Fundusz sołecki.

USTAWA

z dnia 21 lutego 2014 r.

o funduszu sołeckim

Art.  1. [Przedmiot ustawy]

 Ustawa reguluje zasady tworzenia funduszu sołeckiego, zwanego dalej "funduszem" oraz zasady zwrotu części wydatków wykonanych w ramach funduszu.

Art.  2. [Wyodrębnienie funduszu w budżecie gminy; przeznaczenie środków funduszu]

1.  Rada gminy rozstrzyga o wyodrębnieniu w budżecie gminy środków stanowiących fundusz, podejmując uchwałę, w której wyraża zgodę albo nie wyraża zgody na wyodrębnienie funduszu.

2.  Uchwała podjęta po dniu 31 marca roku poprzedzającego rok budżetowy, którego dotyczy, jest nieważna.

3.  Uchwała o wyrażeniu zgody na wyodrębnienie funduszu ma zastosowanie do kolejnych lat budżetowych następujących po roku, w którym została podjęta.

4.  Uchwała o niewyrażeniu zgody na wyodrębnienie funduszu ma zastosowanie wyłącznie do roku budżetowego następującego po roku, w którym została podjęta.

5.  Fundusz nie jest funduszem celowym w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885, 938 i 1646).

6.  Środki funduszu przeznacza się na realizację przedsięwzięć, które zgłoszone we wniosku, o którym mowa w art. 5, są zadaniami własnymi gminy, służą poprawie warunków życia mieszkańców i są zgodne ze strategią rozwoju gminy.

7.  Środki funduszu mogą być przeznaczone na pokrycie wydatków na działania zmierzające do usunięcia skutków klęski żywiołowej w rozumieniu ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej (Dz. U. Nr 62, poz. 558, z późn. zm.).

Art.  3. [Wysokość środków funduszu; zwrot z budżetu państwa części wydatków wykonanych w ramach funduszu]

1. 1   Wysokość środków przypadających na dane sołectwo oblicza się według wzoru:

w którym poszczególne symbole oznaczają:

F - wysokość środków przeznaczonych na dane sołectwo, jednak nie więcej niż dziesięciokrotność K_b,

L_m - liczbę mieszkańców sołectwa według stanu na dzień 30 czerwca roku poprzedzającego rok budżetowy, określoną na podstawie prowadzonego przez gminę rejestru mieszkańców, o którym mowa w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. Nr 217, poz. 1427, z późn. zm.),

K_b - kwotę bazową - obliczoną jako iloraz wykonanych dochodów bieżących danej gminy, o których mowa w przepisach o finansach publicznych, za rok poprzedzający rok budżetowy o dwa lata oraz liczby mieszkańców zamieszkałych na obszarze danej gminy, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok budżetowy o dwa lata, ustalonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

2.  Wójt (burmistrz, prezydent miasta) w terminie do dnia 31 lipca roku poprzedzającego rok budżetowy przekazuje sołtysom informacje o wysokości przypadających danemu sołectwu środków, o których mowa w ust. 1, oraz środków określonych na podstawie uchwały, o której mowa w art. 4 ust. 1.

3.  Wójt (burmistrz, prezydent miasta) w terminie do dnia 31 lipca roku poprzedzającego rok budżetowy przekazuje wojewodzie informację o wysokości przypadających danym sołectwom środków, o których mowa w ust. 1, oraz o wysokości kwoty bazowej (K_b).

4.  Wojewoda, po zweryfikowaniu otrzymanej informacji, o której mowa w ust. 3, przekazuje zbiorczą informację ministrowi właściwemu do spraw administracji publicznej w terminie do dnia 15 sierpnia roku poprzedzającego rok budżetowy.

5.  Nieprzekazanie przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) informacji, o której mowa w ust. 3, w terminie do dnia 31 lipca roku poprzedzającego rok budżetowy, skutkuje utratą przez gminę prawa do zwrotu części wydatków wykonanych w ramach funduszu w danym roku budżetowym.

6.  Środki funduszu niewykorzystane w roku budżetowym wygasają z upływem roku.

7.  Gmina otrzymuje z budżetu państwa zwrot, w formie dotacji celowej, części wydatków wykonanych w ramach funduszu. Zwrot obejmuje wydatki wykonane w roku poprzedzającym rok budżetowy. Wysokość wydatków stanowiąca podstawę obliczenia zwrotu nie może przekroczyć wysokości środków ujętych w informacji przekazanej przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w trybie ust. 3.

8.  Wydatki wykonane w ramach funduszu podlegają zwrotowi w następującej wysokości:

1) 40% wykonanych wydatków - dla gmin, w których K_b jest mniejsze od średniego K_bk w skali kraju,

2) 30% wykonanych wydatków - dla gmin, w których K_b wynosi od 100% do 120% średniego K_bk w skali kraju,

3) 20% wykonanych wydatków - dla gmin, w których K_b jest większe od 120% i nie większe niż 200% średniego K_bk w skali kraju,

gdzie K_bk oznacza - średnią kwotę bazową w kraju - obliczaną dla gmin wiejskich i miejsko-wiejskich, ujętych w rejestrze terytorialnym, o którym mowa w art. 47 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 591 oraz z 2013 r. poz. 2), według stanu na dzień 1 stycznia roku poprzedzającego rok budżetowy.

9.  Średnią kwotę bazową w kraju oblicza się, dzieląc łączną kwotę wykonanych dochodów bieżących gmin wiejskich i miejsko-wiejskich, o których mowa w przepisach o finansach publicznych, przez liczbę mieszkańców gmin wiejskich i miejsko-wiejskich według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok budżetowy o dwa lata, ustaloną przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

10.  Podstawę do wyliczenia średniej kwoty bazowej w kraju stanowią wykonane dochody bieżące wykazane za rok poprzedzający rok budżetowy o dwa lata w sprawozdaniach gmin wiejskich i miejsko-wiejskich, których obowiązek sporządzania wynika z przepisów o finansach publicznych w zakresie sprawozdawczości budżetowej, z uwzględnieniem korekt złożonych do właściwych regionalnych izb obrachunkowych, w terminie do dnia 30 czerwca roku poprzedzającego rok budżetowy.

11.  Minister właściwy do spraw finansów publicznych oblicza na dany rok średnią kwotę bazową w kraju i podaje ją do wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej do dnia 31 sierpnia roku poprzedzającego rok budżetowy.

12.  Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze rozporządzenia:

1) wzory informacji, o których mowa w ust. 3 i 4,

2) tryb zwrotu części wydatków gmin w ramach funduszu oraz wzór wniosku o ten zwrot

- kierując się potrzebą zapewnienia środków finansowych dla gmin oraz uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowości i kompletności przekazywanych danych.

Art.  4. [Zwiększenie środków funduszu]

1.  Rada gminy może zwiększyć środki funduszu ponad wysokość obliczoną na podstawie art. 3 ust. 1, określając w terminie do dnia 30 czerwca roku poprzedzającego rok budżetowy, w drodze uchwały, zasady zwiększania środków funduszu przypadających na poszczególne sołectwa.

2.  Uchwała podjęta po terminie, o którym mowa w ust. 1, jest nieważna.

3.  Uchwała, o której mowa w ust. 1, ma zastosowanie do lat budżetowych następujących po roku, w którym została podjęta.

4.  Zwiększona wysokość środków funduszu nie jest wliczana do wydatków wykonanych w ramach funduszu, od których przysługuje częściowy zwrot na podstawie art. 3 ust. 7.

Art.  5. [Wniosek o przyznanie sołectwu środków z funduszu]

1.  Warunkiem przyznania w danym roku budżetowym środków z funduszu jest złożenie do wójta (burmistrza, prezydenta miasta) przez sołectwo wniosku.

2.  Wniosek danego sołectwa uchwala zebranie wiejskie z inicjatywy sołtysa, rady sołeckiej lub co najmniej 15 pełnoletnich mieszkańców sołectwa.

3.  Wniosek powinien zawierać wskazanie przedsięwzięć przewidzianych do realizacji na obszarze sołectwa w ramach środków określonych dla danego sołectwa na podstawie informacji, o której mowa w art. 3 ust. 2, wraz z oszacowaniem ich kosztów i uzasadnieniem.

4.  W terminie do dnia 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy, którego dotyczy wniosek, sołtys przekazuje wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) wniosek celem uwzględnienia go w projekcie budżetu gminy.

5. 2   Wójt (burmistrz, prezydent miasta) w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku odrzuca cały wniosek albo poszczególne przedsięwzięcie lub przedsięwzięcia w nim zawarte, jeżeli nie spełniają warunków określonych w ust. 2-4 lub w art. 2 ust. 6 lub 7, jednocześnie informując o tym sołtysa.

6. 3   Sołtys może w terminie 7 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w ust. 5, podtrzymać wniosek albo przedsięwzięcie lub przedsięwzięcia w nim zawarte niespełniające warunków określonych w ust. 2-4 lub w art. 2 ust. 6 lub 7, kierując wniosek do rady gminy za pośrednictwem wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

7. 4   W przypadku gdy wniosek albo przedsięwzięcie zostały odrzucone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) z powodu niespełnienia warunków określonych w ust. 2 lub 3 lub w art. 2 ust. 6 lub 7, zebranie wiejskie może ponownie uchwalić odpowiednio wniosek albo przedsięwzięcie.

8. 5   Sołtys, w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w ust. 5, przekazuje radzie gminy za pośrednictwem wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wniosek albo przedsięwzięcie lub przedsięwzięcia ponownie uchwalone przez zebranie wiejskie.

9. 6   W przypadku podtrzymania wniosku albo przedsięwzięcia lub przedsięwzięć przez sołtysa, rada gminy rozpatruje ten wniosek albo przedsięwzięcie lub przedsięwzięcia w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania. Rada gminy odrzuca wniosek albo przedsięwzięcie niespełniające warunków określonych w ust. 2-4 lub w art. 2 ust. 6 lub 7 lub podtrzymane po terminie, o którym mowa w ust. 6. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) związany jest rozstrzygnięciem rady gminy.

10. 7   W przypadku ponownie uchwalonego wniosku albo przedsięwzięcia lub przedsięwzięć, rada gminy rozpatruje ten wniosek w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania. Rada gminy odrzuca wniosek albo przedsięwzięcie lub przedsięwzięcia niespełniające warunków określonych w ust. 2 lub 3 lub w art. 2 ust. 6 lub 7 lub przekazane po terminie, o którym mowa w ust. 8. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) związany jest rozstrzygnięciem rady gminy.

11. 8   (uchylony).

Art.  6. [Wspólne przedsięwzięcia sołectw]

1.  Sołectwa mogą realizować wspólne przedsięwzięcia.

2.  Każde z sołectw zamierzających wspólnie realizować przedsięwzięcie odrębnie uchwala wniosek.

3.  Przepisy art. 5 stosuje się odpowiednio, z tym że wniosek powinien zawierać wskazanie przedsięwzięć przewidzianych do realizacji na obszarze danego sołectwa lub innego sołectwa w danej gminie.

Art.  7. [Wniosek o zmianę przedsięwzięć lub ich zakresu przewidzianych do realizacji w ramach funduszu]

1.  W trakcie roku budżetowego, jednakże nie wcześniej niż po uchwaleniu budżetu gminy na dany rok i nie później niż do dnia 31 października danego roku budżetowego, sołectwo może złożyć do wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wniosek o zmianę przedsięwzięć lub ich zakresu przewidzianych do realizacji w ramach funduszu.

2.  Wniosek, o którym mowa w ust. 1, nie może prowadzić do przekroczenia środków przyznanych pierwotnie w uchwale budżetowej.

3.  Wniosek złożony z naruszeniem terminów, o których mowa w ust. 1, podlega odrzuceniu.

4.  Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 5 ust. 2, 3 i 5-11.

Art.  7a. ⁹ [Środki na przedsięwzięcia przewidziane do realizacji w innych niż sołectwo jednostkach pomocniczych]

1.  Rada gminy, która wyodrębniła w budżecie gminy środki stanowiące fundusz sołecki, może wyodrębnić w budżecie gminy środki na przedsięwzięcia przewidziane do realizacji w innych niż sołectwo jednostkach pomocniczych.

2.  Do środków, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 2, art. 3 ust. 1 i 2 oraz art. 4-7, z tym że ilekroć w tych przepisach jest mowa o:

1) sołtysie - należy przez to rozumieć przewodniczącego organu wykonawczego jednostki pomocniczej;

2) zebraniu wiejskim - należy przez to rozumieć organ uchwałodawczy innej niż sołectwo jednostki pomocniczej.

Art.  8.

 W ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. Nr 217, poz. 1427, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany:

1) uchyla się art. 67;

2) po art. 68 dodaje się art. 68a w brzmieniu:

"Art. 68a. W ustawie z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim (Dz. U. poz. 301) w art. 3 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Wysokość środków przypadających na dane sołectwo oblicza się według wzoru:

w którym poszczególne symbole oznaczają:

F - wysokość środków przeznaczonych na dane sołectwo, jednak nie więcej niż dziesięciokrotność K_b,

L_m - liczbę mieszkańców sołectwa według stanu na dzień 30 czerwca roku poprzedzającego rok budżetowy, określoną na podstawie prowadzonego przez gminę rejestru mieszkańców, o którym mowa w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. Nr 217, poz. 1427, z późn. zm.),

K_b - kwotę bazową - obliczoną jako iloraz wykonanych dochodów bieżących danej gminy, o których mowa w przepisach o finansach publicznych, za rok poprzedzający rok budżetowy o dwa lata oraz liczby mieszkańców zamieszkałych na obszarze danej gminy, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok budżetowy o dwa lata, ustalonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.".".

Art.  9. [Zwrot z budżetu państwa części wydatków wykonanych w ramach funduszu w 2013 r.]

 Gmina otrzymuje z budżetu państwa w 2014 r. zwrot, w formie dotacji celowej, części wydatków wykonanych w ramach funduszu sołeckiego w 2013 r., zgodnie z dotychczasowymi przepisami.

Art.  10. [Utrzymanie w mocy przepisów wykonawczych]

 Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 2 ust. 9 ustawy uchylanej w art. 11 zachowują moc do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 3 ust. 12 niniejszej ustawy, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy od dnia jej wejścia w życie.

Art.  11. [Przepis derogacyjny]

 Traci moc ustawa z dnia 20 lutego 2009 r. o funduszu sołeckim (Dz. U. Nr 52, poz. 420 i Nr 157, poz. 1241 oraz z 2010 r. Nr 217, poz. 1427).

Art.  12. [Maksymalny limit wydatków z budżetu państwa na realizację ustawy]

1.  Maksymalny limit wydatków z budżetu państwa będących skutkiem finansowym ustawy wynosi:

1) w 2014 r. - 68.000 tys. zł;

2) w 2015 r. - 98.000 tys. zł;

3) w 2016 r. - 129.000 tys. zł;

4) w 2017 r. - 132.000 tys. zł;

5) w 2018 r. - 135.500 tys. zł;

6) w 2019 r. - 138.500 tys. zł;

7) w 2020 r. - 142.000 tys. zł;

8) w 2021 r. - 145.500 tys. zł;

9) w 2022 r. - 149.000 tys. zł;

10) w 2023 r. - 152.500 tys. zł.

2.  Minister właściwy do spraw administracji publicznej monitoruje wykorzystanie limitu wydatków, o którym mowa w ust. 1, oraz wdraża mechanizm korygujący, o którym mowa w ust. 3.

3.  W przypadku zagrożenia przekroczenia przyjętego na dany rok budżetowy maksymalnego limitu wydatków, o którym mowa w ust. 1, zostanie zastosowany mechanizm korygujący polegający na obniżeniu wysokości zwrotu wydatków wykonanych w ramach funduszu, dla każdej z grup gmin o określonym K_b, o których mowa w art. 3 ust. 8, o wskaźnik ustalony jako iloraz różnicy między sumą środków wynikającą ze wszystkich informacji, o których mowa w art. 3 ust. 4, a limitem, o którym mowa w ust. 1, oraz sumy środków wynikającej ze wszystkich informacji, o których mowa w art. 3 ust. 4.

4.  W przypadku, o którym mowa w ust. 3, minister właściwy do spraw administracji publicznej podaje w Biuletynie Informacji Publicznej, w terminie do dnia 15 września roku poprzedzającego rok budżetowy, informację o skorygowanej wysokości zwrotu części wydatków gmin wykonanych w ramach funduszu w roku, na który została ogłoszona średnia kwota bazowa w kraju dla każdej z grup gmin o określonym K_b, o których mowa w art. 3 ust. 8.

Art.  13. [Wejście w życie ustawy]

 Ustawa wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.

1 Art. 3 ust. 1 zmieniony przez art. 68a ustawy z dnia 24 września 2010 r. (Dz.U.2010.217.1427) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 marca 2015 r.

2 Art. 5 ust. 5 zmieniony przez art. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 września 2025 r. (Dz.U.2025.1436) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 2026 r.

3 Art. 5 ust. 6 zmieniony przez art. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 września 2025 r. (Dz.U.2025.1436) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 2026 r.

4 Art. 5 ust. 7 zmieniony przez art. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 września 2025 r. (Dz.U.2025.1436) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 2026 r.

5 Art. 5 ust. 8 zmieniony przez art. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 września 2025 r. (Dz.U.2025.1436) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 2026 r.

6 Art. 5 ust. 9 zmieniony przez art. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 września 2025 r. (Dz.U.2025.1436) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 2026 r.

7 Art. 5 ust. 10 zmieniony przez art. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 września 2025 r. (Dz.U.2025.1436) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 2026 r.

8 Art. 5 ust. 11 uchylony przez art. 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 12 września 2025 r. (Dz.U.2025.1436) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 2026 r.

9 Art. 7a dodany przez art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 września 2025 r. (Dz.U.2025.1436) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 2026 r.

• Identyfikator: Dz.U.2014.301
• Rodzaj: ustawa
• Tytuł: Fundusz sołecki.
• Data aktu: 2014-02-21
• Data ogłoszenia: 2014-03-12
• Data wejścia w życie: 2014-03-20