Zmiana ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych oraz niektórych innych ustaw.

USTAWA
z dnia 8 czerwca 2017 r.
o zmianie ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych oraz niektórych innych ustaw

Art.  1. 

W ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220) wprowadza się następujące zmiany:

1)
w art. 1 w pkt 5 wyrazy "wojewódzkich rad konsultacyjnych do spraw działaczy opozycji i osób represjonowanych" zastępuje się wyrazami "wojewódzkich rad konsultacyjnych do spraw działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych";
2)
w art. 3:
a)
we wprowadzeniu do wyliczenia wyrazy "4 czerwca 1989 r." zastępuje się wyrazami "31 lipca 1990 r.",
b)
w pkt 3 w lit. a po wyrazach "na skutek działania" dodaje się wyrazy ", w tym niejawnego,";
3)
w art. 4 w pkt 1 wyrazy "4 czerwca 1989 r." zastępuje się wyrazami "31 lipca 1990 r.";
4)
w art. 5:
a)
po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu:

"3a. Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, złożonego przez działacza opozycji antykomunistycznej lub osobę represjonowaną z powodów politycznych, dołącza się również aktualną fotografię wnioskodawcy.",

b)
w ust. 6 wyrazy "wojewódzkiej rady konsultacyjnej do spraw działaczy opozycji i osób represjonowanych" zastępuje się wyrazami "wojewódzkiej rady konsultacyjnej do spraw działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych";
5)
w art. 6:
a)
ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie:

"2. Odznakę honorową działaczowi opozycji antykomunistycznej lub osobie represjonowanej z powodów politycznych nadaje Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wraz z wydaniem decyzji, o której mowa w art. 5 ust. 1.

3. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wraz z wydaniem decyzji, o której mowa w art. 5 ust. 1, wydanej na wniosek działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, wydaje także legitymację działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, zwaną dalej "legitymacją".",

b)
w ust. 4:
uchyla się pkt 3,
pkt 4 otrzymuje brzmienie:

"4) sposób noszenia odznaki honorowej",

uchyla się pkt 5;
6)
w art. 9:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Świadczenie pieniężne przyznaje się w wysokości 402,72 zł miesięcznie.",

b)
uchyla się ust. 4-7;
7)
w art. 10:
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Pomoc pieniężna może być przyznana w szczególności na pokrycie kosztów:

1) zakupu wózka inwalidzkiego;

2) zakupu sprzętu rehabilitacyjnego;

3) zakupu przedmiotów ortopedycznych;

4) zakupu ułatwiających pracę i życie środków pomocniczych, innych niż określone w pkt 1-3;

5) dostosowania pomieszczeń mieszkalnych do rodzaju inwalidztwa;

6) opłacania pomocy pielęgnacyjnej.",

b)
w ust. 3 w pkt 1 po wyrazach "najniższej emerytury" dodaje się wyrazy ", ogłaszanej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 94 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1383), zwanej dalej "najniższą emeryturą"",
c)
ust. 5 i 6 otrzymują brzmienie:

"5. Pomoc pieniężna jest przyznawana w formie:

1) pomocy jednorazowej:

a) w przypadku trudnej sytuacji materialnej lub zaistnienia zdarzeń losowych - do wysokości 150% najniższej emerytury,

b) na częściowe pokrycie kosztów, o których mowa w ust. 2 - do wysokości 300% najniższej emerytury;

2) pomocy okresowej - do wysokości 100% najniższej emerytury miesięcznie, w szczególności na:

a) zaspokojenie potrzeb bytowych i ochronę zdrowia w przypadku długotrwałej choroby powodującej wzrost kosztów utrzymania, zakupu leków, środków opatrunkowych oraz dojazdów do zakładów leczniczych na zabiegi medyczne i rehabilitacyjne,

b) usługi pielęgnacyjne niezbędne ze względu na wiek i stan zdrowia.

6. Pomoc pieniężną w formie pomocy jednorazowej przyznaje się nie częściej niż raz na 12 miesięcy.",

d)
po ust. 6 dodaje się ust. 6a w brzmieniu:

"6a. Pomoc pieniężną w formie pomocy okresowej przyznaje się na okres do 6 miesięcy.",

e)
w ust. 7 wyrazy "ust. 3-6" zastępuje się wyrazami "ust. 3-6a";
8)
po art. 14 dodaje się art. 14a w brzmieniu:

"Art. 14a. 1. Przy Szefie Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działa Rada do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych jako organ opiniodawczo-doradczy w sprawach dotyczących działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych.

2. W skład Rady wchodzi od 15 do 20 członków.

3. Członkowie Rady są powoływani i odwoływani przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych spośród osób uprawnionych.

4. Członkowie Rady pełnią swoją funkcję społecznie.

5. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych określi, w drodze zarządzenia, organizację i tryb pracy Rady.";

9)
w art. 15:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Wojewódzkie rady konsultacyjne do spraw działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych działają przy wojewodach, którzy zapewniają im obsługę techniczno- -administracyjną.",

b)
uchyla się ust. 2,
c)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Członków rady, w liczbie od 5 do 9, powołuje wojewoda w porozumieniu z Szefem Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych spośród osób uprawnionych mających miejsce zamieszkania na terenie danego województwa.",

d)
po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu:

"3a. Członków rady odwołuje wojewoda na wniosek Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.",

e)
w ust. 6 wyrazy "art. 775" zastępuje się wyrazami "art. 775 § 2";
10)
w art. 16 wyrazy "wojewódzkich rad konsultacyjnych do spraw działaczy opozycji i osób represjonowanych" zastępuje się wyrazami "wojewódzkich rad konsultacyjnych do spraw działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych".
Art.  2. 

W ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1255 oraz z 2017 r. poz. 456) wprowadza się następujące zmiany:

1)
w art. 1 w ust. 2 w pkt 5 wyrazy "do końca 1956 r." zastępuje się wyrazami "do dnia 21 października 1963 r.";
2)
w art. 7:
a)
ust. 4 otrzymuje brzmienie:

"4. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jest powoływany i odwoływany przez Prezesa Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.",

b)
w ust. 5 uchyla się pkt 5-7,
c)
uchyla się ust. 6-14;
3)
w art. 73:
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Do zadań wojewody należy wykonywanie działań zmierzających do integracji środowisk kombatanckich i koordynacji ich działań.",

b)
w ust. 3 wyrazy "samorząd województwa" zastępuje się wyrazem "wojewoda",
c)
w ust. 4 wyrazy "zarząd województwa" zastępuje się wyrazem "wojewoda";
4)
po art. 73 dodaje się art. 74 w brzmieniu:

"Art. 74. 1. Organem opiniodawczo-doradczym wojewody w sprawach związanych z integracją środowisk kombatanckich i koordynacją ich działań jest wojewódzka rada kombatancka.

2. Wojewoda zapewnia obsługę techniczno-administracyjną wojewódzkiej rady kombatanckiej.

3. Członków wojewódzkiej rady kombatanckiej, w liczbie od 5 do 9, powołuje wojewoda w porozumieniu z Szefem Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych spośród mających miejsce zamieszkania na terenie danego województwa osób, które uzyskały decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2 lub w art. 2 albo okoliczności, o których mowa w art. 4.

4. Członków wojewódzkiej rady kombatanckiej odwołuje wojewoda na wniosek Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

5. Członkom wojewódzkiej rady kombatanckiej przysługuje zwrot kosztów przejazdów na posiedzenia rady na zasadach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 775 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666, 2138 i 2255 oraz z 2017 r. poz. 60 i 962).

6. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, organizację i tryb pracy wojewódzkiej rady kombatanckiej, uwzględniając efektywność działania rady.

7. Zwrot kosztów przejazdów dla członków wojewódzkich rad kombatanckich następuje z części budżetu państwa, której dysponentem jest Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.";

5)
w art. 19a w ust. 3 w pkt 2 w lit. a wyrazy "zakładów opieki zdrowotnej" zastępuje się wyrazami "zakładów leczniczych".
Art.  3. 

W ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. poz. 708 i 2270 oraz z 2017 r. poz. 38 i 715) w art. 14 w ust. 1 w pkt 2 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 3-6 w brzmieniu:

"3) osadzenia w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania albo bez wyroku po dniu 31 grudnia 1955 r. za działalność polityczną;

4) świadczenia pracy po 1956 r. na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r.;

5) niewykonywania pracy przed dniem 31 lipca 1990 r. na skutek represji politycznych;

6) internowania na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18 oraz z 1989 r. poz. 178).".

Art.  4. 

W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1383) wprowadza się następujące zmiany:

1)
w art. 5 w ust. 3 w pkt 2 na końcu dodaje się przecinek oraz dodaje się pkt 3 i 4 w brzmieniu:

"3) osadzenia w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 8,

4) internowania, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 8";

2)
w art. 6:
a)
w ust. 1 w pkt 8 wyrazy "1956 r." zastępuje się wyrazami "1955 r.",
b)
w ust. 2 w pkt 6a wyrazy "4 czerwca 1989 r." zastępuje się wyrazami "31 lipca 1990 r.".
Art.  5. 

W ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1793, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:

1)
w art. 5:
a)
po pkt 3 dodaje się pkt 3a w brzmieniu:

"3a) działacz opozycji antykomunistycznej - osobę, o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220 oraz z 2017 r. poz. 1386), o potwierdzonym statusie działacza opozycji antykomunistycznej;",

b)
po pkt 22 dodaje się pkt 22a w brzmieniu:

"22a) osoba represjonowana z powodów politycznych - osobę, o której mowa w art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, o potwierdzonym statusie osoby represjonowanej z powodów politycznych;";

2)
w art. 47c ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Kobiety w ciąży, świadczeniobiorcy do 18 roku życia, posiadający zaświadczenie, o którym mowa w art. 47 ust. 1a, osoby, o których mowa w art. 43 ust. 1, inwalidzi wojenni i wojskowi, kombatanci oraz działacze opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowane z powodów politycznych mają prawo do korzystania poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej oraz z usług farmaceutycznych udzielanych w aptekach.";

3)
w art. 57 w ust. 2 pkt 10 otrzymuje brzmienie:

"10) dla inwalidów wojennych i wojskowych, osób represjonowanych, kombatantów, działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych;".

Art.  6. 

Tworzy się Radę do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych.

Art.  7. 

Tworzy się wojewódzkie rady kombatanckie.

Art.  8. 
1. 
Wojewódzkie rady konsultacyjne do spraw działaczy opozycji i osób represjonowanych powołane na podstawie przepisów dotychczasowych ulegają rozwiązaniu z dniem wejścia w życie ustawy.
2. 
Wojewódzkie rady konsultacyjne do spraw działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych zostaną powołane w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Art.  9. 
1. 
W stosunku do osób uprawnionych, które w dniu wejścia w życie ustawy pobierają świadczenie pieniężne, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dokonuje z urzędu, w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie ustawy, zmiany decyzji w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego, wydanych na podstawie ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, w zakresie okresu, na jaki zostało przyznane świadczenie.
2. 
Do zmiany decyzji, o której mowa w ust. 1, nie jest wymagana zgoda osoby uprawnionej.
Art.  10. 

Ustawa wchodzi w życie z dniem 31 sierpnia 2017 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2017.1386

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Zmiana ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych oraz niektórych innych ustaw.
Data aktu: 08/06/2017
Data ogłoszenia: 18/07/2017
Data wejścia w życie: 31/08/2017