Świadczenie rekompensacyjne z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla.

USTAWA
z dnia 12 października 2017 r.
o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla

Art.  1.  [Przedmiot regulacji]

Ustawa określa zasady i sposób realizacji świadczenia rekompensacyjnego z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla, zwanego dalej "rekompensatą".

Art.  2.  [Definicje]

Użyte w ustawie określenia oznaczają:

1)
osoba uprawniona:
a)
emeryta i rencistę mających ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, zwanej dalej "rentą", i pobierających to świadczenie, uprawnionych w trakcie pobierania świadczenia z tytułu emerytury lub renty do bezpłatnego węgla na podstawie postanowień układów zbiorowych pracy, porozumień lub innych regulacji obowiązujących w przedsiębiorstwie górniczym, które utraciły moc obowiązującą przed dniem wejścia w życie ustawy, na skutek zawartych porozumień lub dokonanych wypowiedzeń,
b)
wdowy, wdowców i sieroty mających ustalone prawo do renty rodzinnej po osobie, o której mowa w lit. a;
2)
przedsiębiorstwo górnicze:
a)
spółkę węglową - jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, która prowadziła w dniu 31 grudnia 2011 r. wydobycie węgla kamiennego na podstawie koncesji,
b)
spółkę, w której Skarb Państwa lub spółki węglowe posiadały w dniu 31 grudnia 2011 r. akcje lub udziały, która prowadziła w tym dniu wydobycie węgla kamiennego na podstawie koncesji;
3)
przedsiębiorstwo wypłacające:
a)
przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1327 i 1566) - w przypadku osób uprawnionych ze zlikwidowanych przedsiębiorstw górniczych lub przedsiębiorstw górniczych, które zaprzestały wydobycia węgla kamiennego na podstawie koncesji przed dniem wejścia w życie ustawy,
b)
przedsiębiorstwo górnicze - w przypadku osób uprawnionych z przedsiębiorstw górniczych, które w dniu wejścia w życie ustawy prowadzą wydobycie węgla kamiennego na podstawie koncesji.
Art.  3.  [Osoba uprawniona do rekompensaty]
1. 
Rekompensata przysługuje osobie uprawnionej, z wyjątkiem ust. 2.
2. 
Rekompensata nie przysługuje osobie uprawnionej, której roszczenia z tytułu prawa do bezpłatnego węgla podlegają zaspokojeniu na podstawie prawomocnego wyroku sądowego.
Art.  4.  [Wysokość i wypłata rekompensaty]
1. 
Wysokość rekompensaty wynosi 10 000 zł.
2. 
Rekompensata jest wypłacana jednorazowo przez właściwe przedsiębiorstwo wypłacające przekazem pocztowym, przelewem na rachunek bankowy albo rachunek prowadzony w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, wskazany we wniosku o wypłatę rekompensaty.
3. 
W przypadku śmierci osoby uprawnionej, o której mowa w art. 2 pkt 1 lit. a, która złożyła wniosek o wypłatę rekompensaty, należną jej rekompensatę wypłaca się w częściach równych osobom uprawnionym, o których mowa w art. 2 pkt 1 lit. b.
4. 
Roszczenie o świadczenie z tytułu wypłaty rekompensaty wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia złożenia wniosku o wypłatę rekompensaty.
Art.  5.  [Wniosek o wypłatę rekompensaty; odmowa wypłaty]
1. 
Wniosek o wypłatę rekompensaty osoba uprawniona składa do właściwego przedsiębiorstwa wypłacającego w terminie do 21 dni od dnia wejścia w życie ustawy.
2. 
Wniosek o wypłatę rekompensaty zawiera:
1)
imię i nazwisko osoby uprawnionej;
2)
numer PESEL albo rodzaj i numer dokumentu tożsamości w przypadku braku numeru PESEL;
3)
nazwę przedsiębiorstwa górniczego, z którego osoba uprawniona, o której mowa w art. 2 pkt 1 lit. a, przeszła na emeryturę lub rentę;
4)
informację, że osoba uprawniona, o której mowa w art. 2 pkt 1 lit. a, posiadała prawo do bezpłatnego węgla na podstawie postanowień układu zbiorowego pracy, porozumienia lub innej regulacji obowiązującej w przedsiębiorstwie górniczym, które utraciły moc obowiązującą przed dniem wejścia w życie ustawy, na skutek zawartych porozumień lub dokonanych wypowiedzeń;
5)
wskazanie sposobu wypłaty rekompensaty;
6)
adres zamieszkania osoby uprawnionej;
7)
numer rachunku bankowego albo rachunku prowadzonego w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, na jaki ma być wpłacona rekompensata - w przypadku wypłaty rekompensaty przelewem;
8)
telefon do kontaktu z osobą uprawnioną;
9)
datę i podpis osoby uprawnionej.
3. 
Do wniosku o wypłatę rekompensaty dołącza się:
1)
dokumenty potwierdzające uprawnienie do rekompensaty - w przypadku osób uprawnionych, o których mowa w art. 2 pkt 1 lit. b;
2)
oświadczenie o następującej treści:

"Oświadczam, że:

1) dane zawarte we wniosku o wypłatę rekompensaty są zgodne z prawdą;

2) roszczenia z tytułu prawa do bezpłatnego węgla nie podlegają zaspokojeniu na podstawie prawomocnego wyroku sądowego;

3) nie złożyłem(am) pozwu/złożyłem(am) pozew* dotyczący(ego) roszczenia z tytułu prawa do bezpłatnego węgla do sądu ... w ...;

4) nie będę występować z roszczeniami z tytułu prawa do bezpłatnego węgla przysługującego na podstawie postanowień układu zbiorowego pracy, porozumienia lub innych regulacji obowiązujących w przedsiębiorstwie górniczym, które utraciły moc obowiązującą przed dniem wejścia w życie ustawy, na skutek zawartych porozumień lub dokonanych wypowiedzeń.

*Niepotrzebne skreślić".

4. 
Wzór wniosku o wypłatę rekompensaty oraz wzór oświadczenia, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, zamieszcza na swojej stronie internetowej przedsiębiorstwo wypłacające.
5. 
W przypadku gdy wniosek o wypłatę rekompensaty nie zawiera danych, o których mowa w ust. 2, lub nie dołączono do niego dokumentów, o których mowa w ust. 3 pkt 1, lub oświadczenia, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, przedsiębiorstwo wypłacające niezwłocznie wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku lub dołączenia dokumentów lub oświadczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania z pouczeniem, że nieuzupełnienie danych lub niedołączenie dokumentów lub oświadczenia w tym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
6. 
Przedsiębiorstwo wypłacające, o którym mowa w art. 2 pkt 3 lit. a, zwraca się do przedsiębiorstwa górniczego, z którego osoba uprawniona, o której mowa w art. 2 pkt 1 lit. a, przeszła na emeryturę lub rentę, z wnioskiem o potwierdzenie informacji, o której mowa w ust. 2 pkt 4, w terminie 3 dni roboczych od dnia złożenia wniosku o wypłatę rekompensaty.
7. 
Przedsiębiorstwo górnicze udziela przedsiębiorstwu wypłacającemu odpowiedzi w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku o potwierdzenie informacji, o którym mowa w ust. 6.
8. 
Przedsiębiorstwo wypłacające wypłaca rekompensatę, jeżeli przedsiębiorstwo górnicze potwierdzi informację, o której mowa w ust. 2 pkt 4.
9. 
Przedsiębiorstwo wypłacające odmawia w formie pisemnej, z podaniem przyczyny odmowy, wypłaty rekompensaty, jeżeli wniosek złożyła osoba nieuprawniona.
10. 
Od odmowy, o której mowa w ust. 9, przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w terminie 14 dni od dnia otrzymania odmowy.
11. 
Przedsiębiorstwo wypłacające, z inicjatywy własnej albo na wniosek osoby uprawnionej, prostuje błędy pisarskie oraz inne oczywiste omyłki w odmowie, o której mowa w ust. 9.
Art.  6.  [Dotacja na sfinansowanie rekompensat]
1. 
Rekompensaty są finansowane z dotacji celowej przyznawanej przez ministra właściwego do spraw gospodarki złożami kopalin, zwanego dalej "ministrem".
2. 
Dotację, o której mowa w ust. 1, przyznaje się na wniosek przedsiębiorstwa wypłacającego złożony do ministra.
3. 
Wniosek, o którym mowa w ust. 2, zawiera:
1)
nazwę przedsiębiorstwa wypłacającego;
2)
adres siedziby przedsiębiorstwa wypłacającego;
3)
liczbę osób uprawnionych, którym ma być wypłacona rekompensata, ze wskazaniem przedsiębiorstwa górniczego, z którego osoby uprawnione, o których mowa w art. 2 pkt 1 lit. a, przeszły na emeryturę lub rentę;
4)
kwotę dotacji, o której mowa w ust. 1;
5)
podpis osoby upoważnionej do reprezentacji przedsiębiorstwa wypłacającego.
4. 
W przypadku gdy wniosek, o którym mowa w ust. 2, zawiera braki formalne, minister wzywa przedsiębiorstwo wypłacające do ich uzupełnienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
5. 
Podstawą przekazywania środków z dotacji, o której mowa w ust. 1, jest umowa zawarta między ministrem a przedsiębiorstwem wypłacającym, które złożyło wniosek, o którym mowa w ust. 2.
6. 
Środki z dotacji, o której mowa w ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy wyodrębniony w tym celu przez przedsiębiorstwo wypłacające i są odrębnie ewidencjonowane.
Art.  7.  [Rozliczenie dotacji]
1. 
Przedsiębiorstwo wypłacające sporządza rozliczenie przyznanej dotacji, o której mowa w art. 6 ust. 1, i przekazuje je ministrowi w terminie 15 dni od dnia zakończenia wypłacania rekompensat.
2. 
Rozliczenie, o którym mowa w ust. 1, zawiera zestawienie otrzymanych kwot dotacji, o której mowa w art. 6 ust. 1, oraz rozliczenie wydatkowanych kwot tej dotacji.
Art.  8.  [Wyłączenie rekompensat z potrąceń i egzekucji]

Z kwoty rekompensaty nie dokonuje się potrąceń i egzekucji.

Art.  9.  [Rekompensata w wymiar składek na ubezpieczenie zdrowotne]

Kwota rekompensaty nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Art.  10.  [Niewliczanie rekompensaty do dochodu]

Kwoty rekompensaty nie wlicza się do dochodu, o którym mowa w:

1)
art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 180);
2)
art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1769).
Art.  11.  [Limit wydatków budżetu państwa na realizację przepisów ustawy]
1. 
W roku 2017 maksymalny limit wydatków z budżetu państwa będący skutkiem finansowym wejścia w życie ustawy wynosi 2 353,8 mln zł.
2. 
Agencja Rozwoju Przemysłu Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie, na zlecenie ministra, monitoruje wykorzystanie dotacji, o której mowa w art. 6 ust. 1.
Art.  12. 

W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032, z późn. zm.) po art. 52g dodaje się art. 52h w brzmieniu:

"Art. 52h. Zwalnia się od podatku dochodowego kwoty świadczenia rekompensacyjnego z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla, o którym mowa w ustawie z dnia 12 października 2017 r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla (Dz. U. poz. 1971).".

Art.  13. 
1. 
Sąd umarza wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy postępowania dotyczące roszczeń z tytułu prawa do bezpłatnego węgla, po otrzymaniu od przedsiębiorstwa wypłacającego informacji o wypłacie rekompensaty.
2. 
Przedsiębiorstwo wypłacające przekazuje informację, o której mowa w ust. 1, niezwłocznie po wypłacie rekompensaty.
Art.  14. 

Z dniem wejścia w życie ustawy przedsiębiorstwo wypłacające zamieszcza na swojej stronie internetowej wzór wniosku o wypłatę rekompensaty oraz wzór oświadczenia, o którym mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2.

Art.  15. 

Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2017.1971

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Świadczenie rekompensacyjne z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla.
Data aktu: 12/10/2017
Data ogłoszenia: 23/10/2017
Data wejścia w życie: 24/10/2017