Sposób i tryb zgłaszania wypadku przy pracy rolniczej oraz ustalania jego okoliczności i przyczyn.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA POLITYKI SPOŁECZNEJ 1
z dnia 28 kwietnia 2005 r.
w sprawie sposobu i trybu zgłaszania wypadku przy pracy rolniczej oraz ustalania jego okoliczności i przyczyn

Na podstawie art. 45 ust. 5 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25, z późn. zm. 2 ) zarządza się, co następuje:
§  1. [Przedmiot regulacji]
Rozporządzenie określa:
1)
sposób i tryb zgłaszania wypadku przy pracy rolniczej, zwanego dalej "wypadkiem";
2)
sposób i tryb ustalania okoliczności i przyczyn wypadku;
3)
sposób dokumentowania wypadku;
4)
zgłaszanie roszczenia o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku;
5)
sposób prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku;
6)
informacje, które powinny znaleźć się w protokole powypadkowym.
§  2. [Zgłoszenie wypadku]
1.
Wypadek zgłasza się właściwej jednostce organizacyjnej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zwanej dalej "Kasą", bezpośrednio w siedzibie tej jednostki albo za pośrednictwem poczty, telefonicznie lub pocztą elektroniczną.
2.
Właściwą jednostką organizacyjną Kasy do przyjęcia zgłoszenia wypadku jest oddział regionalny Kasy lub placówka terenowa Kasy, w której osoba, która uległa wypadkowi, zwana dalej "poszkodowanym", jest ubezpieczona.
3.
W razie zgłoszenia wypadku innej jednostce organizacyjnej Kasy, jednostka ta niezwłocznie przekazuje informację o zgłoszeniu wypadku właściwemu oddziałowi regionalnemu Kasy lub właściwej placówce terenowej Kasy.
§  3. [Obowiazki poszkodowanego lub innej osoby zgłaszającej wypadek]
Poszkodowany lub inna osoba zgłaszająca wypadek powinna w szczególności:
1)
zabezpieczyć w miarę możliwości miejsce i przedmioty związane z wypadkiem;
2)
udostępnić miejsce wypadku i przedmioty związane z wypadkiem;
3)
wskazać świadków wypadku;
4)
dostarczyć posiadaną dokumentację leczenia;
5)
udzielić informacji i wszechstronnej pomocy pracownikowi Kasy upoważnionemu przez Prezesa Kasy do prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku.
§  4. [Rejestr zgłoszeń wypadków]
1.
Zgłoszenie wypadku właściwa jednostka organizacyjna Kasy dokumentuje w rejestrze zgłoszeń wypadków.
2.
Rejestr zgłoszeń wypadków zawiera:
1)
datę i sposób zgłoszenia wypadku;
2)
nazwisko i imię osoby zgłaszającej wypadek;
3)
datę, godzinę i miejsce wypadku;
4)
dane identyfikacyjne poszkodowanych w wypadku obejmujące:
a)
nazwisko i imię,
b)
adres miejsca zamieszkania;
5)
krótki opis okoliczności wypadku;
6)
nazwisko i imię pracownika Kasy rejestrującego zgłoszenie wypadku;
7)
inne informacje, dotyczące wypadku uznane za niezbędne.
§  5. [Wszczęcie postępowania w celu wyjaśnienia okoliczności i przyczyn wypadku]
1.
Niezwłocznie po przyjęciu zgłoszenia wypadku właściwa jednostka organizacyjna Kasy ustala czy poszkodowany podlegał ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu w dniu zaistnienia wypadku.
2.
Jeżeli poszkodowany podlegał ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu w dniu zaistnienia wypadku uznaje się, że jest on osobą uprawnioną do ubiegania się o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy rolniczej, zwane dalej "jednorazowym odszkodowaniem", i niezwłocznie wszczyna się postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia okoliczności i przyczyn wypadku.
3.
Zgłoszenie wypadku, w którym poszkodowany jest osobą uprawnioną do ubiegania się o jednorazowe odszkodowanie, uznaje się za jednoznaczne ze zgłoszeniem przez poszkodowanego roszczenia o jednorazowe odszkodowania potwierdzonego zgłoszeniem wniosku.
4.
Jeżeli poszkodowany, który podlegał ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu w dniu zaistnienia wypadku, zmarł wskutek tego wypadku, osobę zgłaszającą wypadek poucza się o konieczności zgłoszenia wniosku o jednorazowe odszkodowanie przez członków rodziny poszkodowanego, o których mowa w art. 10 ust. 1a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanej dalej "ustawą", w celu ubiegania się o jednorazowe odszkodowanie.
5.
Jeżeli poszkodowany nie podlegał ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu w dniu zaistnienia wypadku, nie wszczyna się postępowania dowodowego w sprawie ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku.
§  6. [Przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku]
1.
Postępowanie dowodowe w sprawie ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku obejmuje:
1)
ustalenie czy zaistniała zwłoka w zgłoszeniu wypadku, a jeżeli zaistniała, ustalenie przyczyn tej zwłoki oraz określenie jaki wpływ miało opóźnienie w zgłoszeniu wypadku na możliwość ustalenia okoliczności i przyczyn tego wypadku;
2)
przesłuchanie poszkodowanego, jeżeli stan jego zdrowia na to pozwala;
3)
przesłuchanie świadków wypadku, których zeznania mogą przyczynić się do wyjaśnienia okoliczności tego wypadku dotyczących jego przebiegu i przyczyn;
4)
dokonanie oględzin miejsca i przedmiotów związanych z wypadkiem dla oceny stanu technicznego maszyn i urządzeń, warunków wykonywania pracy oraz innych okoliczności, które mogły mieć wpływ na zaistnienie wypadku;
5)
zasięgnięcie w razie potrzeby opinii rzeczoznawców;
6)
wystąpienie do innych właściwych instytucji i organów, w tym w szczególności do policji, prokuratury i sądu, prowadzących postępowanie dotyczące wypadku o udzielenie informacji w sprawie wypadku lub udostępnienie zebranej w sprawie dokumentacji;
7)
wystąpienie do zakładów opieki zdrowotnej o udostępnienie dokumentacji lekarskiej związanej z udzielaniem poszkodowanemu pierwszej pomocy i leczeniem poszkodowanego, która może mieć wpływ na uznanie wypadku za wypadek przy pracy rolniczej lub prawo do jednorazowego odszkodowania;
8)
ustalenie, czy przyczyną wypadku była wadliwość środka technicznego stosowanego przy pracy lub nieprawidłowość świadczonej usługi;
9)
ustalenie, czy nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 ust. 2 ustawy;
10)
ustalenie związku przyczynowo-skutkowego śmierci poszkodowanego lub nagłego zachorowania poszkodowanego z wykonywaną pracą w gospodarstwie rolnym;
11)
zebranie innych dowodów dotyczących wypadku, uznanych za niezbędne.
2.
W uzasadnionych przypadkach odstępuje się od dokonania oględzin, o których mowa w ust. 1 pkt 4, gdy ze względu na charakter zdarzenia lub możliwość zachowania śladów z powodu opóźnienia w zgłoszeniu wypadku oględziny nie dostarczą informacji o okolicznościach i przyczynach wypadku.
3.
Dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku można wezwać poszkodowanego do osobistego stawienia się w jednostce organizacyjnej Kasy prowadzącej postępowanie w celu udziału poszkodowanego w tym postępowaniu.
§  7. [Protokół powypadkowy]
1.
Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego ustalającego okoliczności i przyczyny wypadku, nie później niż w ciągu 14 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku, sporządza się protokół powypadkowy.
2.
Protokół powypadkowy powinien zawierać:
1)
nazwisko i imię osoby zgłaszającej wypadek;
2)
datę zgłoszenia wypadku;
3)
datę złożenia wniosku o jednorazowe odszkodowanie;
4)
nazwisko i imię poszkodowanego;
5)
datę, godzinę i miejsce wypadku;
6)
opis okoliczności wypadku według osoby zgłaszającej i podpis zgłaszającego;
7)
okoliczności, przebieg i przyczyny wypadku ustalone w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego;
8)
stwierdzenie, czy zachodzą okoliczności mające wpływ na utratę prawa do jednorazowego odszkodowania;
9)
zalecenia prewencyjne dotyczące usunięcia przyczyny wypadku w celu zmniejszenia ryzyka ponownego zaistnienia wypadku, jeżeli jest to uzasadnione;
10)
inne informacje dotyczące wypadku uznane za niezbędne;
11)
datę sporządzenia protokołu powypadkowego i podpis pracownika Kasy sporządzającego ten protokół.
3.
Protokół powypadkowy sporządza się w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, z których jeden doręcza się poszkodowanemu, a jeśli poszkodowany zmarł wskutek wypadku - uprawnionemu członkowi rodziny poszkodowanego ubiegającemu się o jednorazowe odszkodowanie, a drugi przechowuje w aktach sprawy wraz z dokumentacją zebraną w trakcie postępowania, o którym mowa w § 6.
4.
Poszkodowany lub uprawniony członek rodziny ubiegający się o jednorazowe odszkodowanie może zgłosić uwagi i zastrzeżenia do ustaleń zawartych w protokole powypadkowym o czym poucza się w tym protokole.
5.
Protokół powypadkowy stanowi podstawę do uznania bądź nie uznania wypadku za wypadek przy pracy rolniczej w świetle art. 11 ustawy.
§  8. [Derogacja]
Traci moc rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 21 października 1991 r. w sprawie ustalania prawa do renty inwalidzkiej rolniczej oraz zgłaszania i ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy rolniczej (Dz. U. Nr 103, poz. 449).
§  9. [Wejście w życie]
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 Minister Polityki Społecznej kieruje działem administracji rządowej - zabezpieczenie społeczne, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Polityki Społecznej (Dz. U. Nr 265, poz. 2643).
2 Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 756, z 1999 r. Nr 60, poz. 636, z 2000 r. Nr 45, poz. 531, z 2001 r. Nr 73, poz. 764, z 2002 r. Nr 113, poz. 984, z 2003 r. Nr 45, poz. 391, Nr 228, poz. 2255 i Nr 229, poz. 2273 oraz z 2004 r. Nr 91, poz. 873, Nr 146, poz. 1546 i Nr 236, poz. 2355.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2005.76.669

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Sposób i tryb zgłaszania wypadku przy pracy rolniczej oraz ustalania jego okoliczności i przyczyn.
Data aktu: 28/04/2005
Data ogłoszenia: 02/05/2005
Data wejścia w życie: 02/05/2005