Wykroczenia, za które strażnicy straży gminnych są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego.

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI ¹

z dnia 17 listopada 2003 r.

w sprawie wykroczeń, za które strażnicy straży gminnych są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego

Na podstawie art. 95 § 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2025 r. poz. 860, 1178, 1661, 1814, 1818 i 1872) zarządza się, co następuje:

§ 1.  Rozporządzenie określa:

1) uprawnienie strażników straży gminnych, zwanych dalej "strażnikami", do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego;

2) wykaz wykroczeń, za które strażnicy są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego;

3) warunki i sposób wydawania strażnikom upoważnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego.

§  2.

1.  Strażnicy są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego za wykroczenia określone w:

1) art. 49, art. 50, art. 51 § 1 i 2, art. 52 § 2 i 3 pkt 2-3, art. 54, art. 55, art. 56 § 1, art. 58 § 1, art. 60¹ § 1-3 i § 4 pkt 1, art. 60³ § 1, art. 63a § 1, art. 65, art. 66 § 1, art. 67, art. 72, art. 74 § 1, art. 75 § 1, art. 77-79, art. 80 § 1 i 2, art. 81, art. 82 § 3 i 4, art. 82a § 2, art. 84, art. 85 § 1 i 2, art. 85a, art. 86a, art. 86b § 2 za czyny określone w § 1 pkt 5, art. 89, art. 91, art. 96 § 3, art. 99 § 1 pkt 2 i 3, art. 100-102, art. 104, art. 106, art. 108, art. 109, art. 117, art. 138d § 1, art. 140, art. 141, art. 143 § 1, art. 144 § 1 i 2, art. 145 § 1, art. 151 § 1-3, art. 153 § 1, art. 154 § 1 i 2, art. 157 § 1, art. 161, art. 162 § 1, art. 166 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2025 r. poz. 734, 1676, 1814, 1818 i 1872);

2) art. XII § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks pracy (Dz. U. poz. 142 oraz z 1990 r. poz. 198);

3) art. 43¹ ust. 1 i 2, art. 45 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2023 r. poz. 2151);

4) art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1162 oraz z 2025 r. poz. 427 i 799);

5) art. 10 ust. 1-2c ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz. 733);

6) art. 37 ust. 1 za czyny określone w art. 9, art. 10a ust. 1-3, art. 25, art. 37a ust. 1 oraz art. 37e ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1580 oraz z 2025 r. poz. 1696 i 1795);

7) art. 334 i art. 343 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647, 1080, 1812 i 1863);

8) art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2063);

9) art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1490, 1676, 1795 i 1843) w zakresie określonym w art. 28 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 285, 1173 i 1843);

10) art. 112 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1292 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 1168 i 1673);

11) art. 85 ust. 1a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1075 oraz z 2025 r. poz. 1795);

12) (uchylony);

13) art. 48 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2020 r. poz. 2056);

14) art. 50 pkt 5 w związku z art. 38a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1135);

14a) art. 27h ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2025 r. poz. 1419 i 1847);

14b) art. 48 ust. 1a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 i 1824 oraz z 2025 r. poz. 1019, 1542 i 1792);

15) art. 78 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach (Dz. U. z 2025 r. poz. 809);

16) art. 79 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1753);

17) art. 494 i art. 495 oraz art. 498 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r. poz. 365 i 1792);

18) art. 171, art. 177, art. 188 oraz art. 191 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, z późn. zm.);

19) art. 95 i art. 96 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. z 2024 r. poz. 573);

20) art. 478 pkt 2, 5, 6 i 8 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960 i 1535);

21) aktach prawa miejscowego, ustanawiających przepisy porządkowe w zakresie zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego, których naruszenie zagrożone jest karą grzywny.

2.  Strażnicy mogą ponadto nakładać grzywny w drodze mandatu karnego za wykroczenia określone w art. 88, art. 90, art. 92 § 1, art. 94 § 1a i 2, art. 95, art. 96 § 1 pkt 2, art. 96b, art. 96c oraz art. 97 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń.

§  3.

1.  Upoważnienie do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego wydaje strażnikom komendant straży gminnej.

1a.  Upoważnienie do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego komendantom straży gminnych (miejskich) wydaje, na imienny wniosek komendanta straży gminnej (miejskiej), właściwy wójt (burmistrz, prezydent miasta).

2.  W strażach umiejscowionych w strukturze urzędu gminy upoważnienie do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego wydaje strażnikom na imienny wniosek komendanta straży gminnej właściwy wójt (burmistrz, prezydent miasta).

§  4.

1.  Upoważnienie do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego powinno zawierać oznaczenie organu wydającego upoważnienie, datę wydania i termin ważności, podstawę prawną wydania, imię, nazwisko i stanowisko służbowe upoważnionego strażnika, numer znaku identyfikacyjnego, obszar, na którym upoważnienie jest ważne, oraz powinno wskazywać, że strażnik jest uprawniony do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego za wykroczenia określone w § 2 ust. 1 albo w § 2 ust. 1 i 2.

2.  Upoważnienie powinno być podpisane przez organ, który je wydał, oraz opatrzone odciskiem pieczęci urzędowej.

§ 5.  Upoważnienia, które zostały wydane na podstawie przepisów dotychczasowych i których termin ważności nie upłynął w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, pozostają w mocy po dniu jego wejścia w życie, jednak niedłużej niż do upływu terminu ważności tych upoważnień.

§ 6.  Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia ² . ³

1 Na dzień ogłoszenia obwieszczenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej działem administracji rządowej – sprawy wewnętrzne kieruje Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz. U. poz. 999)

2 Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 8 grudnia 2003 r.

3 Z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia traci moc rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 października 2002 r. w sprawie wykroczeń, za które strażnicy straży gminnych są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, oraz zasad i sposobu wydawania upoważnień (Dz. U. poz. 1431 i 1484 oraz z 2003 r. poz. 231), które zostało zachowane w mocy na podstawie art. 3 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. poz. 1031).

• Identyfikator: Dz.U.2026.167 t.j.
• Rodzaj: rozporządzenie
• Tytuł: Wykroczenia, za które strażnicy straży gminnych są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego.
• Data aktu: 2003-11-17
• Data ogłoszenia: 2026-02-13
• Data wejścia w życie: 2003-12-23