Środki nadzwyczajne mające na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparcie niektórych odbiorców w latach 2023-2025.
USTAWAz dnia 27 października 2022 r.o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w latach 2023-2025 1 2
Rozdział 1Przepisy ogólne
Przepisy ogólne
Ustawa określa:
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
- przy czym cena ta nie zawiera podatku od towarów i usług, o którym mowa w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361, 852 i 1473), oraz podatku akcyzowego, o którym mowa w ustawie z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1542, 1598 i 1723);
Rozdział 2Cena maksymalna sprzedaży energii elektrycznej stosowana w rozliczeniach z odbiorcami uprawnionymi
Cena maksymalna sprzedaży energii elektrycznej stosowana w rozliczeniach z odbiorcami uprawnionymi
- cenę maksymalną stosuje się również do rozliczeń z tymi odbiorcami obejmujących odpowiednio okres od dnia zawarcia przez nich tej umowy lub wejścia w życie tej zmiany lub określenia ceny do dnia 30 listopada 2022 r.
- nie są obowiązani do składania nowych oświadczeń na 2024 r.
- na potrzeby rekompensaty wypłacanej za okres, o którym mowa w pkt 1, ceną odniesienia, o której mowa w ust. 2, jest średnia cena, opublikowana zgodnie z art. 10 ust. 1 odpowiednio pkt 4 albo pkt 6 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku oraz w 2024 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej, stosowana przez dany podmiot uprawniony dla danej grupy taryfowej.
– na potrzeby rekompensaty wypłacanej za okres, o którym mowa w pkt 1, ceną odniesienia, o której mowa w ust. 2, jest średnia cena opublikowana zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku oraz w 2024 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej, stosowana przez dany podmiot uprawniony dla danej grupy taryfowej, a w przypadku braku opublikowania tej ceny, ceną odniesienia jest 90 % średniej ceny energii elektrycznej opublikowanej zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, stosowanej przez dany podmiot uprawniony dla danej grupy taryfowej.
CR = 80% * C TGeBase + 20% * C TGePeak + PMOZEA + PMOZEBIO + PMEF + M
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
CR - cenę referencyjną miesięczną [zł/MWh],
C TGeBase - średnią ważoną wolumenem obrotu dobowych indeksów TGeBase dla danego miesiąca dostawy energii elektrycznej publikowanych przez Towarową Giełdę Energii S.A. [zł/MWh],
C TGePeak - średnią ważoną wolumenem obrotu dobowych indeksów TGePeak dla danego miesiąca dostawy energii elektrycznej publikowanych przez Towarową Giełdę Energii S.A. [zł/MWh],
PMOZEA - jednostkowy rynkowy koszt umorzenia świadectw pochodzenia potwierdzających wytworzenie energii elektrycznej w odnawialnych źródłach energii wyznaczany jako iloczyn średnich ważonych wolumenem cen PMOZE_A [zł/MWh] z transakcji sesyjnych i pozasesyjnych zawartych w danym miesiącu publikowanych przez Towarową Giełdę Energii S.A. i minimalnej wielkości udziału ilościowego sumy energii elektrycznej wynikającej z umorzonych świadectw pochodzenia potwierdzających wytworzenie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii odpowiednio w 2023 r. albo w 2024 r. określonego w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 60 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2024 r. poz. 1361), zwanej dalej "ustawą o odnawialnych źródłach energii",
PMOZEBIO - jednostkowy rynkowy koszt umorzenia świadectw pochodzenia potwierdzających wytworzenie energii elektrycznej w biogazowniach rolniczych wyznaczony jako iloczyn stawki opłaty zastępczej [zł/MWh] obowiązującej za dany miesiąc i minimalnej wielkości udziału ilościowego sumy energii elektrycznej wynikającej z umorzonych świadectw pochodzenia potwierdzających wytworzenie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii odpowiednio w 2023 r. albo w 2024 r. określonego w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 60 ustawy o odnawialnych źródłach energii,
PMEF - jednostkowy rynkowy koszt umorzenia świadectw efektywności energetycznej wynikających z efektywności energetycznej wyznaczony jako iloczyn stawki opłaty zastępczej [zł/toe], o której mowa w art. 11 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1047), przekształconej do jednostki [zł/MWh] i określonego procentowo wymaganego minimalnego obowiązku dla danego roku dostawy określonego w tej ustawie,
M - marża pokrywająca koszty zaangażowanego kapitału równa 3% sumy pozostałych składników.
Wniosek o wypłatę rekompensaty oraz wniosek o rozliczenie rekompensaty zawierają:
Środki wypłacone z tytułu rekompensat zalicza się do kategorii drugiej należności podlegających zaspokojeniu z funduszów masy upadłości, o której mowa w art. 342 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 794 i 1222).
(uchylony).
Rozdział 3Odpis na Fundusz
Odpis na Fundusz
- przekazuje odpis na Fundusz, na zasadach określonych w art. 23.
Przepisu art. 21 ust. 1 nie stosuje się do wytwórców energii elektrycznej wytwarzających energię elektryczną w jednostce wytwórczej:
- w zakresie, w jakim energia elektryczna sprzedawana jest na zasadach określonych w przepisach, o których mowa w lit. a-c.
W przypadku gdy wytwórca energii elektrycznej, o którym mowa w art. 22 pkt 1 lub art. 22a ust. 1, wchodzi w skład grupy kapitałowej w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów przepis odpowiednio art. 22 pkt 1 lub art. 22a ust. 1, stosuje się do tego przedsiębiorstwa, uwzględniając wszystkie jednostki wytwórcze zlokalizowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej będące we własności, posiadaniu, użytkowaniu lub zarządzie podmiotów wchodzących w skład tej grupy kapitałowej.
- gdzie wszystkie wartości są określane na dzień obliczenia odpisu na Fundusz.
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
- odpis na Fundusz w danym dniu,
- wolumen sprzedaży energii elektrycznej w danym dniu,
- średnią ważoną wolumenem cenę rynkową sprzedanej energii elektrycznej w danym dniu dla podmiotu, o którym mowa w art. 21,
- średni ważony wolumenem limit ceny sprzedanej energii elektrycznej w danym dniu dla podmiotu, o którym mowa w art. 21,
- przychody ze sprzedaży gwarancji pochodzenia w rozumieniu ustawy o odnawialnych źródłach energii
w danym dniu dla podmiotu, o którym mowa w art. 21,
- przychody z umów związanych ze sprzedażą energii elektrycznej obejmujących instrumenty finansowe w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi w danym dniu dla podmiotu, o którym mowa w art. 21,
- przychody z dodatkowych rozliczeń pieniężnych podmiotów, o których mowa w art. 21, wynikające z zawartych umów sprzedaży energii elektrycznej lub innych umów, w których dodatkowe rozliczenia pieniężne zależą od ilości lub wartości sprzedanej energii.
Jeżeli odpis na Fundusz, o którym mowa w ust. 1, przekazywany przez podmioty, o których mowa w art. 21, ustala się zgodnie z następującym wzorem:
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
- odpis na Fundusz w danym dniu,
- przychody ze sprzedaży gwarancji pochodzenia w rozumieniu ustawy o odnawialnych źródłach energii
w danym dniu dla podmiotu, o którym mowa w art. 21,
- przychody z umów związanych ze sprzedażą energii elektrycznej obejmującej instrumenty finansowe w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi w danym dniu dla podmiotu, o którym mowa w art. 21,
- przychody z dodatkowych rozliczeń pieniężnych podmiotów, o których mowa w art. 21, wynikające z zawartych umów sprzedaży energii elektrycznej lub innych umów, w których dodatkowe rozliczenia pieniężne zależą od ilości lub wartości sprzedanej energii.
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
- odpis na Fundusz w danym okresie, o którym mowa w ust. 2a,
- wolumen sprzedaży energii elektrycznej w danym okresie, o którym mowa w ust. 2a,
- wolumen energii elektrycznej zakupionej na dany okres, o którym mowa w ust. 2a,
- średnią ważoną wolumenem cenę rynkową sprzedanej energii elektrycznej w danym okresie, o którym mowa w ust. 2a,
- średni ważony wolumenem limit ceny sprzedanej energii elektrycznej w danym okresie, o którym mowa w ust. 2a,
- przychody ze sprzedaży gwarancji pochodzenia w rozumieniu ustawy o odnawialnych źródłach energii w danym okresie, o którym mowa w ust. 2a,
- przychody z umów związanych ze sprzedażą energii elektrycznej obejmujących instrumenty finansowe w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi w danym okresie, o którym mowa w ust. 2a,
- przychody z dodatkowych rozliczeń pieniężnych podmiotów, o których mowa w art. 21, wynikające z zawartych umów sprzedaży energii elektrycznej lub innych umów, w których dodatkowe rozliczenia pieniężne zależą od ilości lub wartości sprzedanej energii.
Jeżeli odpis na Fundusz, o którym mowa w ust. 1, przekazywany przez podmioty, o których mowa w art. 21 ust. 2, które są jednocześnie odbiorcami przemysłowymi i które znajdują się w wykazie odbiorców przemysłowych, o którym mowa w art. 52 ust. 4 ustawy o odnawialnych źródłach energii, ustala się zgodnie z następującym wzorem:
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
- odpis na Fundusz w danym dniu,
- przychody ze sprzedaży gwarancji pochodzenia w rozumieniu ustawy o odnawialnych źródłach energii w danym dniu dla podmiotu, o którym mowa w art. 21,
- przychody z umów związanych ze sprzedażą energii elektrycznej obejmujących instrumenty finansowe w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi w danym dniu dla podmiotu, o którym mowa w art. 21,
- przychody z dodatkowych rozliczeń pieniężnych podmiotów, o których mowa w art. 21, wynikające z zawartych umów sprzedaży energii elektrycznej lub innych umów, w których dodatkowe rozliczenia pieniężne zależą od ilości lub wartości sprzedanej energii.
- miesiąca kalendarzowego, którego dotyczy rozliczenie, termin przypadający w dzień wolny od pracy przypada w pierwszy dzień roboczy po tym terminie.
- w okresie objętym sprawozdaniem;
- za poszczególne dni, w przypadku podmiotów, o których mowa w art. 21 ust. 1, albo za poszczególne okresy w przypadku podmiotów, o których mowa w art. 21 ust. 2, za które ustalano odpisy na Fundusz w miesiącu kalendarzowym objętym sprawozdaniem;
- zarządca rozliczeń przekazuje Prezesowi URE wniosek o przeprowadzenie kontroli zgodności informacji i oświadczeń złożonych w tym sprawozdaniu ze stanem faktycznym oraz dokumentacją zgromadzoną w sprawie.
- ze wskazaniem okresów rozliczeniowych.
- w zakresie tych kwot należnych zgodnie z art. 23, za które płatność została zrealizowana po dniu 31 grudnia 2023 r.
Zarządca rozliczeń przekazuje ministrowi właściwemu do spraw energii w terminach do dnia 10 stycznia 2023 r., 10 kwietnia 2023 r., 10 lipca 2023 r., 10 października 2023 r. i 10 stycznia 2024 r. informację o sumie odpisów na Fundusz przekazanych na rachunek Funduszu, które zostały zrealizowane do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc przekazania informacji. Termin przypadający w dzień wolny od pracy przypada w pierwszy dzień roboczy po tym terminie.
Rozdział 3aSkładka solidarnościowa
Składka solidarnościowa
- zwany dalej "przedsiębiorcą obowiązanym".
(S) = [D_2022-1,2 x ((D_2018 + D_2019 + D_2020 + D_2021)/n)] x 0,33,
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
(S) - wysokość składki solidarnościowej wyrażoną w tys. złotych;
D_2022 - dochód osiągnięty w roku podatkowym 2022, wyrażony w tys. złotych;
D_2018 - dochód osiągnięty w roku podatkowym po 31 grudnia 2017 r. wyrażony w tys. złotych, albo, jeżeli przedsiębiorca nie prowadził w tym roku działalności w zakresie, o którym mowa w art. 29b ust. 1 pkt 1, zero;
D_2019 - dochód osiągnięty w roku podatkowym po 31 grudnia 2018 r. wyrażony w tys. złotych, albo, jeżeli przedsiębiorca nie prowadził w tym roku działalności w zakresie, o którym mowa w art. 29b ust. 1 pkt 1, zero;
D_2020 - dochód osiągnięty w roku podatkowym po 31 grudnia 2019 r. wyrażony w tys. złotych, albo, jeżeli przedsiębiorca nie prowadził w tym roku działalności w zakresie, o którym mowa w art. 29b ust. 1 pkt 1, zero;
D_2021 - dochód osiągnięty w roku podatkowym po 31 grudnia 2020 r. wyrażony w tys. złotych, albo, jeżeli przedsiębiorca nie prowadził w tym roku działalności w zakresie, o którym mowa w art. 29b ust. 1 pkt 1, zero;
n - liczba lat, w których przedsiębiorca obowiązany prowadził działalność gospodarczą w zakresie, o którym mowa w art. 29b ust. 1 pkt 1, przypadających w okresie 2018-2021;
(S) = [D_2022 x 0,8] x 0,25,
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
(S) - wysokość składki solidarnościowej wyrażoną w tys. złotych;
D_2022 - dochód osiągnięty w roku podatkowym 2022.
- zarządca rozliczeń przekazuje Prezesowi URE wniosek o przeprowadzenie kontroli zgodności informacji i oświadczeń złożonych w sprawozdaniu, o którym mowa w art. 29d ust. 1, ze stanem faktycznym lub księgami rachunkowymi oraz dokumentacją zgromadzoną w sprawie.
- przygotowuje wykaz przedsiębiorców obowiązanych.
W przypadku określenia wysokości składki solidarnościowej w trybie, o którym mowa w art. 29j, przedsiębiorca obowiązany niezwłocznie dokonuje wpłaty składki solidarnościowej.
Do egzekucji należnej składki solidarnościowej stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 i 2760 oraz z 2024 r. poz. 858, 859, 1222 i 1473).
Rozdział 4Szczególne rozwiązania stosowane w przypadku ograniczenia dostępności wody amoniakalnej
Szczególne rozwiązania stosowane w przypadku ograniczenia dostępności wody amoniakalnej
Rozdział 5Kary pieniężne
Kary pieniężne
Kary pieniężne, o których mowa w art. 31a, wymierza Prezes URE w drodze decyzji administracyjnej, od której przysługuje odwołanie Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Rozdział 6Zmiany w przepisach obowiązujących
Zmiany w przepisach obowiązujących
W ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 1385, 1723 i 2127): (zmiany pominięte).
W ustawie z dnia 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy (Dz. U. z 2021 r. poz. 1854): (zmiany pominięte).
W ustawie z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2538, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany: (zmiany pominięte).
W ustawie z dnia 20 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1093, z późn. zm.): (zmiany pominięte).
W ustawie z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. poz. 1967, 2127, 2185 i 2236) wprowadza się następujące zmiany: (zmiany pominięte).
W ustawie z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz. U. poz. 2127) wprowadza się następujące zmiany: (zmiany pominięte).
W ustawie z dnia 7 października 2022 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2140) wprowadza się następujące zmiany: (zmiany pominięte).
Rozdział 7Przepisy przejściowe i końcowe
Przepisy przejściowe i końcowe
Obowiązek, o którym mowa w art. 21, wykonuje się w odniesieniu do okresu od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2023 r.
W 2023 r. oraz w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. sprzedawca z urzędu, w rozumieniu art. 3 pkt 29 ustawy - Prawo energetyczne, jest obowiązany do zawarcia umowy sprzedaży energii elektrycznej albo umowy kompleksowej z odbiorcą uprawnionym.
Towarowa Giełda Energii S.A. publikuje wartości cen referencyjnych miesięcznych, o których mowa w art. 9 ust. 10, za okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 października 2022 r. na swojej stronie internetowej w terminie 7 dni od dnia wejścia w życie ustawy.
Do obliczenia ceny referencyjnej miesięcznej za okres od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 października 2022 r. przepis art. 8 ust. 7 stosuje się odpowiednio.
Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia 49 , z wyjątkiem art. 35, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2024 r.
- zmieniona przez art. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 27 listopada 2024 r. (Dz.U.2024.1831) zmieniającej nin. ustawę z dniem 12 grudnia 2024 r.
- zmieniona przez art. 15 pkt 1 ustawy z dnia 12 września 2025 r. (Dz.U.2025.1302) zmieniającej nin. ustawę z dniem 30 września 2025 r.
- dodany przez art. 1 pkt 6 lit. c ustawy z dnia 27 listopada 2024 r. (Dz.U.2024.1831) zmieniającej nin. ustawę z dniem 12 grudnia 2024 r.
- zmieniony przez art. 15 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 12 września 2025 r. (Dz.U.2025.1302) zmieniającej nin. ustawę z dniem 30 września 2025 r.
- zmieniony przez art. 1 pkt 6 lit. e ustawy z dnia 27 listopada 2024 r. (Dz.U.2024.1831) zmieniającej nin. ustawę z dniem 12 grudnia 2024 r.
- zmieniony przez art. 15 pkt 3 lit. d ustawy z dnia 12 września 2025 r. (Dz.U.2025.1302) zmieniającej nin. ustawę z dniem 30 września 2025 r.
- zmieniony przez art. 15 pkt 5 ustawy z dnia 12 września 2025 r. (Dz.U.2025.1302) zmieniającej nin. ustawę z dniem 30 września 2025 r.
- zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2025 r. (Dz.U.2026.32) zmieniającej nin. ustawę z dniem 14 stycznia 2026 r.
- dodany przez art. 1 pkt 15 lit. a ustawy z dnia 27 listopada 2024 r. (Dz.U.2024.1831) zmieniającej nin. ustawę z dniem 12 grudnia 2024 r.
- zmieniony przez art. 15 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 12 września 2025 r. (Dz.U.2025.1302) zmieniającej nin. ustawę z dniem 30 września 2025 r.
- zdanie wstępne zmienione przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2025 r. (Dz.U.2026.32) zmieniającej nin. ustawę z dniem 14 stycznia 2026 r.
- zmieniony przez art. 1 pkt 15 lit. c ustawy z dnia 27 listopada 2024 r. (Dz.U.2024.1831) zmieniającej nin. ustawę z dniem 12 grudnia 2024 r.
- zmieniony przez art. 15 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 12 września 2025 r. (Dz.U.2025.1302) zmieniającej nin. ustawę z dniem 30 września 2025 r.
| Identyfikator: | Dz.U.2024.1622 t.j. |
| Rodzaj: | ustawa |
| Tytuł: | Środki nadzwyczajne mające na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparcie niektórych odbiorców w latach 2023-2025. |
| Data aktu: | 2022-10-27 |
| Data ogłoszenia: | 2024-11-06 |
| Data wejścia w życie: | 2022-11-04, 2024-07-01 |
