. Zampina di Sammichele di Bari Puglia, aromat grillowanej zampiny. Tradycyjna zwijana kiełbasa odgrywa główną rolę na festiwalu w Sammichele di Bari".
Słynny ekspert w dziedzinie żywności i wina Luigi Veronelli napisał artykuł na temat kiełbasy Zampina di Sammichele di Bari w czasopiśmie Panorama z dnia 28 września 1974 r., określając ją jako "potrawę homerycką", czyli danie skromne, ale bardzo pożywne. W tamtym czasie Zampina była produkowana z okrawków baraniny, które Veronelli określił jako skromną żywność, ale o dużej wartości sensorycznej, co przyczyniło się do zwiększenia renomy Zampiny na szczeblu krajowym.
O "Zampina di Sammichele di Bari / Zampina di Sammichele / Zampina Sammichelina" zaczęto również wspominać w specjalistycznych czasopismach, takich jak Le guide di dove w 2006 r. i Gambero rosso w 2007 r. Opowiadała o niej również amerykańska pisarka i podróżniczka Nancy Harmon Jenkins w swojej książce "Flavors of Puglia" [Smaki Apulii] opublikowanej w 1997 r. przez Broadway Books w Nowym Jorku. W książce tej autorka napisała, że "[...] miasto Sammichele słynie z zampiny, odmiany bardzo długiej i cienkiej kiełbasy cielęcej, którą kroi się na krótsze kawałki do gotowania. Kawałki te zwija się następnie w spiralę i piecze na grillu nad żarzącym się węglem w celu uzyskania chrupiącej tekstury i brązowej barwy".
Renoma i popularność produktu "Zampina di Sammichele di Bari / Zampina di Sammichele / Zampina Sammichelina" jest szeroko rozpoznawana i dokumentowana w internecie, gdzie w licznych artykułach, blogach i przewodnikach sławi się jej nazwę i tradycyjny sposób produkcji.
W artykule opublikowanym w 2018 r. na stronie barinedita.it "Zampina di Sammichele di Bari / Zampina di Sammichele / Zampina Sammichelina" figuruje wśród wyróżniających się produktów regionu Bari: "nazwanie tego produktu kiełbasą to za mało, biorąc pod uwagę, że sposób jej wytwarzania jest znacznie bardziej skomplikowany... Specjał ten to wytwarza się również z użyciem pomidorów i wieprzowiny i ma on charakterystyczny spiralny kształt". Artykułowi towarzyszy fotografia przedstawiająca grillowany produkt.
Jego cechy charakterystyczne są również wychwalane na innych stronach internetowych. Zgodnie z artykułem z 2017 r. na stronie internetowej Agrodolce.it: "Zampina di Sammichele di Bari jest bardzo znanym tradycyjnym produktem. Kiełbasa zwinięta w spiralę, najsmaczniejsza gdy grillowana: jest to definicja zampiny, produktu charakterystycznego dla Sammichele di Bari, miasteczka otoczonego gospodarstwami rolnymi i winnicami w regionie Bassa Murgia".
Inny artykuł opublikowany w tym samym roku na stronie ViviGreen.eu potwierdza renomę tej "wyróżniającej się kiełbasy". Stwierdzono w nim: "Zampina di Sammichele jest charakterystyczną kiełbasą zwijaną w spiralę, którą zazwyczaj piecze się na grillu, uwalniając wszystkie delikatne aromaty, które wypełniają ulice miasta".
Od lat produkt "Zampina di Sammichele di Bari / Zampina di Sammichele / Zampina Sammichelina" jest również sprzedawany poza regionem i podawany w niektórych prestiżowych restauracjach, w tym w sieci delikatesów, która regularnie sprzedaje produkt "Zampina di Sammichele di Bari / Zampina di Sammichele / Zampina Sammichelina" klientom w sklepach w Arcore, Bergamo, Brescii, Busto Arsizio, Como, Genui, Mediolanie, Modenie, Novarze, Seregno i Turynie.
Odesłanie do publikacji specyfikacji oznaczenia geograficznego
https://www.masaf.gov.it/flex/cm/pages/ServeAttachment.php/L/IT/D/1%252Ff%252F8%252FD.32749a1b4c10cf2dab73/P/BLOB %3AID%3D3335/E/pdf?mode=download
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.1038 |
| Rodzaj: | ogłoszenie |
| Tytuł: | Publikacja wniosku o rejestrację oznaczenia geograficznego zgodnie z art. 15 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1143 |
| Data aktu: | 2026-02-17 |
| Data ogłoszenia: | 2026-02-17 |