Sposób przeprowadzania badań na obecność alkoholu, środków odurzających lub substancji psychotropowych w organizmie skazanego lub sprawcy oddanego pod dozór lub zobowiązanego do powstrzymania się od nadużywania alkoholu lub używania środków odurzających lub substancji psychotropowych, ich dokumentowanie oraz weryfikacja.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 16 stycznia 2012 r.
w sprawie sposobu przeprowadzania badań na obecność alkoholu, środków odurzających lub substancji psychotropowych w organizmie skazanego lub sprawcy oddanego pod dozór lub zobowiązanego do powstrzymania się od nadużywania alkoholu lub używania środków odurzających lub substancji psychotropowych, ich dokumentowania oraz weryfikacji

Na podstawie art. 173a § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, z późn. zm.1)) zarządza się, co następuje:
§  1.
Rozporządzenie określa sposób przeprowadzania badań skazanych lub sprawców oddanych pod dozór lub zobowiązanych do powstrzymania się od nadużywania alkoholu lub używania środków odurzających lub substancji psychotropowych w celu ustalenia obecności w organizmie alkoholu, środków odurzających lub substancji psychotropowych, sposób ich dokumentowania oraz weryfikacji.
§  2.
Badania, o których mowa w § 1, polegają odpowiednio na:
1)
badaniu wydychanego powietrza;
2)
badaniu śliny;
3)
badaniu krwi.
§  3.
Przed przystąpieniem do badania sądowy kurator zawodowy poucza skazanego lub sprawcę o tym, że odmowa poddania się badaniu może być uznana za uchylanie się od dozoru lub wykonania nałożonego na niego obowiązku.
§  4.
1.
Badanie w celu ustalenia zawartości w organizmie skazanego lub sprawcy alkoholu przeprowadza sądowy kurator zawodowy w sposób nieinwazyjny, za pomocą urządzenia elektronicznego dokonującego pomiaru stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu metodą: chemicznego utleniania alkoholu, zmiany przewodowości półprzewodnika, utleniania elektrochemicznego albo spektrometrii w podczerwieni, albo inną metodą zgodną z aktualną wiedzą naukową, zgodnie z instrukcją obsługi tego urządzenia. Skazany lub sprawca może żądać przeprowadzenia badania w obecności osoby trzeciej, chyba że niezwłoczne zapewnienie obecności takiej osoby nie jest możliwe.
2.
W przypadku pozytywnego wyniku, potwierdzającego obecność alkoholu w organizmie skazanego lub sprawcy, stwierdzonego w trakcie pierwszego badania należy, zgodnie z instrukcją obsługi urządzenia, przeprowadzić drugie i ewentualnie kolejne badanie w oznaczonym czasie.
3.
Z przebiegu badania, o którym mowa w ust. 1, sądowy kurator zawodowy niezwłocznie sporządza w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach protokół, którego wzór stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia. W protokole w szczególności należy opisać objawy lub okoliczności związane z przeprowadzeniem badania, wynik przeprowadzonego badania, wskazać ewentualne osoby obecne przy badaniu. Protokół podpisują osoby obecne przy badaniu.
§  5.
1.
Badanie śliny przeprowadza sądowy kurator zawodowy. Badanie to polega na nieinwazyjnym pobraniu od skazanego lub sprawcy, bez dodawania jakichkolwiek substancji, próbek śliny i ich umieszczeniu w urządzeniu do oznaczania środków odurzających lub substancji psychotropowych, zgodnie z instrukcją obsługi tego urządzenia. Skazany lub sprawca może żądać przeprowadzenia badania w obecności osoby trzeciej, chyba że niezwłoczne zapewnienie obecności takiej osoby nie jest możliwe.
2.
Z przebiegu badania, o którym mowa w ust. 1, sądowy kurator zawodowy niezwłocznie sporządza w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach protokół, którego wzór stanowi załącznik nr 2 do rozporządzenia. W protokole w szczególności należy opisać objawy lub okoliczności związane z przeprowadzeniem badania, wynik przeprowadzonego badania, wskazać ewentualne osoby obecne przy badaniu. Protokół podpisują osoby obecne przy badaniu.
3.
Urządzenia i materiały używane do badania śliny powinny posiadać, obowiązujące w terminie przeprowadzania badania, świadectwo dopuszczenia wydane przez Instytut Ekspertyz Sądowych im. prof. dr. Jana Sehna w Krakowie.
§  6.
1.
Skazany lub sprawca, u którego przeprowadzono badanie, o którym mowa w § 4 ust. 1 lub § 5 ust. 1, oraz sądowy kurator zawodowy może dodatkowo zażądać badania krwi, w celu weryfikacji jego wyników. Żądanie to należy odnotować w protokole badania.
2.
W przypadku zgłoszenia żądania, o którym mowa w ust. 1, sądowy kurator zawodowy zobowiązuje skazanego lub sprawcę do niezwłocznego stawiennictwa we wskazanej placówce podmiotu leczniczego udzielającego świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych oraz określa datę i godzinę tego stawiennictwa. Polecenie to należy odnotować w protokole badania.
§  7.
1.
Badanie krwi polega na przeprowadzeniu analizy laboratoryjnej krwi pobranej z żyły badanego metodą chromatografii gazowej połączonej ze spektrometrią masową lub inną metodą instrumentalną, w tym: wysokosprawną chromatografią cieczową, wysokosprawną chromatografią cieczową połączoną ze spektrometrią masową lub metodą enzymatyczną albo mikrometodą Widmarka, albo inną metodą zgodną z aktualną wiedzą medyczną.
2.
Krew do badania pobiera się od skazanego lub sprawcy w objętości około 5 cm3 z zachowaniem następujących warunków:
1)
do pobrania krwi używa się sprawnego sprzętu jednorazowego użytku posiadającego odpowiedni atest;
2)
do naczynia, do którego pobiera się krew, nie wolno dodawać jakichkolwiek substancji;
3)
do dezynfekcji skóry należy używać środków odkażających niezawierających alkoholu.
3.
Do pobrania krwi do badań obowiązany jest lekarz, pielęgniarka lub inna uprawniona osoba wykonująca zawód medyczny w podmiocie leczniczym udzielającym świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych.
4.
W razie powzięcia uzasadnionego podejrzenia, że pobranie krwi spowoduje zagrożenie życia lub zdrowia skazanego lub sprawcy, decyzję o dokonaniu zabiegu podejmuje lekarz.
5.
Z pobrania krwi bądź odstąpienia od pobrania sporządza się, w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, protokół, którego wzór stanowi załącznik nr 2 do rozporządzenia.
6.
Czynność pobrania krwi wykonuje się w obecności sądowego kuratora zawodowego.
§  8.
1.
Naczynia zawierające krew do badania oznacza się w sposób zapewniający niewątpliwe potwierdzenie tożsamości skazanego lub sprawcy, od którego została pobrana krew, a także zabezpiecza w sposób uniemożliwiający zmianę ich zawartości w czasie przesyłki.
2.
Czynności, o których mowa w ust. 1, wykonuje się w obecności badanego skazanego lub sprawcy.
§  9.
1.
Badanie krwi, o którym mowa w § 7 ust. 1, wykonują:
1)
policyjne laboratoria kryminalistyczne;
2)
Instytut Ekspertyz Sądowych im. prof. dr. Jana Sehna w Krakowie;
3)
zakłady medycyny sądowej lub inne zakłady uniwersytetów medycznych lub akademii medycznych - na podstawie umowy zawartej z organami ścigania lub wymiaru sprawiedliwości.
2.
Laboratoria wykonujące badania biorą udział w międzylaboratoryjnych systemach kontroli jakości badań.
3.
Podmiot leczniczy, o którym mowa w § 7 ust. 3, zapewnia dostarczenie krwi wraz z protokołem pobrania krwi do placówki wymienionej w ust. 1 - niezwłocznie po pobraniu.
4.
Do czasu rozpoczęcia badania pobraną krew należy przechowywać w temperaturze od 0°C do 6°C.
5.
Placówka wymieniona w ust. 1 przekazuje wypełniony protokół kierownikowi zespołu kuratorskiej służby sądowej właściwego sądu rejonowego, a w przypadku sprawowania dozoru przez wojskowego kuratora społecznego - do właściwego wojskowego sądu garnizonowego.
§  10.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.
______

1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 160, poz. 1083, z 1999 r. Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 60, poz. 701 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 98, poz. 1071 i Nr 111, poz. 1194, z 2002 r. Nr 74, poz. 676 i Nr 200, poz. 1679, z 2003 r. Nr 111, poz. 1061, Nr 142, poz. 1380 i Nr 179, poz. 1750, z 2004 r. Nr 93, poz. 889, Nr 210, poz. 2135, Nr 240, poz. 2405, Nr 243, poz. 2426 i Nr 273, poz. 2703, z 2005 r. Nr 163, poz. 1363 i Nr 178, poz. 1479, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i Nr 226, poz. 1648, z 2007 r. Nr 123, poz. 849, z 2008 r. Nr 96, poz. 620 i Nr 214, poz. 1344, z 2009 r. Nr 8, poz. 39, Nr 22, poz. 119, Nr 62, poz. 504, Nr 98, poz. 817, Nr 108, poz. 911, Nr 115, poz. 963, Nr 190, poz. 1475, Nr 201, poz. 1540 i Nr 206, poz. 1589, z 2010 r. Nr 34, poz. 191, Nr 40, poz. 227, Nr 125, poz. 842 i Nr 182, poz. 1228 oraz z 2011 r. Nr 39, poz. 201 i 202, Nr 112, poz. 654, Nr 129, poz. 734, Nr 185, poz. 1092, Nr 217, poz. 1280 i Nr 240, poz. 1431.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK  Nr 1

WZÓR

PROTOKÓŁ

z przebiegu badania

urządzeniem elektronicznym zawartości alkoholu

w wydychanym powietrzu

wzór

ZAŁĄCZNIK  Nr 2

WZÓR

Miejscowość ............., data .................

Protokół badania śliny/krwi*)

A. W przypadku badania śliny wszystkie pola protokołu wypełnia osoba przeprowadzająca badanie
B. W przypadku badań krwi osoba pobierająca krew wypełnia pkt: 1-7 i 12, osoba przeprowadzająca badanie próbek krwi wypełnia pkt 8-11

1. Imię, nazwisko, imiona rodziców i data urodzenia skazanego/sprawcy*)

................................................................................................................................................

2. Opis ewentualnych objawów lub istotnych okoliczności uzasadniających wykonanie badania

................................................................................................................................................

................................................................................................................................................

................................................................................................................................................

................................................................................................................................................

................................................................................................................................................

3. Skazany/Sprawca*) podaje, że przyjmował/nie przyjmował*) środki odurzające/substancje psychotropowe/alkohol*)

................................................................................................................................................

4. Badany podaje, że choruje na ................................................................................................

5. Data i dokładna godzina stwierdzenia objawów lub okoliczności, o których mowa w pkt 2

................................................................................................................................................

6. Miejsce stwierdzenia objawów lub okoliczności, o których mowa w pkt 2 .........................

................................................................................................................................................

7. Data i dokładna godzina pobrania próbek śliny/krwi*) oraz nr pojemnika z krwią

................................................................................................................................................

8. Data i dokładna godzina przeprowadzenia badania próbek oraz pełna nazwa testu/metody

................................................................................................................................................

9. Miejsce przeprowadzenia badania próbek

................................................................................................................................................

10. Wyniki badania próbek

................................................................................................................................................

11. Imię i nazwisko osoby przeprowadzającej badanie próbek

................................................................................................................................................

12. W przypadku odstąpienia od pobrania próbek śliny/krwi*)

- opis sytuacji ......................................................................................................................

................................................................................................................................................

13. Czy skazany/sprawca*) żąda badania krwi**)

................................................................................................................................................

14. Skazany/Sprawca*) zobowiązany został do stawiennictwa w ..............................................

................................................................................................................................................

(podać nazwę i adres placówki)

w dniu ................ o godzinie .................w celu pobrania krwi do badań**).

Uwagi ...........................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................

Skazany/Sprawca*) oświadcza, że został pouczony o skutkach ewentualnej odmowy poddania się badaniu.

.......................................... .....................................................................................

(podpis osoby badanej) A. (data i czytelny podpis osoby przeprowadzającej

badanie)**)

.............................................................. .....................................................................................

(podpis osoby obecnej przy badaniu) B. (data i czytelny podpis osoby pobierającej krew)

.....................................................................................

C. (data i czytelny podpis osoby badającej krew)

.....................................................................................

D. (data i czytelny podpis osoby badającej krew)

______

*) Niepotrzebne skreślić.

**) Wypełniać tylko przy badaniu śliny.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2012.104

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Sposób przeprowadzania badań na obecność alkoholu, środków odurzających lub substancji psychotropowych w organizmie skazanego lub sprawcy oddanego pod dozór lub zobowiązanego do powstrzymania się od nadużywania alkoholu lub używania środków odurzających lub substancji psychotropowych, ich dokumentowanie oraz weryfikacja.
Data aktu: 16/01/2012
Data ogłoszenia: 27/01/2012
Data wejścia w życie: 04/02/2012