Szczegółowy sposób, zakres i tryb sprawowania nadzoru nad wykonywaniem orzeczeń w sprawach nieletnich.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 16 czerwca 2009 r.
w sprawie szczegółowego sposobu, zakresu i trybu sprawowania nadzoru nad wykonywaniem orzeczeń w sprawach nieletnich

Na podstawie art. 78 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2002 r. Nr 11, poz. 109, z późn. zm.1)) zarządza się, co następuje:
§  1. [Przedmiot regulacji]
Rozporządzenie określa szczegółowy sposób wykonywania przez sędziów rodzinnych nadzoru nad wykonywaniem orzeczeń o skierowaniu nieletniego do ośrodka kuratorskiego, o umieszczeniu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, młodzieżowym ośrodku socjoterapii, domu pomocy społecznej, publicznym zakładzie opieki zdrowotnej, schronisku dla nieletnich i zakładzie poprawczym, jak również decyzji o umieszczeniu w policyjnej izbie dziecka, a w szczególności:
1)
tryb przeprowadzania kontroli oraz sposób dokumentowania jej przebiegu i wyników;
2)
tryb wykonywania zaleceń wydanych w toku sprawowania nadzoru.
§  2. [Pojęcie placówki]
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o placówce, należy przez to rozumieć ośrodek kuratorski, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, młodzieżowy ośrodek socjoterapii, dom pomocy społecznej, publiczny zakład opieki zdrowotnej, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, policyjną izbę dziecka.
§  3. [Obowiązek zawiadomienia sądu opiekuńczego o przyjęciu nieletniego do placówki i zwolnieniu go z placówki]
Dyrektor publicznego zakładu opieki zdrowotnej i domu pomocy społecznej jest zobowiązany do niezwłocznego zawiadomienia sądu opiekuńczego właściwego dla miejsca położenia placówki o każdorazowym przyjęciu i zwolnieniu nieletniego.
§  4. [Sędzia rodzinny wykonujący nadzór]
Nadzór, o którym mowa w § 1, wykonuje sędzia rodzinny wyznaczony przez prezesa sądu okręgowego, w którego okręgu znajduje się ta placówka.
§  5. [Zadania realizowane w ramach wykonywania nadzoru]
Wykonywanie nadzoru polega na kontroli i ocenie:
1)
legalności umieszczenia i pobytu nieletnich w placówce oraz zwalniania ich z placówki;
2)
zgodności umieszczania nieletnich w placówce z orzeczeniami sądów;
3)
przestrzegania praw i obowiązków nieletnich, zwłaszcza w zakresie, w jakim naruszenie tych praw i obowiązków może pociągać za sobą odpowiedzialność karną i dyscyplinarną;
4)
zgodności udzielania przywilejów, nagród i stosowania kar z obowiązującymi w tym zakresie przepisami;
5)
prawidłowości stosowanych w placówce metod i środków oddziaływania na nieletnich, zwłaszcza w zakresie ich zgodności z prawem i skuteczności;
6)
prawidłowości dokumentacji dotyczącej nieletniego oraz dokonywania okresowych analiz i ocen skuteczności postępowania w sprawie nieletniego;
7)
przestrzegania ustalonego porządku, dyscypliny i prawidłowości postępowania w przypadku ujawnienia popełnienia przestępstwa oraz w innych przypadkach zagrożenia bezpieczeństwa placówki;
8)
zapewnienia nieletniemu warunków bytowych i sanitarnych, opieki zdrowotnej oraz możliwości udziału w zajęciach kulturalno-oświatowych i rekreacyjnych oraz rozwijania jego aktywności społecznej;
9)
udzielania nieletnim opuszczającym placówkę odpowiedniej pomocy określonej odrębnymi przepisami;
10)
prawidłowości i terminowości załatwiania próśb, skarg i wniosków nieletnich.
§  6. [Uprawnienia sędziego rodzinnego wykonującego nadzór]
W celu realizacji zadań, o których mowa w § 5, sędzia rodzinny:
1)
ma w każdym czasie prawo wstępu na teren nadzorowanej placówki oraz pomieszczeń, w których przebywają nieletni;
2)
ma prawo przeglądania dokumentów i żądania wyjaśnień od administracji nadzorowanej placówki;
3)
ma prawo przeprowadzania na osobności rozmów z nieletnimi oraz badania ich próśb i skarg;
4)
przeprowadza okresowe, co najmniej raz w roku, lub doraźne kontrole nadzorowanych placówek, w zakresie obejmującym całokształt spraw poddanych nadzorowi albo niektóre zagadnienia w tym zakresie;
5)
może wydawać zalecenia pokontrolne oraz kontroluje prawidłowość i terminowość ich realizacji;
6)
podejmuje w miarę potrzeby inne czynności i decyzje zmierzające do usunięcia uchybień i zapobieżenia ich powstawaniu.
§  7. [Zawiadomienie kierownika placówki o przystąpieniu do czynności kontrolnych i o zakresie kontroli]
Sędzia rodzinny niezwłocznie powiadamia kierownika placówki o przystąpieniu do czynności kontrolnych i o zakresie kontroli.
§  8. [Sprawozdanie z przebiegu kontroli]
1.
Z przebiegu kontroli sędzia rodzinny sporządza sprawozdanie, które powinno zawierać dane dotyczące zakresu kontroli, omówienie czynności kontrolnych oraz zwięzłe ustalenie wyników przeprowadzonej kontroli wraz z zaleceniami pokontrolnymi, zmierzającymi do usunięcia stwierdzonych uchybień i zapobieżenia ich powstawaniu.
2.
Oryginał sprawozdania, o którym mowa w ust. 1, przechowuje się w aktach właściwego sądu okręgowego przez okres 10 lat. Jego odpis prezes sądu okręgowego przesyła w terminie 14 dni od dnia zakończenia kontroli kierownikowi placówki oraz organowi prowadzącemu placówkę.
3.
W przypadku stwierdzenia istotnych nieprawidłowości sędzia rodzinny przesyła odpis sprawozdania odpowiedniemu ministrowi sprawującemu nadzór nad danym typem placówki.
§  9. [Zgłoszenie zastrzeżeń, uwag lub wniosków dotyczących ustaleń wyników kontroli i zaleceń pokontrolnych]
1.
Kierownik placówki lub organ prowadzący placówkę może w terminie 14 dni od dnia otrzymania sprawozdania zgłosić prezesowi sądu okręgowego zastrzeżenia, uwagi lub wnioski dotyczące ustaleń wyników kontroli i zaleceń pokontrolnych.
2.
Prezes sądu okręgowego w terminie 30 dni od dnia otrzymania zastrzeżeń, uwag lub wniosków, o których mowa w ust. 1, zawiadamia zgłaszającego o sposobie ich załatwienia.
3.
W celu omówienia wyników kontroli prezes sądu okręgowego może zorganizować naradę pokontrolną. O terminie i przedmiocie narady zawiadamia się kierownika placówki, organ prowadzący placówkę i sędziego rodzinnego, który przeprowadził kontrolę.
§  10. [Wykonanie zaleceń pokontrolnych]
1.
Kierownik placówki lub organ prowadzący placówkę po upływie wyznaczonego terminu do wykonania zaleceń pokontrolnych niezwłocznie składa sędziemu rodzinnemu sprawującemu nadzór informację dotyczącą zakresu i sposobu ich wykonania.
2.
O niewykonaniu lub niewłaściwym wykonaniu zaleceń pokontrolnych sędzia rodzinny zawiadamia organ prowadzący placówkę.
3.
Przepis § 8 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
§  11. [Narady organizowane w celu zapewnienia prawidłowego sprawowania nadzoru oraz właściwego wykonywania zaleceń pokontrolnych]
W celu zapewnienia prawidłowego sprawowania nadzoru oraz właściwego wykonywania zaleceń pokontrolnych prezes sądu okręgowego organizuje przynajmniej raz w roku narady z udziałem sędziów rodzinnych sprawujących nadzór, kierowników nadzorowanych placówek oraz przedstawicieli organów prowadzących te placówki.
§  12. [Derogacja]
Traci moc rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 lipca 2001 r. w sprawie szczegółowego sposobu wykonywania nadzoru nad wykonywaniem orzeczeń w sprawach nieletnich (Dz. U. Nr 81, poz. 886 oraz z 2004 r. Nr 122, poz. 1281).
§  13. [Wejście w życie]
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
______

1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 58, poz. 542, z 2003 r. Nr 137, poz. 1304 i Nr 223, poz. 2217, z 2005 r. Nr 169, poz. 1413, z 2006 r. Nr 220, poz. 1600, z 2007 r. Nr 112, poz. 766 oraz z 2008 r. Nr 145, poz. 917.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2009.107.894

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowy sposób, zakres i tryb sprawowania nadzoru nad wykonywaniem orzeczeń w sprawach nieletnich.
Data aktu: 16/06/2009
Data ogłoszenia: 07/07/2009
Data wejścia w życie: 22/07/2009