Stopnie górnicze, honorowe szpady górnicze i mundury górnicze.

USTAWA
z dnia 14 lutego 2003 r.
o stopniach górniczych, honorowych szpadach górniczych i mundurach górniczych

Art.  1.  [Przedmiot regulacji]

Ustawa reguluje zasady, warunki i tryb przyznawania stopni górniczych, honorowych szpad górniczych i mundurów górniczych.

Art.  2.  [Osoby uprawnione do otrzymania stopni górniczych i honorowych szpad górniczych]

Stopnie górnicze oraz honorowe szpady górnicze są honorowymi wyróżnieniami pracowników górnictwa oraz innych osób mających zasługi w dziedzinie górnictwa, przyznawanymi w szczególności pracownikom:

1)
zatrudnionym przy wykonywaniu prac geologicznych, wydobywaniu kopalin ze złóż oraz ich przerobie, a także przy ochronie złóż kopalin, wód podziemnych oraz przy budowie obiektów górniczych;
2)
jednostek działających w dziedzinie górnictwa;
3)
urzędów górniczych, jednostek szkolnictwa i instytutów naukowo-badawczych prowadzących działalność naukową i dydaktyczną w dziedzinie nauk górniczych, geologicznych i geofizycznych.
Art.  3.  [Katalog stopni górniczych]

Stopniami górniczymi nadawanymi pracownikom górnictwa oraz innym osobom wyróżniającym się w dziedzinie górnictwa są:

1)
generalny dyrektor górnictwa;
2)
generalny dyrektor górniczy:
a)
I stopnia,
b)
II stopnia,
c)
III stopnia;
3)
generalny honorowy dyrektor górniczy;
4)
dyrektor górniczy:
a)
I stopnia,
b)
II stopnia,
c)
III stopnia;
5)
inżynier górniczy:
a)
I stopnia,
b)
II stopnia,
c)
III stopnia;
6)
technik górniczy:
a)
I stopnia,
b)
II stopnia,
c)
III stopnia;
7)
górnik:
a)
I stopnia,
b)
II stopnia,
c)
III stopnia.
Art.  4.  [Wymóg posiadania wyższego wykształcenia lub kwalifikacji górniczych]
1. 
Stopnie generalnego dyrektora górniczego i dyrektora górniczego mogą być nadawane osobom posiadającym wyższe wykształcenie.
2. 
Stopnie inżyniera górniczego mogą być nadawane osobom posiadającym wyższe wykształcenie.
3. 
Stopnie technika górniczego mogą być nadawane osobom posiadającym wykształcenie średnie lub średnie branżowe.
4. 
Stopnie górnika mogą być nadawane osobom posiadającym kwalifikacje górnicze.
Art.  5.  [Stopień górniczy generalnego honorowego dyrektora górniczego]
1. 
Stopień górniczy generalnego honorowego dyrektora górniczego nadawany jest osobom za szczególne zasługi w dziedzinie górnictwa.
2. 
Warunkiem nadania stopnia górniczego, o którym mowa w art. 3 pkt 1 i 2 oraz pkt 4-7, są:
1)
szczególne osiągnięcia w pracy górniczej lub w dziedzinie górnictwa;
2)
posiadanie odpowiedniego wykształcenia lub kwalifikacji, określonych w art. 4;
3)
zajmowanie odpowiedniego stanowiska służbowego lub pełnienie funkcji związanej z zawodem górniczym, określonych w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 15 ustawy.
Art.  6.  [Stopień generalnego dyrektora górnictwa]
1. 
Stopień generalnego dyrektora górnictwa przysługuje:
1)
ministrowi właściwemu do spraw gospodarki surowcami energetycznymi;
1a)
ministrowi właściwemu do spraw środowiska;
2)
sekretarzowi stanu w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw gospodarki surowcami energetycznymi odpowiedzialnemu za sprawy górnictwa;
3)
Prezesowi Wyższego Urzędu Górniczego;
4)
Głównemu Geologowi Kraju;
5)
podsekretarzom stanu w urzędach obsługujących organy administracji rządowej odpowiedzialnym za sprawy górnictwa.
2. 
Stopień generalnego dyrektora górnictwa jest nadawany przez Prezesa Rady Ministrów.
3. 
W przypadku osób, o których mowa w ust. 1 pkt 5, Prezes Rady Ministrów nadaje stopień generalnego dyrektora górnictwa na wniosek ministra właściwego do spraw gospodarki surowcami energetycznymi lub ministra właściwego do spraw środowiska.
Art.  7.  [Podmioty nadające stopnie górnicze; wniosek o nadanie stopnia górniczego]
1. 
Minister właściwy do spraw gospodarki surowcami energetycznymi, na wniosek kierownika jednostki organizacyjnej działającej w dziedzinie górnictwa, nadaje następujące stopnie górnicze:
1)
generalnego dyrektora górniczego;
2)
generalnego honorowego dyrektora górniczego;
3)
dyrektora górniczego.
2. 
Kierownik jednostki organizacyjnej w dziedzinie górnictwa nadaje pozostałe stopnie górnicze.
3. 
Wniosek o nadanie stopnia górniczego, o którym mowa w ust. 1 i 2, powinien zawierać:
1)
informacje o osobie, w stosunku do której występuje się z wnioskiem o nadanie tego stopnia, określające: imię i nazwisko, datę i miejsce urodzenia, wykształcenie, aktualne miejsce zatrudnienia i zajmowane stanowisko, przebieg pracy w górnictwie, posiadany stopień górniczy i datę jego nadania;
2)
uzasadnienie.
Art.  8.  [Dyplom wręczany przy nadaniu stopnia górniczego]
1. 
Nadanie stopnia górniczego następuje przez wręczenie dyplomu.
2. 
Dyplom, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać:
1)
nazwę organu nadającego stopień górniczy;
2)
imię i nazwisko oraz datę urodzenia osoby otrzymującej stopień;
3)
rodzaj stopnia górniczego;
4)
datę nadania i numer dyplomu;
5)
podpis i pieczęć organu nadającego stopień górniczy.
Art.  9.  [Utrata stopnia górniczego]

Utrata stopnia górniczego następuje w przypadku prawomocnego orzeczenia pozbawienia praw publicznych.

Art.  10.  [Uprawnienia wynikające z posiadania stopnia górniczego]

Osoba posiadająca stopień górniczy ma prawo noszenia:

1)
uroczystego munduru górniczego wraz z odznakami stopnia górniczego oraz przyznaną honorową szpadą górniczą;
2)
służbowego munduru górniczego wraz z odznakami stopnia górniczego.
Art.  11.  [Uroczysty i służbowy mundur górniczy]
1. 
Mundur górniczy jest symbolem przynależności do górniczego stanu, wyrazem tradycji i szczególnego uznania dla ciężkiej i odpowiedzialnej pracy górniczej.
2. 
Osoby posiadające uroczysty mundur górniczy uprawnione są do jego noszenia podczas:
1)
świąt państwowych;
2)
Dnia Górnika;
3)
uroczystości dekoracji orderami, odznaczeniami państwowymi i odznakami;
4)
uroczystości nadania stopnia górniczego i wręczenia honorowej szpady górniczej;
5)
innych uroczystości, ceremonii i wystąpień ważnych dla środowiska górniczego.
3. 
Osoby posiadające służbowy mundur górniczy są upoważnione do noszenia go podczas wykonywania czynności służbowych.
Art.  12.  [Ordery, odznaczenia i odznaki noszone na mundurach górniczych]

Na uroczystych mundurach górniczych nosi się posiadane ordery, odznaczenia państwowe i odznaki, a na służbowych mundurach górniczych baretki tych orderów i odznaczeń.

Art.  13.  [Sfinansowanie zakupu munduru górniczego, płaszcza oraz czaka]
1. 
Zakup munduru górniczego, płaszcza oraz czaka może być finansowany przez jednostkę występującą z wnioskiem o nadanie stopnia górniczego, w wysokości do 67 % kosztów ich zakupu, o ile osoba posiadająca taki stopień o to wystąpi.
2. 
Osoba posiadająca stopień górniczy może uzyskać finansowanie, o którym mowa w ust. 1, nie częściej niż raz na 7 lat.
Art.  14.  [Przyznanie honorowej szpady górniczej]
1. 
Honorowa szpada górnicza przyznawana jest osobom zatrudnionym w przemyśle wydobywczym oraz pracownikom innych środowisk związanych z górnictwem przez kierownika jednostki działającej w dziedzinie górnictwa.
2. 
Honorowa szpada górnicza przyznawana jest bezpłatnie, a koszty z tym związane ponosi jednostka organizacyjna, o której mowa w ust. 1.
Art.  15.  [Delegacja ustawowa]

Minister właściwy do spraw gospodarki surowcami energetycznymi, w drodze rozporządzenia, określi:

1)
wzór wniosku, o którym mowa w art. 7;
2)
wykaz stanowisk służbowych oraz związanych z nimi stopni górniczych;
3)
wzór dyplomu, o którym mowa w art. 8;
4)
wzory mundurów górniczych i czaka wraz z wzorami odznak stopni górniczych, wzór płaszcza oraz wzór honorowej szpady górniczej, a także sposób ich noszenia.
Art.  16.  [Zachowanie uprawnień nadanych przed wejściem w życie ustawy]

Osoby, którym nadano stopnie górnicze oraz przyznano honorowe szpady górnicze przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowują posiadane uprawnienia.

Art.  17.  [Wejście w życie]

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Od 2026 roku sześć nowych miast, zmiany granic gmin i wiele kontrowersji

Janów Podlaski, Stanisławów, Małkinia Górna, Staroźreby, Branice, Janów - te miejscowości 1 stycznia 2026 r. uzyskają status miast. Jedna z gmin zmieni nazwę, a w przypadku 21 gmin miejskich i wiejskich dojdzie do zmiany granic gmin. Rada Ministrów zmieniała w wielu wypadkach granice, mimo negatywnej opinii niektórych samorządów, których zmiany dotyczą. MSWiA zapowiedział nowelizację przepisów, tak aby ograniczyć konflikty.

Robert Horbaczewski 31.12.2025
Rosną opłaty za składniki krwi

Określenie wysokości opłat za krew i jej składniki wydawane przez jednostki organizacyjne publicznej służby krwi, obowiązujące przez cały kolejny rok zawiera rozporządzenie Ministra Zdrowia, które wchodzi w życie 1 stycznia 2026 r. Zakłada ono, że od przyszłego roku stawki za poszczególne składniki krwi znacznie wzrosną w porównaniu do 2025 r., przekraczając znacznie poziom inflacji.

Inga Stawicka 31.12.2025
W czwartek wchodzi w życie wiele nowych przepisów

Przełom roku to okres, kiedy wchodzi w życie wiele nowych regulacji prawnych. Dużo zmian czeka zarówno przedsiębiorców, jak i zwykłego Kowalskiego. Przybywa obowiązków podatkowych, ale za to biznes ma odczuć pozytywnie skutki tegorocznych wysiłków deregulacyjnych - albo znikną niektóre bariery, albo przynajmniej małe i średnie firmy będą nimi mniej ograniczane. Trendem jest większa ilość elektroniki, Polacy muszą też jednak zaktualizować sobie wiedzę o ojczystym języku.

Michał Kosiarski 31.12.2025
W Nowy Rok wejdziemy z nowym prawem dla pracowników i emerytów

Od 1 stycznia 2026 roku do stażu pracy, który ma wpływ na uprawnienia pracownicze takie jak np. długość urlopu wypoczynkowego, zaliczana będzie praca na umowie zleceniu czy prowadzenie działalności gospodarczej. Wzrośnie też minimalne wynagrodzenie za pracę oraz minimalna stawka godzinowa i wyniesie odpowiednio 4806 zł brutto i 31,40 zł brutto. Do 7 tys. zł wzrośnie zasiłek pogrzebowy, a ZUS przeliczy świadczenia emerytom czerwcowym. A to nie jedyne zmiany w prawie, które warto odnotować.

Grażyna J. Leśniak 31.12.2025
Ustawa o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych – ważne informacje dla pracodawcy i pracowników

13 grudnia 2025 r. weszła w życie ustawa o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych. Nowe przepisy upraszczają procedury zawierania i ewidencjonowania układów, przewidują możliwość skorzystania ze wsparcia mediatorki lub mediatora w rokowaniach oraz pozwalają regulować m.in. kwestie godzenia życia zawodowego i prywatnego, równości płci, procedur antymobbingowych czy wykorzystywania nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji.

Grażyna J. Leśniak 30.12.2025
Wskaźnik POLSTR po raz pierwszy w przepisach

Wskaźnik referencyjny POLSTR, który za dwa lata ma definitywnie zastąpić WIBOR, po raz pierwszy pojawił się w powszechnie obowiązujących przepisach. Jego stawkę określił resort finansów w obwieszeniu dotyczącym tzw. safe harbour przy cenach transferowych obowiązującym od 1 stycznia 2026 r.

Michał Kosiarski 29.12.2025
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2024.1049 t.j.

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Stopnie górnicze, honorowe szpady górnicze i mundury górnicze.
Data aktu: 14/02/2003
Data ogłoszenia: 16/07/2024
Data wejścia w życie: 12/04/2003