Nakładanie grzywien w drodze mandatu karnego.

ROZPORZĄDZENIE
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 22 lutego 2002 r.
w sprawie nakładania grzywien w drodze mandatu karnego

Na podstawie art. 96 § 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 1713 i 1948) zarządza się, co następuje:
§  1.  [Przedmiot regulacji]
Rozporządzenie określa wzór formularza mandatu karnego i sposób nakładania grzywien w drodze mandatu karnego.
§  2.  [Formularz mandatu karnego w postaci bloczka]
1. 
Z zastrzeżeniem § 2a formularz, przy wykorzystaniu którego nakłada się grzywnę w drodze mandatu karnego, składa się z 5 odcinków: "A", "B", "C", "D" i "E", oznaczonych serią i numerem, ułożonych w książkę w postaci bloczka, umieszczoną w zespolonym pakiecie, z zachowaniem ciągłości numeracji. Odcinki "A", "B", "C" i "D" są wykonane na papierze samokopiującym.
2. 
Wzór odcinków formularza mandatu karnego, zwanego dalej "formularzem", określa załącznik do rozporządzenia.
3. 
Parametry techniczne odcinka A i B formularza, o którym mowa w ust. 2, określa Polska Norma PN-F-01101 "Bankowość i pokrewne usługi finansowe - Wzory formularzy bankowych - Wzór formularza polecenia przelewu/wpłaty gotówkowej (W/P)".
§  2a.  [Formularz mandatu karnego wygenerowanego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego]
1. 
Nakładając grzywnę w drodze mandatu karnego, dopuszcza się użycie przez funkcjonariusza formularza mandatu wygenerowanego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego.
2. 
Wzór formularza mandatu, o którym mowa w ust. 1, odpowiada wzorowi określonemu w załączniku, z tym że nie jest on ułożony w książkę w postaci bloczka i nie posiada odcinków samokopiujących, a seria i numer mandatu są nadawane przez system automatycznie z puli numerów przydzielonych.
3. 
Na mandacie wygenerowanym przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego pieczęć organu nakładającego i własnoręczny podpis funkcjonariusza, który nałożył mandat, mogą być odtworzone mechanicznie, jeżeli odcinki "C", "D" i "E" formularza zawierają unikatowy identyfikator funkcjonariusza nakładającego mandat, a zabezpieczenia systemu odtwarzającego ten identyfikator wykluczają posłużenie się nim przez osobę nieuprawnioną, system zaś spełnia wymogi określone w ustawie z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 570).
§  3.  [Obowiązek okazania dokumentu uprawniającego do nałożenia grzywny w drodze mandatu karnego]
Jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, funkcjonariusz nakładający grzywnę, zwany dalej "funkcjonariuszem", na żądanie sprawcy wykroczenia jest obowiązany okazać dokument uprawniający go do nałożenia grzywny w drodze mandatu karnego.
§  4.  [Mandat karny kredytowany]
1. 
Funkcjonariusz, nakładając na sprawcę wykroczenia mandat karny kredytowany, po oddzieleniu części A i B od części C-E:
1) 1
 na odcinku "A" formularza wpisuje wysokość nałożonej grzywny; wysokości grzywny nie wpisuje się, jeżeli sprawca wykroczenia uiścił ją w formie bezgotówkowej za pomocą karty płatniczej lub innego instrumentu płatniczego;
2)
na odcinku "C" formularza:
a)
wpisuje wysokość nałożonej grzywny,
b)
oznacza rodzaj mandatu oraz wypełnia rubryki dotyczące ukaranego zgodnie z opisem; w razie niemożności stwierdzenia numeru PESEL wpisuje się datę urodzenia ukaranego,
c) 2
 określa zachowanie stanowiące wykroczenie, czas i miejsce jego popełnienia oraz kwalifikację prawną,
d)
w przypadku naruszenia przepisów o ruchu drogowym, wpisuje liczbę punktów przewidzianych za to naruszenie na podstawie odrębnych przepisów,
e)
wpisuje swój numer służbowy, datę nałożenia mandatu oraz składa swój podpis.
2. 
Sprawca wykroczenia potwierdza przyjęcie mandatu karnego kredytowanego, składając czytelny podpis na odcinku "C" formularza.
3.  3
 Sprawca wykroczenia ukarany mandatem karnym kredytowanym otrzymuje odcinki "A", "B" i "C" formularza. W przypadku gdy grzywna została uiszczona w formie bezgotówkowej za pomocą karty płatniczej lub innego instrumentu płatniczego, sprawca wykroczenia otrzymuje wyłącznie odcinek "C" formularza.
§  4a.  [Przyjęcie mandatu karnego kredytowanego - doręczenie odcinków formularza mandatu przesyłką poleconą]
Jeżeli sprawca wykroczenia został pouczony, zgodnie z § 6, i pisemnie wyraził zgodę na przyjęcie mandatu karnego kredytowanego w określonej wysokości, odcinki "A", "B" i "C" formularza mogą zostać mu doręczone przesyłką poleconą za zwrotnym poświadczeniem odbioru. W takim przypadku potwierdzeniem przyjęcia mandatu jest załączona do odcinka "D" pisemna zgoda sprawcy wykroczenia na jego przyjęcie wraz ze zwrotnym poświadczeniem doręczenia przesyłki zawierającej mandat. Za datę przyjęcia mandatu przyjmuje się dzień jego doręczenia.
§  4b.  4 [Zgoda na przyjęcie i doręczenie mandatu generowanego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego]
 Dopuszcza się wyrażenie przez sprawcę wykroczenia zgody na:
1)
przyjęcie mandatu generowanego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego,
2)
doręczenie mandatu karnego wygenerowanego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego

- przy pomocy środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344).

§  4c.  5 [Sposób doręczenia mandatu karnego wygenerowanego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego]
1. 
Czynności, o których mowa w § 4b, dokonuje się przy pomocy przeznaczonej do tego platformy internetowej spełniającej wymogi określone w ustawie z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną.
2. 
Doręczenie mandatu karnego w sposób, o którym mowa w § 4b pkt 2, polega na jego udostępnieniu sprawcy wykroczenia do pobrania oraz samodzielnego wydrukowania w postaci obrazu odcinków "A", "B" i "C" z platformy internetowej, o której mowa w ust. 1, w okresie 21 dni, licząc od dnia następującego po dniu wysłania przez organ powiadomienia o wystawieniu mandatu i możliwości jego odebrania za pośrednictwem platformy internetowej. Za datę przyjęcia mandatu uznaje się dzień, w którym sprawca wykroczenia pokwitował jego odbiór w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w § 4b pkt 2. W przypadku niepokwitowania mandatu udostępnionego na platformie internetowej w okresie jego udostępnienia mandat doręcza się w sposób, o którym mowa w § 4a.
3. 
Wyrażenie przez sprawcę wykroczenia zgód, o których mowa w § 4b, oraz pokwitowanie odbioru mandatu w systemie teleinformatycznym wymaga złożenia kwalifikowanego podpisu elektronicznego, podpisu zaufanego albo podpisu osobistego.
4. 
Mandat karny doręczany w sposób, o którym mowa w § 4b pkt 2, jest opatrzony kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu nakładającego.
§  5.  [Mandat karny uiszczany w gotówce]
1. 
Funkcjonariusz, nakładając na sprawcę wykroczenia mandat karny uiszczany w gotówce, wpisuje wysokość grzywny na odcinku "C" formularza, a następnie wypełnia ten odcinek zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2.
2. 
Sprawca wykroczenia potwierdza przyjęcie mandatu karnego uiszczanego w gotówce, składając czytelny podpis na odcinku "C" formularza.
3. 
Sprawca wykroczenia ukarany mandatem karnym uiszczanym w gotówce otrzymuje odcinek "C" formularza.
§  5a.  6 [Uiszczenie grzywny w formie bezgotówkowej]
 Jeżeli grzywna nałożona w drodze mandatu karnego, o którym mowa w § 4 ust. 1 albo § 5 ust. 1, została uiszczona przez sprawcę wykroczenia w formie bezgotówkowej za pomocą karty płatniczej lub innego instrumentu płatniczego, funkcjonariusz:
1)
na odcinku "C" formularza zaznacza także znakiem X pole "płatność kartą lub innym instrumentem płatniczym";
2)
do odcinka "D" formularza dołącza potwierdzenie dokonania płatności uzyskane z urządzenia do autoryzacji rozliczeń.
§  6.  [Pouczenie sprawcy wykroczenia o prawie odmowy przyjęcia mandatu karnego]
Przed potwierdzeniem przez sprawcę wykroczenia przyjęcia mandatu karnego, o którym mowa w § 4 ust. 2 lub § 5 ust. 2, funkcjonariusz poucza sprawcę wykroczenia o prawie odmowy przyjęcia mandatu karnego i o skutkach prawnych takiej odmowy.
§  7.  [Mandat karny zaoczny]
1. 
Funkcjonariusz, nakładając na sprawcę wykroczenia mandat karny zaoczny, wypełnia go zgodnie z § 4 ust. 1.
2.  7
 Sprawcy wykroczenia ukaranemu mandatem karnym zaocznym pozostawia się odcinki "A", "B" i "C" formularza albo je doręcza.
3. 
Mandat karny zaoczny można pozostawić osobie pełnoletniej, która zobowiąże się do przekazania go sprawcy wykroczenia. Osoba ta potwierdza otrzymanie odcinków "A", "B" i "C", wpisując swoje imię, nazwisko i adres miejsca zamieszkania na odwrocie odcinka "D" oraz potwierdzając prawdziwość tych danych własnoręcznym podpisem.
4. 
W razie niemożności doręczenia osobiście sprawcy wykroczenia odcinków formularza mandatu karnego, o których mowa w ust. 2, na drzwiach mieszkania sprawcy wykroczenia lub w miejscu widocznym na nieruchomości lub ruchomości, w tym na pojeździe należącym do sprawcy bądź przez niego użytkowanym, umieszcza się zawiadomienie.
5. 
Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 4, powinno wskazywać, gdzie i kiedy odcinki mandatu karnego pozostawiono, oraz że należy je odebrać w ciągu 7 dni, wraz z pouczeniem, że odcinki mandatu karnego nieodebrane w terminie uważa się za doręczone.
6. 
(uchylony).
§  7a.  [Stosowanie dotychczasowych bloczków mandatów karnych]
Bloczki mandatów karnych używane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia mogą być stosowane do dnia 31 lipca 2002 r.
§  8.  [Wejście w życie]
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK  8  

WZÓR FORMULARZA MANDATU KARNEGO

Odcinek A

wzór

Odcinek B

wzór

Odcinek C - strona 1

wzór

Odcinek C - strona 2

wzór

Odcinek D - strona 1

wzór

Odcinek D - strona 2

wzór

Odcinek E

wzór

1 § 4 ust. 1 pkt 1 zmieniony przez § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z dnia 4 września 2017 r. (Dz.U.2017.1694) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 6 września 2017 r.
2 § 4 ust. 1 pkt 2 lit. c zmieniona przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2019 r. (Dz.U.2019.807) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 maja 2019 r.
3 § 4 ust. 3 zmieniony przez § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia z dnia 4 września 2017 r. (Dz.U.2017.1694) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 6 września 2017 r.
4 § 4b dodany przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 11 kwietnia 2023 r. (Dz.U.2023.752) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 22 maja 2023 r.
5 § 4c dodany przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 11 kwietnia 2023 r. (Dz.U.2023.752) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 22 maja 2023 r.
6 § 5a dodany przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 4 września 2017 r. (Dz.U.2017.1694) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 6 września 2017 r.
7 § 7 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2019 r. (Dz.U.2019.807) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 maja 2019 r.
8 Załącznik:

- zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 4 września 2017 r. (Dz.U.2017.1694) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 6 września 2017 r.

- zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2019 r. (Dz.U.2019.807) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 maja 2019 r.

- zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 11 kwietnia 2023 r. (Dz.U.2023.752) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 22 maja 2023 r.

Zmiany w prawie

Od 2026 roku sześć nowych miast, zmiany granic gmin i wiele kontrowersji

Janów Podlaski, Stanisławów, Małkinia Górna, Staroźreby, Branice, Janów - te miejscowości 1 stycznia 2026 r. uzyskają status miast. Jedna z gmin zmieni nazwę, a w przypadku 21 gmin miejskich i wiejskich dojdzie do zmiany granic gmin. Rada Ministrów zmieniała w wielu wypadkach granice, mimo negatywnej opinii niektórych samorządów, których zmiany dotyczą. MSWiA zapowiedział nowelizację przepisów, tak aby ograniczyć konflikty.

Robert Horbaczewski 31.12.2025
Rosną opłaty za składniki krwi

Określenie wysokości opłat za krew i jej składniki wydawane przez jednostki organizacyjne publicznej służby krwi, obowiązujące przez cały kolejny rok zawiera rozporządzenie Ministra Zdrowia, które wchodzi w życie 1 stycznia 2026 r. Zakłada ono, że od przyszłego roku stawki za poszczególne składniki krwi znacznie wzrosną w porównaniu do 2025 r., przekraczając znacznie poziom inflacji.

Inga Stawicka 31.12.2025
W czwartek wchodzi w życie wiele nowych przepisów

Przełom roku to okres, kiedy wchodzi w życie wiele nowych regulacji prawnych. Dużo zmian czeka zarówno przedsiębiorców, jak i zwykłego Kowalskiego. Przybywa obowiązków podatkowych, ale za to biznes ma odczuć pozytywnie skutki tegorocznych wysiłków deregulacyjnych - albo znikną niektóre bariery, albo przynajmniej małe i średnie firmy będą nimi mniej ograniczane. Trendem jest większa ilość elektroniki, Polacy muszą też jednak zaktualizować sobie wiedzę o ojczystym języku.

Michał Kosiarski 31.12.2025
W Nowy Rok wejdziemy z nowym prawem dla pracowników i emerytów

Od 1 stycznia 2026 roku do stażu pracy, który ma wpływ na uprawnienia pracownicze takie jak np. długość urlopu wypoczynkowego, zaliczana będzie praca na umowie zleceniu czy prowadzenie działalności gospodarczej. Wzrośnie też minimalne wynagrodzenie za pracę oraz minimalna stawka godzinowa i wyniesie odpowiednio 4806 zł brutto i 31,40 zł brutto. Do 7 tys. zł wzrośnie zasiłek pogrzebowy, a ZUS przeliczy świadczenia emerytom czerwcowym. A to nie jedyne zmiany w prawie, które warto odnotować.

Grażyna J. Leśniak 31.12.2025
Ustawa o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych – ważne informacje dla pracodawcy i pracowników

13 grudnia 2025 r. weszła w życie ustawa o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych. Nowe przepisy upraszczają procedury zawierania i ewidencjonowania układów, przewidują możliwość skorzystania ze wsparcia mediatorki lub mediatora w rokowaniach oraz pozwalają regulować m.in. kwestie godzenia życia zawodowego i prywatnego, równości płci, procedur antymobbingowych czy wykorzystywania nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji.

Grażyna J. Leśniak 30.12.2025
Wskaźnik POLSTR po raz pierwszy w przepisach

Wskaźnik referencyjny POLSTR, który za dwa lata ma definitywnie zastąpić WIBOR, po raz pierwszy pojawił się w powszechnie obowiązujących przepisach. Jego stawkę określił resort finansów w obwieszeniu dotyczącym tzw. safe harbour przy cenach transferowych obowiązującym od 1 stycznia 2026 r.

Michał Kosiarski 29.12.2025
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2017.613 t.j.

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Nakładanie grzywien w drodze mandatu karnego.
Data aktu: 22/02/2002
Data ogłoszenia: 21/03/2017
Data wejścia w życie: 27/03/2002