Szczegółowe zasady działania i tryb powoływania Rzecznika Ubezpieczonych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW1)
z dnia 12 czerwca 2003 r.
w sprawie szczegółowych zasad działania i trybu powoływania Rzecznika Ubezpieczonych

Na podstawie art. 90b ust. 6 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 1996 r. Nr 11, poz. 62, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje:
§  1.
Rzecznik Ubezpieczonych, zwany dalej "Rzecznikiem", podejmuje czynności, określone w ustawie z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej oraz w rozporządzeniu, z urzędu lub na wniosek ubezpieczonego, uprawnionego z umowy ubezpieczenia, członka otwartego funduszu emerytalnego oraz uczestnika pracowniczego programu emerytalnego.
§  2.
1.
Rzecznik po zapoznaniu się ze skierowanym do niego wystąpieniem może:
1)
podjąć czynność;
2)
wskazać wnioskodawcy przysługujące mu prawa i środki działania;
3)
przekazać sprawę według właściwości;
4)
nie podjąć czynności, o czym zawiadamia, uzasadniając swoje stanowisko, wnioskodawcę oraz osobę, której sprawa dotyczy.
2.
Rzecznik, podejmując czynność, bada, czy wskutek działania lub zaniechania zakładu ubezpieczeń, towarzystwa emerytalnego lub funduszu emerytalnego nie nastąpiło naruszenie praw lub interesów osób wymienionych w § 1.
§  3.
Rzecznik może podejmować współpracę z krajowymi i zagranicznymi organizacjami konsumenckimi, Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Rzecznikiem Praw Obywatelskich.
§  4.
1.
Rzecznik lub upoważniony przez niego pracownik Biura Rzecznika Ubezpieczonych może:
1)
występować do zakładów ubezpieczeń, towarzystw emerytalnych, funduszy emerytalnych, Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego i Polskiego Biura Ubezpieczeń Komunikacyjnych o udzielenie informacji lub wyjaśnień, w szczególności:
a)
w sprawach indywidualnych, z zastrzeżeniem ust. 2,
b)
w sprawach postanowień ogólnych warunków ubezpieczeń, które według Rzecznika są niekorzystne dla ubezpieczonych i uprawnionych z umów ubezpieczenia,
c)
dotyczących wewnętrznych regulacji tych podmiotów, które według Rzecznika są niekorzystne dla osób wymienionych w § 1,
d)
na temat nieprawidłowej obsługi osób wymienionych w § 1, świadczonej przez te podmioty, a także przez podmioty wykonujące pośrednictwo ubezpieczeniowe oraz działalność akwizycyjną na rzecz otwartych funduszy emerytalnych;
2)
zwracać się do ministra właściwego do spraw instytucji finansowych w sprawach dotyczących ubezpieczeń obowiązkowych z wnioskami o ewentualną zmianę przepisów regulujących te ubezpieczenia;
3)
przeprowadzać lub zlecać badania dotyczące sytuacji na rynku ubezpieczeniowym i emerytalnym.
2.
Wystąpienie o udzielenie informacji lub wyjaśnień w sprawach indywidualnych może nastąpić wyłącznie na wniosek osoby, której sprawa dotyczy.
§  5.
Po zbadaniu sprawy Rzecznik może:
1)
wyjaśnić wnioskodawcy, że nie stwierdził naruszenia praw lub interesów osób wymienionych w § 1;
2)
zwrócić się do podmiotu, w którego działalności stwierdził naruszenie praw lub interesów osób wymienionych w § 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy;
3)
zwrócić się o zbadanie sprawy do właściwych organów, w szczególności do Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych, prokuratury bądź organów kontroli państwowej, zawodowej lub społecznej.
§  6.
1.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego, nie wcześniej niż na sześć miesięcy przed zakończeniem kadencji dotychczasowego Rzecznika, zwraca się na piśmie o zgłaszanie kandydatów na Rzecznika w następnej kadencji do:
1)
Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów;
2)
Rzecznika Praw Obywatelskich;
3)
organów statutowych krajowych organizacji konsumenckich wchodzących w skład Rady Ubezpieczonych;
4)
organów statutowych związków zawodowych wchodzących w skład Rady Ubezpieczonych;
5)
Rady Ubezpieczonych.
2.
Podmioty wymienione w ust. 1 zgłaszają kandydatów na Rzecznika w terminie miesiąca od dnia otrzymania pisma, o którym mowa w ust. 1.
3.
Do wniosku zawierającego kandydaturę na Rzecznika należy dołączyć opis przebiegu pracy zawodowej oraz posiadanych kwalifikacji, wykaz publikacji, a także zgodę na kandydowanie.
§  7.
1.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego, na trzy miesiące przed zakończeniem kadencji dotychczasowego Rzecznika powołuje Komisję w sprawie wyboru Rzecznika w następnej kadencji, zwaną dalej "Komisją".
2.
W skład Komisji wchodzą po jednym przedstawicielu instytucji wymienionych w § 6 ust. 1 oraz po dwóch przedstawicieli ministra właściwego do spraw instytucji finansowych i ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.
3.
Komisja w terminie miesiąca od powołania rekomenduje ministrowi właściwemu do spraw instytucji finansowych oraz ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego dwóch albo trzech kandydatów na Rzecznika.
4.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego, powołuje Rzecznika spośród kandydatów zaproponowanych przez Komisję w terminie 14 dni od dnia przedstawienia kandydatur przez Komisję.
5.
Dotychczasowy Rzecznik pełni swoje obowiązki do czasu powołania nowego Rzecznika.
§  8.
1.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego, odwołując Rzecznika przed upływem kadencji, na podstawie art. 90b ust. 5 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej, oraz w razie zgonu lub rezygnacji Rzecznika z zajmowanego stanowiska, zwraca się do instytucji wskazanych w § 6 ust. 1 o zgłoszenie w terminie 7 dni kandydatów na Rzecznika.
2.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego, powołuje Komisję, która w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosków, o których mowa w § 6 ust. 3, przedstawi ministrowi właściwemu do spraw instytucji finansowych oraz ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego dwóch albo trzech kandydatów na Rzecznika. Przepisy § 7 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
3.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego, powołuje Rzecznika w terminie 7 dni od dnia przedłożenia kandydatur przez Komisję.
§  9.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.3)
______

1) Minister Finansów kieruje działem administracji rządowej - instytucje finansowe, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów (Dz. U. Nr 32, poz. 301, Nr 43, poz. 378 i Nr 93, poz. 834).

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 88, poz. 554, Nr 107, poz. 685, Nr 121, poz. 769 i 770 i Nr 139, poz. 934, z 1998 r. Nr 155, poz. 1015, z 1999 r. Nr 49, poz. 483, Nr 101, poz. 1178 i Nr 110, poz. 1255, z 2000 r. Nr 43, poz. 483, Nr 48, poz. 552, Nr 70, poz. 819, Nr 114, poz. 1193 i Nr 116, poz. 1216, z 2001 r. Nr 37, poz. 424, Nr 88, poz. 961, Nr 100, poz. 1084 i Nr 110, poz. 1189, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 41, poz. 365 i Nr 153, poz. 1271 oraz z 2003 r. Nr 50, poz. 424 i Nr 60, poz. 535.

3) Z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia utraciło moc rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1995 r. w sprawie szczegółowych zasad działania i trybu powoływania Rzecznika Ubezpieczonych (Dz. U. Nr 149, poz. 727 oraz z 1999 r. Nr 35, poz. 325), zachowane w mocy na podstawie art. 77 ustawy z dnia 1 marca 2002 r. o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 25, poz. 253, Nr 93, poz. 820, Nr 200, poz. 1689, Nr 230, poz. 1923 i Nr 240, poz. 2055 oraz z 2003 r. Nr 65, poz. 594).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2003.106.999

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowe zasady działania i tryb powoływania Rzecznika Ubezpieczonych.
Data aktu: 12/06/2003
Data ogłoszenia: 18/06/2003
Data wejścia w życie: 03/07/2003