Wyżywienie osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 19 lutego 2016 r.
w sprawie wyżywienia osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych

Na podstawie art. 109 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. poz. 557, z późn. zm.) zarządza się, co następuje:
§  1. [Przedmiot regulacji]
Rozporządzenie określa:
1)
rodzaje posiłków i napojów wydawanych osadzonym w zakładach karnych i aresztach śledczych;
2)
wartość odżywczą i energetyczną posiłków i napojów wydawanych osadzonym w zakładach karnych i aresztach śledczych;
3)
minimalny dzienny koszt posiłków i napojów wydawanych osadzonym w zakładach karnych i aresztach śledczych.
§  2. [Rodzaje posiłków i napojów wydawanych osadzonym]
1.
Ustala się następujące rodzaje posiłków wydawanych osobom osadzonym w zakładach karnych i aresztach śledczych, zwanych dalej "osadzonymi":
1)
posiłki przygotowane dla osadzonych w wieku powyżej 18-go roku życia - zwane dalej "posiłkami podstawowymi - P";
2)
posiłki przygotowane dla osadzonych w wieku do ukończenia 18-go roku życia - zwane dalej "posiłkami dla małoletnich - M";
3)
posiłki lecznicze:
a)
lekkostrawne - zwane dalej "posiłkami lekkostrawnymi - L",
b)
cukrzycowe - zwane dalej "posiłkami cukrzycowymi - Lc",
c)
indywidualne - zwane dalej "posiłkami indywidualnymi - Li";
4)
posiłki przygotowane dla osadzonych wykonujących pracę w warunkach szczególnie uciążliwych, zwane dalej "posiłkami dodatkowymi - Pf";
5)
posiłki przygotowane z uwzględnieniem wymogów religijnych i kulturowych.
2.
Do każdego wydanego posiłku wydaje się napój, w szczególności w postaci wody zdatnej do picia, herbaty lub kawy zbożowej.
3.
Posiłki, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3 i 5, mogą być wydawane w postaci suchego prowiantu.
4.
Posiłek dodatkowy - Pf wydaje się w dniach wykonywania przez osadzonych pracy w warunkach szczególnie uciążliwych.
5.
Posiłki, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, mogą być przygotowane z uwzględnieniem wymogów religijnych i kulturowych.
§  3. [Wartość odżywcza i energetyczna posiłków i napojów wydawanych osadzonym]
1.
Wartość odżywcza posiłków, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1-3, wyrażona procentowo przedstawia się w następujący sposób:
1)
białko - 10-15%;
2)
tłuszcze - poniżej 30%;
3)
węglowodany - 50-65%.
2.
Wartość energetyczna posiłków, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1-3, w ramach dziennego wyżywienia osadzonych zawiera nie mniej niż:
1)
2800 kcal w artykułach żywnościowych dla osadzonych w wieku do ukończenia 18-go roku życia;
2)
2600 kcal w artykułach żywnościowych dla pozostałych osadzonych.
3.
Wartość energetyczna posiłku dodatkowego - Pf zawiera nie mniej niż 1000 kcal.
4.
Ilościowa zawartość warzyw lub owoców w posiłkach, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, 2, 3 lit. a i pkt 5, poza ziemniakami, wynosi co najmniej 300 g.
5.
Ilościowa zawartość warzyw i owoców w posiłkach, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. b, poza ziemniakami, przedstawia się w następujący sposób:
1)
warzywa w ilości 350-500 g na dobę;
2)
owoce podawane codziennie do śniadania i kolacji w ilości 200-300 g na dobę.
§  4. [Zapewnienie osadzonemu dodatkowych napojów ze względu na temperaturę]
Osadzonemu przebywającemu w pomieszczeniu, w którym temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi przekracza 28°C, zapewnia się dodatkowe napoje.
§  5. [Minimalny dzienny koszt posiłków i napojów wydawanych osadzonym]
1.
Minimalny dzienny koszt posiłków i napojów, o których mowa w § 2 ust. 1 i 2, zwany dalej "minimalną stawką dzienną", wynosi w przypadku:
1)
posiłku podstawowego - P - 4,00 zł;
2)
posiłku dla małoletnich - M - 4,40 zł;
3)
posiłku lekkostrawnego - L - 4,80 zł;
4)
posiłku cukrzycowego - Lc - 5,70 zł;
5)
posiłku indywidualnego - Li - 5,80 zł;
6)
posiłku dodatkowego - Pf - 3,20 zł.
2.
Do kalkulacji wysokości minimalnych stawek dziennych przyjmuje się ceny zakupu produktów spożywczych.
§  6. [Wyżywienie przysługujące osadzonemu w dniu przyjęcia do zakładu karnego lub aresztu śledczego]
W dniu przyjęcia do zakładu karnego lub aresztu śledczego osadzonemu przysługuje wyżywienie w postaci suchego prowiantu w porach wydawania posiłków ustalonych w porządku wewnętrznym obowiązującym w jednostce penitencjarnej oraz napój, w szczególności w postaci wody zdatnej do picia, herbaty lub kawy zbożowej.
§  7. [Wyżywienie w postaci suchego prowiantu przysługujące osadzonemu przebywającemu poza zakładem karnym lub aresztem śledczym]
Osadzony, który z przyczyn wskazanych w art. 109 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy nie może otrzymać gorącego posiłku, otrzymuje wyżywienie w postaci suchego prowiantu.
§  8. [Przyznanie osadzonemu posiłku leczniczego]
Lekarz, decydując o przyznaniu osadzonemu posiłku leczniczego, określa również czas, na jaki go zleca.
§  9. [Posiłek przysługujący osadzonemu choremu na cukrzycę]
Osadzony chory na cukrzycę insulinozależną, oprócz posiłku cukrzycowego, otrzymuje przy śniadaniu cukier w postaci stałej, w ilości 6 g/dobę.
§  10. [Posiłki indywidualne przyznawane osadzonemu ze względu na stan zdrowia]
Osadzonemu, którego stan zdrowia wymaga przyjmowania posiłków innych niż posiłki lecznicze, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a i b, lekarz może zlecić posiłki indywidualne - Li, określając w szczególności:
1)
liczbę i godziny wydawania posiłków w ciągu doby;
2)
kaloryczność dobową;
3)
procentową zawartość składników odżywczych;
4)
zabronione sposoby przetwarzania produktów i przyrządzania potraw;
5)
ilościową zawartość warzyw lub owoców;
6)
listę produktów zabronionych;
7)
czas, na jaki je zleca.
§  11. [Korzystanie przez osadzonego z posiłków przygotowanych z uwzględnieniem wymogów religijnych lub kulturowych]
1.
Osadzony korzystający z posiłków przygotowanych z uwzględnieniem wymogów religijnych lub kulturowych otrzymuje takie same posiłki po przetransportowaniu do innego zakładu karnego lub aresztu śledczego, pod warunkiem możliwości ich przygotowania w tym zakładzie karnym lub areszcie śledczym.
2.
Zmiana posiłków przygotowanych z uwzględnieniem wymogów religijnych lub kulturowych, z których korzysta osadzony przetransportowany z innego zakładu karnego lub aresztu śledczego, na posiłki podstawowe - P lub na inne dostępne w danym zakładzie karnym lub areszcie śledczym może nastąpić na wniosek osadzonego lub na mocy decyzji dyrektora jednostki penitencjarnej w przypadku braku możliwości zapewnienia takiego posiłku.
3.
Do określenia wartości odżywczej i energetycznej posiłków przygotowanych z uwzględnieniem wymogów religijnych lub kulturowych, a także ich minimalnego dziennego kosztu stosuje się przepisy § 3 i § 5.
§  12. [Wejście w życie]
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. 1
1 Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 września 2003 r. w sprawie określenia wartości dziennej normy wyżywienia oraz rodzaju diet wydawanych osobom osadzonym w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. poz. 1633, z 2005 r. poz. 457 oraz z 2011 r. poz. 1402), które traci moc na podstawie art. 27 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 396) z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2016.302

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wyżywienie osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych.
Data aktu: 19/02/2016
Data ogłoszenia: 09/03/2016
Data wejścia w życie: 24/03/2016