Związek metropolitalny w województwie śląskim.

USTAWA

z dnia 9 marca 2017 r.

o związku metropolitalnym w województwie śląskim

Rozdział  1

Przepisy ogólne

Art.  1. [Przedmiot regulacji; pojęcie i zakres terytorialny związku metropolitalnego]

1.  Ustawa określa zasady i tryb tworzenia oraz zasady funkcjonowania związku metropolitalnego w województwie śląskim, zwanego dalej "związkiem metropolitalnym".

2.  Związek metropolitalny jest zrzeszeniem gmin województwa śląskiego, charakteryzujących się istnieniem silnych powiązań funkcjonalnych oraz zaawansowaniem procesów urbanizacyjnych, położonych na obszarze spójnym pod względem przestrzennym, który zamieszkuje co najmniej 2 000 000 mieszkańców.

3.  W skład związku metropolitalnego wchodzi miasto na prawach powiatu Katowice.

Art.  2. [Osobowość prawna i samodzielność związku metropolitalnego]

1.  Związek metropolitalny wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

2.  Związek metropolitalny ma osobowość prawną.

3.  Samodzielność związku metropolitalnego podlega ochronie sądowej.

Art.  3. [Statut związku metropolitalnego]

1.  O ustroju związku metropolitalnego stanowi jego statut.

2.  Projekt statutu związku metropolitalnego i jego zmian podlega uzgodnieniu z Prezesem Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw administracji publicznej.

3.  Statut związku metropolitalnego podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

Rozdział  2

Tryb tworzenia związku metropolitalnego, ustalania i zmiany jego obszaru i granic

Art.  4. [Sposób utworzenia związku metropolitalnego, zmiany jego obszaru lub granic]

1.  Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia:

1) utworzyć w województwie śląskim związek metropolitalny, ustalić jego nazwę i siedzibę jego władz oraz ustalić jego obszar i granice przez wskazanie gmin wchodzących w skład tego związku,

2) zmieniać obszar i granice związku metropolitalnego przez wskazanie gmin wchodzących w skład tego związku

- mając na względzie istniejące formy współpracy gmin wchodzących w skład związku metropolitalnego, powiązania funkcjonalne i zaawansowanie procesów urbanizacyjnych oraz układ osadniczy i przestrzenny uwzględniający więzi społeczne, gospodarcze i kulturowe na tym obszarze.

2.  Zmieniając obszar i granice związku metropolitalnego, Rada Ministrów ustala nowe granice istniejącego związku metropolitalnego, z tym że obszar związku metropolitalnego w nowych granicach obejmuje co najmniej obszar gmin, które wchodzą w skład związku metropolitalnego w jego dotychczasowych granicach.

Art.  5. [Wniosek o utworzenie związku metropolitalnego]

1.  Rozporządzenie, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, jest wydawane na wniosek ministra właściwego do spraw administracji publicznej.

2.  Minister właściwy do spraw administracji publicznej sporządza wniosek, o którym mowa w ust. 1, na podstawie wniosku rady miasta Katowice o utworzenie związku metropolitalnego.

3.  Rada miasta Katowice składa wniosek o utworzenie związku metropolitalnego do ministra właściwego do spraw administracji publicznej, za pośrednictwem wojewody śląskiego.

4.  Wniosek o utworzenie związku metropolitalnego zawiera:

1) nazwę związku metropolitalnego, wskazanie siedziby jego władz oraz określenie jego obszaru i granic;

2) uzasadnienie utworzenia związku metropolitalnego, zawierające w szczególności wskazanie form współpracy gmin, które mają wejść w skład związku metropolitalnego, powiązań funkcjonalnych i zaawansowania procesów urbanizacyjnych, a także opis układu osadniczego i przestrzennego uwzględniający więzi społeczne, gospodarcze i kulturowe;

3) dane statystyczne dotyczące liczby ludności oraz powierzchni związku metropolitalnego;

4) wyniki przeprowadzonych konsultacji z mieszkańcami w poszczególnych gminach;

5) informację o spełnieniu wymogów, o których mowa w art. 7 ust. 4;

6) określenie szacunkowych kosztów, będących skutkiem wydania rozporządzenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1;

7) określenie szacunkowych planów dochodów i wydatków związku metropolitalnego w kolejnych dwóch latach budżetowych następujących po wydaniu rozporządzenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1.

5.  Do wniosku o utworzenie związku metropolitalnego dołącza się:

1) uchwały rad gmin w sprawie przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami;

2) uchwały organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego zawierające opinie, o których mowa w art. 7 ust. 1;

3) mapę topograficzną z zaznaczeniem granic gmin, które mają wejść w skład związku metropolitalnego.

6.  Wojewoda śląski, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku o utworzenie związku metropolitalnego, przekazuje go, wraz ze swoją opinią, ministrowi właściwemu do spraw administracji publicznej.

Art.  6. [Wniosek o zmianę obszaru i granic związku metropolitalnego]

1.  Do wydania rozporządzenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 5 ust. 1-3 i 6, z tym że wniosek o zmianę obszaru i granic związku metropolitalnego do ministra właściwego do spraw administracji publicznej składa zgromadzenie związku metropolitalnego, zwane dalej "zgromadzeniem".

2.  Wniosek o zmianę obszaru i granic związku metropolitalnego zawiera:

1) określenie nowego obszaru i nowych granic związku metropolitalnego;

2) uzasadnienie zmiany obszaru i granic związku metropolitalnego, zawierające w szczególności wskazanie form współpracy gmin, które mają wejść w skład związku metropolitalnego, powiązań funkcjonalnych i zaawansowania procesów urbanizacyjnych, a także opis układu osadniczego i przestrzennego uwzględniający więzi społeczne, gospodarcze i kulturowe na tym obszarze;

3) informację o spełnieniu wymogów, o których mowa w art. 7 ust. 5;

4) informacje, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 3, 4, 6 i 7.

3.  Do wniosku o zmianę obszaru i granic związku metropolitalnego dołącza się:

1) uchwały rad gmin w sprawie przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami;

2) uchwały organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz zgromadzenia, zawierające opinie, o których mowa w art. 7 ust. 2.

Art.  7. [Opinie konieczne przy wydawaniu rozporządzenia o utworzeniu związku metropolitalnego lub zmianie jego obszaru i granic]

1.  Wydanie rozporządzenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, wymaga zasięgnięcia opinii:

1) rad gmin, które mają wejść w skład związku metropolitalnego, poprzedzonych przeprowadzeniem konsultacji z mieszkańcami;

2) sejmiku województwa śląskiego;

3) wojewody śląskiego.

2.  Wydanie rozporządzenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2, wymaga zasięgnięcia opinii:

1) rad nowych gmin, które mają wejść w skład związku metropolitalnego, poprzedzonych przeprowadzeniem konsultacji z mieszkańcami;

2) zgromadzenia;

3) sejmiku województwa śląskiego;

4) wojewody śląskiego.

3.  W przypadku niewyrażenia opinii, o których mowa w ust. 1 i 2, w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wystąpienia o opinię, wymóg zasięgnięcia opinii uznaje się za spełniony.

4.  Wydanie rozporządzenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, wymaga pozytywnej opinii rad co najmniej 70% gmin, które mają wejść w skład związku metropolitalnego.

5.  Wydanie rozporządzenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2, wymaga pozytywnej opinii:

1) zgromadzenia;

2) rad nowych gmin, które mają wejść w skład związku metropolitalnego.

Art.  8. [Termin utworzenia związku metropolitalnego lub zmiany jego granic]

1.  Rozporządzenie, o którym mowa w art. 4 ust. 1, jest wydawane do dnia 30 czerwca.

2.  Związek metropolitalny jest tworzony z dniem 1 lipca, z tym że realizację zadań związek metropolitalny rozpoczyna z dniem 1 stycznia roku następnego.

3.  Zmiana granic związku metropolitalnego następuje z dniem 1 stycznia.

Art.  9. [Pełnomocnik do spraw utworzenia związku metropolitalnego]

1.  Pełnomocnikiem do spraw utworzenia związku metropolitalnego, zwanym dalej "pełnomocnikiem", jest prezydent miasta Katowice.

2.  Pełnomocnik wykonuje obowiązki od dnia wejścia w życie rozporządzenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, z tym że zadania i kompetencje organów związku metropolitalnego wykonuje od dnia jego utworzenia:

1) w przypadku zgromadzenia - do dnia jego pierwszej sesji;

2) w przypadku zarządu związku metropolitalnego - do dnia jego wyboru.

3.  Obsługę pełnomocnika zapewnia urząd miasta Katowice.

Art.  10. [Zadania pełnomocnika do spraw utworzenia związku metropolitalnego]

1.  Do zadań pełnomocnika należy przygotowanie organizacyjne i prawne związku metropolitalnego do wykonywania zadań publicznych, w szczególności:

1) opracowanie projektu statutu związku metropolitalnego;

2) opracowanie projektu uchwały w sprawie pierwszego budżetu związku metropolitalnego.

2.  Z dniem zakończenia wykonywania zadań i kompetencji organów związku metropolitalnego przez pełnomocnika zadania pełnomocnika przechodzą na właściwe organy związku metropolitalnego.

Art.  11. [Dotacja celowa na działania związane z utworzeniem związku metropolitalnego]

 Wojewoda śląski może udzielić związkowi metropolitalnemu lub miastu na prawach powiatu Katowice dotacji celowej na działania związane z utworzeniem związku metropolitalnego.

Rozdział  3

Zakres działania związku metropolitalnego i jego zadania

Art.  12. [Zadania publiczne realizowane przez związek metropolitalny]

1.  Związek metropolitalny wykonuje zadania publiczne w zakresie:

1) kształtowania ładu przestrzennego;

2) rozwoju społecznego i gospodarczego obszaru związku metropolitalnego;

3) planowania, koordynacji, integracji oraz rozwoju publicznego transportu zbiorowego, w tym transportu drogowego, kolejowego oraz innego transportu szynowego, a także zrównoważonej mobilności miejskiej;

4) metropolitalnych przewozów pasażerskich;

5) współdziałania w ustalaniu przebiegu dróg krajowych i wojewódzkich na obszarze związku metropolitalnego;

6) promocji związku metropolitalnego i jego obszaru;

7) prowadzenia działań na rzecz ochrony klimatu oraz adaptacji do zmian klimatu.

2.  Związek metropolitalny może realizować zadania publiczne należące do zakresu działania gminy, powiatu lub samorządu województwa lub koordynować realizację tych zadań na podstawie porozumienia zawartego z jednostką samorządu terytorialnego lub ze związkiem jednostek samorządu terytorialnego.

3.  Związek metropolitalny może realizować zadania publiczne należące do zakresu działania administracji rządowej na podstawie porozumienia zawartego z organem administracji rządowej.

Art.  12a. [Strategia rozwoju związku metropolitalnego]

1.  Związek metropolitalny opracowuje strategię rozwoju związku metropolitalnego.

2.  Do strategii rozwoju związku metropolitalnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 10e ust. 2-4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, 1572, 1907 i 1940).

3.  Zgromadzenie związku metropolitalnego, w drodze uchwały, określa szczegółowy tryb i harmonogram opracowania projektu strategii rozwoju związku metropolitalnego, w tym tryb konsultacji, o których mowa w art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2024 r. poz. 324, 862, 1717 i 1940).

4.  Projekt strategii rozwoju związku metropolitalnego opracowuje zarząd związku metropolitalnego i przedkłada go zarządowi województwa w celu wydania opinii dotyczącej sposobu uwzględnienia ustaleń i rekomendacji w zakresie kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej w województwie określonych w strategii rozwoju województwa.

5.  Zarząd województwa wydaje opinię, o której mowa w ust. 4, w terminie 30 dni od dnia otrzymania projektu strategii rozwoju związku metropolitalnego. W przypadku braku opinii we wskazanym terminie uznaje się, że strategia rozwoju związku metropolitalnego jest spójna ze strategią rozwoju województwa.

6.  Strategia rozwoju związku metropolitalnego jest przyjmowana przez zgromadzenie związku metropolitalnego, w drodze uchwały, jako strategia rozwoju ponadlokalnego, o której mowa w art. 10g ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

7.  Strategia rozwoju związku metropolitalnego podlega aktualizacji, jeżeli wymaga tego sytuacja społeczna, gospodarcza, przestrzenna lub klimatyczno-środowiskowa gmin wchodzących w skład związku albo gdy jest to konieczne dla zachowania jej spójności ze strategią rozwoju województwa. Do aktualizacji strategii rozwoju związku metropolitalnego stosuje się ust. 3-6.

Art.  13. [Zbycie na rzecz związku metropolitalnego akcji lub udziałów, przekształcenie jednostki budżetowej lub samorządowego zakładu budżetowego oraz przeniesienie na związek metropolitalny praw i obowiązków związku międzygminnego]

1.  Jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia wykonywania zadań publicznych przez związek metropolitalny:

1) jednostka samorządu terytorialnego, na wniosek zarządu związku metropolitalnego, może zbyć nieodpłatnie część lub wszystkie posiadane przez siebie akcje lub udziały spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na rzecz związku metropolitalnego, o ile przedmiot działalności spółki jest związany z realizacją zadań związku metropolitalnego;

2) jednostka samorządu terytorialnego oraz związek metropolitalny mogą postanowić, w drodze zgodnych uchwał swoich organów stanowiących, o przekształceniu jednostki budżetowej lub samorządowego zakładu budżetowego tej jednostki samorządu terytorialnego odpowiednio w jednostkę budżetową lub samorządowy zakład budżetowy związku metropolitalnego, o ile przedmiot ich działalności jest związany z realizacją zadań związku metropolitalnego;

3) związek międzygminny, za zgodą związku metropolitalnego wyrażoną w drodze uchwały zgromadzenia tego związku, może postanowić, w drodze uchwały zgromadzenia związku międzygminnego, o przeniesieniu na związek metropolitalny wszelkich praw i obowiązków związku międzygminnego, o ile przedmiot jego działalności jest związany z realizacją zadań związku metropolitalnego.

2.  Zbycie akcji lub udziałów, przekształcenie jednostki budżetowej lub samorządowego zakładu budżetowego oraz przeniesienie na związek metropolitalny wszelkich praw i obowiązków związku międzygminnego, o których mowa w ust. 1, następuje ze skutkiem na dzień 1 stycznia.

3.  Zbycie akcji lub udziałów, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, jest jawne i następuje na podstawie umowy cywilnoprawnej.

4.  Przekształcenie jednostki budżetowej lub samorządowego zakładu budżetowego w trybie przepisu ust. 1 pkt 2 skutkuje wstąpieniem jednostki powstałej w wyniku tego przekształcenia we wszelkie prawa i obowiązki jednostki, która podlegała przekształceniu, w tym wynikające z zezwoleń i koncesji oraz innych aktów administracyjnych.

5.  Przepisy ust. 1 pkt 2 i ust. 2 stosuje się odpowiednio do przekształcenia jednostek budżetowych oraz zakładów budżetowych związków międzygminnych odpowiednio w jednostki budżetowe i zakłady budżetowe związku metropolitalnego.

6.  Przeniesienie praw i obowiązków, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, skutkuje wstąpieniem związku metropolitalnego we wszelkie prawa i obowiązki związku międzygminnego, w tym:

1) związane z wykonywaniem zadań publicznych;

2) wynikające z zezwoleń i koncesji oraz innych aktów administracyjnych.

7.  Związek metropolitalny wykonuje zadania publiczne na rzecz gmin - członków związku międzygminnego, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, niewchodzących w skład związku metropolitalnego, w okresie 3 miesięcy począwszy od przejęcia praw i obowiązków związku międzygminnego. Po tym okresie wykonywanie zadań na rzecz tych gmin jest możliwe na podstawie porozumienia.

Art.  14. [Jednostki organizacyjne związku metropolitalnego; porozumienia z j.s.t.; działalność gospodarcza prowadzona przez związek metropolitalny]

1.  W celu wykonywania zadań, o których mowa w art. 12, związek metropolitalny może:

1) tworzyć jednostki organizacyjne;

2) zawierać porozumienia z jednostkami samorządu terytorialnego, ze związkami jednostek samorządu terytorialnego oraz z organami administracji rządowej;

3) prowadzić działalność gospodarczą niewykraczającą poza zakres zadań o charakterze użyteczności publicznej.

2.  Do organizacji i funkcjonowania jednostek organizacyjnych związku metropolitalnego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych.

3.  Porozumienia, o których mowa w ust. 1 pkt 2, podlegają ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

4.  Do porozumień, o których mowa w ust. 1 pkt 2, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

Art.  15. [Tworzenie stowarzyszeń wraz z j.s.t.; współpraca z podmiotami o charakterze metropolitalnym z innych państw]

1.  Związek metropolitalny może tworzyć stowarzyszenia z jednostkami samorządu terytorialnego.

2.  Do stowarzyszeń, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r. poz. 2261), z tym że do utworzenia stowarzyszenia jest wymaganych co najmniej 3 założycieli.

3.  Związek metropolitalny może nawiązywać współpracę z podmiotami o charakterze metropolitalnym z innych państw.

Art.  16. [Udzielanie pomocy przez związek metropolitalny jednostkom samorządu terytorialnego; pomoc udzielana związkowi metropolitalnemu]

1.  Związek metropolitalny może udzielać pomocy, w tym pomocy finansowej, jednostkom samorządu terytorialnego oraz ich związkom.

2.  Jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki mogą udzielać pomocy finansowej związkowi metropolitalnemu.

3.  Związek metropolitalny może udzielać pomocy, w tym pomocy finansowej, społecznościom lokalnym i regionalnym innych państw. Podstawą udzielania tej pomocy jest w uchwała zgromadzenia.

Art.  17. [Nadzór nad działalnością związku metropolitalnego]

1.  Nadzór nad działalnością związku metropolitalnego sprawują Prezes Rady Ministrów oraz wojewoda śląski, a w zakresie spraw finansowych - regionalna izba obrachunkowa.

2.  Do nadzoru nad działalnością związku metropolitalnego stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 7 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 566, 1907 i 1940).

Rozdział  4

Władze związku metropolitalnego

Art.  18. [Organy związku metropolitalnego]

 Organami związku metropolitalnego są:

1) zgromadzenie;

2) zarząd związku metropolitalnego, zwany dalej "zarządem".

Art.  19. [Jawność działań organów związku metropolitalnego]

1.  Działalność organów związku metropolitalnego jest jawna. Ograniczenia jawności mogą wynikać wyłącznie z ustaw.

2.  Jawność działania organów związku metropolitalnego obejmuje w szczególności prawo obywateli do uzyskiwania informacji, wstępu na sesje zgromadzenia i posiedzenia jego komisji, a także dostępu do dokumentów związanych z wykonywaniem zadań publicznych, w tym protokołów posiedzeń organów związku metropolitalnego i komisji zgromadzenia.

3.  Zasady dostępu do dokumentów, o których mowa w ust. 2, i korzystania z nich określa statut związku metropolitalnego.

Art.  20. [Zgromadzenie]

 Zgromadzenie jest organem stanowiącym i kontrolnym związku metropolitalnego.

Art.  21. [Skład zgromadzenia]

1.  Zgromadzenie składa się z delegatów gmin wchodzących w skład związku metropolitalnego - po jednym z każdej gminy.

2.  Delegatami, o których mowa w ust. 1, są wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) lub osoby przez nich upoważnione.

Art.  22. [Pierwsza sesja zgromadzenia]

1.  Pełnomocnik zwołuje pierwszą sesję zgromadzenia na dzień przypadający w ciągu 2 miesięcy od dnia utworzenia związku metropolitalnego.

2.  Pierwszą sesję zgromadzenia, do czasu wyboru przewodniczącego, prowadzi najstarszy wiekiem delegat obecny na sesji.

Art.  23. [Wyłączne kompetencje zgromadzenia]

 Do wyłącznej właściwości zgromadzenia należy:

1) uchwalanie strategii rozwoju związku metropolitalnego;

2) uchwalanie statutu związku metropolitalnego;

3) (uchylony);

4) uchwalanie budżetu związku metropolitalnego;

5) rozpatrywanie sprawozdania z wykonania budżetu związku metropolitalnego oraz sprawozdań finansowych związku metropolitalnego;

6) wybór i odwołanie zarządu oraz ustalanie wynagrodzenia przewodniczącego zarządu;

7) podejmowanie uchwały w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium zarządowi z tytułu wykonania budżetu związku metropolitalnego;

8) podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych związku metropolitalnego dotyczących:

a) zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej; podjęcie uchwały zgromadzenia jest wymagane również w przypadku gdy po zakończeniu obowiązywania umowy zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość; do czasu określenia zasad zarząd może dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą zgromadzenia,

b) emitowania obligacji oraz określania zasad ich zbywania, nabywania i wykupu,

c) zaciągania długoterminowych pożyczek i kredytów,

d) ustalania maksymalnej wysokości pożyczek i kredytów krótkoterminowych zaciąganych przez zarząd oraz maksymalnej wysokości pożyczek i poręczeń udzielanych przez zarząd w roku budżetowym,

e) tworzenia spółek prawa handlowego lub spółdzielni i przystępowania do nich oraz określania zasad wnoszenia wkładów, a także obejmowania, nabywania i zbywania udziałów i akcji,

f) tworzenia, przekształcania i likwidowania jednostek organizacyjnych związku metropolitalnego oraz wyposażania ich w majątek.

Art.  24. [Komisja rewizyjna]

1.  Zgromadzenie kontroluje działalność zarządu oraz jednostek organizacyjnych utworzonych przez związek metropolitalny. W tym celu zgromadzenie powołuje komisję rewizyjną.

2.  W skład komisji rewizyjnej wchodzi co najmniej 3 delegatów. Członkostwa w komisji rewizyjnej nie można łączyć z funkcją przewodniczącego i wiceprzewodniczącego zgromadzenia.

3.  Komisja rewizyjna opiniuje wykonanie budżetu związku metropolitalnego i występuje z wnioskiem do zgromadzenia w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium zarządowi. Wniosek w sprawie absolutorium podlega zaopiniowaniu przez regionalną izbę obrachunkową.

4.  Komisja rewizyjna wykonuje inne zadania zlecone przez zgromadzenie w zakresie kontroli. Uprawnienie to nie narusza uprawnień kontrolnych innych komisji powoływanych przez zgromadzenie.

Art.  25. [Podejmowanie uchwał przez zgromadzenie]

1.  Uchwały zgromadzenia są podejmowane podwójną większością głosów, chyba że ustawa stanowi inaczej.

2.  Warunek uzyskania podwójnej większości głosów jest spełniony, jeżeli za przyjęciem uchwały głosuje:

1) większość ustawowego składu zgromadzenia;

2) taka liczba delegatów reprezentujących gminy, że mieszkańcy tych gmin stanowią większość ludności zamieszkałej na obszarze związku metropolitalnego.

3.  Liczbę ludności, o której mowa w ust. 2 pkt 2, ustala się na podstawie danych publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny według stanu na dzień 30 czerwca roku poprzedzającego rok, w którym odbywa się głosowanie.

Art.  26. [Stosowanie do zgromadzenia przepisów o sejmiku województwa]

 W zakresie nieuregulowanym w ustawie do działalności i organizacji zgromadzenia stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące sejmiku województwa.

Art.  27. [Zarząd - organ wykonawczy; skład zarządu]

1.  Zarząd jest organem wykonawczym związku metropolitalnego.

2.  W skład zarządu wchodzi 5 członków, w tym przewodniczący zarządu.

Art.  28. [Wymagania wobec członków zarządu]

1.  Członkiem zarządu nie może być osoba, która nie jest obywatelem polskim.

2.  Członkostwa w zarządzie nie można łączyć z:

1) członkostwem w organie jednostki samorządu terytorialnego;

2) pełnieniem funkcji wójta, burmistrza, prezydenta miasta lub ich zastępców;

3) pełnieniem funkcji wojewody lub wicewojewody;

4) mandatem posła lub senatora.

Art.  29. [Wybór zarządu]

1.  Zarząd jest wybierany przez zgromadzenie w głosowaniu tajnym.

2.  W pierwszej kolejności jest wybierany przewodniczący zarządu, a następnie pozostali członkowie zarządu, na wniosek przewodniczącego zarządu.

Art.  30. [Udzielenie zarządowi absolutorium]

1.  Zgromadzenie podejmuje uchwałę w sprawie udzielenia zarządowi absolutorium.

2.  Nieprzyjęcie uchwały, o której mowa w ust. 1, jest równoznaczne z przyjęciem uchwały w sprawie nieudzielenia zarządowi absolutorium.

3.  Uchwała zgromadzenia w sprawie nieudzielenia zarządowi absolutorium jest równoznaczna ze złożeniem wniosku o odwołanie zarządu, chyba że po zakończeniu roku budżetowego zarząd został odwołany z innej przyczyny.

Art.  31. [Rozpatrzenie wniosku o odwołaniu zarządu w następstwie nieudzielenia absolutorium]

1.  Zgromadzenie rozpoznaje wniosek, o którym mowa w art. 30 ust. 3, na sesji zwołanej nie wcześniej niż po upływie 14 dni od dnia podjęcia uchwały w sprawie nieudzielenia zarządowi absolutorium.

2.  Po zapoznaniu się z wnioskiem i opinią, o których mowa w art. 24 ust. 3, zgromadzenie może odwołać zarząd.

Art.  32. [Odwołanie zarządu z innych przyczyn; rezygnacja zarządu]

 Do odwołania zarządu z przyczyny innej niż określona w art. 31 i rezygnacji zarządu lub poszczególnych jego członków stosuje się odpowiednio przepisy art. 37-40 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, z tym że uchwały zgromadzenia w tych sprawach zapadają podwójną większością głosów, o której mowa w art. 25.

Art.  33. [Zadania zarządu]

1.  Zarząd wykonuje zadania związku metropolitalnego niezastrzeżone na rzecz zgromadzenia.

2.  Do zadań zarządu należy w szczególności:

1) wykonywanie uchwał zgromadzenia;

2) gospodarowanie mieniem związku metropolitalnego;

3) przygotowywanie projektu i wykonywanie budżetu związku metropolitalnego;

4) kierowanie, koordynowanie i kontrolowanie działalności jednostek organizacyjnych związku metropolitalnego, w tym zatrudnianie i zwalnianie ich kierowników;

5) opracowanie projektu strategii rozwoju związku metropolitalnego.

3.  Zasady i tryb działania zarządu określa statut związku metropolitalnego.

Art.  34. [Podejmowanie uchwał przez zarząd]

 Uchwały zarządu zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu zarządu w głosowaniu jawnym, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Art.  35. [Urząd metropolitalny]

1.  Zarząd wykonuje zadania przy pomocy urzędu metropolitalnego.

2.  Organizację i zasady funkcjonowania urzędu metropolitalnego określa regulamin organizacyjny uchwalony przez zarząd.

3.  Do urzędu metropolitalnego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące urzędu marszałkowskiego.

Art.  36. [Regulaminy organizacyjne jednostek organizacyjnych związku metropolitalnego; pracownicy urzędu metropolitalnego]

1.  Organizację i zasady funkcjonowania jednostek organizacyjnych związku metropolitalnego określają regulaminy organizacyjne uchwalone przez zarząd, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.

2.  Do pracowników urzędu metropolitalnego oraz jednostek organizacyjnych związku metropolitalnego stosuje się odpowiednio przepisy o pracownikach samorządowych dotyczące pracowników urzędu marszałkowskiego oraz pracowników wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych.

Art.  37. [Sekretarz związku metropolitalnego i skarbnik związku metropolitalnego]

1.  Zgromadzenie, na wniosek przewodniczącego zarządu, powołuje i odwołuje skarbnika związku metropolitalnego.

2.  Sekretarz związku metropolitalnego i skarbnik związku metropolitalnego uczestniczą w pracach zarządu oraz mogą uczestniczyć w obradach zgromadzenia z głosem doradczym.

Art.  38. [Oświadczenia majątkowe]

1.  Członek zarządu, skarbnik związku metropolitalnego i sekretarz związku metropolitalnego są obowiązani do złożenia oświadczenia o swoim stanie majątkowym.

2.  Do oświadczeń majątkowych składanych przez osoby, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 27c ust. 1-12, art. 27d, art. 27f i art. 27g ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa.

3.  Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzór formularza oświadczenia majątkowego członka zarządu, skarbnika związku metropolitalnego i sekretarza związku metropolitalnego, uwzględniając zakazy określone w odniesieniu do tych osób w przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1090 oraz z 2024 r. poz. 1840).

Art.  39. [Uzupełniające stosowanie przepisów o organach samorządu województwa]

 W zakresie nieuregulowanym w ustawie do działalności i funkcjonowania zarządu oraz praw i obowiązków członków zarządu, skarbnika związku metropolitalnego i sekretarza związku metropolitalnego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządu województwa, członków zarządu województwa, skarbnika województwa oraz sekretarza województwa.

Rozdział  5

Mienie związku metropolitalnego

Art.  40. [Składniki mienia związku metropolitalnego]

 Mieniem związku metropolitalnego jest własność i inne prawa majątkowe nabyte przez związek metropolitalny.

Art.  41. [Sposoby nabywania mienia przez związek metropolitalny]

1.  Nabycie mienia przez związek metropolitalny następuje:

1) na podstawie porozumienia z gminami wchodzącymi w skład związku metropolitalnego lub z innymi jednostkami samorządu terytorialnego, ze związkami jednostek samorządu terytorialnego, albo ze Skarbem Państwa;

2) w wyniku własnej działalności gospodarczej;

3) przez inne czynności prawne, w tym w drodze darowizn, spadków i zapisów.

2.  Do porozumień, których skutkiem jest nabycie przez związek metropolitalny nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub związku jednostek samorządu terytorialnego bądź obciążenie takiej nieruchomości ograniczonym prawem rzeczowym na rzecz związku metropolitalnego, przepisy o gospodarce nieruchomościami dotyczące udostępniania nieruchomości jednostkom samorządu terytorialnego i ich związkom stosuje się odpowiednio.

Art.  42. [Podejmowanie oświadczeń woli w sprawach majątkowych w imieniu związku metropolitalnego]

1.  Oświadczenie woli w sprawach majątkowych w imieniu związku metropolitalnego składają dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i osoba upoważniona przez zarząd.

2.  Zarząd może upoważnić pracowników urzędu metropolitalnego oraz jednostek organizacyjnych związku metropolitalnego do składania oświadczeń woli związanych z prowadzeniem bieżącej działalności związku metropolitalnego.

3.  Jeżeli czynność prawna może spowodować powstanie zobowiązań majątkowych, do jej skuteczności potrzebna jest kontrasygnata skarbnika związku metropolitalnego lub osoby przez niego upoważnionej.

4.  Skarbnik, który odmówił kontrasygnaty, ma obowiązek jej dokonania na pisemne polecenie przewodniczącego zarządu oraz powiadomienia o tym zgromadzenia i regionalnej izby obrachunkowej.

Art.  43. [Odpowiedzialność za zobowiązania osób prawnych utworzonych przez związek metropolitalny]

1.  Związek metropolitalny nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania osób prawnych utworzonych przez związek, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

2.  Osoby prawne utworzone przez związek metropolitalny nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania związku metropolitalnego.

Rozdział  6

Finanse związku metropolitalnego

Art.  44. [Samodzielność gospodarki finansowej związku metropolitalnego]

 Związek metropolitalny samodzielnie prowadzi gospodarkę finansową na podstawie uchwały budżetowej.

Art.  45. [Obowiązek zapewnienia środków finansowych na nowe zadania związku metropolitalnego]

 Przekazywanie związkowi metropolitalnemu, w drodze ustawy, nowych zadań wymaga zapewnienia środków finansowych koniecznych do ich realizacji w postaci zwiększenia dochodów.

Art.  46. [Kompetencje zarządu w zakresie wykonania budżetu związku metropolitalnego]

1.  Za prawidłowe wykonanie budżetu związku metropolitalnego odpowiada zarząd.

2.  Zarządowi przysługuje wyłączne prawo:

1) zaciągania zobowiązań mających pokrycie w ustalonych w uchwale budżetowej kwotach wydatków, w ramach upoważnień udzielonych przez zgromadzenie;

2) emitowania papierów wartościowych, w ramach upoważnień udzielonych przez zgromadzenie;

3) dokonywania wydatków budżetowych;

4) zgłaszania propozycji zmian w budżecie związku metropolitalnego;

5) dysponowania rezerwą budżetu związku metropolitalnego;

6) blokowania środków budżetowych w przypadkach określonych ustawą.

Art.  47. [Jawność gospodarki środkami finansowymi znajdującymi się w dyspozycji związku metropolitalnego]

 Gospodarka środkami finansowymi znajdującymi się w dyspozycji związku metropolitalnego jest jawna. Wymóg jawności jest spełniany w szczególności przez:

1) jawność debaty budżetowej;

2) opublikowanie uchwały budżetowej oraz sprawozdań z wykonania budżetu związku metropolitalnego;

3) przedstawienie pełnego wykazu kwot dotacji celowych udzielanych z budżetu związku metropolitalnego;

4) ujawnienie sprawozdania zarządu z działań, o których mowa w art. 46 ust. 2 pkt 1 i 2.

Art.  48. [Oddzielenie dyspozycji środkami pieniężnymi związku metropolitalnego od jej kasowego wykonania]

 Dyspozycja środkami pieniężnymi związku metropolitalnego jest oddzielona od jej kasowego wykonania.

Art.  49. [Kontrola gospodarki finansowej związku metropolitalnego]

 Kontrolę gospodarki finansowej związku metropolitalnego sprawuje regionalna izba obrachunkowa.

Art.  50. [Okresowe odpowiednie stosowanie przepisów o zasadach ustalania indywidualnego wskaźnika zadłużenia j.s.t.]

 W okresie 3 lat następujących po roku, w którym związek metropolitalny został utworzony, do związku metropolitalnego i gmin wchodzących w skład tego związku stosuje się odpowiednio przepisy art. 244 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 245 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, 1572, 1717, 1756 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 39).

Rozdział  7

Dochody związku metropolitalnego

Art.  51. [Źródła dochodów związku metropolitalnego]

 Źródłami dochodów związku metropolitalnego są:

1) udział we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych zamieszkałych na obszarze związku metropolitalnego;

2) składki od gmin wchodzących w skład związku metropolitalnego;

3) dochody uzyskiwane przez jednostki budżetowe związku metropolitalnego oraz wpłaty od zakładów budżetowych związku metropolitalnego;

4) dochody z majątku związku metropolitalnego;

5) spadki, zapisy i darowizny na rzecz związku metropolitalnego;

6) odsetki od pożyczek udzielanych przez związek metropolitalny, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej;

7) odsetki od nieterminowo przekazywanych należności stanowiących dochody związku metropolitalnego;

8) odsetki od środków finansowych gromadzonych na rachunkach bankowych związku metropolitalnego, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej;

9) dotacje z budżetu państwa;

10) dotacje z budżetów jednostek samorządu terytorialnego;

11) inne dochody należne związkowi metropolitalnemu na podstawie odrębnych przepisów.

Art.  52. [Udział związku metropolitalnego we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych]

1.  Wysokość udziału związku metropolitalnego w podatku dochodowym od osób fizycznych, od dochodów podatników tego podatku zamieszkałych na obszarze związku metropolitalnego, wynosi 0,49 %.

2.  Kwotę rocznego dochodu związku metropolitalnego z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych ustala się, mnożąc, zwaloryzowane zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. poz. 1572 i 1717), dochody podatników tego podatku zamieszkałych na obszarze związku metropolitalnego za rok bazowy, przez 0,49 %.

3.  Dochody związku metropolitalnego z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych przekazuje Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy na rachunek bankowy związku w dwunastu równych ratach miesięcznych, w terminie do 25. dnia każdego miesiąca.

Art.  53. [Składki wnoszone na rzecz związku metropolitalnego]

1.  Gminy wchodzące w skład związku metropolitalnego są obowiązane, począwszy od roku, w którym związek metropolitalny został utworzony, do wnoszenia na rzecz związku metropolitalnego składek ustalonych w sposób określony w ust. 2-5.

2.  Roczna składka, o której mowa w ust. 1, składa się z części stałej i części zmiennej.

3.  W roku, w którym utworzono związek metropolitalny, część stałą składki rocznej ustala się mnożąc 0,001 przez iloraz planowanych na rok budżetowy dochodów z tytułu udziału gminy we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych i udziału gminy we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych, o którym mowa w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, ustalonego z uwzględnieniem art. 89 tej ustawy.

4.  Część stałą składki rocznej ustala się dla gmin, niebędących miastami na prawach powiatu, wchodzących w skład związku metropolitalnego, mnożąc 0,24 % przez dochód gminy z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, ustalony na rok budżetowy.

4a.  Część stałą składki rocznej ustala się dla miast na prawach powiatu wchodzących w skład związku metropolitalnego, mnożąc 0,19 % przez dochód miasta na prawach powiatu z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, ustalony na rok budżetowy.

5.  Wysokość zmiennej części składki rocznej jest zależna od ilości oraz zakresu przekazywanych przez gminy związkowi metropolitalnemu zadań i odpowiada rzeczywistym kosztom ponoszonym przez gminy na realizację tych zadań. Szczegółowe zasady ustalania wysokości zmiennej części składki rocznej oraz terminy płatności składek określa statut związku metropolitalnego.

Art.  54. [Stosowanie do składek przepisów o zobowiązaniach podatkowych]

 Do składek, o których mowa w art. 53 ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111), z tym że kompetencje organu podatkowego wykonuje przewodniczący zarządu.

Rozdział  8

Zmiany w przepisach

Art.  55.

 W ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446, 1579 i 1948) wprowadza się następujące zmiany: (zmiany pominięte).

Art.  56.

 W ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. z 2006 r. poz. 1584, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany: (zmiany pominięte).

Art.  57.

 W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 486, 1948 i 2260) w art. 27c w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie: (zmiany pominięte).

Art.  58.

 W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 814, 1579 i 1948) wprowadza się następujące zmiany: (zmiany pominięte).

Art.  59.

 W ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r. poz. 778, 904, 961, 1250 i 1579) wprowadza się następujące zmiany: (zmiany pominięte).

Art.  60.

 W ustawie z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 198, 1609 i 1985) wprowadza się następujące zmiany: (zmiany pominięte).

Art.  61.

 W ustawie z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1867, 1920 i 1954 oraz z 2017 r. poz. 60) wprowadza się następujące zmiany: (zmiany pominięte).

Rozdział  8a 

Przepis epizodyczny

Art.  61a. [Część stała składki wnoszonej na rzecz związku metropolitalnego na rok 2023]

 Na rok 2023 część stałą składki rocznej gminy wchodzącej w skład związku metropolitalnego ustala się, mnożąc 0,005 przez dochód gminy z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych, powiększony o kwotę przypadającego gminie w roku 2022 dodatkowego dochodu z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych, o którym mowa w art. 70j ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Rozdział  9

Przepisy końcowe

Art.  62.

 Traci moc ustawa z dnia 9 października 2015 r. o związkach metropolitalnych (Dz. U. poz. 1890 oraz z 2016 r. poz. 2260).

Art.  63.

 Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

• Identyfikator: Dz.U.2025.186 t.j.
• Rodzaj: ustawa
• Tytuł: Związek metropolitalny w województwie śląskim.
• Data aktu: 2017-03-09
• Data ogłoszenia: 2025-02-13
• Data wejścia w życie: 2017-04-07