Nowelizacja ordynacji podatkowej – jakie będą zmiany

W nowym stanie prawnym podatek będzie mógł zostać umorzony, nawet jeśli nie upłynął jeszcze termin jego zapłaty. Do tej pory, osoby, które z góry wiedziały, że nie są w stanie zapłacić podatku, ze złożeniem wniosku o umorzenie musiały czekać do momentu popadnięcia w zaległość, ryzykując różne negatywne konsekwencje z tym związane. W wyniku zmian będą mogły podjąć działania w celu ratowania swojej sytuacji już wcześniej, choć oczywiście sama decyzja co do zasadności umorzenia pozostaje po stronie organu podatkowego - pisze Jakub Wajs, radca prawny, doradca podatkowy w Rödl.

Już niedługo (we wrześniu oraz październiku tego roku) wejdzie w życie szereg zmian w ordynacji podatkowej. Część tych zmian jest drugoplanowa, ale wiele z nich ma rzeczywiście istotny charakter.

Przykładowymi wybranymi zmianami, którymi warto się zainteresować, są:

• wprowadzenie możliwości złożenia wniosku o umorzenie podatku zanim stanie się zaległością podatkową (od 1 października 2026);
• usunięcie obowiązku raportowania tzw. krajowych schematów podatkowych oraz wprowadzenie innych zmian w zakresie MDR (od 1 października 2026);
• rezygnacja z obowiązku składania odrębnego wniosku o stwierdzenie nadpłaty, jeżeli nadpłata wynika wprost z korekty deklaracji (od 1 października 2026);
• scentralizowanie miejsca publikacji indywidualnych interpretacji podatkowych wydawanych przez samorządowe organy podatkowe (24 września 2026).

Możliwość złożenia wniosku o umorzenie podatku, zanim stanie się zaległością

Dotychczas umorzenie mogło dotyczyć tylko zaległości podatkowej, tj. gdy przekroczono już termin zapłaty podatku.

W nowym stanie prawnym, podatek będzie mógł zostać umorzony, nawet jeśli nie upłynął jeszcze termin jego zapłaty.

Do tej pory, osoby, które z góry wiedziały, że nie są w stanie zapłacić podatku, ze złożeniem wniosku o umorzenie musiały czekać do momentu popadnięcia w zaległość, ryzykując różne negatywne konsekwencje z tym związane. W wyniku zmian będą mogły podjąć działania w celu ratowania swojej sytuacji już wcześniej, choć oczywiście sama decyzja co do zasadności umorzenia pozostaje po stronie organu podatkowego. Zmiana ta jest korzystna dla podatników.

Usunięcie obowiązku raportowania tzw. krajowych schematów podatkowych 

Zmiana ta ucieszy przede wszystkim przedsiębiorców, jak i podmioty zajmujące się doradztwem podatkowy, ponieważ obowiązki w zakresie raportowania schematów podatkowych (MDR) w praktyce dotyczą głównie ich. Polskie przepisy były w tym zakresie jednymi z najbardziej restrykcyjnych, wymagając raportowania schematów krajowych, podczas gdy unijna dyrektywa DAC6 wymaga wyłącznie raportowania transgranicznego.

Po latach funkcjonowania obowiązków MDR w Polsce ustawodawca nareszcie zdecydował się zliberalizować przepisy, które dla podatników były uciążliwe, a dla administracji skarbowej, jak się okazało, najprawdopodobniej nie przynosiły tak wartościowych informacji jak zakładano.

Wraz z tą zmianą wprowadzony zostanie szereg innych zmian w zakresie MDR, jak np.: zniesienie obowiązku posiadania wewnętrznej procedury MDR, wyłączenie możliwości wydawania interpretacji indywidualnych w zakresie MDR czy też likwidacja obowiązku składania informacji MDR-2.

Brak odrębnego wniosku o stwierdzenie nadpłaty, jeżeli wynika z korekty deklaracji

Zgodnie z dotychczasowymi przepisami, złożenie korekty deklaracji wykazującej nadpłatę, rodziło obowiązek złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty (z wyjątkiem złożenia korekty jeszcze przed upływem terminu do złożenia deklaracji).

Teraz rezygnuje się z tego wymogu. Datą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty będzie data złożenia korekty.

Zmiana ta jest pozytywna, ponieważ stanowi uproszczenie procedur.

Warto jednak pamiętać, że organ ma prawo weryfikować zasadność wykazywanej nadpłaty, a więc w interesie samego podatnika leży przedstawienie przyczyn korekty. Z tego względu podmioty składające korektę powinny korzystać co najmniej z uprawnienia do przedstawienia pisemnego uzasadnienia przyczyn korekty. Z kolei podmioty składające korektę, z której wynika nadpłata większa niż 10 000 zł, takie uzasadnienie będą miały obowiązek składać.

Scentralizowanie publikacji interpretacji wydawanych przez samorządy 

W aktualnym stanie prawnym indywidualne interpretacje podatkowe wydawane przez samorządowe organy podatkowe publikowane są w Biuletynach Informacji Publicznej (BIP) na stronach podmiotowych właściwych urzędów (gmin lub miast).

W efekcie interpretacje te, w praktyce najczęściej dotyczące podatku od nieruchomości, rozproszone są na setki lub tysiące BIPów.

Podatek od nieruchomości i tak od lat rodzi liczne problemy wykładnicze, a taka forma publikowania interpretacji, nie sprzyja wypracowaniu jednolitej praktyki. Wśród ekspertów nie jest tajemnicą, że często dwie różne gminy mogą całkowicie odmiennie podchodzić do tego samego przypadku.

Od teraz organ samorządowy będzie przekazywał wydaną interpretację do Dyrektora KIS, a ten będzie publikował ją w tym BIP, gdzie publikowane są wszystkie interpretacje wydawane przez KIS (funkcję tą pełni System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA). Wyszukiwanie i analizowanie tych interpretacji stanie się więc o wiele łatwiejsze. Według przepisów przejściowych organy gminne przekażą do publikacji również interpretacje wydane od 1 stycznia 2025.

Zmiana te jest od dawna wyczekiwana i na pewno przysłuży się ujednoliceniu praktyki w zakresie podatku od nieruchomości.

 Jakub Wajs, radca prawny, doradca podatkowy w Rödl