Ustanowienie Odznaki Honorowej za Zasługi dla Polonii i Polaków za Granicą, ustalenia jej wzoru, zasad i trybu nadawania oraz noszenia.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 26 kwietnia 2023 r.
w sprawie ustanowienia Odznaki Honorowej za Zasługi dla Polonii i Polaków za Granicą, ustalenia jej wzoru, zasad i trybu nadawania oraz noszenia

Na podstawie art. 4 ust. 2 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach (Dz. U. z 2023 r. poz. 76) zarządza się, co następuje:
§  1. 
1. 
Ustanawia się Odznakę Honorową za Zasługi dla Polonii i Polaków za Granicą, zwaną dalej "odznaką".
2. 
Odznaka jest zaszczytnym honorowym wyróżnieniem i może być nadawana obywatelom polskim, cudzoziemcom oraz krajowym i zagranicznym osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej za szczególne zasługi w zakresie:
1)
umacniania polskiej tożsamości narodowej oraz wiedzy o Polsce wśród Polonii i Polaków za granicą;
2)
rozwijania nauczania języka polskiego i w języku polskim dzieci i młodzieży polonijnej;
3)
wspierania środowisk polonijnych w działaniach na rzecz szerzenia wiedzy oraz dobrego imienia Polski w kraju zamieszkania;
4)
aktywizacji środowisk polonijnych na rzecz budowania propolskiego lobby za granicą;
5)
aktywizacji środowisk polonijnych na rzecz ochrony oraz popularyzacji polskiego dziedzictwa kulturowego za granicą;
6)
umacniania więzi społeczności polonijnej i polskiej z Ojczyzną.
§  2.  1
1. 
Odznakę nadaje Prezes Rady Ministrów na wniosek przedstawiony przez ministra właściwego do spraw zagranicznych albo z własnej inicjatywy.
2. 
Minister właściwy do spraw zagranicznych może wystąpić z wnioskiem o nadanie odznaki z własnej inicjatywy lub na wniosek:
1)
posła lub senatora;
2)
ministra lub kierownika urzędu centralnego;
3)
kierownika placówki zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej.
§  3. 
1. 
Wniosek o nadanie odznaki zawiera:
1)
w przypadku osoby fizycznej przedstawionej do wyróżnienia:
a)
tytuł Pan/Pani,
b)
nazwisko,
c)
imię (imiona),
d)
imię ojca,
e)
obywatelstwo,
f)
narodowość,
g)
datę i miejsce urodzenia,
h)
adres zamieszkania,
i)
rodzaj, numer i nazwę wystawcy dokumentu tożsamości;
2)
w przypadku krajowej i zagranicznej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej przedstawionej do wyróżnienia:
a)
nazwę,
b)
siedzibę,
c)
datę utworzenia,
d)
charakter działalności;
3)
uzasadnienie nadania odznaki, ze szczególnym uwzględnieniem zasług;
4)
oznaczenie wnioskodawcy, jego podpis oraz datę sporządzenia wniosku;
5)
nazwisko, imię, telefon, adres e-mail osoby do kontaktu w sprawach związanych z wnioskiem;
6)
znak wniosku;
7) 2
 (uchylony).
2.  3
 Wniosek, o którym mowa w § 2 ust. 2, przedstawia się ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych co najmniej na trzy miesiące przed planowanym terminem wręczenia odznaki.
2a.  4
 Prezes Rady Ministrów przekazuje ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych informację o zamiarze nadania odznaki z własnej inicjatywy w terminie nie krótszym niż miesiąc przed planowanym terminem wręczenia odznaki.
3.  5
 (uchylony).
4.  6
 (uchylony).
5.  7
 (uchylony).
6.  8
 Wniosek składa się w postaci pisemnej lub elektronicznej z wykorzystaniem formularza udostępnionego na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw zagranicznych. Wniosek opatruje się podpisem osobistym, kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem zaufanym i przekazuje na adres siedziby lub do doręczeń elektronicznych ministra właściwego do spraw zagranicznych.
7.  9
 Wniosek niespełniający warunku, o którym mowa w ust. 2, złożony niezgodnie z wzorem, o którym mowa w ust. 9, albo niekompletny nie podlega rozpatrzeniu. Minister właściwy do spraw zagranicznych może zdecydować o rozpatrzeniu wniosku niespełniającego warunku, o którym mowa w ust. 2.
8.  10
 (uchylony).
9. 
Wzór wniosku określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
§  4. 
1. 
Odznakę stanowi medal o kształcie nieregularnym sugerującym kontury Polski, szerokości 38 mm i wysokości 37 mm, srebrzony i oksydowany, z wrzecionowatym uszkiem i kółkiem do zawieszenia. Strona licowa z zarysem kwiatów dwóch róż pokrytych emalią, z lewej białą, z prawej czerwoną przejrzystą, z fragmentem łodyżek u dołu, z nałożonym pośrodku srebrzonym wizerunkiem orła ustalonym dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Róże wyrażają wdzięczność, szacunek i pamięć. Strona odwrotna bez emalii tylko z zarysem róż, z gładkim środkiem, z widniejącym na nim czterowierszowym, wypukłym napisem majuskułowym: "ZASŁUŻONY / DLA POLONII / I POLAKÓW / ZA GRANICĄ".
2. 
Medal zawieszony jest na karmazynowej wstążce z rypsu szerokości 37 mm, z białym paskiem szerokości 9 mm pośrodku oraz symbolizującymi Polaków i Polonię podwójnymi srebrnymi prążkami szerokości 2 mm każdy, umieszczonymi po brzegach w odstępie 2 mm od siebie.
3. 
Miniatura odznaki ma średnicę 19 mm, materiałem i sposobem wykonania przedstawia licową stronę odznaki.
4. 
Wzór odznaki, miniatury i wstążeczki określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
§  5. 
1.  11
 Odznakę wraz z dyplomem stwierdzającym jej nadanie wręcza Prezes Rady Ministrów lub osoba przez niego upoważniona, minister właściwy do spraw zagranicznych, kierownik placówki zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej albo inna osoba upoważniona przez ministra właściwego do spraw zagranicznych.
2. 
Odznakę wraz z dyplomem wręcza się w okolicznościach zapewniających uroczysty charakter wręczenia, w szczególności w ramach obchodów Dnia Polonii i Polaków za Granicą.
3.  12
 Wręczenie odznaki wraz z dyplomem następuje w terminie określonym przez Prezesa Rady Ministrów lub osobę przez niego upoważnioną, ministra właściwego do spraw zagranicznych lub osobę upoważnioną przez ministra właściwego do spraw zagranicznych.
3a.  13
 Prezes Rady Ministrów przekazuje ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych informację o nadaniu odznaki w terminie nie krótszym niż 2 tygodnie przed planowanym terminem wręczenia odznaki.
4. 
W przypadku osoby fizycznej, która nie może odebrać odznaki, odznakę wraz z dyplomem odbiera członek najbliższej rodziny osoby wyróżnionej albo inna osoba pisemnie upoważniona przez osobę wyróżnioną.
5. 
Wzór dyplomu określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.
§  6. 
Odznakę nosi się na lewej stronie piersi, po orderach i odznaczeniach państwowych, a miniaturę - wpiętą w lewą klapę kołnierza na ubiorze z kołnierzem wykładanym albo na tej samej wysokości.
§  7. 
1. 
Odznaka może być nadana tylko raz.
2. 
W przypadku osoby fizycznej odznaka może być nadana także pośmiertnie.
§  8. 
1.  14
 Minister właściwy do spraw zagranicznych prowadzi ewidencję osób wyróżnionych odznaką.
2. 
Ewidencja obejmuje datę nadania odznaki oraz następujące dane:
1)
w przypadku osób fizycznych:
a)
imię (imiona),
b)
nazwisko,
c)
państwo zamieszkania;
2)
w przypadku krajowych i zagranicznych osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej:
a)
nazwę,
b)
siedzibę,
c)
datę utworzenia.
§  9. 
W razie utraty albo zniszczenia odznaki, jej miniatury lub dyplomu stwierdzającego jej nadanie wydaje się wtórny egzemplarz, odpowiednio: odznaki, miniatury lub dyplomu, za zwrotem kosztów ich wytworzenia.
§  10.  15
 Koszty związane z nadawaniem odznaki, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w § 9, są pokrywane z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw zagranicznych.
§  11. 
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1  16  

WZÓR WNIOSKU O NADANIE ODZNAKI HONOROWEJ ZA ZASŁUGI DLA POLONII I POLAKÓW ZA GRANICĄ

ZAŁĄCZNIK Nr  2

WZÓR ODZNAKI HONOROWEJ ZA ZASŁUGI DLA POLONII I POLAKÓW ZA GRANICĄ

ZAŁĄCZNIK Nr  3

1 § 2 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 9 września 2024 r. (Dz.U.2024.1360) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 września 2024 r.
2 § 3 ust. 1 pkt 7 uchylony przez § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia z dnia 9 września 2024 r. (Dz.U.2024.1360) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 września 2024 r.
3 § 3 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z dnia 9 września 2024 r. (Dz.U.2024.1360) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 września 2024 r.
4 § 3 ust. 2a dodany przez § 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia z dnia 9 września 2024 r. (Dz.U.2024.1360) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 września 2024 r.
5 § 3 ust. 3 uchylony przez § 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia z dnia 9 września 2024 r. (Dz.U.2024.1360) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 września 2024 r.
6 § 3 ust. 4 uchylony przez § 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia z dnia 9 września 2024 r. (Dz.U.2024.1360) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 września 2024 r.
7 § 3 ust. 5 uchylony przez § 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia z dnia 9 września 2024 r. (Dz.U.2024.1360) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 września 2024 r.
8 § 3 ust. 6 zmieniony przez § 1 pkt 2 lit. e rozporządzenia z dnia 9 września 2024 r. (Dz.U.2024.1360) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 września 2024 r.
9 § 3 ust. 7 zmieniony przez § 1 pkt 2 lit. e rozporządzenia z dnia 9 września 2024 r. (Dz.U.2024.1360) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 września 2024 r.
10 § 3 ust. 8 uchylony przez § 1 pkt 2 lit. f rozporządzenia z dnia 9 września 2024 r. (Dz.U.2024.1360) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 września 2024 r.
11 § 5 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia z dnia 9 września 2024 r. (Dz.U.2024.1360) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 września 2024 r.
12 § 5 ust. 3 zmieniony przez § 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia z dnia 9 września 2024 r. (Dz.U.2024.1360) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 września 2024 r.
13 § 5 ust. 3a dodany przez § 1 pkt 3 lit. c rozporządzenia z dnia 9 września 2024 r. (Dz.U.2024.1360) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 września 2024 r.
14 § 8 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 9 września 2024 r. (Dz.U.2024.1360) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 września 2024 r.
15 § 10 zmieniony przez § 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 9 września 2024 r. (Dz.U.2024.1360) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 września 2024 r.
16 Załącznik nr 1 zmieniony przez § 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 9 września 2024 r. (Dz.U.2024.1360) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 14 września 2024 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2023.814

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Ustanowienie Odznaki Honorowej za Zasługi dla Polonii i Polaków za Granicą, ustalenia jej wzoru, zasad i trybu nadawania oraz noszenia.
Data aktu: 26/04/2023
Data ogłoszenia: 28/04/2023
Data wejścia w życie: 29/04/2023