Szczegółowe sposoby postępowania przy zwalczaniu i zapobieganiu rozprzestrzeniania się grzyba Synchytrium endobioticum.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1
z dnia 13 kwietnia 2004 r.
w sprawie szczegółowych sposobów postępowania przy zwalczaniu i zapobieganiu rozprzestrzeniania się grzyba Synchytrium endobioticum 2

Na podstawie art. 8 ust. 5 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (Dz. U. z 2004 r. Nr 11, poz. 94) zarządza się, co następuje:
§  1.
Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:
1)
sadzenie - każdą czynność, mającą na celu umieszczenie roślin w sposób umożliwiający ich wzrost, reprodukcję lub rozmnożenie;
2)
rośliny przeznaczone do sadzenia - rośliny:
a)
posadzone, które mają pozostać w podłożu uprawowym lub być przesadzone, lub
b)
nieposadzone w dniu wprowadzania do obrotu lub przemieszczania, lecz przeznaczone do późniejszego sadzenia;
3)
odmiana odporna - odmianę, która reaguje na porażenie czynnikiem patogenicznym w taki sposób, że nie istnieje możliwość wtórnego porażenia; odporność odmian ziemniaka, przeznaczonych do sadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na patotypy Synchytrium endobioticum określa Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin w Radzikowie, a informacja o odporności odmian na patotypy grzyba Synchytrium endobioticum jest zamieszczana w krajowym rejestrze odmian przez Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych;
4)
miejsce produkcji - wszelkie obiekty, w szczególności: magazyny, przechowalnie, szklarnie, tunele foliowe lub grunty położone w obrębie jednego gospodarstwa albo jego części, lub kilku gospodarstw, stanowiące jedną zorganizowaną całość.
§  2.
W przypadku stwierdzenia występowania grzyba Synchytrium endobioticum wojewódzki inspektor ochrony roślin i nasiennictwa, zwany dalej "wojewódzkim inspektorem", wyznacza:
1)
strefę porażenia;
2)
strefę bezpieczeństwa, przyległą do strefy porażenia, gwarantującą ochronę sąsiednich gruntów, jeżeli:
a)
istnieje ryzyko rozprzestrzenienia się grzyba Synchytrium endobioticum oraz
b)
wojewódzki inspektor wyznaczył strefę porażenia na gruntach, o których mowa w § 3 pkt 1 i 2

- mając w szczególności na uwadze: warunki lokalne, ukształtowanie terenu, występowanie naturalnych granic gruntów, możliwość stworzenia sztucznych granic między gruntem skażonym i sąsiadującymi gruntami oraz wspólne użytkowanie sprzętu rolniczego lub środków transportu.

§  3.
Strefę porażenia wyznacza się na gruntach uprawnych:
1)
na których stwierdzono występowanie objawów choroby - raka ziemniaka, powodowanej przez grzyba Synchytrium endobioticum na co najmniej jednej roślinie ziemniaka, lub
2)
z których pochodzą rośliny ziemniaka z objawami tej choroby, lub
3)
na których, w wyniku badania gleby, wojewódzki inspektor stwierdził obecność żywych zarodni przetrwalnikowych grzyba Synchytrium endobioticum.
§  4.
1.
Rośliny ziemniaka, w tym bulwy ziemniaka, pochodzące z partii, w której wykryto rośliny z objawami choroby, powodowanej przez grzyba Synchytrium endobioticum, lub w której w podłożu towarzyszącym roślinom stwierdzono obecność żywych zarodni przetrwalnikowych grzyba Synchytrium endobioticum, lub pochodzące z gruntów znajdujących się w strefie porażenia:
1)
nie mogą być przeznaczane do sadzenia, kopcowania, przechowywania, składowania lub kompostowania na innych gruntach;
2)
pod nadzorem wojewódzkiego inspektora mogą być:
a)
zniszczone w sposób gwarantujący zniszczenie grzyba Synchytrium endobioticum lub
b)
przeznaczone do przerobu przemysłowego, po ich uprzednim oczyszczeniu, jeżeli technologia przerobu gwarantuje zniszczenie grzyba Synchytrium endobioticum oraz jeżeli nie istnieje ryzyko rozprzestrzenienia się tego grzyba, lub
c)
przeznaczone na konsumpcję lub paszę po uprzednim ich uparowaniu albo ugotowaniu.
2.
Inne rośliny niż rośliny ziemniaka, o których mowa w ust. 1, pochodzące z partii, w której w podłożu towarzyszącym roślinom stwierdzono obecność żywych zarodni przetrwalnikowych grzyba Synchytrium endobioticum, lub pochodzące z gruntów znajdujących się w strefie porażenia:
1)
nie mogą być przeznaczane do sadzenia, kopcowania, przechowywania, składowania lub kompostowania na innych gruntach;
2)
mogą być przeznaczone do celów innych niż wymienione w pkt 1, po uprzednim ich oczyszczeniu z towarzyszącego im podłoża; podłoże to poddaje się zabiegowi gwarantującemu zniszczenie grzyba Synchytrium endobioticum lub pozostawia się w strefie porażenia.
§  5.
1.
W strefie porażenia:
1)
niedopuszczalne jest:
a)
prowadzenie uprawy ziemniaków oraz innych roślin przeznaczonych do sadzenia, kopcowania, składowania lub przechowywania na innych gruntach,
b)
kompostowanie, kopcowanie, składowanie lub przechowywanie w gruncie materiału roślinnego,
c)
wywożenie poza strefę porażenia roślin i produktów roślinnych z przylegającą do nich glebą;
2)
niszczy się łęty ziemniaka i samosiewy ziemniaka oraz chwasty z rodziny psiankowatych.
2.
Jeżeli w strefie porażenia, wyznaczonej na gruntach, o których mowa w § 3 pkt 3, w wyniku badania gleby stwierdzono mniej niż 5 żywych zarodni przetrwalnikowych grzyba Synchytrium endobioticum na 1 g gleby, to w strefie tej dopuszcza się uprawę ziemniaków odmian odpornych na występujący patotyp grzyba Synchytrium endobioticum pod warunkiem, że ziemniaki te zostaną przeznaczone do przerobu przemysłowego lub na konsumpcję, lub na paszę, w sposób określony w § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b i c, z zastrzeżeniem § 14.
§  6.
1.
W strefie bezpieczeństwa, z zastrzeżeniem ust. 2:
1)
nie uprawia się roślin przeznaczonych do sadzenia, kopcowania, składowania lub przechowywania na innych gruntach;
2)
nie kompostuje się, nie kopcuje, nie składuje i nie przechowuje w gruncie materiału roślinnego;
3)
nie wywozi się poza tę strefę roślin i produktów roślinnych z przylegającą do nich glebą.
2.
W strefie bezpieczeństwa dopuszcza się uprawę ziemniaków odmian odpornych na patotyp grzyba Synchytrium endobioticum, występujący w strefie porażenia, pod warunkiem że ziemniaki te zostaną przeznaczone do przerobu przemysłowego lub na konsumpcję, lub na paszę, w sposób określony w § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b i c, z zastrzeżeniem § 14.
§  7.
Sprzęt rolniczy, środki transportu, miejsca przechowywania, opakowania oraz inne przedmioty mające kontakt z roślinami, produktami roślinnymi i przedmiotami, pochodzącymi ze strefy porażenia i strefy bezpieczeństwa, pod nadzorem wojewódzkiego inspektora, oczyszcza się i odkaża się w sposób uniemożliwiający rozprzestrzenianie się grzyba Synchytrium endobioticum.
§  8.
Jeżeli na podstawie urzędowej kontroli wojewódzki inspektor stwierdzi, że na gruntach uprzednio skażonych nie występuje grzyb Synchytrium endobioticum, to na gruntach tych nie przeprowadza się działań, o których mowa w § 4-7.
§  9.
1.
Wykaz powiatów wraz z ich identyfikatorami, w których stwierdzono występowanie patotypów grzyba Synchytrium endobioticum innych niż patotyp 1(D1) tego grzyba, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
2.
Wykaz powiatów wraz z ich identyfikatorami, uznanych za wolne od grzyba Synchytrium endobioticum, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
3.
Powiaty niewymienione w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia uznaje się za powiaty, w których występuje patotyp 1(D1) grzyba Synchytrium endobioticum.
§  10.
Ziemniaki inne niż sadzeniaki mogą być przemieszczane, jeżeli:
1)
pochodzą z powiatów, o których mowa w § 9 ust. 2, lub
2)
pochodzą z powiatów, o których mowa w § 9 ust. 3, pod warunkiem że:
a)
miejsce produkcji tych ziemniaków zostało uznane po przeprowadzeniu urzędowej kontroli przez wojewódzkiego inspektora za wolne od grzyba Synchytrium endobioticum; wojewódzki inspektor wydaje zaświadczenie, dołączane do przesyłki, że miejsce produkcji tych ziemniaków zostało uznane za wolne od grzyba Synchytrium endobioticum lub
b)
są odmianą odporną co najmniej na patotyp 1(D1) grzyba Synchytrium endobioticum, a w przypadku ich przemieszczania do powiatów, w których nie stwierdzono występowania grzyba Synchytrium endobioticum, lub do innych państw członkowskich Unii Europejskiej, zostały uprzednio umyte lub oczyszczone oraz pozbawione gleby.
§  11.
Ziemniaki pochodzące z powiatów, o których mowa w § 9 ust. 1, nie mogą być przemieszczane do powiatów, o których mowa w § 9 ust. 2 i 3, oraz do innych państw członkowskich Unii Europejskiej.
§  12.
Rośliny z korzeniami, posadzone lub przeznaczone do sadzenia, uprawiane na otwartym terenie, pochodzące z powiatów, o których mowa w § 9 ust. 1, nie mogą być przemieszczane do:
1)
powiatów, o których mowa w § 9 ust. 2, oraz do innych państw członkowskich Unii Europejskiej;
2)
powiatów, o których mowa w § 9 ust. 3, jeżeli nie zostały uprzednio umyte i oczyszczone z gleby, w której były uprawiane.
§  13.
Uprawa ziemniaków sadzeniaków oraz innych roślin przeznaczonych do sadzenia jest dopuszczalna na gruntach, na których wojewódzki inspektor na podstawie przeprowadzonej urzędowej kontroli stwierdził, że nie występuje grzyb Synchytrium endobioticum.
§  14.
1.
Do sadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz do sprzedaży, z przeznaczeniem do sadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dopuszcza się przez okres 10 lat od dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej wyłącznie ziemniaki odmian wpisanych do krajowego rejestru odmian lub wspólnotowego katalogu odmian, o pełnej odporności polowej i laboratoryjnej:
1)
co najmniej na patotyp 1(D1) grzyba Synchytrium endobioticum;
2)
w powiatach, w których stwierdzono występowanie patotypów grzyba Synchytrium endobioticum, innych niż 1(D1) tego grzyba - odmian odpornych także na te patotypy.
2.
Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa, zwany dalej "Głównym Inspektorem", może, w drodze decyzji, dopuścić uprawę ziemniaków odmian nieodpornych na grzyba Synchytrium endobioticum w miejscach produkcji, w których stwierdził, że nie występuje ten grzyb, jeżeli Komisja Europejska zezwoli na prowadzenie takiej uprawy.
3.
Wydając decyzję, o której mowa w ust. 2, Główny Inspektor określa w niej warunki uprawy ziemniaków.
§  15.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia. 3

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

WYKAZ POWIATÓW WRAZ Z ICH IDENTYFIKATORAMI, W KTÓRYCH STWIERDZONO WYSTĘPOWANIE PATOTYPÓW GRZYBA Synchytrium endobioticum INNYCH NIŻ PATOTYP 1(D1) TEGO GRZYBA

Lp. Województwo Powiat wraz z identyfikatorem
1 2 3
1 dolnośląskie wałbrzyski - 0221
2 małopolskie nowotarski - 1211, suski - 1215, tatrzański - 1217, wadowicki - 1218
3 śląskie żywiecki - 2417

ZAŁĄCZNIK Nr  2

WYKAZ POWIATÓW WRAZ Z ICH IDENTYFIKATORAMI, UZNANYCH ZA WOLNE OD GRZYBA Synchytrium endobioticum

Lp. Województwo Powiat wraz z identyfikatorem
1 2 3
1 dolnośląskie dzierżoniowski - 0202, kłodzki - 0208, milicki - 0213, oławski - 0215, strzeliński - 0217, świdnicki - 0219, trzebnicki - 0220, wrocławski - 0223, ząbkowicki - 0224, złotoryjski - 0226, powiat m. Legnica - 0262, powiat m. Wrocław - 0264
2 kujawsko-pomorskie sępoleński - 0413
3 lubuskie gorzowski - 0801, międzyrzecki - 0803, nowosolski - 0804, słubicki - 0805, strzelecko-drezdenecki - 0806, sulęciński - 0807, świebodziński - 0808, wschowski - 0812, zielonogórski - 0809, żagański - 0810, żarski - 0811
4 lubelskie biłgorajski - 0602, chełmski - 0603, hrubieszowski - 0604, janowski - 0605, krasnostawski - 0606, kraśnicki - 0607, lubartowski - 0608, lubelski - 0609, łęczyński - 0610, łukowski - 0611, opolski - 0612, parczewski - 0613, puławski - 0614, radzyński - 0615, rycki - 0616, świdnicki - 0617, włodawski - 0619, zamojski - 0620, powiat m. Lublin - 0663
5 łódzkie bełchatowski - 1001, brzeziński - 1021, kutnowski - 1002, łaski - 1003, łęczycki - 1004, łowicki - 1005, łódzki wschodni - 1006, opoczyński - 1007, pabianicki - 1008, pajęczański - 1009, piotrkowski - 1010, poddębicki - 1011, rawski - 1013, sieradzki - 1014, skierniewicki - 1015, tomaszowski - 1016, wieluński - 1017, wieruszowski - 1018, zduńskowolski - 1019, zgierski - 1020, powiat m. Łódź - 1061, powiat m. Piotrków Trybunalski - 1062, powiat m. Skierniewice - 1063
6 mazowieckie łosicki - 1410, płocki - 1419, przasnyski - 1422, siedlecki - 1426, sierpecki - 1427, sokołowski - 1429, wyszkowski - 1435
7 opolskie brzeski - 1601, głubczycki - 1602, kędzierzyńsko-kozielski - 1603, kluczborski - 1604, krapkowicki - 1605, namysłowski - 1606, nyski - 1607, oleski - 1608, opolski - 1609, prudnicki - 1610, strzelecki - 1611
8 podkarpackie bieszczadzki - 1801, brzozowski - 1802, dębicki - 1803, jarosławski - 1804, jasielski - 1805, kolbuszowski - 1806, krośnieński - 1807, leski - 1821, leżajski - 1808, łańcucki - 1810, mielecki - 1811, niżański - 1812, przemyski - 1813, przeworski - 1814, ropczycko-sędziszowski - 1815, rzeszowski - 1816, sanocki - 1817, stalowowolski - 1818, strzyżowski - 1819, tarnobrzeski - 1820, powiat m. Krosno - 1861, powiat m. Przemyśl - 1862, powiat m. Rzeszów - 1863, powiat m. Tarnobrzeg - 1864
9 podlaskie białostocki - 2002, grajewski - 2004, łomżyński - 2007, moniecki - 2008, sokólski - 2011, wysokomazowiecki - 2013
10 świętokrzyskie buski - 2601, kielecki - 2604
11 warmińsko-mazurskie działdowski - 2803, iławski - 2807, kętrzyński - 2808, nowomiejski - 2812, olsztyński - 2814, szczycieński - 2817
12 wielkopolskie chodzieski - 3001, czarnkowsko-trzcianecki - 3002, gostyński - 3004, grodziski - 3005, jarociński - 3006, kaliski - 3007, kępiński - 3008, kolski - 3009, koniński - 3010, kościański - 3011, krotoszyński - 3012, leszczyński - 3013, międzychodzki - 3014, nowotomyski - 3015, obornicki - 3016, ostrowski - 3017, ostrzeszowski - 3018, pilski - 3019, pleszewski - 3020, poznański - 3021, rawicki - 3022, słupecki - 3023, szamotulski - 3024, średzki - 3025, śremski - 3026, turecki - 3027, wągrowiecki - 3028, wolsztyński - 3029, wrzesiński - 3030, złotowski - 3031, powiat m. Kalisz - 3061, powiat m. Konin - 3062, powiat m. Leszno - 3063, powiat m. Poznań - 3064
13 zachodniopomorskie drawski - 3203, goleniowski - 3204, gryficki - 3205, kołobrzeski - 3208, koszaliński - 3209, łobeski - 3218, sławieński - 3213, świdwiński - 3216
1 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej - rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 32, poz. 305).
2 Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają do prawa polskiego Dyrektywę Rady 69/464/EWG z dnia 8 grudnia 1969 r. w sprawie zwalczania Synchytrium endobioticum (Dz. Urz. WE L 323, 24/12/1969 r.).
3 Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 września 2001 r. w sprawie szczegółowych sposobów zwalczania i zapobiegania rozprzestrzenianiu się organizmów charakteryzujących się szczególną szkodliwością oraz szczegółowych zasad wyznaczania stref porażenia i stref bezpieczeństwa w związku z wystąpieniem tych organizmów (Dz. U. Nr 118, poz. 1267 oraz z 2003 r. Nr 185, poz. 1811).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2004.83.774

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowe sposoby postępowania przy zwalczaniu i zapobieganiu rozprzestrzeniania się grzyba Synchytrium endobioticum.
Data aktu: 13/04/2004
Data ogłoszenia: 27/04/2004
Data wejścia w życie: 05/05/2004