Rodzaje badań lekarskich i laboratoryjnych, którym podlegają osoby podejmujące lub wykonujące prace, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia na inne osoby, lub kształcące się do wykonywania tych prac.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA1)
z dnia 6 marca 2003 r.
w sprawie rodzajów badań lekarskich i laboratoryjnych, którym podlegają osoby podejmujące lub wykonujące prace, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia na inne osoby, lub kształcące się do wykonywania tych prac

Na podstawie art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz. U. Nr 126, poz. 1384 oraz z 2003 r. Nr 45, poz. 391) zarządza się, co następuje:
§  1.
Rozporządzenie określa:
1)
rodzaje badań lekarskich i laboratoryjnych w kierunku zakażenia prątkami gruźlicy, pałeczkami duru brzusznego, durów rzekomych A, B, C, innymi pałeczkami z rodzaju Salmonella i Shigella, którym podlegają:
a)
osoby podejmujące lub wykonujące prace, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia na inne osoby,
b)
uczniowie szkół oraz studenci szkół wyższych kształcących do wykonywania prac, o których mowa w lit. a;
2)
tryb i terminy przeprowadzania badań, o których mowa w pkt 1;
3)
sposób dokumentowania badań, o których mowa w pkt 1, oraz ich wyników, w tym wzór karty badań dla celów epidemiologicznych.
§  2.
1.
Badania lekarskie i laboratoryjne osób, o których mowa w § 1 pkt 1, w kierunku zakażenia prątkami gruźlicy, zakażenia pałeczkami duru brzusznego, durów rzekomych A, B, C, innymi pałeczkami z rodzaju Salmonella i Shigella mają na celu ustalenie, czy w ustroju osoby badanej, w jej wydalinach lub wydzielinach znajdują się zarazki tych chorób.
2.
Badania laboratoryjne, o których mowa w ust. 1, przeprowadza stacja sanitarno-epidemiologiczna, właściwa ze względu na miejsce zamieszkania osoby podlegającej badaniu.
3.
W przypadku gdy badaniu, o którym mowa w ust. 1, podlega osoba, o której mowa w § 1 pkt 1 lit. a, badanie to może przeprowadzić stacja sanitarno-epidemiologiczna właściwa ze względu na miejsce pracy osoby podlegającej badaniu.
4.
Stacja sanitarno-epidemiologiczna właściwa ze względu na miejsce pracy osoby podlegającej badaniu, po przeprowadzeniu badań, o których mowa w ust. 1, przekazuje, w ciągu 24 godzin od momentu otrzymania wyników badań, odpisy tych wyników stacji sanitarno-epidemiologicznej właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby podlegającej badaniu.
§  3.
1.
Zakres badań, o których mowa w § 2 ust. 1, obejmuje trzykrotne badanie bakteriologiczne kału w kierunku zakażenia pałeczkami duru brzusznego, durów rzekomych A, B, C, innych pałeczek z rodzaju Salmonella i Shigella, z uwzględnieniem typowania bakteriofagowego; badania powinny być przeprowadzone w trzech kolejno następujących po sobie dniach.
2.
Jeżeli przynajmniej z jednego badania bakteriologicznego, o którym mowa w ust. 1, uzyskany zostanie wynik dodatni, uznaje się, że osoba, u której przeprowadzono te badania, jest nosicielem odpowiedniego zarazka.
§  4.
1.
Stacja sanitarno-epidemiologiczna, która przeprowadziła badania, o których mowa w § 2 ust. 1, wpisuje wyniki tych badań do książeczki zdrowia dla celów sanitarno-epidemiologicznych osoby badanej, zwanej dalej "książeczką zdrowia", której wzór zawiera załącznik nr 1 do rozporządzenia.
2.
W przypadku wymiany książeczki zdrowia wyniki badań, o których mowa w ust. 1, przepisuje się do nowej książeczki zdrowia.
3.
Czynności, o której mowa w ust. 2, może dokonać stacja sanitarno-epidemiologiczna, która dokonała wpisów w wymienianej książeczce zdrowia, lub stacja sanitarno-epidemiologiczna właściwa ze względu na miejsce zamieszkania właściciela tej książeczki.
§  5.
1.
Wyniki badań, o których mowa w § 4 ust. 1, są przedstawiane lekarzowi przeprowadzającemu badania osób, o których mowa w § 1 pkt 1.
2.
Wyniki badań, o których mowa w ust. 1, są ważne na terenie całego kraju.
§  6.
Badanie profilaktyczne w kierunku zakażenia prątkami gruźlicy osób, o których mowa w § 1 pkt 1, ma na celu ustalenie, czy osoby te nie znajdują się w okresie prątkowania gruźlicy.
§  7.
Badania, o których mowa w § 6, przeprowadza się przed podjęciem pracy lub rozpoczęciem praktycznej nauki zawodu, jeżeli lekarz przeprowadzający badanie stwierdzi na podstawie wywiadu lekarskiego i badania przedmiotowego, że istnieje uzasadnione podejrzenie zachorowania na gruźlicę.
§  8.
Osoby, które w związku z wykonywaną pracą narażone są w sposób szczególny na kontakt z chorymi na gruźlicę, w tym w szczególności pracownicy jednostek ochrony zdrowia, w których leczy się gruźlicę, podlegają badaniom w kierunku zakażenia prątkami gruźlicy; terminy przeprowadzania badań określają przepisy odrębne.
§  9.
W ramach badania, o którym mowa w § 6, wykonuje się radiogram klatki piersiowej oraz, jeżeli lekarz zlecający badanie stwierdzi konieczność dalszej diagnostyki, badanie plwociny na obecność prątków gruźlicy oraz ich lekooporność.
§  10.
Wynik badania, o którym mowa w § 6, lekarz wpisuje w książeczce zdrowia osoby badanej.
§  11.
1.
Lekarz przeprowadzający badania osób, o których mowa w § 1 pkt 1, wydaje orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia lub wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia na inne osoby.
2.
Orzeczenie lekarskie, o którym mowa w ust. 1, osoba, której je wydano, przekazuje pracodawcy.
§  12.
1.
Lekarz przeprowadzający badanie osób, o których mowa w § 1 pkt 1, prowadzi dokumentację badań obejmującą:
1)
dokumentację indywidualną, którą stanowi karta badań do celów epidemiologicznych;
2)
wykaz wydanych orzeczeń lekarskich, o których mowa w § 11 ust. 1, zwany dalej "wykazem orzeczeń".
2.
Wzór karty badań do celów epidemiologicznych, o której mowa w ust. 1 pkt 1, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
3.
Wykaz orzeczeń, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, zawiera:
1)
imię i nazwisko oraz adres zamieszkania osoby badanej;
2)
numer ewidencyjny karty badań do celów epidemiologicznych osoby, o której mowa w pkt 1;
3)
określenie rodzaju wydanego orzeczenia;
4)
datę wydania orzeczenia;
5)
potwierdzenie odbioru orzeczenia przez osobę badaną.
4.
Wykaz orzeczeń, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, jest prowadzony w sposób umożliwiający bieżące monitorowanie sytuacji epidemiologicznej.
§  13.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
______

1) Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej - zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. Nr 93, poz. 833).

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

WZÓR

KSIĄŻECZKA ZDROWIA

dla celów sanitarno-epidemiologicznych

wzór

ZAŁĄCZNIK Nr  2

WZÓR

KARTA BADAŃ DO CELÓW EPIDEMIOLOGICZNYCH

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2003.61.551

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Rodzaje badań lekarskich i laboratoryjnych, którym podlegają osoby podejmujące lub wykonujące prace, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia na inne osoby, lub kształcące się do wykonywania tych prac.
Data aktu: 06/03/2003
Data ogłoszenia: 10/04/2003
Data wejścia w życie: 25/04/2003