Sprzedaż samochodu będącego środkiem trwałym w procedurze VAT-marża
Możliwe jest zastosowanie procedury VAT-marża przy sprzedaży samochodu, mimo że pojazd został wprowadzony do ewidencji środków trwałych i był wykorzystywany w działalności gospodarczej. Jeżeli natomiast cena sprzedaży będzie niższa od ceny nabycia samochodu, marża będzie ujemna, a podstawa opodatkowania VAT wyniesie 0 zł i podatek należny również wyniesie 0 zł.
Prowadzę działalność gospodarczą, w ramach której wykorzystuję samochód osobowy nabyty na podstawie umowy kupna-sprzedaży. Przy jego nabyciu nie przysługiwało mi prawo do odliczenia podatku VAT. Samochód został wprowadzony do ewidencji środków trwałych i jest wykorzystywany na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. W okresie jego użytkowania ponoszę wydatki związane z eksploatacją pojazdu, w szczególności na zakup paliwa, części samochodowych, naprawy oraz inne koszty eksploatacyjne. Od wydatków tych odliczam 50 proc. podatku VAT. Już w momencie nabycia samochodu zakładałem, że po określonym okresie jego użytkowania w działalności gospodarczej zostanie on odsprzedany. Obecnie zamierzam dokonać jego sprzedaży. Przewiduję jednocześnie, że cena sprzedaży samochodu będzie niższa od ceny, za którą pojazd został przeze mnie nabyty. Oznacza to, że różnica pomiędzy kwotą sprzedaży a kwotą nabycia będzie wartością ujemną, a więc na transakcji powstanie ujemna marża. Czy w opisanej sytuacji sprzedaż samochodu może zostać opodatkowana w procedurze VAT-marża na podstawie art. 120 ust. 4 w związku z art. 120 ust. 10 ustawy o VAT, a jeżeli tak, to w jaki sposób należy ustalić podstawę opodatkowania w przypadku, gdy marża na sprzedaży samochodu będzie ujemna? - pyta Czytelnik.
Tak, w opisanym przypadku możliwe jest zastosowanie procedury VAT-marża przy sprzedaży samochodu, mimo że pojazd został wprowadzony do ewidencji środków trwałych i był wykorzystywany w działalności gospodarczej. Jeżeli natomiast cena sprzedaży będzie niższa od ceny nabycia samochodu, marża będzie ujemna, a podstawa opodatkowania VAT wyniesie 0 zł i podatek należny również wyniesie 0 zł.
Samochód jako towar używany
Zgodnie z art. 120 ust. 4 ustawy o VAT, w przypadku podatnika dokonującego dostawy towarów używanych, nabytych uprzednio przez niego w ramach prowadzonej działalności w celu odprzedaży, podstawą opodatkowania jest marża stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą sprzedaży a kwotą nabycia, pomniejszona o kwotę podatku.
Samochód osobowy może stanowić towar używany w rozumieniu art. 120 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT. Przepis ten obejmuje ruchome dobra materialne nadające się do dalszego użytku w ich aktualnym stanie lub po naprawie. Sam fakt wcześniejszego wykorzystywania samochodu jako środka trwałego w działalności gospodarczej nie wyłącza zatem możliwości zastosowania procedury VAT-marża.
Istotne znaczenie ma natomiast sposób nabycia pojazdu. Zgodnie z art. 120 ust. 10 ustawy o VAT procedura marży może znaleźć zastosowanie m.in. do towarów nabytych od osoby fizycznej niebędącej podatnikiem VAT albo od podatnika, który sam dokonał sprzedaży tego towaru w procedurze VAT-marża. Oznacza to, że przesłanka ta może zostać spełniona zarówno w przypadku zakupu samochodu na podstawie umowy kupna-sprzedaży od osoby prywatnej, jak i na podstawie faktury VAT-marża.
Jednocześnie szczególnie istotny jest cel nabycia samochodu. Z art. 120 ust. 4 ustawy o VAT wynika bowiem, że pojazd powinien zostać nabyty w celu jego odprzedaży. Nie oznacza to jednak konieczności jego natychmiastowej sprzedaży. Dopuszczalne jest wcześniejsze wykorzystywanie samochodu w prowadzonej działalności gospodarczej, w tym wprowadzenie go do ewidencji środków trwałych, o ile zamiar jego późniejszej odsprzedaży istniał już w momencie nabycia.
Powyższe potwierdza interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 24 października 2025 r., sygn. 0114-KDIP1-3.4012.634.2025.1.MPA. Interpretacja dotyczy praktycznie takiego samego zdarzenia – samochód miał zostać nabyty na podstawie umowy kupna-sprzedaży albo faktury VAT-marża, wprowadzony do ewidencji środków trwałych, a podczas jego użytkowania podatnik miał odliczać 50% VAT od paliwa, części samochodowych i pozostałych wydatków eksploatacyjnych.
Organ uznał stanowisko podatnika za prawidłowe. Wskazał przy tym wprost, że warunkiem zastosowania procedury jest nabycie towaru w celu odprzedaży, także wtedy, gdy przed sprzedażą podatnik wykorzystuje go dla potrzeb działalności gospodarczej.
W piśmie tym możemy przeczytać: „(…)Mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy oraz powołane wyżej przepisy prawa należy stwierdzić, że będzie Pan miał prawo przy sprzedaży przedmiotowego samochodu do zastosowania szczególnej procedury VAT-marża przewidzianej w art. 120 ust. 4 ustawy o VAT. Spełnione zostały bowiem przesłanki pozwalające na jej zastosowanie, tj.: samochód będący przedmiotem wniosku będzie spełniał definicję towaru używanego w myśl art. 120 ust. 1 pkt 4 ustawy, będzie nabyty od podmiotu, o którym mowa w art. 120 ust. 10 pkt 1 bądź 3 ustawy, a tym samym od nabycia tego samochodu nie będzie Panu przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT oraz nabędzie Pan samochód z zamiarem dalszej jego odsprzedaży, po wcześniejszym użytkowaniu w prowadzonej działalności gospodarczej. W konsekwencji, w analizowanej sprawie przy sprzedaży samochodu nabytego na podstawie umowy - sprzedaży od osoby fizycznej, niebędącej podatnikiem VAT, bądź na fakturę VAT - marża, będzie Panu przysługiwało prawo do zastosowania szczególnej procedury VAT-marża, przewidzianej w art. 120 ust. 4 ustaw y(…)”.
Co istotne, z interpretacji wynika również, że odliczanie 50 proc. VAT od bieżących wydatków eksploatacyjnych, takich jak paliwo, części czy naprawy, nie pozbawia podatnika prawa do zastosowania VAT-marży przy późniejszej sprzedaży samochodu. Decydujące jest bowiem to, czy przy samym nabyciu pojazdu nie wystąpił VAT podlegający odliczeniu oraz czy zostały spełnione pozostałe przesłanki z art. 120 ust. 4 i ust. 10 ustawy o VAT.
Ujemna marża
W przypadku opisanym w pytaniu cena sprzedaży samochodu będzie niższa od kwoty jego nabycia. Przykładowo, jeżeli samochód został nabyty za 100.000 zł, a następnie zostanie sprzedany za 70.000 zł, różnica wyniesie minus 30.000 zł.
Nie oznacza to jednak powstania ujemnej podstawy opodatkowania ani ujemnego podatku należnego. W przypadku pojedynczej transakcji objętej art. 120 ust. 4 ustawy o VAT ujemna marża oznacza, że nie występuje dodatnia wartość podlegająca opodatkowaniu, a podstawę opodatkowania należy przyjąć w wysokości 0 zł.
Należy przy tym odróżnić od siebie cenę sprzedaży samochodu i podstawę opodatkowania VAT. Faktura VAT-marża będzie dokumentowała rzeczywistą cenę sprzedaży samochodu, np. 70.000 zł. Nie oznacza to, że ceną sprzedaży lub wartością transakcji jest 0 zł. Zero złotych będzie wyłącznie podstawą opodatkowania VAT, ponieważ na sprzedaży nie wystąpi dodatnia marża.
Nie należy również wykazywać podatku należnego ze znakiem minus. Przy ujemnej marży od pojedynczej sprzedaży samochodu podatek należny wynosi 0 zł, a nie wartość ujemną. Także praktyczne zasady prezentowania sprzedaży samochodu w procedurze marży wskazują, że przy ujemnej marży wartość VAT powinna wynosić 0,00 zł.
Podsumowując, w opisanym przypadku można zastosować procedurę VAT-marża, jeżeli samochód został nabyty od podmiotu wskazanego w art. 120 ust. 10 ustawy o VAT i już w chwili jego nabycia istniał zamiar późniejszej odsprzedaży. Wprowadzenie samochodu do ewidencji środków trwałych, jego wcześniejsze użytkowanie w działalności oraz odliczanie 50 proc. VAT od wydatków eksploatacyjnych nie wyłączają tej możliwości. Jeżeli natomiast cena sprzedaży samochodu będzie niższa od ceny jego nabycia, powstanie ujemna marża, co oznacza, że podstawę opodatkowania VAT należy przyjąć w wysokości 0 zł, a VAT należny z tytułu tej sprzedaży również wyniesie 0 zł.
Autor: Rafał Styczyński, doradca podatkowy
