Komunikat Komisji - Aktualizacja danych wykorzystywanych do obliczania kar ryczałtowych i okresowych kar pieniężnych wskazywanych Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez Komisję w ramach postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego

Aktualizacja danych wykorzystywanych do obliczania kar ryczałtowych i okresowych kar pieniężnych wskazywanych Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez Komisję w ramach postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego
(2022/C 74/02)

I. Wprowadzenie

W świetle Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) w przypadku wniesienia przez Komisję sprawy przeciwko państwu członkowskiemu do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w związku z uchybieniem przez to państwo jednemu z zobowiązań, które na nim ciążą na mocy Traktatów, Trybunał Sprawiedliwości może nałożyć sankcje finansowe w dwóch sytuacjach:

(a) jeżeli państwo członkowskie nie wprowadziło niezbędnych środków zapewniających wykonanie wcześniejszego wyroku Trybunału stwierdzającego naruszenie prawa UE (art. 260 ust. 2 TFUE);

(b) jeżeli państwo członkowskie uchybiło obowiązkowi poinformowania o środkach podjętych w celu transpozycji dyrektywy przyjętej zgodnie z procedurą ustawodawczą (art. 260 ust. 3 TFUE) 1 .

W obydwu przypadkach sankcja nałożona przez Trybunał Sprawiedliwości może składać się z kary ryczałtowej, aby ukarać za kontynuowanie naruszenia 2 , oraz dziennej kary pieniężnej, aby skłonić dane państwo członkowskie do możliwie jak najszybszego zaprzestania naruszenia po wydaniu wyroku przez Trybunał Sprawiedliwości 3 . Komisja proponuje wysokość kwoty sankcji finansowych Trybunałowi Sprawiedliwości, który wydaje ostateczną decyzję w tej sprawie.

Ogólne podejście Komisji do obliczania proponowanych sankcji jest dobrze ugruntowane. Od 1997 r 4 . i zgodnie z kolejnymi komunikatami 5  stosowane przez Komisję podejście odzwierciedla zarówno zdolność płatniczą danego państwa członkowskiego, jak i jego znaczenie instytucjonalne. Uwzględnia się je za pomocą tzw. współczynnika "n" 6 . Do celów obliczania proponowanych kwot sankcji przez Komisję łączy się go z innymi współczynnikami: współczynnikiem wagi uchybienia i współczynnikiem czasu trwania.

Obliczanie współczynnika "n" jest oparte na produkcie krajowym brutto (PKB) państw członkowskich i liczbie miejsc przedstawicieli w Parlamencie Europejskim przypadających na każde państwo członkowskie. Metodę obliczania współczynnika kilkakrotnie aktualizowano 7 , ostatnio dnia 13 kwietnia 2021 r. 8 , kiedy to Komisja dostosowała metodę po wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej.

W komunikacie z 2010 r 9 . w sprawie aktualizacji danych wykorzystywanych do obliczania tej wartości, Komisja określiła, że współczynnik "n" oraz inne dane makroekonomiczne powinny być co roku dostosowywane 10  w celu uwzględnienia zmian inflacji i PKB.

Tegoroczna aktualizacja 11  opiera się na zmianach w zakresie inflacji i PKB każdego państwa członkowskiego. Odpowiednimi danymi statystycznymi dotyczącymi stopy inflacji i PKB, które należy wykorzystać do obliczeń, są dane ustalone na dwa lata przed przeprowadzeniem aktualizacji (tzw. "zasada n-2"), czyli w 2020 r., gdyż dwa lata to minimalny okres konieczny do zgromadzenia stosunkowo stabilnych danych makroekonomicznych. Stopę inflacji dla roku referencyjnego ustala się na poziomie 1,6 %.

Ważnym czynnikiem wpływającym na tegoroczną aktualizację jest pandemia COVID-19. Pandemia wywarła w 2020 r. silny wpływ na PKB państw członkowskich. Przejawiał się on spadkiem o 4,4 % na poziomie UE-27 i różnym wpływem na poziomie krajowym, co z kolei ma wpływ na współczynniki "n".

II. Elementy aktualizacji

Lista kryteriów ekonomicznych, które należy aktualizować, jest następująca:

- jednolita stawka ryczałtowa dla okresowych kar pieniężnych 12 , obecnie wynosząca 2 683 EUR 13 , którą należy zaktualizować zgodnie ze stopą inflacji,

- jednolita stawka ryczałtowa dla kary ryczałtowej 14 , obecnie wynosząca 895 EUR 15 , którą należy zaktualizować zgodnie ze stopą inflacji,

- współczynnik "n" dla 27 państw członkowskich, który należy zaktualizować zgodnie ze zmianami PKB danego państwa członkowskiego przy uwzględnieniu liczby miejsc w Parlamencie Europejskim przyznanych danemu państwu; współczynnik "n" jest taki sam dla obliczania kar ryczałtowych oraz dziennych kar pieniężnych,

- minimalne kary ryczałtowe 16 , które należy zaktualizować zgodnie ze stopą inflacji.

III. Aktualizacje

W przypadku wnoszenia do Trybunału Sprawiedliwości sprawy na podstawie art. 260 ust. 2 i 3 TFUE Komisja będzie stosować następujące zaktualizowane dane do obliczania wysokości sankcji pieniężnych (kary ryczałtowe lub okresowe kary pieniężne):

1) jednolita stawka ryczałtowa wykorzystywana do obliczania kwoty okresowej kary pieniężnej wynosi 2 726 EUR;

2) jednolita stawka ryczałtowa wykorzystywana do obliczania kwoty dziennej służącej ustaleniu kary ryczałtowej wynosi 909 EUR;

3) współczynniki "n" i minimalne kary ryczałtowe dla 27 państw członkowskich UE wynoszą:

Państwo członkowskie Specjalny współczynnik "n" Minimalna kara ryczałtowa (1 000 EUR)
Belgia 0,860 1 940
Bułgaria 0,280 632
Czechy 0,590 1 331
Dania 0,580 1 308
Niemcy 5,000 11 277
Estonia 0,120 271
Irlandia 0,610 1 376
Grecja 0,520 1 173
Hiszpania 2,260 5 097
Francja 3,750 8 458
Chorwacja 0,220 496
Włochy 3,110 7 014
Cypr 0,100 226
Łotwa 0,140 316
Litwa 0,210 474
Luksemburg 0,170 383
Węgry 0,470 1 060
Malta 0,080 180
Niderlandy 1,340 3 022
Austria 0,750 1 692
Polska 1,450 3 270
Portugalia 0,570 1 286
Rumunia 0,750 1 692
Słowenia 0,170 383
Słowacja 0,320 722
Finlandia 0,510 1 150
Szwecja 0,880 1 985

Powyższe zaktualizowane dane będą wykorzystywane przez Komisję przy podejmowaniu przez nią decyzji dotyczącej wniesienia sprawy do Trybunału Sprawiedliwości na podstawie art. 260 TFUE, począwszy od daty przyjęcia niniejszego komunikatu.

1 W komunikacie Komisji z 2011 r. w sprawie stosowania art. 260 ust. 3 TFUE (Dz.U. C 12 z 15.1.2011, s. 1) oraz komunikacie Komisji z 2017 r. zatytułowanym "Prawo Unii: lepsze wyniki dzięki lepszemu stosowaniu" (Dz.U. C 18 z 19.1.2017, s. 10.) podkreślono, że Komisja stosuje tę samą metodykę, co metodyka określona w komunikacie z 2005 r. (komunikat w sprawie stosowania art. 228 Traktatu WE (SEC(2005) 1658)) do obliczania kar pieniężnych na mocy art. 260 ust. 3 TFUE.
2 Komunikat przewodniczącego: przekształcona wersja komunikatu w sprawie stosowania art. 228 Traktatu WE (SEC(2005) 1658), pkt 10.3.
3 SEC(2005) 1658, pkt 14.
4 Metoda obliczania okresowych kar pieniężnych przewidziana w art. 171 Traktatu WE (Dz.U. C 63 z 28.2.1997, s. 2).
5 Zob. w szczególności komunikat Komisji - Stosowanie art. 260 ust. 3 Traktatu (Dz.U. C 12 z 15.1.2011, s. 1) oraz komunikat Komisji - Prawo Unii: lepsze wyniki dzięki lepszemu stosowaniu (Dz.U. C 18 z 19.1.2017, s. 10).
6 SEC(2005) 1658, pkt 14. Współczynnik "n" oblicza się w następujący sposób: , gdzie: PKBn = PKB danego państwa członkowskiego, w mln euro; PKBśr = średni PKB wszystkich państw członkowskich; l.miejscn = liczba miejsc danego państwa członkowskiego w Parlamencie Europejskim; l.miejscśr = średnia liczba miejsc wszystkich państw członkowskich w Parlamencie Europejskim.
7 Komunikat Komisji - Zmiana metody obliczania kar ryczałtowych i okresowych kar pieniężnych, proponowanych przez Komisję w postępowaniach o naruszenie przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, C(2019) 1396 final (Dz.U. C 70 z 25.2.2019, s. 1).
8 Komunikat Komisji - Dostosowanie sposobu obliczania kar ryczałtowych i okresowych kar pieniężnych proponowanych przez Komisję w postępowaniach w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego toczących się przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w związku z wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa z Unii, C(2021) 2283 final (Dz.U. C 129 z 13.4.2021, s. 1).
9 SEC(2010) 923/3.
10 Zob. aktualizacje w 2011 r. [SEC(2011) 1024 final], 2012 r. [C(2012) 6106 final], w 2013 r. [C(2013) 8101 final], 2014 r. [C(2014) 6767 final], 2015 r. [C(2015) 5511 final], 2016 r. [C(2016) 5091 final], 2017 r. [C(2017) 8720 final], 2018 r. [C(2018) 5851 final], 2019 r. [C(2019) 6434 final] i w 2020 r. [C(2020) 6043 final] w celu corocznego dostosowania danych ekonomicznych.
11 Dane dotyczące PKB na potrzeby tegorocznej aktualizacji zostały pobrane w dniu 10 stycznia 2022 r. Inflację mierzy się za pomocą domyślnego deflatora PKB.
12 Wysokość dziennej kary pieniężnej oblicza się, mnożąc jednolitą stawkę ryczałtową najpierw przez współczynniki wagi uchybienia i czasu trwania uchybienia, a następnie przez współczynnik "n".
13 C(2021) 2283 final.
14 Dzienną kwotę kary ryczałtowej oblicza się, mnożąc jednolitą stawkę ryczałtową (inną niż kwota dziennych kar pieniężnych) przez współczynnik wagi naruszenia i współczynnik "n". Kwotę ryczałtową oblicza się następnie na podstawie liczby dni trwania uchybienia (od pierwszego wyroku Trybunału do wykonania orzeczenia lub do czasu wydania wyroku w sprawach na podstawie art. 260 ust. 2 TFUE, albo od daty transpozycji dyrektywy do dnia jej wykonania lub do czasu wydania wyroku w sprawach na podstawie art. 260 ust. 3 TFUE). Kara ryczałtowa obliczona na tej podstawie powinna mieć zastosowanie w przypadku, gdy wynik powyższych obliczeń przekracza minimalną kwotę kary ryczałtowej.
15 C(2021) 2283 final.
16 Minimalna stała kara ryczałtowa ustalana jest dla każdego państwa członkowskiego w oparciu o specjalny współczynnik "n". Minimalna stała kara ryczałtowa zostanie wskazana Trybunałowi w przypadkach, gdy zsumowane kwoty dziennych kar ryczałtowych nie przekraczają minimalnej stałej kary ryczałtowej.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2022.74.2

Rodzaj: Komunikat
Tytuł: Komunikat Komisji - Aktualizacja danych wykorzystywanych do obliczania kar ryczałtowych i okresowych kar pieniężnych wskazywanych Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej przez Komisję w ramach postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego
Data aktu: 15/02/2022
Data ogłoszenia: 15/02/2022
Data wejścia w życie: 15/02/2022