Określenie szczególnych wypadków i trybu wcześniejszego udostępniania materiałów archiwalnych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO1)
z dnia 29 lipca 2008 r.
w sprawie określenia szczególnych wypadków i trybu wcześniejszego udostępniania materiałów archiwalnych

Na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 673, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Materiały archiwalne wchodzące do państwowego zasobu archiwalnego, od których wytworzenia nie upłynęło 30 lat, mogą być udostępniane w przypadkach uzasadnionych potrzebami nauki i kultury, o ile nie narusza to prawnie chronionych interesów Państwa, jednostek organizacyjnych i obywateli oraz tajemnic ustawowo chronionych.
2.
Materiały archiwalne powstałe do końca 1989 r. w związku z działalnością partii i organizacji politycznych są w każdym przypadku udostępniane na potrzeby nauki i kultury, o ile nie narusza to prawnie chronionych interesów Państwa, jednostek organizacyjnych i obywateli oraz tajemnic ustawowo chronionych.
3.
Udostępnianie materiałów archiwalnych, o których mowa w ust. 1 i 2, zawierających informacje niejawne, następuje z uwzględnieniem przepisów o ochronie informacji niejawnych.
§  2.
1.
Materiały archiwalne tworzące zasób jednostek publicznej radiofonii i telewizji, stanowiące:
1)
zapisy dźwięku, obrazu lub obrazu z towarzyszącym dźwiękiem, które były przedmiotem emisji radiowej lub telewizyjnej, są udostępniane niezwłocznie po wprowadzeniu ich do ewidencji archiwum zakładowego;
2)
zapisy dźwięku, obrazu lub obrazu z towarzyszącym dźwiękiem, które nie były przedmiotem emisji radiowej lub telewizyjnej, mogą być udostępniane w przypadkach uzasadnionych potrzebami nauki po wprowadzeniu ich do ewidencji archiwum zakładowego;
3)
dokumenty związane z tworzeniem lub pozyskiwaniem przez te jednostki zapisów, o których mowa w pkt 1, mogą być udostępniane w przypadkach uzasadnionych potrzebami nauki niezwłocznie po wprowadzeniu tych dokumentów do ewidencji archiwum zakładowego.
2.
Udostępnianie materiałów archiwalnych, o których mowa w ust. 1, następuje z zachowaniem przepisów o ochronie tajemnic ustawowo chronionych i nie może naruszać prawnie chronionych interesów Państwa, jednostek organizacyjnych i obywateli.
3.
Do udostępniania materiałów archiwalnych, o których mowa w ust. 1, w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu stosuje się przepisy wydane na podstawie art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach.
§  3.
1.
Do wcześniejszego udostępniania materiałów archiwalnych właściwe są:
1)
archiwa państwowe;
2)
jednostki organizacyjne z powierzonym zasobem archiwalnym;
3)
biblioteki i muzea, które gromadzą i przechowują materiały archiwalne wchodzące do państwowego zasobu archiwalnego;
4)
uczelnie publiczne, których archiwa zakładowe posiadają zasób historyczny;
5)
jednostki publicznej radiofonii i telewizji.
2.
Kierownik właściwej jednostki organizacyjnej, określonej w ust. 1, wyraża zgodę na udostępnienie materiałów archiwalnych, o których mowa w § 1 i 2.
§  4.
1.
Materiały archiwalne udostępnia się na pisemny wniosek zainteresowanego podmiotu złożony we właściwej jednostce organizacyjnej wymienionej w § 3 ust. 1.
2.
We wniosku należy podać w szczególności:
1)
tytuł materiału archiwalnego lub temat, którego on dotyczy;
2)
cel i przewidywany sposób wykorzystania materiału archiwalnego;
3)
nazwę jednostki organizacyjnej oraz imię i nazwisko osoby ubiegającej się o udostępnienie materiału archiwalnego.
3.
W przypadku gdy o udostępnienie materiałów archiwalnych ubiega się jednostka organizacyjna, materiały udostępnia się osobie fizycznej uprawnionej do reprezentowania tej jednostki organizacyjnej lub posiadającej pisemne upoważnienie jej właściwego organu.
§  5.
Oryginały materiałów archiwalnych są udostępniane tylko wtedy, gdy archiwum nie dysponuje kopiami lub gdy jest to niezbędne ze względu na cel i sposób wykorzystania tych materiałów.
§  6.
W przypadku niewykorzystania materiałów archiwalnych w okresie 12 miesięcy od dnia uzyskania zgody, należy ponownie uzyskać zgodę na wcześniejsze udostępnianie tych materiałów w trybie określonym w § 3 ust. 2 i § 4.
§  7.
Odmowa wcześniejszego udostępnienia materiałów archiwalnych wymaga pisemnego uzasadnienia.
§  8.
W przypadku gdy podmiot korzysta z udostępnionych materiałów archiwalnych w sposób zagrażający ich bezpieczeństwu lub integralności, kierownik jednostki organizacyjnej, która udostępniła materiały archiwalne, może cofnąć zgodę na korzystanie z materiałów archiwalnych.
§  9.
Traci moc rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 13 grudnia 2000 r. w sprawie określenia szczególnych wypadków i trybu wcześniejszego udostępniania materiałów archiwalnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 13, poz. 116 oraz z 2006 r. Nr 98, poz. 681).
§  10.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
______

1) Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego kieruje działem administracji rządowej - kultura i ochrona dziedzictwa narodowego, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (Dz. U. Nr 216, poz. 1595).

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 104, poz. 708, Nr 170, poz. 1217 i Nr 220, poz. 1600 oraz z 2007 r. Nr 64, poz. 426.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2008.156.970

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Określenie szczególnych wypadków i trybu wcześniejszego udostępniania materiałów archiwalnych.
Data aktu: 29/07/2008
Data ogłoszenia: 28/08/2008
Data wejścia w życie: 12/09/2008