Wzory, noszenia umundurowania, odznak i oznak wojskowych, uzbrojenia, orderów, odznaczeń, medali i odznak innych niż wojskowe przez żołnierzy, a także przypadki, w których żołnierze są zwolnieni od obowiązku noszenia umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA OBRONY NARODOWEJ
z dnia 8 stycznia 2016 r.
w sprawie wzorów, noszenia umundurowania, odznak i oznak wojskowych, uzbrojenia, orderów, odznaczeń, medali i odznak innych niż wojskowe przez żołnierzy, a także przypadków, w których żołnierze są zwolnieni od obowiązku noszenia umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych

Na podstawie art. 67 ust. 4 pkt 1-3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2015 r. poz. 827, z późn. zm.) zarządza się, co następuje:
§  1.
Rozporządzenie określa:
1)
wzory, zasady i sposób noszenia przez żołnierzy, o których mowa w ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, zwanych dalej "żołnierzami", umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych, jak również zasady i sposób noszenia uzbrojenia;
2)
przypadki, w których żołnierze są zwolnieni od obowiązku noszenia umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych;
3)
zasady i sposób noszenia przez żołnierzy orderów, odznaczeń, medali i odznak innych niż wojskowe.
§  2.
W zależności od przynależności do rodzaju Sił Zbrojnych, jednostek wojskowych i specjalności żołnierze noszą umundurowanie Sił Powietrznych, Marynarki Wojennej lub Wojsk Lądowych.
§  3.
Żołnierze odbywający zasadniczą służbę wojskową noszą ubiór:
1)
wyjściowy - żołnierze etatowych orkiestr reprezentacyjnych i wojskowych;
2)
służbowy - żołnierze etatowych pododdziałów reprezentacyjnych i honorowych;
3)
polowy - żołnierze niebędący żołnierzami, o których mowa w pkt 4;
4)
ćwiczebny - żołnierze jednostek pływających Marynarki Wojennej, zespołów okrętów, dowództw flotylli, Centrum Operacji Morskich i Akademii Marynarki Wojennej;
5)
specjalny - żołnierze specjaliści.
§  4.
Żołnierze odbywający przeszkolenie wojskowe, ćwiczenia wojskowe oraz pełniący służbę przygotowawczą, okresową służbę wojskową noszą ubiór:
1)
polowy - żołnierze niebędący żołnierzami, o których mowa w pkt 2;
2)
ćwiczebny - żołnierze jednostek pływających Marynarki Wojennej, zespołów okrętów, dowództw flotylli, Centrum Operacji Morskich i Akademii Marynarki Wojennej;
3)
specjalny - żołnierze specjaliści.
§  5.
1.
Żołnierze pełniący służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny noszą ubiór:
1)
polowy - żołnierze niebędący żołnierzami, o których mowa w pkt 2;
2)
ćwiczebny - żołnierze jednostek pływających Marynarki Wojennej, zespołów okrętów, dowództw flotylli, Centrum Operacji Morskich i Akademii Marynarki Wojennej;
3)
specjalny - żołnierze specjaliści.
2.
Żołnierze pełniący służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny mogą nosić ubiór wieczorowy, galowy, wyjściowy i służbowy.
§  6.
1.
Żołnierze rezerwy i w stanie spoczynku na oznakach stopnia (rękawach, naramiennikach, podkładkach, pochewkach) umundurowania, które mogą nosić na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 67 ust. 3a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, noszą oznakę identyfikacyjną, wykonaną z metalu, przedstawiającą stylizowaną literę "R" w okrągłym wieńcu z liści laurowych.
2.
Oznakę identyfikacyjną, o której mowa w ust. 1, nosi się w umundurowaniu:
1)
Marynarki Wojennej - w kolorze złocistym;
2)
Wojsk Lądowych i Sił Powietrznych - w kolorze matowosrebnym.
3.
Wzory i sposoby rozmieszczenia oznak identyfikacyjnych żołnierza rezerwy i w stanie spoczynku są określone w załączniku do rozporządzenia.
§  7.
W zakresie wzorów, zasad i sposobów noszenia przez żołnierzy umundurowania i oznak wojskowych stosuje się odpowiednio przepisy wydane na podstawie art. 137a ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1414, z późn. zm.).
§  8.
W zakresie przypadków, w których żołnierze są zwolnieni od obowiązku noszenia umundurowania, oraz odznak innych niż wojskowe i oznak wojskowych stosuje się odpowiednio przepisy wydane na podstawie art. 137a ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
§  9.
W zakresie zasad i sposobów noszenia przez żołnierzy orderów, odznaczeń, medali oraz odznak stosuje się odpowiednio przepisy wydane na podstawie art. 137a ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
§  10.
W zakresie zasad i sposobów noszenia przez żołnierzy uzbrojenia stosuje się odpowiednio przepisy wydane na podstawie art. 137a ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
§  11.
Żołnierze, którzy odbywają lub pełnią:
1)
przeszkolenie wojskowe,
2)
ćwiczenia wojskowe,
3)
służbę przygotowawczą,
4)
okresową służbę wojskową,
5)
służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny

- mogą nie nosić oznaki identyfikacyjnej z nazwiskiem.

§  12.
Żołnierze pododdziałów reprezentacyjnych i honorowych oraz etatowych orkiestr reprezentacyjnych i wojskowych noszą umundurowanie ustalone dla rodzaju Sił Zbrojnych lub jednostek wojskowych, które reprezentują.
§  13.
1.
Żołnierze pełniący służbę w międzynarodowych strukturach wojskowych Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego, Unii Europejskiej, mogą nosić na terenie kraju i poza jego granicami nakrycia głowy i oznaki rozpoznawcze ustalone przez te organizacje.
2.
Żołnierze pełniący służbę w strukturach Organizacji Narodów Zjednoczonych noszą na terenie kraju i poza jego granicami nakrycia głowy i oznaki rozpoznawcze ustalone przez tę organizację.
§  14.
Żołnierze odbywający lub pełniący czynną służbę wojskową mogą nosić umundurowanie i oznaki wojskowe według dotychczasowych wzorów nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2018 r.
§  15.
Tracą moc:
1)
rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 14 grudnia 2004 r. w sprawie wzorów, noszenia umundurowania, odznak i oznak wojskowych oraz uzbrojenia przez żołnierzy (Dz. U. z 2005 r. Nr 7, poz. 54, z późn. zm.);
2)
rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie przypadków, w których żołnierze w czynnej służbie wojskowej są zwolnieni od obowiązku noszenia umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych (Dz. U. Nr 62, poz. 568);
3)
rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 lipca 2004 r. w sprawie noszenia przez żołnierzy orderów, odznaczeń, medali i odznak innych niż wojskowe (Dz. U. Nr 182, poz. 1883).
§  16.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK

WZORY I SPOSOBY ROZMIESZCZENIA OZNAK IDENTYFIKACYJNYCH ŻOŁNIERZA REZERWY I W STANIE SPOCZYNKU

wzór

Rys. 1. Wzór oznaki identyfikacyjnej:

a) Wojsk Lądowych i Sił Powietrznych,

b) Marynarki Wojennej.

wzór

Rys. 2. Sposób rozmieszczenia oznaki identyfikacyjnej na oznakach stopni Wojsk Lądowych i Sił Powietrznych:

a) na naramienniku,

b) na pochewce,

c) na podkładce.

wzór

Rys. 3. Sposób rozmieszczenia oznaki identyfikacyjnej na oznakach stopni Marynarki Wojennej:

a) na rękawie,

b) na naramienniku,

c) na podkładce.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2016.104

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wzory, noszenia umundurowania, odznak i oznak wojskowych, uzbrojenia, orderów, odznaczeń, medali i odznak innych niż wojskowe przez żołnierzy, a także przypadki, w których żołnierze są zwolnieni od obowiązku noszenia umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych.
Data aktu: 08/01/2016
Data ogłoszenia: 21/01/2016
Data wejścia w życie: 05/02/2016