Zwrot kosztów i finansowania pomocy prawnej dla żołnierzy.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA OBRONY NARODOWEJ
z dnia 7 listopada 2024 r.
w sprawie zwrotu kosztów i finansowania pomocy prawnej dla żołnierzy

Na podstawie art. 316a ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248, 834, 1089, 1222, 1248 i 1585) zarządza się, co następuje:
§  1. 
Rozporządzenie określa tryb postępowania oraz sposób dokumentowania przez żołnierza kosztów poniesionych na pomoc prawną w przypadkach, o których mowa w art. 316a ust. 3 oraz w art. 316 ust. 1, 4 i 5 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, zwanej dalej "ustawą".
§  2. 
1. 
Zwrot kosztów pomocy prawnej, o którym mowa w art. 316a ust. 3 ustawy, następuje na wniosek żołnierza.
2. 
Wniosek zawiera:
1)
imię i nazwisko żołnierza;
2)
stopień wojskowy żołnierza;
3)
adres żołnierza i numer jego telefonu kontaktowego;
4)
krótkie przedstawienie okoliczności sprawy.
3. 
Do wniosku żołnierz dołącza:
1)
oryginał dokumentu - sporządzonego przez podmiot świadczący ochronę prawną na rzecz żołnierza - potwierdzającego zapłatę przez żołnierza za udzieloną pomoc prawną w sprawie, o której mowa w art. 316a ust. 1 ustawy;
2)
oświadczenie żołnierza o niezapewnieniu mu pomocy prawnej przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej;
3)
oświadczenie żołnierza o niekorzystaniu przez niego z uprawnienia, o którym mowa w art. 88 § 1 w związku z art. 78 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 37, 1222 i 1248);
4)
kopię odpisu prawomocnego orzeczenia zawierającego rozstrzygnięcie o kosztach procesu;
5)
oświadczenie żołnierza o formie wypłaty należności.
4. 
W przypadku gdy postępowanie karne nie zostało jeszcze zakończone, do wniosku żołnierz dołącza:
1)
dokumenty, o których mowa w ust. 3 pkt 2, 3 i 5;
2)
kopię dokumentu potwierdzającego zawarcie przez żołnierza z podmiotem świadczącym ochronę prawną umowy na udzielenie pomocy prawnej w sprawie, o której mowa w art. 316a ust. 1 ustawy;
3)
opinię bezpośredniego przełożonego żołnierza lub organu przedstawicielskiego, o którym mowa w art. 344 ust. 1 ustawy, na okoliczność szczególnej sytuacji żołnierza i dobra służby;
4)
dokumenty potwierdzające szczególną sytuację żołnierza, w tym związane z jego sytuacją osobistą, rodzinną i majątkową;
5)
kopię dokumentu - sporządzonego przez podmiot świadczący ochronę prawną na rzecz żołnierza - z którego wynika wysokość kosztów, którymi zgodnie z umową o pomoc prawną ma zostać obciążony żołnierz.
5. 
Wniosek oraz wymagane dokumenty żołnierz składa do dowódcy jednostki wojskowej, w której ten żołnierz pełni służbę, zwanego dalej "dowódcą jednostki wojskowej".
6. 
Dowódca jednostki wojskowej po otrzymaniu wniosku wraz z kompletem dokumentów podejmuje decyzję w sprawie zwrotu kosztów poniesionych na pomoc prawną, z uwzględnieniem odpowiednio:
1)
realnie poniesionych przez żołnierza kosztów oraz rozstrzygnięcia o kosztach procesu - niezwłocznie, nie później niż w ciągu 14 dni od dnia otrzymania wniosku wraz z kompletem dokumentów - w przypadku, o którym mowa w ust. 3, lub
2)
kosztów procesu, którymi zgodnie z umową o pomoc prawną ma zostać obciążony żołnierz - niezwłocznie po otrzymaniu wniosku wraz z kompletem dokumentów, przed przypadającym terminem płatności za udzieloną pomoc prawną - w przypadku, o którym mowa w ust. 4

- w granicach określonych w art. 316 ust. 2 ustawy.

§  3. 
1. 
Zwrot kosztów pomocy prawnej, o którym mowa w art. 316 ust. 1 ustawy, następuje na wniosek żołnierza.
2. 
Wniosek zawiera:
1)
imię i nazwisko żołnierza;
2)
stopień wojskowy żołnierza;
3)
adres żołnierza i numer jego telefonu kontaktowego;
4)
krótkie przedstawienie okoliczności sprawy.
3. 
Do wniosku żołnierz dołącza:
1)
oryginał dokumentu - sporządzonego przez podmiot świadczący ochronę prawną na rzecz żołnierza - potwierdzającego zapłatę przez żołnierza za udzieloną pomoc prawną w sprawie, o której mowa w art. 316 ust. 1 ustawy;
2)
oświadczenie żołnierza o niekorzystaniu przez niego z uprawnienia, o którym mowa w art. 78 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego;
3)
kopię odpisu prawomocnego orzeczenia o umorzeniu postępowania z powodu braku ustawowych znamion czynu zabronionego lub niepopełnienia przestępstwa albo kopię odpisu prawomocnego wyroku uniewinniającego;
4)
oświadczenie żołnierza o formie wypłaty należności.
4. 
Wniosek oraz wymagane dokumenty żołnierz składa do dowódcy jednostki wojskowej.
5. 
Dowódca jednostki wojskowej po otrzymaniu wniosku wraz z kompletem dokumentów, niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni, podejmuje decyzję w sprawie zwrotu kosztów poniesionych na pomoc prawną, z uwzględnieniem realnie poniesionych przez żołnierza kosztów oraz rozstrzygnięcia o kosztach procesu, w granicach określonych w art. 316 ust. 2 ustawy.
§  4. 
1. 
Przyznanie pomocy w zakresie sfinansowania pomocy prawnej żołnierzowi, o której mowa w art. 316 ust. 4 lub 5 ustawy, następuje na wniosek tego żołnierza.
2. 
Wniosek zawiera:
1)
imię i nazwisko żołnierza;
2)
stopień wojskowy żołnierza;
3)
adres żołnierza i numer jego telefonu kontaktowego;
4)
krótkie przedstawienie okoliczności sprawy wraz z uzasadnieniem wniosku.
3. 
Do wniosku żołnierz dołącza:
1)
kopię dokumentu potwierdzającego zawarcie przez żołnierza z podmiotem świadczącym ochronę prawną umowy na udzielenie pomocy prawnej w sprawie, o której mowa w art. 316 ust. 4 lub ust. 5 ustawy;
2)
w przypadku, o którym mowa w art. 316 ust. 4 ustawy:
a)
opinię bezpośredniego przełożonego żołnierza lub organu przedstawicielskiego, o którym mowa w art. 344 ust. 1 ustawy, na okoliczność szczególnej sytuacji żołnierza i dobra służby,
b)
dokumenty potwierdzające szczególną sytuację żołnierza, w tym związane z jego sytuacją osobistą, rodzinną i majątkową,
c)
kopię dokumentu - sporządzonego przez podmiot świadczący ochronę prawną na rzecz żołnierza - z którego wynika wysokość kosztów, którymi zgodnie z umową o pomoc prawną ma zostać obciążony żołnierz;
3)
w przypadku, o którym mowa w art. 316 ust. 5 ustawy:
a)
kopię dokumentu obejmującego opis zarzucanego żołnierzowi czynu,
b)
kopię dokumentu - sporządzonego przez podmiot świadczący ochronę prawną na rzecz żołnierza - z którego wynika wysokość kosztów, którymi zgodnie z umową o pomoc prawną ma zostać obciążony żołnierz;
4)
oświadczenie żołnierza o niekorzystaniu przez niego z uprawnienia, o którym mowa w art. 78 § 1 lub art. 78a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego;
5)
oświadczenie żołnierza o formie wypłaty należności.
4. 
Wniosek oraz wymagane dokumenty żołnierz składa do dowódcy jednostki wojskowej.
5. 
Dowódca jednostki wojskowej po otrzymaniu wniosku wraz z kompletem dokumentów, niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni i przed przypadającym terminem płatności za obronę, podejmuje decyzję w sprawie przyznania pomocy w zakresie sfinansowania pomocy prawnej.
§  5. 
Skorzystanie przez żołnierza z nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, o których mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1534), nie odbiera temu żołnierzowi prawa do zwrotu kosztów poniesionych na pomoc prawną, o której mowa w art. 316 ust. 1, 4 i 5 albo art. 316a ust. 1 ustawy.
§  6. 
1. 
Organem właściwym do wypłaty należności, o których mowa w § 2-4, jest dowódca jednostki wojskowej, na której zaopatrzeniu pozostaje żołnierz.
2. 
Wypłaty dokonuje się niezwłocznie po wydaniu decyzji w sprawie przyznania pomocy w zakresie sfinansowania pomocy prawnej - w formie gotówkowej albo bezgotówkowej, stosownie do dyspozycji żołnierza.
§  7. 
W przypadkach, o których mowa w § 2 ust. 6, w § 3 ust. 5 i § 4 ust. 5, dowódcy jednostek wojskowych o wydanych rozstrzygnięciach informują kierownika komórki organizacyjnej Ministerstwa Obrony Narodowej właściwej do spraw obsługi prawnej.
§  8. 
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2024.1656

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zwrot kosztów i finansowania pomocy prawnej dla żołnierzy.
Data aktu: 07/11/2024
Data ogłoszenia: 13/11/2024
Data wejścia w życie: 14/11/2024