Zmiana rozporządzenia w sprawie sposobu udzielania i dokumentowania nieodpłatnej pomocy prawnej.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 22 grudnia 2016 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu udzielania i dokumentowania nieodpłatnej pomocy prawnej

Na podstawie art. 13 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej (Dz. U. poz. 1255 oraz z 2016 r. poz. 1860) zarządza się, co następuje:
§  1. 
W rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu udzielania i dokumentowania nieodpłatnej pomocy prawnej (Dz. U. poz. 2186) wprowadza się następujące zmiany:
1)
w § 6 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 w brzmieniu:

"2. Kobiecie, która jest w ciąży, nieodpłatna pomoc prawna jest udzielana poza kolejnością, o której mowa w ust. 1.";

2)
załączniki nr 1 i 2 do rozporządzenia otrzymują brzmienie określone odpowiednio w załącznikach nr 1 i 2 do niniejszego rozporządzenia.
§  2. 
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

KARTA NIEODPŁATNEJ POMOCY PRAWNEJ
Poz. Dokumentowane dane
1. Forma udokumentowania uprawnienia do uzyskania nieodpłatnej

pomocy prawnej1:

oryginał albo odpis decyzji o przyznaniu świadczenia z pomocy

społecznej lub zaświadczenie o udzieleniu świadczenia, o którym mowa

w art. 106 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Karta Dużej Rodziny, o której mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2014 r.

o Karcie Dużej Rodziny

zaświadczenie, o którym mowa w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r.

o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji

wojennych i okresu powojennego

legitymacja weterana albo legitymacja weterana poszkodowanego,

o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach

działań poza granicami państwa

dokument stwierdzający tożsamość i nieukończenie 26 lat
dokument stwierdzający tożsamość i ukończenie 65 lat
pisemne oświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy

z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji

prawnej

pisemne oświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 4 ustawy z dnia

5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej

dokument potwierdzający ciążę
________________________

1 Zaznaczyć jedną właściwą odpowiedź.

2. Dziedzina prawa, z której udzielono nieodpłatnej pomocy prawnej2:
prawo rodzinne, z wyłączeniem rozwodów, separacji i alimentów
sprawa dotycząca rozwodu, separacji
sprawa dotycząca alimentów
sprawa z zakresu prawa pracy
sprawa z zakresu rozpoczęcia działalności gospodarczej
sprawa z zakresu prawa cywilnego, z wyłączeniem spraw z zakresu

prawa rzeczowego i spadkowego

sprawa z zakresu prawa rzeczowego
sprawa z zakresu prawa spadkowego
sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych, prawa do opieki zdrowotnej
sprawa z zakresu prawa administracyjnego z wyjątkiem prawa

podatkowego

sprawa z zakresu prawa karnego
sprawa z zakresu prawa podatkowego
inne
3. Forma udzielonej nieodpłatnej pomocy prawnej2:
poinformowanie osoby uprawnionej o obowiązującym stanie prawnym,

o przysługujących jej uprawnieniach lub o spoczywających na niej

obowiązkach lub

wskazanie osobie uprawnionej sposobu rozwiązania jej problemu

prawnego, lub

udzielenie pomocy w sporządzeniu projektu pisma w sprawach,

o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r.

o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej, z wyłączeniem

pism procesowych w toczącym się postępowaniu przygotowawczym

lub sądowym i pism w toczącym się postępowaniu

sądowoadministracyjnym, lub

sporządzenie projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub

ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowym lub

ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub

rzecznika patentowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym

________________________

2 Zaznaczyć właściwe. Można zaznaczyć kilka odpowiedzi.

4. Czas poświęcony na udzielenie nieodpłatnej pomocy prawnej1:
poniżej 15 minut
od 15 minut do 30 minut
od 30 minut do 60 minut
powyżej 60 minut
5. Dane zbiorcze dotyczące osoby uprawnionej, udostępniane za jej zgodą
Osoba korzystająca z nieodpłatnej pomocy prawnej1:
nie wyraziła zgody na udostępnienie dotyczących jej danych zbiorczych
wyraziła zgodę na udostępnienie dotyczących jej danych zbiorczych
6. Wiek osoby korzystającej z nieodpłatnej pomocy prawnej1:
poniżej 18 roku życia
18–26 lat
27–64 lata
65 lat i powyżej
7. Płeć osoby korzystającej z nieodpłatnej pomocy prawnej1:
kobieta
mężczyzna
8. Wykształcenie osoby korzystającej z nieodpłatnej pomocy prawnej1:
wyższe
policealne
średnie zawodowe
średnie ogólnokształcące
zasadnicze zawodowe
gimnazjalne
podstawowe ukończone
pozostałe
9. Średni miesięczny dochód netto osoby korzystającej z nieodpłatnej

pomocy prawnej1:

bez dochodu
poniżej 800 zł
od 800 zł do 2599 zł
od 2600 zł do 3799 zł
3800 zł i powyżej
10. Liczba członków gospodarstwa domowego osoby korzystającej

z nieodpłatnej pomocy prawnej1:

osoba samotna
od 2 do 4
powyżej 4
11. Miejsce zamieszkania osoby korzystającej z nieodpłatnej pomocy

prawnej1:

wieś
miasto poniżej 10 000 mieszkańców
miasto od 10 000 – do 25 000 mieszkańców
miasto powyżej 25 000 – do 100 000 mieszkańców
miasto powyżej 100 000 mieszkańców
12. Posiadanie przez osobę korzystającą z nieodpłatnej pomocy prawnej

orzeczenia o1:

niepełnosprawności
stopniu niepełnosprawności
13. ....................................., dnia .........................................................................

(miejscowość, data i podpis osoby udzielającej nieodpłatnej pomocy prawnej)

ZAŁĄCZNIK Nr  2

ZBIORCZA INFORMACJA

o wykonaniu zadania polegającego na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej

sporządzona przez Starostę .....................................................

za rok.......

Lp. Rodzaj danych Liczba
I. Liczba osób, którym udzielono nieodpłatnej pomocy prawnej
1.1 ogólnie
1.2 w punktach nieodpłatnej pomocy prawnej prowadzonych przez

organizacje pozarządowe

II. Punkty nieodpłatnej pomocy prawnej, w których nieodpłatnej pomocy prawnej

udzielają adwokaci lub radcowie prawni

1. Formy udokumentowania uprawnienia do uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej
1.1 oryginał albo odpis decyzji o przyznaniu świadczenia

z pomocy społecznej lub zaświadczenie o udzieleniu świadczenia,

o którym mowa w art. 106 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r.

o pomocy społecznej

1.2 Karta Dużej Rodziny, o której mowa w ustawie z dnia 5 grudnia

2014 r. o Karcie Dużej Rodziny

1.3 zaświadczenie, o którym mowa w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r.

o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji

wojennych i okresu powojennego

1.4 legitymacja weterana albo legitymacja weterana poszkodowanego,

o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach

działań poza granicami państwa

1.5 dokument stwierdzający tożsamość i nieukończenie 26 lat
1.6 dokument stwierdzający tożsamość i ukończenie 65 lat
1.7 pisemne oświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy

z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz

edukacji prawnej

1.8 pisemne oświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 4 ustawy z dnia

5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji

prawnej

1.9 dokument potwierdzający ciążę
2. Dziedzina prawa, z której udzielono nieodpłatnej pomocy prawnej
2.1 prawo rodzinne, z wyłączeniem rozwodów, separacji i alimentów
2.2 sprawa dotycząca rozwodu lub separacji
2.3 sprawa dotycząca alimentów
2.4 sprawa z zakresu prawa pracy
2.5 sprawa z zakresu rozpoczęcia działalności gospodarczej
2.6 sprawa z zakresu prawa cywilnego, z wyłączeniem spraw z zakresu

prawa rzeczowego i spadkowego

2.7 sprawa z zakresu prawa rzeczowego
2.8 sprawa z zakresu prawa spadkowego
2.9 sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych, prawa do opieki zdrowotnej
2.10 sprawa z zakresu prawa administracyjnego z wyjątkiem prawa

podatkowego

2.11 sprawa z zakresu prawa karnego
2.12 sprawa z zakresu prawa podatkowego
2.13 inne
3. Forma udzielonej nieodpłatnej pomocy prawnej
3.1 poinformowanie osoby uprawnionej o obowiązującym stanie

prawnym, o przysługujących jej uprawnieniach lub

o spoczywających na niej obowiązkach

3.2 wskazanie osobie uprawnionej sposobu rozwiązania jej problemu prawnego
3.3 udzielenie pomocy w sporządzeniu projektu pisma w sprawach,

o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 sierpnia

2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej,

z wyłączeniem pism procesowych w toczącym się postępowaniu

przygotowawczym lub sądowym i pism w toczącym się

postępowaniu sądowoadministracyjnym

3.4 sporządzenie projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub

ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowym lub

ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego

lub rzecznika patentowego w postępowaniu

sądowoadministracyjnym

4. Czas poświęcony na udzielenie nieodpłatnej pomocy prawnej
4.1 poniżej 15 minut
4.2 od 15 minut do 30 minut
4.3 od 30 minut do 60 minut
4.4 powyżej 60 minut
5 Dane zbiorcze dotyczące osób korzystających z nieodpłatnej pomocy prawnej
5.1 wiek
5.1.1 poniżej 18 roku życia
5.1.2 18–26 lat
5.1.3 27–64 lata
5.1.4 65 lat i powyżej
5.2 płeć
5.2.1 kobieta
5.2.2 mężczyzna
5.3 wykształcenie
5.3.1 wyższe
5.3.2 policealne
5.3.3 średnie zawodowe
5.3.4 średnie ogólnokształcące
5.3.5 zasadnicze zawodowe
5.3.6 gimnazjalne
5.3.7 podstawowe ukończone
5.3.8 pozostałe
5.4 średni miesięczny dochód netto osoby korzystającej z nieodpłatnej pomocy prawnej
5.4.1 bez dochodu
5.4.2 poniżej 800 zł
5.4.3 od 800 zł do 2599 zł
5.4.4 od 2600 zł do 3799 zł
5.4.5. 3800 zł i powyżej
5.5 liczba członków gospodarstwa domowego osoby korzystającej z nieodpłatnej pomocy

prawnej

5.5.1 osoba samotna
5.5.2 od 2 do 4
5.5.3 powyżej 4
6. Miejsce zamieszkania osoby korzystającej z nieodpłatnej pomocy prawnej
6.1 wieś
6.2 miasto poniżej 10 000 mieszkańców
6.3 miasto od 10 000 – do 25 000 mieszkańców
6.4 miasto powyżej 25 000 – do 100 000 mieszkańców
6.5 miasto powyżej 100 000 mieszkańców
7. Posiadanie przez osobę korzystającą z nieodpłatnej pomocy prawnej orzeczenia

o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności

7.1 orzeczenie o niepełnosprawności
7.2 orzeczenie o stopniu niepełnosprawności
III. Punkty nieodpłatnej pomocy prawnej prowadzone przez organizacje pozarządowe
1. Formy udokumentowania uprawnienia do uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej
1.1 oryginał albo odpis decyzji o przyznaniu świadczenia

z pomocy społecznej lub zaświadczenie o udzieleniu świadczenia,

o którym mowa w art. 106 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r.

o pomocy społecznej

1.2 Karta Dużej Rodziny, o której mowa w ustawie z dnia 5 grudnia

2014 r. o Karcie Dużej Rodziny

1.3 zaświadczenie, o którym mowa w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r.

o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji

wojennych i okresu powojennego

1.4 legitymacja weterana albo legitymacja weterana poszkodowanego,

o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach

działań poza granicami państwa

1.5 dokument stwierdzający tożsamość i nieukończenie 26 lat
1.6 dokument stwierdzający tożsamość i ukończenie 65 lat
1.7 pisemne oświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy

z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji

prawnej

1.8 pisemne oświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 4 ustawy z dnia

5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji

prawnej

1.9 dokument potwierdzający ciążę
2. Dziedzina prawa, z której udzielono nieodpłatnej pomocy prawnej
2.1 prawo rodzinne, z wyłączeniem rozwodów, separacji i alimentów
2.2 sprawa dotycząca rozwodu, separacji
2.3 sprawa dotycząca alimentów
2.4 sprawa z zakresu prawa pracy
2.5 sprawa z zakresu rozpoczęcia działalności gospodarczej
2.6 sprawa z zakresu prawa cywilnego, z wyłączeniem spraw z zakresu

prawa rzeczowego i spadkowego

2.7 sprawa z zakresu prawa rzeczowego
2.8 sprawa z zakresu prawa spadkowego
2.9 sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych, prawa do opieki

zdrowotnej

2.10 sprawa z zakresu prawa administracyjnego z wyjątkiem prawa

podatkowego

2.11 sprawa z zakresu prawa karnego
2.12 sprawa z zakresu prawa podatkowego
2.13 inne
3. Forma udzielonej nieodpłatnej pomocy prawnej
3.1 poinformowanie osoby uprawnionej o obowiązującym stanie

prawnym, o przysługujących jej uprawnieniach lub

o spoczywających na niej obowiązkach

3.2 wskazanie osobie uprawnionej sposobu rozwiązania jej problemu

prawnego

3.3 udzielenie pomocy w sporządzeniu projektu pisma w sprawach,

o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 sierpnia

2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej,

z wyłączeniem pism procesowych w toczącym się postępowaniu

przygotowawczym lub sądowym i pism w toczącym się

postępowaniu sądowoadministracyjnym

3.4 sporządzenie projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub

ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowym lub

ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego

lub rzecznika patentowego w postępowaniu

sądowoadministracyjnym

4. Czas poświęcony na udzielenie nieodpłatnej pomocy prawnej
4.1 poniżej 15 minut
4.2 od 15 minut do 30 minut
4.3 od 30 minut do 60 minut
4.4 powyżej 60 minut
5. Dane zbiorcze dotyczące osób korzystających z nieodpłatnej pomocy prawnej
5.1 wiek
5.1.1 poniżej 18 roku życia
5.1.2 18–26 lat
5.1.3 27–64 lata
5.1.4 65 lat i powyżej
5.2 płeć
5.2.1 kobieta
5.2.2 mężczyzna
5.3 wykształcenie
5.3.1 wyższe
5.3.2 policealne
5.3.3 średnie zawodowe
5.3.4 średnie ogólnokształcące
5.3.5 zasadnicze zawodowe
5.3.6 gimnazjalne
5.3.7 podstawowe ukończone
5.3.8 pozostałe
5.4 średni miesięczny dochód netto osoby korzystającej z nieodpłatnej pomocy prawnej
5.4.1 bez dochodu
5.4.2 poniżej 800 zł
5.4.3 od 800 zł do 2599 zł
5.4.4 od 2600 zł do 3799 zł
5.4.5 3800 zł i powyżej
5.5 liczba członków gospodarstwa domowego osoby korzystającej z nieodpłatnej pomocy

prawnej

5.5.1 osoba samotna
5.5.2 od 2 do 4
5.5.3 powyżej 4
6. Miejsce zamieszkania osoby korzystającej z nieodpłatnej pomocy prawnej
6.1 wieś
6.2 miasto poniżej 10 000 mieszkańców
6.3 miasto od 10 000 – do 25 000 mieszkańców
6.4 miasto powyżej 25 000 – do 100 000 mieszkańców
6.5 miasto powyżej 100 000 mieszkańców
7. Posiadanie przez osobę korzystającą z nieodpłatnej pomocy prawnej orzeczenia

o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności

7.1 orzeczenie o niepełnosprawności
7.2 orzeczenie o stopniu niepełnosprawności
IV. Dane dotyczące liczby osób, które wyraziły zgodę na ujawnienie dotyczących ich

danych zbiorczych, oraz osób, które nie wyraziły zgody na ujawnienie dotyczących

ich danych zbiorczych

Liczba osób, które wyraziły zgodę na ujawnienie dotyczących ich

danych zbiorczych

Liczba osób, które nie wyraziły zgody na ujawnienie dotyczących ich

danych zbiorczych

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2016.2227

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zmiana rozporządzenia w sprawie sposobu udzielania i dokumentowania nieodpłatnej pomocy prawnej.
Data aktu: 22/12/2016
Data ogłoszenia: 29/12/2016
Data wejścia w życie: 01/01/2017