Zasady i tryb nadawania medalu "Za zasługi dla obronności kraju" oraz wzór odznaki tego medalu i sposób jego noszenia.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA OBRONY NARODOWEJ
z dnia 19 kwietnia 1991 r.
w sprawie zasad i trybu nadawania medalu "Za zasługi dla obronności kraju" oraz wzoru odznaki tego medalu i sposobu jego noszenia

Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 1966 r. o ustanowieniu medalu "Za udział w walkach o Berlin" i medalu "Za zasługi dla obronności kraju" (Dz. U. Nr 14, poz. 85) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Medal "Za zasługi dla obronności kraju", zwany dalej "medalem", może być nadany osobom, które:
1)
wykazały męstwo lub odwagę w bezpośrednim działaniu związanym z obronnością kraju albo osiągnęły bardzo dobre wyniki w realizacji zadań obronnych;
2)
posiadają szczególne zasługi w dziedzinie rozwoju nowoczesnej myśli wojskowej, techniki wojskowej oraz potencjału obronnego, jak również w zakresie szkolenia i wychowania wojskowego;
3)
swoją pracą zawodową lub działalnością w organizacjach społecznych znacznie przyczyniły się do rozwoju i umocnienia systemu obronnego kraju.
2.
Medal może być nadany jednostkom wojskowym, organizacjom społecznym, przedsiębiorstwom, zakładom i instytucjom, które:
1)
osiągnęły bardzo dobre wyniki w realizacji zadań obronnych;
2)
posiadają szczególne zasługi w dziedzinie rozwoju nowoczesnej myśli wojskowej, techniki wojskowej oraz potencjału obronnego, jak również w zakresie szkolenia i wychowania wojskowego.
3.
Przy nadawaniu medalu zachowuje się kolejność w jego stopniach, z tym że:
1)
nadanie srebrnego medalu może nastąpić po upływie co najmniej trzech lat od nadania medalu brązowego;
2)
nadanie złotego medalu może nastąpić po upływie co najmniej pięciu lat od nadania srebrnego medalu.
4.
Medal w danym stopniu nadaje się tylko raz.
5.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach można odstąpić od zasad określonych w ust. 3.
§  2.
W celu okazania wysokiego uznania rodzicom, którzy wychowali wiele dzieci na wzorowych i ofiarnych żołnierzy, medal może być nadany również:
1)
złoty medal - rodzicom, których co najmniej pięcioro dzieci pełni lub pełniło nienagannie czynną służbę wojskową albo co najmniej troje dzieci pełni lub pełniło zawodową służbę wojskową;
2)
srebrny medal - rodzicom, których troje lub czworo dzieci pełni lub pełniło nienagannie czynną służbę wojskową.
§  3.
1.
Wnioski o nadanie medalu przedstawiają:
1)
ministrowie i kierownicy urzędów centralnych - w stosunku do podległych lub nadzorowanych jednostek organizacyjnych oraz osób zatrudnionych lub pełniących w nich służbę;
2)
wojewodowie - za pośrednictwem szefów wojewódzkich sztabów wojskowych - w stosunku do podległych lub nadzorowanych jednostek organizacyjnych, organów organizacji społecznych, pracowników terenowej administracji rządowej oraz pracowników samorządowych;
3)
władze naczelne organizacji społecznych:
a)
w stosunku do pracowników i członków tych organizacji,
b)
w stosunku do podległych im jednostek organizacyjnych, za pośrednictwem szefów wojewódzkich sztabów wojskowych;
4)
osoby zajmujące kierownicze stanowiska Ministerstwa Obrony Narodowej, dyrektorzy (szefowie) komórek organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej, dowódcy (dyrektorzy, komendanci, szefowie) jednostek organizacyjnych podległych i nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej - w stosunku do bezpośrednio im podporządkowanych jednostek organizacyjnych oraz żołnierzy pełniących w nich służbę, a także pracowników zatrudnionych w tych jednostkach;
5) 1
szef (dyrektor) komórki organizacyjnej Ministerstwa Obrony Narodowej właściwej w sprawach administracji wojskowej - w stosunku do osób, o których mowa w § 2.
2.
Osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2 i pkt 4, mogą przedstawiać wnioski o nadanie medalu również w stosunku do innych jednostek organizacyjnych i innych osób niż określone w tym przepisie.
3.
Wnioski o nadanie medalu przedstawia się do departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego do spraw kadr nie później niż na 30 dni przed przewidywanym terminem jego wręczenia.
4.
Wnioski o nadanie medalu jednostce organizacyjnej mają charakter opisowy, w pozostałych przypadkach stosuje się wzór wniosku stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia.
§  4.
1. 2
Medal wręczają osoby, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1-3, w sposób uroczysty, w obecności osób zajmujących kierownicze stanowiska Ministerstwa Obrony Narodowej, dyrektorów (szefów) komórek organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej lub przedstawiciela wojewódzkiego sztabu wojskowego.
2.
Żołnierzom w czynnej służbie wojskowej oraz pracownikom wojska medal wręczają dowódcy (szefowie) o uprawnieniach dyscyplinarnych co najmniej dowódcy pułku.
3.
Osobom, o których mowa w § 2, medal wręczają szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych lub wojskowi komendanci uzupełnień.
§  5.
1.
Osobom wyróżnionym medalem wręcza się odznakę medalu i jego legitymację.
2.
W przypadku nadania medalu jednostce organizacyjnej wręcza się odznakę medalu i akt jego nadania.
3.
Wzór legitymacji medalu określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
4.
Wzór aktu nadania medalu określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.
§  5a.
W przypadku zagubienia lub zniszczenia odznaki posiadanego medalu departament Ministerstwa Obrony Narodowej właściwy do spraw kadr na prośbę wyróżnionej osoby lub jednostki organizacyjnej może ponownie wydać odznakę nadanego medalu. Ponowne wydanie odznaki medalu następuje za zwrotem kosztów jej wytworzenia. Wydanie wtórnika legitymacji następuje nieodpłatnie.
§  6.
1.
Odznaką medalu jest okrągły złocony, srebrzony lub patynowany na brązowo medal o średnicy 36 mm; umieszczony jest na nim hełm rycerski w koronie, otoczony liśćmi akantu, pod nim tarcza, na której jest umieszczony orzeł wojskowy w koronie; w otoku napis "ZA ZASŁUGI DLA OBRONNOŚCI KRAJU"; na odwrotnej stronie medalu jest umieszczony w środku dwuwierszowy, poziomy napis "WOJSKO POLSKIE".
2.
Medal nosi się na białej wstążce szerokości 38 mm, z pionowym czerwonym pasem szerokości 20 mm pośrodku.
3.
Wzór graficzny odznaki medalu określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.
§  7.
1.
Medal nosi się na lewej stronie piersi po orderach i odznaczeniach państwowych.
2.
Zamiast medalu można nosić jego miniaturkę lub baretkę.
§  8.
Medale "Za zasługi dla obronności kraju", nadane przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, nosi się według dotychczasowego wzoru.
§  9.
Traci moc rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 kwietnia 1966 r. w sprawie zasad i trybu nadawania medalu "Za udział w walkach o Berlin" i medalu "Za zasługi dla obronności kraju" oraz wzorów odznak tych medali i sposobu ich noszenia (Dz. U. Nr 14, poz. 89 i z 1969 r. Nr 18, poz. 138), w części dotyczącej medalu "Za zasługi dla obronności kraju".
§  10.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

WZÓR

WNIOSEK O NADANIE MEDALU

ZAŁĄCZNIK Nr  2

 WZÓR LEGITYMACJI MEDALU "ZA ZASŁUGI DLA OBRONNOŚCI KRAJU"

ZAŁĄCZNIK Nr  3

 WZÓR AKTU NADANIA MEDALU "ZA ZASŁUGI DLA OBRONNOŚCI KRAJU"

ZAŁĄCZNIK Nr 4 

WZÓR RYSUNKOWY ODZNAKI MEDALU "ZA ZASŁUGI DLA OBRONNOŚCI KRAJU"

1 § 3 ust. 1 pkt 5 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 23 grudnia 2013 r. (Dz.U.2013.1659) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 2014 r.
2 § 4 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 23 grudnia 2013 r. (Dz.U.2013.1659) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 stycznia 2014 r.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2013.1224 t.j.

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zasady i tryb nadawania medalu "Za zasługi dla obronności kraju" oraz wzór odznaki tego medalu i sposób jego noszenia.
Data aktu: 19/04/1991
Data ogłoszenia: 17/10/2013
Data wejścia w życie: 09/05/1991